Quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện đô lương, tỉnh nghệ an (tt)

Lý do chọn đề tài luận văn Trong những năm vừa qua, công tác quản lý nhà nước về tôn giáo trên địa bàn tỉnh Nghệ An nói chung và huyện Đô Lương nói riêng đã có nhiều tiến bộ và đạt được

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

/

BỘ NỘI VỤ ./

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

HOÀNG XUÂN THÁI

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI

HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐÔ LƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Quản lý công

Mã số: 60 34 04 03

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

HÀ NỘI, NĂM 2017

Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

Người hướng dẫn khoa học : PGS.TS HOÀNG VĂN CHỨC

Phản biện 1: TS Lê Thị Hường

Học viện Hành chính Quốc gia

Phản biện 2: PGS.TS Hoàng Minh Đô

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Luận văn được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia Địa điểm: Phòng họp 204, Nhà A - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Học viện Hành chính Quốc gia

Số: 77 - Đường Nguyễn Chí Thanh - Quận Đống Đa – Tp Hà Nội Thời gian: vào hồi 16h00 ngày 10 tháng 3 năm 2017

Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận văn

Trong những năm vừa qua, công tác quản lý nhà nước về tôn giáo trên địa bàn tỉnh Nghệ An nói chung và huyện Đô Lương nói riêng đã có nhiều tiến bộ và đạt được một số kết quả nhất định Tuy nhiên, hoạt động tôn giáo trên địa bàn vẫn còn xảy ra một số

vụ việc nổi cộm như vụ việc ở Yên Khê, Con Cuông; vụ việc Trại Gáo ở Nghi Lộc Bên cạnh đó là trách nhiệm chưa cao của một số công chức làm công tác tôn giáo, lực lượng cốt cán; sự phối hợp giữa các ban, ngành, đoàn thể trong công tác tôn giáo còn thiếu tập trung; khả năng giải quyết tình huống và sự việc của một số cán bộ, công chức và địa phương còn thiếu linh hoạt Hoạt động tôn giáo ngày càng lớn mạnh và thông qua nhiều hình thức, tiềm ẩn nhiều cơ hội cho các cá nhân, tổ chức lợi dụng chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước để trục lợi và gây mất trật tự, đoàn kết trong nhân dân

Từ thực tế đó, việc chọn và nghiên cứu đề tài: " Quản lý

nhà nước đối với hoạt động tôn giáo bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An" là một yêu cầu tất yếu, khách quan và có tính cấp thiết về

lý luận lẫn thực tiễn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Một số công trình liên quan trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước về hoạt động tôn giáo như: TS Nguyễn Hữu Khiển (2001), Quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo trong điều kiện xây dựng Nhà nước dân chủ, pháp quyền Việt Nam hiện nay, NXB Công an nhân dân;PGS.TS Nguyễn Đức Lữ (2008) Lý luận

về tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam, NXB Tôn giáo; Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ công chức làm công tác quản lý nhà nước về tôn giáo trong giai đoạn hiện nay, Luận văn Thạc sỹ

Quản lý công.Nguyễn, Hữu Có (2003), Quản lý nhà nước đối với dòng tu của đạo công giáo ở Việt Nam, Luận văn Thạc sỹ Quản lý công.Lê, Tiến Bộ (2015), QLNN đối với hoạt động tôn giáo trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, Luận văn Thạc sỹ Quản lý công…

Các công trình nêu trên đã đề cập nhiều khía cạnh khác nhau của vấn đề tôn giáo cả về lý luận lẫn thực tiễn Song hầu hết các công trình nghiên cứu trên chưa toàn diện, mang tính chất chung chung chưa cụ thể và có thể nói là tương đối giống nhau ở các địa phương, vùng miền Hiện nay chưa có công trình nghiên cứu tôn giáo nào làm sáng tỏ lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước về hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An Vì vậy, đề tài này hy vọng sẽ phần nào làm sáng tỏ vấn

đề quản lý nhà nước về hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích

Luận văn có mục đích làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo áp dụng trên địa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An; từ đó đề xuất các giải pháp quản

lý nhà nước nhằm tiếp tục hoàn thiện QLNN đối với các hoạt động tôn giáo trên dịa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

