Một vài kinh nghiệm dạy tốt tin học lớp 3 ở bậc tiểu học

Kinh nghiệmMột vài kinh nghiệm dạy tốt Tin Học lớp 3 ở bậc Tiểu Học I, Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh là một khâu quan trọng trong qu

PHÒNG GD – ĐT HUYỆN GIAO THỦY TRƯỜNG TIỂU HỌC GIAO XUÂN

BÁO CÁO SÁNG KIẾN

“Một vài kinh nghiệm dạy tốt Tin Học lớp 3 ở bậc Tiểu Học”

Tác giả: Đinh Phước Tưởng

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng sư phạm

Chức vụ: Giáo viên

Nơi công tác: Trường Tiểu học Giao Xuân

Giao Xuân, tháng 3 năm 2016

THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1 Tên sáng kiến:“Một vài kinh nghiệm dạy tốt Tin Học lớp 3 ở bậc Tiểu Học ”

2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giảng dạy môn Tin học

3 Thời gian áp dụng sáng kiến: Tháng 9 năm 2015 đến tháng 2 năm 2016

4 Tác giả:

Họ và tên: Đinh Phước Tưởng

Năm sinh: 1991

Nơi thường trú: Giao Long - Giao Thuỷ - Nam Định

Trình độ chuyên môn: Cao đẳng

Chức vụ công tác: Giáo viên

Nơi làm việc: Trường Tiểu học Giao Xuân

Địa chỉ liên hệ: Giao Xuân - Giao Thuỷ - Nam Định

Điện thoại: 01695428901

5 Đồng tác giả:

6 Đơn vị áp dụng sáng kiến

Tên đơn vị: Trường Tiểu học Giao Xuân

Địa chỉ: Giao Xuân - Giao Thuỷ - Nam Định

Kinh nghiệm

Một vài kinh nghiệm dạy tốt Tin Học lớp 3 ở bậc Tiểu Học

I, Điều kiện hoàn cảnh tạo ra sáng kiến

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh là một khâu quan trọng trong quá trình dạy học Đó là quá trình thu nhập, phân tích và xử lý thông tin về kiến thức, kỹ năng thái độ của học sinh theo mục tiêu của môn học

Mục đích của việc kiểm tra đánh giá là xác nhận kết quả học tập của học sinh tiểu học ở các môn học nói chung, môn tin học nói riêng và cung cấp những thông tin chính xác về quá trình dạy tin học ở tiểu học cho ban giám hiệu, cho cán bộ quản lý, giáo viên môn tin học để có những điều chỉnh tác động kịp thời tới quá trình dạy học môn tin học nhằm nâng cao chất lượng, sự tư duy của học sinh một cách có hiệu quả tốt

Phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh hiện nay mang tính khách quan, thực tiễn gắn liền với học sinh Đối với bộ môn tin học nói riêng, hình thức kiểm tra kĩ năng được thiết kế trên phần mềm Word, Powerpoint sẽ giúp các em vừa có thể kiểm tra kiến thức vừa tạo không khí học tập sôi nổi, tích cực, nâng cao tinh thần đoàn kết…

Qua quá trình nghiên cứu tôi đã chọn đề tài “Một vài kinh nghiệm dạy tốt Tin Học lớp 3 ở bậc Tiểu Học”

Nhằm giúp các em có một buổi học thật là hứng thú và bổ ích với môn tin học

Chính vì xác định được tầm quan trọng đó nên Nhà nước ta đã đưa môn tin học vào trong nhà trường và ngay từ tiểu học học sinh được tiếp xúc với môn tin học để làm quen dần với lĩnh vực CNTT, tạo nền móng cơ sở ban đầu để học những phần nâng cao trong các cấp tiếp theo Nhất là trong năm học 2015- 2016 này, năm học của ứng dụng CNTT

Tác dụng của CNTT trong dạy học ở bậc tiểu học:

Môn tin học ở bậc tiểu học bước đầu giúp học sinh làm quen với một số kiến thức ban đầu về CNTT như: Một số bộ phận của máy tính, một số thuật ngữ thường dùng, rèn luyện một số kỹ năng sử dụng máy tính, …

Hình thành cho học sinh một số phẩm chất và năng lực cần thiết cho người lao động hiện đại như:

Góp phần hình thành và phát triển tư duy thuật giải

Bước đầu hình thành năng lực tổ chức và xử lý thông tin

Có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập, lao động xã hội hiện đại

Có thái độ đúng khi sử dụng máy tính và các sản phẩm tin học

Bước đầu hiểu khả năng ứng dụng CNTT trong học tập

Có ý thức tìm hiểu CNTT trong các hoạt động xã hội

II Mô tả giải pháp:

1 Mô tả giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

Tuy môn Tin học mới chỉ là môn học tự chọn nhưng nhà trường đã tạo điều kiện để học sinh có thể học từ khối lớp 3, tạo điều kiện sắm sửa máy móc, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học

