Trong những năm qua, quản lý nhà nước đối với người lao động nước ngoài đã được Đảng và Nhà nước CHDCND Lào hết sức quan tâm nhằm thực hiện đúng các cam kết trên diễn đàn chung thế giới.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
/
BỘ NỘI VỤ ./
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
ONCHANH PHOMMAHANE
QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI LAO ĐỘNG
NƯỚC NGOÀI TẠI TỈNH BO KẸO
NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60.34.04.03
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
HÀ NỘI – 2016
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS TRỊNH ĐỨC HƯNG
Phản biện 1: TS CHU XUÂN KHÁNH
Phản biện 2: TS LÊ THỊ HÀ
Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng 402 C , Nhà A
- Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Số: - Đường - Quận - TP Thời gian: vào hồi 14 giờ 45 tháng 11 năm 2016
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Qua hơn mười lăm năm thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng nhân dân Cách mạng Lào khởi xướng và lãnh đạo, bắt đầu từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thức VI của Đảng, đã mở đường cho một thời kỳ phát triển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, mở cửa, hội nhập với thế giới, đặc biệt là việc làm theo hướng công nghiệp với hàm lượng vốn, tri thức cao; các rào cản pháp lý về di chuyển pháp nhân, thể nhân được nới lỏng, các quan hệ kinh tế, đối ngoại lao động được thiết lập Lực lượng này đã bổ sung cho thị trường lao động trong nước khi nguồn nhân lực nội địa chưa đáp ứng được Lao động nước ngoài đã đóng góp vào sự phát triển
và tăng trưởng kinh tế đất nước tuy nhiên, lực lượng này cũng đã mang đến không ít những hệ lụy trong quản lý thị trường lao động
Trong những năm qua, quản lý nhà nước đối với người lao động nước ngoài đã được Đảng và Nhà nước CHDCND Lào hết sức quan tâm nhằm thực hiện đúng các cam kết trên diễn đàn chung thế giới Tuy vậy, vẫn còn một số hạn chế nhất định, trong đó vừa chưa định hướng quy hoạch chiến lược phát triển vừa chưa quản lý, kiểm soát chặt chẽ được người lao động nước ngoài di chuyển vào nước nên tình trạng lao động không được cấp phép ngày càng gia tăng Chính vì lẽ đó cần phải có sự tác động của quản lý nhà nước đối với đói tượng này đẻ thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế, ổn định chính trị xã hội
Bo Kẹo là tỉnh miền núi có vị trí địa lý thuận lợi, có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tể, là cầu nối giữa các tỉnh miền núi phía Tây Đông Bắc là nơi trung chuyển của các nguồn lao động từ các nước Trước yêu cầu đảm bảo cân đối giữa cung và cầu về việc làm trong tỉnh, công tác quản lý nhà nước đối với người lao động nước ngoài cũng đang đặt ra nhiều vấn đề cần nghiên cứu và giải quyết trong thực tiễn Là người trực tiếp tham gia vào quản lý trong lĩnh vực này, tôi lựa chọn đề
tài “Quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài tại tỉnh Bo Kẹo
nước CHDCND Lào” làm luận văn tốt nghiệp của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến luận văn
Quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài là vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, của người dân và toàn xã hội,
Trang 4tuy nhiên đây là đề tài rất mới vì vậy các nghiên cứu có liên quan chỉ mới dừng lại ở những bài viết trên các báo, tạp chí, các chia sẻ trên diễn đàn trong đó ở Việt Nam bao gồm các nghiên cứu sau đây:
- Tác giả Cao Nhất Linh (2009), “Bảo vệ quyền, lợi ích của người lao động nước ngoài ở Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 142;