+ Phân tích làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo

+ Nghiên cứu, phân tích đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện Đô Lương tỉnh Nghệ An

+ Phân tích phương hướng và đề xuất một số giải pháp QLNN nhằm tiếp tục hoàn thiện QLNN đói với các hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An thời gian tới

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ

An

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: các nội dung QLNN đối với hoạt động tôn

giáo trên địa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An theo quy định của pháp luật

- Về không gian: huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An

- Về thời gian: từ năm 2010 đến nay

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện mục tieu và nhiệm vụ của đề tài, tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cơ bản sau: Phương pháp sưu tầm số liệu, tư liệu;Phương pháp thực nghiệm;Phương pháp phân tích; Phương pháp thống kê;Phương pháp tổng hợp;Phương pháp chuyên gia

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1.Về lý luận

Phân tích, tổng quan làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản

lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo Vận dụng trong QLNN đối với các hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ

An

6.2 Về thực tiễn

Phân tích thực trạng hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện

Đô Lương, tỉnh Nghệ An; Nghiên cứu, phân tích đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện Đô Lương tỉnh Nghệ An; Phân tích phương hướng và đề xuất một số giải pháp QLNN nhằm tiếp tục hoàn thiện QLNN đối với các hoạt động tôn giáo trên dịa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ

An thời gian tới; Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong học tập, giảng dạy, nghiên cứu và cho các nhà quản lý trong lĩnh vực QLNN đối với các hoạt động tôn giáo

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục; nội dung của luận văn được kết cấu thành 3 chương, 11 tiết;

Chương 1 Cơ sở khoa học quản lý nhà nước đối với các

hoạt động tôn giáo

Chương 2 Thực trạng hoạt động và quản lý nhà nước đối với

các hoạt động tôn giáo trên địa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An

Chương 3 Phương hướng và giải pháp QLNN đối với các

hoạt động tôn giáo trên dịa bàn huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An thời gian tới

Chương 1

CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI

CÁC HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO 1.1 NHỮNG KHÁI NIỆM CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN

Tín ngưỡng là không phải là niềm tin nói chung, mà nó là niềm tin đặc biệt Tín ngưỡng là gốc của tôn giáo Mọi tín ngưỡng, tôn giáo đều có một cái chung là thế giới bên kia khác với thế giới hiện thực mà con người đang sống

Hoạt động tín ngưỡng

Theo Pháp lệnh số: 21/2004/PL-UBTVQH11 của Ủy ban

Thường vụ Quốc hội: Về tín ngưỡng tôn giáo quy định: "Hoạt động

tín ngưỡng là hoạt động thể hiện sự tôn thờ tổ tiên; tưởng niệm và tôn vinh những người có công với nước, với cộng đồng; thờ cúng thần, thánh, biểu tượng có tính truyền thống và các hoạt động tín ngưỡng dân gian khác tiêu biểu cho những giá trị tốt đẹp về lịch

sử, văn hóa, đạo đức xã hội"(Điều3)

1.1.2 Tôn giáo và hoạt động tôn giáo

Tôn giáo

Trong quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo, thì: Tôn

giáo là một tổ chức, đại diện cho một cộng đồng người có chung một đức tin, theo một giáo lý hay một giáo chủ và có một kết cấu là

tổ chức giáo hội

Hoạt động tôn giáo

Theo Pháp lệnh số: 21/2004/PL-UBTVQH11 của Ủy ban

Thường vụ Quốc hội: Về tín ngưỡng tôn giáo quy định: “Hoạt

động tôn giáo là việc truyền bá, thực hành giáo lý, giáo luật, lễ nghi, quản lý tổ chức của tôn giáo” (Điều 3)

1.1.3 Mê tín, dị đoan

“Dưới giác độ quản lý nhà nước, “mê tín, dị đoan là khái

niệm kép dùng để chỉ một niềm tin mù quáng như: bói toán, lên đồng, gọi hồn, những điểm lạ… và coi đó là những hiện tượng xã hội tiêu cực, khác với các chuẩn mực xã hội; là những gì trái với lợi ích xã hội, nó gây thiệt hại cho chính những người tin theo mê muội”