Được sự ủng hộ của các cấp Đảng Ủy - UBND - các ban ngành, phụ huynh toàn trường hỗ trợ về cả tinh thần cũng như cơ sở vật chất cho nhà trường

Bên cạnh đó là sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường nên phòng máy vi tính thường xuyên được bảo dưỡng và sửa chữa, khắc phục kịp thời hỏng hóc nhằm đảm bảo số lượng và chất lượng máy phục vụ kịp thời cho việc dạy và học của các em học sinh đạt được hiệu quả tốt nhất của mình

Giáo viên được đào tạo vượt chuẩn chuyên ngành về tin học, để đáp ứng yêu cầu cho dạy và học môn tin học trong bậc tiểu học và có hiệu quả cao trong quá trình giảng dạy Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mới nên học sinh rất hứng thú học, nhất là những tiết thực hành tại phòng máy

Nhà trường đã có hai phòng máy vi tính để cho học sinh học nhưng vẫn còn chưa đồng bộ về máy tính Đời sống của địa phương còn gặp nhiều khó khăn nên còn hạn chế nhà có máy tính

Môn Tin học mới chỉ là môn tự chọn trong chương trình bậc tiểu học nên chương trình và sự phân phối chương trình bước đầu chưa có sự thống nhất và đang hoàn chỉnh, hoàn thiện

Đa số các em học sinh chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường là chủ yếu, các em là lớp 3 mà đầu tiên tiếp xúc với máy tính, biết máy tính là như thế nào Do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế, nên việc học tập của học sinh vẫn còn mang tính chậm chạp, chất lượng chưa cao Các

em chỉ được tiếp thu kiến thức thông qua bài giảng của giáo viên trên lớp

Trước khi thực hiện chuyên đề, tôi đã khảo sát khối lớp 3 thông qua giờ dạy lý thuyết, dạy thực hành Khi tổng hợp kết quả thu được:

Mức độ thao tác Trước khi thực hiện chuyên đề

Đánh giá kết quả học tập môn tin học của học sinh là một nhiệm vụ của giáo viên giảng dạy môn tin học mà trong đó học sinh có thể tham gia vào việc đánh giá, có thể xác định mình đạt được kết quả học tập ở mức độ nào Vì vậy việc lựa chọn phương pháp đánh giá cho phù hợp và khách quan là việc cần thiết

mà mỗi giáo viên nên làm

Việc kiểm tra đánh giá kết quả học tin học của học sinh phải đảm bảo được tính toàn diện, tức là kiểm tra được hết các nội dung mà các em được học Phải đảm bảo được tính chính xác, tính lượng hoá cao Nghĩa là việc kiểm tra đánh

giá phải xây dựng được các chỉ số đáng tin cậy, cho phép đánh giá có thể đo được, đếm được, quan sát được, có thể xác định được bằng con số cụ thể

Việc ra đề dựa trên cơ sở phát triển năng lực, trí tuệ học sinh ở các mức độ:

Từ đơn giản đến phức tạp :

Nhận biết, ghi nhớ tri thức, thông hiểu, lí giải, vận dụng phân tích, tổng hợp, đánh giá, nhận xét

Việc đánh giá phải đảm bảo tính khách quan trên hai mặt: Nội dung đánh giá khách quan (không dựa trên màu sắc chủ quan của người ra đề) Phải căn cứ vào chương trình và trình độ của các em học sinh tiểu học Mặt khác công việc chấm điểm và thu nhập kết quả đánh giá phải khách quan thể hiện ở chổ: Điểm chấm của bài kiểm tra phải chính xác, không bị thiên kiến chủ quan của người chấm làm cho sai lệch chất lượng

Trong số các phương pháp đưa ra để đánh giá kết quả học tập môn tin học của học sinh như phương pháp quan sát, phương pháp vấn đáp, phương pháp kiểm tra tự luận, phương pháp kiểm tra trắc nghiệm khách quan có thể đáp ứng được những yêu cầu đặt ra trong việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Trắc nghiệm khách quan bao gồm số lượng câu hỏi nhiều Người ra đề

có thể ra nhiều dạng câu hỏi Có 4 hình thức trắc nghiệm cơ bản được sử dụng:

1/ Một câu hỏi yêu cầu xác định đúng - sai (đối với câu hỏi đúng sai).

Ví dụ: Điền Đ vào ô vuông câu đúng nghĩa hoặc S vào ô vuông câu sai nghĩa.

A) Máy tính giúp em học làm toán, học vẽ 

B) Máy tính giúp em liên lạc với bạn bè 

C) Có nhiều loại máy tính khác nhau 

D) Em không thể chơi trò chơi trên máy tính 

2/ Một câu hỏi yêu cầu lựa chọn phương án trả lời thích hợp

 Trường hợp chọn phương án đúng

Ví dụ: Trong phần mềm Paint, để tô màu ta chọn biểu tượng :

 Trường hợp chọn phương án đúng

Ví dụ: Em hãy chọn câu sai nghĩa

A) Máy tính giúp em học làm toán, học vẽ

B) Máy tính giúp em liên lạc với bạn bè

C) Có nhiều loại máy tính khác nhau

D) Em không thể chơi trò chơi trên máy tính

3/ Trắc nghiệm đối chiếu cặp đôi (ghép đôi) : Với hai nhóm đối tượng đã cho, phải ghép nối một đối tượng của nhóm thứ nhất với một đối tượng của nhóm thứ hai thỏa mãn yêu cầu của bài.