- Tác giả Cao Nhất Linh (2007), “Lao động nước ngoài tại Việt Nam trong thời kỹ hội nhập, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp số 4;
- Tác giả Phan Huy Đường – Tô Hiến với “Lao động nước ngoài ở
Việt Nam: Thực trạng và giải pháp ”, Tạp chí Lao động và hội, số 402,
năm 2011;
- Tác giả Phan Huy Đường – Đỗ Thị Dung với “Một số vấn đề đặt
ra trong thực hiện các quy định pháp luật về lao động nước ngoài ở Việt Nam và hướng hoàn thiện”, Tạp chí Lao động và Xã hội, số 403, năm
2011;
- Tác giả Phan Huy Đường – Đỗ Thị Mỹ Dung với “Giải pháp tăng
cường quản lý nhà nước về lao động nước ngoài tại Việt Nam ” Tạp chí
Lao động và Xã hội, số 407, năm 2011,;
Còn tại CHDCND Lào thì việc nghiên cứu về vấn đề này hiện nay còn rất nhiều hạn chế Đặc biệt, vấn đề quản lý nhà nước đối với người lao động nước ngoài tại tỉnh Bo Kẹo thì chưa có nhiều công trình bao gồm:
- Tác giả SyThaNou ( 2011 ) “ Bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ bảo hiểm
xã hội của lao động nước ngoài ” Luận án thạc sỹ
- Tác giả Phong Say Sắc “ Quyền và nghĩa vụ của lao động nước ngoài khi tham gia thị trường lao động tại Lào ” Tạp chí Lao động tháng 5 năm 2009
- Tác giả Phết Sa Mon “ Tình trạng lao động nước ngoài là vấn đề nóng ” Tạp chí Công đoàn tháng 3 năm 2012
Do vậy, có thể khẳng định đề tài mà tác giả lựa chọn không có sự trùng lắp về nội dung và đối tượng nghiên cứu
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở hệ thống hóa các kiến thức quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài, phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với lao động
Trang 5nước ngoài tại tỉnh Bọ Kẹo nước CHDCND Lào, đề tài đưa ra các giải pháp quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn hiện nay có hiệu quả
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa các kiến thức cơ bản về quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài;
- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài tại tỉnh Bo Kẹo nước CHDCND Lào hiện nay;
- Đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với người lao động nước ngoài tại tỉnh Bo Kẹo nước CHDCND Lào trong giai đoạn hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
4.1 Đối tượng nghiên cứu của luận văn
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài tại tỉnh Bo Kẹo, nước CHDCND Lào
4.2 Phạm vi nghiên cứu của luận văn
- Về thời gian: Từ năm 2011 - 2015;
- Về không gian: Tỉnh Bo Kẹo, nước CHDCND Lào;
5 Phương pháp nghiên cứu của luận văn
5.1 Phương pháp luận nghiên cứu
Đề tài vận dụng phép duy vật biện chứng, duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác-Lênin; lấy học thuyết Mác-Lênin, tư tưởng Chủ tịch Cay Son PHOMVIHANE làm nền tảng, kết hợp với những quan điểm của Đảng Nhân dân cách mạng Lào về quản lý lao động nước ngoài làm cơ sở lý luận
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn kết hợp sử dụng nhiều phương pháp, trong đó sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp đánh giá, phương pháp thống kê
6 Những đóng góp về lý luận và thực tiễn của luận văn
6.1 Đóng góp về lý luận
Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ phục vụ cho việc hình thành cơ
sở lý luận về quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài, đồng thời
Trang 6làm tài liệu tham khảo trong hoạt động QLNN đối với người lao động ở CHDCND Lào nói chung
6.2 Đóng góp về thực tiễn
- Luận văn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài để đáp ứng yêu cầu hiện nay tại tỉnh
Bo Kẹo
- Luận văn là một công trình nghiên cứu lý luận với tình hình thực tiễn của tỉnh Bo Kẹo nên có thể làm tài liệu tham khảo để hoạch định những chủ trương, chính sách quản lý đối với lao động nước ngoài ở tỉnh
Bo Kẹo trong những năm tới