1.1.4 Quản lý nhà nước đối với các hoạt động tôn giáo

Quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo là chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và quyền tự do không tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân, hướng các hoạt động tôn giáo phục vụ lợi ích chính đáng của các tín đồ và phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

Như vậy, quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo là

quá trình tác động, điều hành, điều chỉnh các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo diễn ra theo dung quy định của pháp luật

1.2 SỰ CẦN THIẾT QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO

1.2.1 Thực hiện vai trò của Nhà nước trong quản lý ngành và lĩnh vực

Theo nghĩa rộng: quản lý nhà nước là toàn bộ hoạt động

của bộ máy nhà nước, từ hoạt động lập pháp, hoạt động hành pháp, đến hoạt động tư pháp

Theo nghĩa hẹp: quản lý nhà nước chỉ bao gồm hoạt động

hành pháp

Nhà nước có vai trò quan trọng nhất trong quản lý kinh tế -

xã hội

Nhà nước và kinh tế: Nhà nước được quy định bởi kinh tế,

do điều kiện kinh tế quyết định Từ sự xuất hiện của nhà nước, bản chất, chức năng, hình thức, bộ máy nhà nước đều phụ thuộc vào đòi hỏi khách quan của cơ sở kinh tế

- Nhà nước và tổ chức xã hội: Tổ chức xã hội có vai trò

quan trọng tùy thuộc vào quy mô, tính chất của tổ chức đó Quan trọng nhất: Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thực hiện chức năng nhiệm vụ khác nhau dưới sự lãnh đạo của đảng Chúng có vai trò khác nhau trong đời sống chính trị Nhà nước và tổ chức xã hội có quan hệ chặt chẽ theo nguyên tắc hỗ trợ, giúp đỡ lẫn nhau

Nhà nước và chính trị: Chính trị với tư cách hiện tượng phổ

biến xác định quan hệ giai cấp, tương quan lực lượng giai cấp, là sự biểu hiện tập trung của kinh tế trong xã hội có giai cấp Trong xã hội, nó là sợi dây liên kết giữa nhà nước với cơ sở hạ tầng kinh tế với các bộ phận khác trong kiến trúc thượng tầng

Nhà nước và pháp luật: Pháp luật là công cụ để nhà nước

duy trì sự thống trị, thực hiện chức năng, nhiệm vụ

Quyền lực của nhà nước dựa trên cơ sở pháp luật, được thực hiện thông qua pháp luật và bị hạn chế bởi pháp luật

1.2.2 Ảnh hưởng của tín ngưỡng, tôn giáo trong phát triển kinh tế-xã hội

Ảnh hưởng tích cực

Tín ngưỡng - tôn giáo là động lực góp phần thúc đẩy phát triển các nhu cầu khác, trong đó có phát triển kinh tế - xã hội

Đao đức tôn giáo góp phần tạo niềm tin và tâm lý cho xã hội nói chung và tín đồ tôn giáo nói riêng để ổn định và phát triển kinh tế - xã hội

Tín ngưỡng, tôn giáo giúp con người đoàn kết, gắn bó, chia

sẻ và giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống, trong xây dựng kinh tế, xã hội

Ảnh hưởng tiêu cực

Bản chất của tôn giáo, tín ngưỡng chỉ là sự sung bái, tin tưởng của con người trước một hiện tượng, sự vật nào đó… nhưng một số bộ phận đã quá đề cao và tuyệt đối hóa, thần thánh hóa lên làm cho một số tôn giáo, tín ngưỡng bị hiểu sai lệch

Một số phần tử lợi dụng lòng tin tôn giáo tín ngưỡng của tín

đồ, làm mê hoặc các tín đồ nhằm phục vụ mục đích cá nhân hòng trục lợi về kinh tế hoặc mưu đồ chính trị gây mất ổn định tình hình chính trị, xã hội, ảnh hưởng không tốt đến phát triển kinh tế