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương sau:
Chương 1: Cơ sở khoa học về quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài
Chương 2: Thực trạng lao động nước ngoài và thực trạng quản lý nhà nước đối với người lao động nước ngoài trên địa bàn tỉnh Bo Kẹo, nước CHDCND Lào
Chương 3: Quan điểm của Đảng nhân dân cách mạng Lào và giải pháp nâng cao quản lý nhà nước đối với người lao động nước ngoài tại tỉnh Bo Kẹo nước CHDCND Lào
Chương 1
CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI
LAO ĐỘNG NƯỚC NGOÀI 1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Khái niệm lao động, lao động nước ngoài
a Lao động
Theo Từ điển Tiếng Việt, lao động là “hành động của con người diễn ra giữa người với tự nhiên” (19, tr.78) Trong quá trình lao động con người vận dụng sức lực của mình tác động vào giới tự nhiên, biến đổi những vật chất đó làm cho chúng trở nên có ích cho đời sống của mình
Trang 7Hiện nay, khái niệm lao động đã được mở rộng, theo giáo trình Quản trị nguồn nhân lực xã hội, Học viện Hành chính Quốc gia (2006), lao động được định nghĩa là “hoạt động có mục đích, có ích cho con người tác động lên giới tự nhiên, xã hội nhằm mang lại của cải vật chất cho bản thân và cho xã hội (20, tr.21)
Theo Luật Lao động Lào sửa đổi, bổ sung năm 2013 “người lao động là người đủ độ tuổi lao động, có khả năng lao động và có giao kết hợp đồng lao động”
b Lao động nước ngoài
Theo Điều 2 khoản 9 Luật Lao động Lào được sửa đổi năm 2013 thì khái niệm về người lao động nước ngoài được quy định như sau:
“ Lao động nước ngoài là người nước ngoài đã và đang làm việc trong các cơ quan, tổ chức, các doanh nghiệp và các nơi khác ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào ”
Người sử dụng lao động nước ngoài không những là các tổ chức cá nhân người Lào tham gia hoạt động kinh doanh sản xuất mà còn là các
tổ chức cá nhân người nước ngoài kinh doanh, sản xuất và dịch vụ, đầu
tư theo quy định của pháp luật Lào
- Các thủ tục, điều kiện lao động và nhập khẩu lao động nước ngoai được quy định trong Quyết định số 5418 / LĐ, Bộ trưởng Bộ Lao động
và Phúc lợi xã hội về việc cho phép nhập khẩu lao động nước ngoài làm việc ở Lào Người nhập cảnh vào để du lịch, đi thăm hỏi, buôn bán trái với quy định của pháp luật hoặc có mục đích khác sẽ không phải là lao động nước ngoài
1.1.2 Khái niệm quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài
a Khái niệm quản lý nhà nước
Quản lý nhà nước xuất hiện cùng với sự xuất hiện của nhà nước, gắn với chức năng, vai trò của nhà nước trong xã hội có giai cấp Quản
lý nhà nước bao gồm toàn bộ các hoạt động: hoạt động lập
pháp của cơ quan lập pháp, hoạt động hành chính (chấp hành và điều hành) của hệ thống hành pháp và hoạt động tư pháp của hệ thống tư pháp
Hoạt động quản lý nhà nước có ba nội dung cơ bản:
Trang 8- Quản lý nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp: hành pháp là một trong ba nhánh quyền lực của nhà nước: Lập pháp, hành pháp và tư pháp
- Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và có định hướng: Trong quản lý nhà nước, chức năng tổ chức rất quan trọng, vì không có
tổ chức thì không thể quản lý được
- Quản lý nhà nước được tiến hành trên cơ sở pháp luật và theo nguyên tắc pháp chế: Quản lý nhà nước là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước, sử dụng sức mạnh cưỡng chế của nhà nước, nhưng phải trong khuôn khổ của pháp luật
b Quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài
Quản lý nhà nước về lao động nước ngoài là việc nhà nước xác định mục tiêu và bằng pháp quyền tác động có tổ chức lên các quan hệ
và hoạt động của lao động nước ngoài nhằm khai thác và sử dụng có hiệu quả nhất nguồn lao động này, nhằm đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội chung của đất nước đã đặt ra
1.2 Sự cần thiết, yếu tố ảnh hưởng quản lý nhà nước về lao động nước ngoài
1.2.1 Sự cần thiết quản lý nhà nước về lao động nước ngoài
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế, nhất là khi Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đang trên đường cùng ASEAN xây dựng một cộng đồng kinh
tế, chính trị, xã hội chung thì việc dần dần phải loại bỏ những rào cản, tiến tới mở cửa thị trường lao động là xu hướng không thể tránh khỏi Lao động nước ngoài vào làm việc tại CHDCND Lào cũng tồn tại nhiều cơ hội và thách thức Trước hết là những cơ hội mà lực lượng lao động này mang lại:
- Lao động nước ngoài, nhất là lao động chất lượng cao làm việc tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, các ngành nghề đặc thù … có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc quản lý, điều hành hoạt động của doanh nghiệp, trong việc áp dụng và chuyển giao những quy trình công nghệ mới cho nước sở tại Trong khi nguồn nhân lực trong nước chưa đáp ứng yêu cầu về chuyên môn, quản lý kinh tế, điều hành doanh nghiệp trong cơ chế cạnh tranh khốc liệt thì vai trò của lao động nước ngoài càng có ý nghĩa trong việc hình thành và phát triển các ngành nghề mới, tăng năng suất lao động và hiệu quả kinh tế chung; đẩy nhanh thời gian triển khai và đưa vào
sử dụng các công trình, dự án; rút ngắn thời gian đào tạo và áp dụng công
Trang 9nghệ mới; tiết kiệm chi phí trong việc nắm bắt nhiều tinh hoa khoa học kỹ thuật của các nước khác Như vậy lao động nước ngoài, nhất là lao động chất lượng cao đã tác động tích cực, trực tiếp đến phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
- Quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài tạo môi trường cạnh tranh giữa lao động Lào với lao động nước ngoài
- Quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài góp phần đào tạo lao động tại chỗ theo hướng tương tác thẩm thấu
Trong quá trình làm việc, người lao động trực tiếp sử dụng kỹ thuật và công nghệ để sản xuất ra hàng hóa và dịch vụ Theo quy luật nhận thức, người lao động bản xử sẽ bắt chước để làm theo, sau đó là cải tiến cách làm
và sáng tạo ra cái mới hiệu quả hơn Thực tế đã cho thấy, lao động trong nước sau một thời gian làm việc với các chuyên gia, người lao động có trình độ họ đã tích lũy được những tri thức về kỹ thuật, công nghệ được chuyển giao và áp dụng thành công vào sản xuất kinh doanh của họ Điều này góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo hướng sử dụng khoa học và công nghệ tiên tiến
- Quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài góp phần tăng cường mối quan hệ hợp tác, hội nhập quốc tế giữa các quốc gia, góp phần đẩy mạnh đầu tư và mở rộng thị trường hàng hóa, dịch vụ giữa các nước Và ở một khía cạnh nào đó, lao động nước ngoài làm gia tăng tính thẩm thấu văn hóa, làm tăng năng suất lao động
- Bên cạnh những cơ hội lao động nước ngoài vào làm việc tại Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào cũng kéo theo nhiều tác động tiêu cực, nhiều thách thức đặc biệt là lực lượng lao động bất hợp pháp Một trong những vấn đề nổi cộm trong những năm gần đây và đặc biệt thời điểm hiện tại là tình hình sử dụng bất hợp pháp lao động nước ngoài tại nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào Hiện tượng này có xu hướng gia tăng, vượt ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan quản lý nhà nước Điều này không chỉ gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của người lao động tại nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào mà còn là một trong những nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội phát triển;