1.2.3 Đáp ứng nhu cầu chính đáng của một bộ phận đồng bào có đạo

Nhu cầu là một hiện tượng tâm lý của con người; là đòi hỏi, mong muốn, nguyện vọng của con người về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển Tùy theo trình độ nhận thức, môi trường sống, những đặc điểm tâm sinh lý, mỗi người có những nhu cầu khác nhau

Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương luôn quan tâm đến đời sống tôn giáo của đồng bào có đạo và luôn tạo điều kiện để tín đồ các tôn giáo sinh hoạt thuận lợi, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của đồng bào có đạo với phâm châm “sống tốt đời đẹp đạo”

1.3 ĐỐI TƯỢNG VÀ NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ

NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO

1.3.1 Chủ thể và đối tượng quản lý

Chủ thể quản lý

Chủ thể quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo bao gồm các cơ quan nhà nước thuộc hệ thống hành pháp gồm: Chính phủ,UBND các cấp ngoài ra có các cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền quản lý như Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và môi trường, Ban Tôn giáo Chính phủ

Đối tượng quản lý

- Sinh hoạt tôn giáo

1.3.2 Nội dung quản lý

- Xây dựng chiến lược, kế hoạch quản lý đối với hoạt động tôn giáo

- Xây dựng và tổ chức thực hiện pháp luật, chính sách đối với hoạt động tôn giáo

- Tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực quản lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo

- Phối hợp giữa các cơ quan nhà nước trong công tác quản

lý nhà nước đối với hoạt động tôn giáo

- Thanh tra, kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm liên quan đến hoạt động tôn giáo

- Xét duyệt một số việc thuộc hành chính đạo

- Đấu tranh chống lợi dụng tôn giáo

1.3.3.Phương thức quản lý

- Quản lý bằng công cụ pháp luật, chính sách

- Quản lý bằng tuyên truyền, giáo dục

- Quản lý bằng công cụ hành chính - kinh tế

1.4 KINH NGHIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG

1.4.1 Kinh nghiệm quản lý hoạt động tôn giáo ở huyện Nghi Lộc

1.4.2 Kinh nghiệm quản lý hoạt động tôn giáo ở huyện Con Cuông

1.4.3 Kinh nghiệm quản lý hoạt động tôn giáo tại tỉnh Quảng Bình

1.4.4 Bài học cho huyện Đô Lương

Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG TÔN GIÁO TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN ĐÔ LƯƠNG 2.1 KHÁI QUÁT TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI HUYỆN ĐÔ LƯƠNG

2.1.1 Khái quát về vị trí đị lý và điều kiện tự nhiên

Vị trí địa lý

Huyện Đô Lương nằm về phía tây tỉnh Nghệ An, phía bắc giáp huyện Yên Thành, phía đông nam giáp huyện Nam Đàn, Nghi Lộc; phía tây bắc giáp huyện Tân Kỳ, Anh Sơn; phía nam giáp huyện Thanh Chương

Điều kiện tự nhiên

Nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nắng lắm, mưa nhiều, nhiệt độ, độ ẩm cao, thuận lợi cho trồng trọt, nhưng thường xuyên phải hứng chịu những tác động khắc nghiệt của thiên nhiên như bão, lụt, hạn hán

2.1.2 Về phát triển kinh tế

Kinh tế phát triển tích cực, năm 1985 tổng sản lượng lương thực đạt 54 ngàn tấn thì năm 2015 là 92 ngàn tấn (có năm đạt 110 ngàn tấn) Tổng đàn lợn năm 1985 là 43 ngàn con, năm 2010 là 98,4 ngàn con, năm 2015 là 115 ngàn con Đàn trâu, bò từ 22 ngàn con lên hơn 46 ngàn con (1985-2015).Tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2015 là 8.9% (có năm đạt gần 19%) Tổng giá trị sản xuất

1995 là 350 tỷ đồng đến năm 2010 là 3.565,09 tỷ đồng, năm 2015

là 5.760,61 tỷ đồng Sản phẩm đầu người năm 1995 đạt 1,8 triệu đồng đến năm 2010 đạt: 19.210.000 đồng và năm 2015 là 19.630.000 đồng

2.1.3 Về xã hội