Thực tiễn cho thấy lao động nước ngoài bất hợp pháp làm việc tại Lào
đã gây ra rất nhiều hệ lụy Trước tiên lực lượng lao động này đã tước đi cơ hội việc làm của lao động Lào, đại đa số lực lượng lao động trái phép này chỉ làm những công việc đơn giản hoặc những công việc mà lao động Lào
Trang 10hoàn toàn có thể đảm đương được Chính điều này làm giảm thu nhập thuần trong tổng thu nhập quốc gia Người lao động nước ngoài đến làm việc họ có thu nhập và được chuyển về nước phần thu nhập này Chính điều này đã làm giảm thu nhập thuần trong tổng thu nhập quốc gia, kết quả
là làm giảm tổng thu nhập quốc gia tiếp nhận Thêm nữa, tình trạng này có thể tạo ra làn song nhập cư, định cư “lậu” khó kiểm soát gây ra những vấn
đề nan giải về xã hội, văn hóa thậm chí là an ninh
Mặt khác, lao động nước ngoài vào làm việc tại Bo Kẹo đến từ các nước khác nhau, có văn hóa, phong tục tấp quán khác nhau, đặc biệt là khác với văn hóa, phong tục tập quán của nước bản địa Lao động nước ngoài khó hòa nhập với đời sống xã hội nước sở tại do khác biệt về văn hóa, lối sống và tôn giáo Đời sống tinh thần của mỗi người gắn chặt với truyền thống văn hóa, đạo đức và tín ngưỡng của mỗi quốc gia, dân tộc Trong thời đại ngày nay, sự khác biệt về văn hóa, đạo đức, lối sống và tôn giáo có thể tạo nên các xung đột của từng cá nhân người lao động với đời sống tính thần của xã hội nước sở tại lao động nước ngoài bất hợp pháp du nhập lối sống và văn hóa ngoại lai không phù hợp với nền văn hóa của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào, làm sai lệch các chuẩn mực đạo đức, văn hóa của nước Lào Những lối sống, văn hóa độc hại không phù hợp với bản sắc văn hóa của nươc Lào đã phần nào ảnh hưởng đến đời sống văn hóa của người dân nước sở tại
Hiện nay, việc sử dụng lao động nước ngoài tại Lào, chưa được gắn với giải quyết các vấn đề xã hội và phúc lợi xã hội nhất là vấn đề nhà ở, văn hóa, vui chơi, giải trí … cho lao động nước ngoài Kết quả khảo sát xã hội cho thấy, có một cuộc sống khá phức tạp và lộn xộn của người lao động nước ngoài ở hầu hết các tỉnh thành tại Lào, thường gắn với từ 5 không:
“không nhà ở, không gia đình, không chính trị, không văn hóa, không an toàn” Đây cũng là những rào cản lớn trong việc quản lý lao động nước ngoài
Trang 11lao động nước ngoài vào nước sở tại Việc giải quyết các vấn đề, tùy thuộc vào từng tình huống cụ thể để áp dụng các quy định có liên quan, tuy nhiên cũng có những tình huống nằm ngoài phạm vi hoặc chưa được quy định trong luật cần phải có hướng dẫn của cơ quan quản lý Vì vậy, việc ban hành các quy định hướng dẫn về sử dụng lao động nước ngoài là một yếu
tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về lao động nước ngoài Yếu tố này đòi hỏi sự chính xác, tính kịp thời nếu một vấn đề phát sinh liên quan đến người lao động nước ngoài không được hướng dẫn, giải quyết chính xác thì
nó sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng
- Bộ máy nhà nước về quản lý lao động nước ngoài Việc tổ chức tốt bộ máy triển khai có tính quyết định đến việc thực thi và hoàn thành các nhiệm vụ được giao
- Năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức nhà nước Năng lực, tình
độ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng các văn bản pháp luật về lao động nước ngoài
- Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Bao gồm một
hệ thống các quan điểm, mục tiêu cần đạt được trong một thời kỳ dài Việc quản lý nhà nước về lao động nước ngoài tuân theo các quan điểm, đường lối trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội nhằm đạt được mục tiêu chung của đất nước chiến lược phát triển kinh tế xã hội đề ra định hướng để từ đó xây dựng các chính sách về quản lý lao động nước ngoài phù hợp nhằm vừa khai thác được lao động nước ngoài có phép vừa hạn chế tối đa sự du nhập của lực lượng lao động bất hợp pháp
- Yêu cầu của hội nhập kinh tế Hội nhập kinh tế quốc tế, nhất là khi Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đang trên đường cùng ASEAN xây dựng một cộng đồng kinh tế, chính trị, xã hội chung thì việc dần dần phải loại bỏ những rào cản, tiến tới mở cửa thị trường lao động là xu hướng không thể tránh khỏi Quá trình hội nhập ngoài việc tăng vị thế của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào trên trường quốc tế, chúng ta cũng đã thu hút được một số lượng đáng kể vốn đầu tư nước ngoài và lực lượng lao động có trình
độ chuyên môn kỹ thuật vào làm việc trong các dự án đầu tư Tuy nhiên, trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, Lào cũng gặp không ít khó khăn, thách thức như dòng lao động nước ngoài di cư bất hợp pháp tràn vào các tỉnh biên giới nước Lào ngày càng nhiều vượt quá sự quản lý của cơ quan nhà nước
Trang 12- Năng lực, trình độ và ý thức của lao động nước ngoài Lao động nước ngoài vào Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào bên cạnh lao động có trình
độ được Chính phủ và các cơ quan nhà nước Lào cấp phép với nhiều ưu đãi
về chế độ thì lực lượng lao động trái phép, ý thức chấp hành pháp luật kém
“tràn” vào nước Lào thời gian qua đã gây ra rất nhiều khó khăn cho công tác quản lý nhà nước và hệ lụy cho xã hội
- Sự phát triển của công nghệ thông tin
1.3 Chủ thể, nội dung quản lý nhà nước về lao động nước ngoài
1.3.1 Chủ thể quản lý
Chủ thể quản lý lao động nước ngoài là Chính phủ thông qua các
cơ quan quyền lực của Nhà nước như: Các bộ, ngành thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lao động nước ngoài
- Cấp trung ương: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về lao động trong phạm vi cả nước Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội là cơ quan tham mưu chính cho Chính phủ trong việc quản lý nhà nước đối với lao động nước ngoài
- Cấp địa phương: Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về lao động nước ngoài trong phạm vi địa phương mình Sở Lao động và Phúc lợi xã hội, Văn phòng lao động và phúc lợi xã hội huyện là
cơ quan có chức năng, nhiệm vụ tham mưu chính cho Ủy ban nhân dân
ở cấp địa phương
Đối tượng quản lý nhà nước về lao động nước ngoài bao gồm: Doanh nghiệp và tổ chức có người lao động nước ngoài làm việc và cá nhân người lao động nước ngoài cùng với quan hệ giữa người sử dụng lao động với lao động nước ngoài
1.3.2 Nội dung quản lý
Nội dung quản lý nhà nước về lao động nước ngoài là toàn bộ các nhiệm vụ, công việc mà nhà nước phải thực hiện theo chức năng của mình bao gồm những nội dung chủ yếu sau đây:
- Ban hành các văn bản, thủ tục hành chính, tổ chức thực hiện, triển khai các văn bản pháp luật về lao động nước ngoài
- Tổ chức bộ máy quản lý lao động nước ngoài
+ Cấp trung ương: Chịu trách nhiệm quản lý nhà nước về lao động nước ngoài Bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm phối hợp với Bộ Lao
Trang 13động và Phúc lợi xã hội thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về lao động nước ngoài
+ Cấp địa phương: Thực hiện mhiệm vụ quản lý nhà nước về lao động nước ngoài theo sự phân cấp của Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội,
cụ thể là làm công việc tiếp nhận, lưu trữ, cấp phép cho lao động nước ngoài, giám sát, thanh tra, kiểm tra công tác tuyển dụng và sử dụng lao động nước ngoài tại địa bản tỉnh của mình và báo cáo tình hình lao động nước ngoài cho cấp trên
- Đội ngũ cán bộ, công chức quản lý lao động nước ngoài: Những cán bộ, công chức trực tiếp thực hiện quản lý nhà nước về lao động nước ngoài
1.4 Kinh nghiệm quản lý nhà nước về lao động nước ngoài ở một số quốc gia trên thế giới và bài học vận dụng ở Lào
1.4.1 Kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới
1.4.1.1 Kinh nghiệm của Việt Nam
Theo Bộ Luật Lao động và các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật lao động quy định “Lao động nước ngoài là người không có quốc tịch Việt Nam theo Luật Quốc tịch Việt Nam” Lao động nước ngoài muốn làm việc tại Việt Nam phải có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật
Các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Lao động cũng đã có quy định về việc lập hồ sơ, trình tự tuyển lao động nước ngoài và xin cấp giấy phép lao động cho người lao động nước ngoài Và đã có quy định
cụ thể về các đối tượng không thuộc diện cấp giấy lao động
Nếu phát hiện lao động nước ngoài làm việc không có giấy phép sẽ
bị xuất cảnh chứ không phải là bị trục xuất như trước đây Trước đây quy định trục xuất thì phải do Bộ trưởng Bộ công can ký quyết định nhưng nếu quy định buộc xuất cảnh thì chỉ cần giám đốc công an tỉnh, thành phố thuộc trung ương ký quyết định
1.4.1.2 Kinh nghiệm của Malaixia
Theo Luật lao động Malaixia, người lao động nước ngoài được hưởng sự đối xử như với lao động nước sở tại về tiền lương và các lợi ích khác Trong trường hợp xảy ra tranh chấp thì họ có quyền khiếu nại lên cơ quan nhà nước để xem xét, giải quyết
Trang 14Lao động nước ngoài muốn đăng ký làm việc tại Malaysia, theo quy định của pháp luật thì hị phải tham gia khóa đào tạo các kỹ năng, phong tục, văn hóa của nước sở tại và đủ các điều kiện khác để được cấp phép lao động
1.4.1.3 Kinh nghiệm của Hàn Quốc
Theo luật pháp Hàn Quốc, lao động nước ngoài là người không có quốc tịch Hàn Quốc đang cung cấp sức lao động hoặc đang định cung cấp sức lao động cho các công ty hoặc địa điểm kinh doanh đặt tại Hàn Quốc nhằm mục đích để nhận tiền lương (Điều 2, Luật về việc sử dụng lao động nước ngoài) Trong thời gian làm việc tại Hàn Quốc, lao động nước ngoài cũng giống như người hàn quốc đều thuộc đối tượng áp dụng các luật như: Luật tiêu chuẩn lao động, Luật mức lương tối thiểu, Luật bảo đảm quyền đòi tiền lương và các luật quan hệ bảo đảm xã hội như Luật tiền trợ cấp hàng năm, Luật bảo hiểm sức khỏe quốc dân, Luật bảo hiểm thất nghiệp, Luật bảo hiểm bồi thường lao động
Đối với lao động nước ngoài không phép tại hàn Quốc, sẽ bị quản
lý bởi Luật về sử dụng lao động nước ngoài và luật quản lý xuất nhập cảnh Chính quyền Hàn Quốc đã thực hiện nhiều biện pháp trong việc quản lý như: phạt tiền, xử phạt tù người cư trú bất hợp pháp để ngăn chặn tình trạng lao động nước ngoài không phép tại nước này
1.5 Bài học kinh nghiệm có thể vận dụng cho quản lý nhà nước
về lao động nước ngoài ở tỉnh Bo Kẹo nói riêng và CHDCND Lào nói chung
Qua phân tích và đánh gia tình hình của các gia, có thể rút ra những bài học có thể áp dụng tại CHDCND Lào nói chung và tỉnh Bo Kẹo nói riêng như:
- Chính quyền các cấp phải tạo môi trường lao động bình đẳng giữa lao động trong nước và lao động nước ngoài thông qua hệ thống pháp luật, các chính sách, quy định pháp luật liên quan đến sự phát triển của thị trường sức lao động
- Xây dựng hệ thống pháp luật quản lý nhà nước về lao động nước ngoài cần dựa trên sự nghiên cứu kỹ lưỡng, từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp với đặc điểm kinh tế, văn hóa, xã hội và đường lối chính trị của nước Lào