Ví dụ: Nối thông tin ở cột A với thông tin ở cột B sao cho phù hợp với nội dung:

A B

4/ Hay yêu cầu học sinh lựa chọn từ ngữ thích hợp để điền vào chỗ còn thiếu (dạng câu hỏi điền khuyết).

Ví dụ: Điền từ thích hợp vào chỗ trống (…) để được câu hoàn chỉnh

A) Màn hình máy tính có cấu tạo và hình dạng giống như……… B) Người ta coi……….là bộ não của máy tính C) Kết quả hoạt động của máy tính hiện ra trên……… D) Em điều khiển máy tính bằng………

2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

* Giáo viên có kế hoạch bài dạy, xây dựng ý tưởng, thiết kế bài dạy phù hợp:

Ngay từ bài học đầu tiên trong chương trình học Tin học, giáo viên phải xác định rõ cho học sinh nhận biết các bộ phận của máy tính và tác dụng của các bộ phận đó bằng cách cho học sinh quan sát ngay trong giờ giảng lý thuyết

Bài làm quen với máy tính Khi giáo viên giới thiệu bộ phận con chuột, giáo viên phải mô tả con chuột, có mấy loại con chuột, trên thân con chuột có những phím nào, chức năng của các phím đó, tay đặt lên con chuột đó như thế nào

Biểu tượng dùng để gõ chữ vào máy tính

Chuột máy tính

Màn hình

là những hình vẽ nhỏ trên màn hình nền của máy tính tính

giúp em điều khiển máy tính được nhanh chóng và thuận tiện

cho biết kết quả hoạt động của máy tính

Bàn phím

Học sinh quan sát con chuột, quan sát thao tác của giáo viên khi sử dụng chuột trong quá trình học tập

Giáo viên biết kết hợp giữa giờ lý thuyết và thực hành sao cho phù hợp, không nên xem nhẹ giờ dạy lý thuyết thì mới thực hành tốt được cũng như khi học sinh thực hành tốt thì sẽ hiểu sâu hơn về lý thuyết

Con l¨n Nót tr¸i

Nót ph¶i

Khi học bài các thao tác với tệp tin văn bản Giáo viên dạy phần lưu văn bản,

mở văn bản Khi học lý thuyết học sinh mới chỉ hiểu là lưu văn bản vào trong máy là để văn bản đó không bị mất đi, có thể mở ra được

Khi muốn lưu văn bản, có thể nhấn vào nút công cụ Save

Hoặc truy cập vào trình đơn File và chọn Save.

Nếu đây là lần đầu tiên lưu văn bản thì sẽ xuất hiện hộp thoại để chọn Thư mục và đặt tên

cho tập tin văn bản cần lưu Sau khi chọn xong nhấn Save để hoàn tất.

Nhưng đến khi thực hành học sinh mới thực sự hiểu rằng khi lưu văn bản đó luôn luôn được lưu trữ và tồn tại trong máy, có thể mở ra bất cứ lúc nào để chỉnh, xem và chỉnh sửa

Giáo viên nên tận dụng những phương tiện sẵn có của môn tin học áp dụng vào trong giảng dạy lý thuyết để học sinh dễ quan sát và nhận biết, giúp cho buổi học thực hành của hiệu quả hơn

Qua đợt khảo sát đầu năm học học với học sinh khối 3 (lớp 3D và lớp 3E) dạy bài các thao tác với tệp tin văn bản Lớp 3D dạy có sử dụng đồ dùng trực

quan bằng máy tính, thao tác trên máy tính Còn lớp 3E dạy sử dụng đồ dùng trực quan bằng hộp thoại miêu tả hình ảnh trong máy tính

Khi tổng hợp kết quả thu được:

Khi dạy thực hành, giáo viên giao bài tập cho học sinh một cách cụ thể, rõ ràng và kết hợp cả những kiến thức của bài học trước, hướng dẫn theo từng nhóm trước khi học sinh làm để học sinh quan sát và làm bài tập

Ví dụ: Dạy bài vẽ đường thẳng, giáo viên giao bài tập thực hành, sau đó hướng dẫn (theo nhóm) trực tiếp trên máy cho học sinh dễ quan sát thao tác của

GV và lời nói của GV trong khi thực hành, nếu em học sinh nào chưa thực hành được, giáo viên lại hướng dẫn cho em đó hoặc bắt tay em đó và hướng dẫn các thao tác

Bước 2

Nháy chuột

vẽ.

Bước 1

Nháy chuột

chọn công

cụ

đường

thẳng.

Bước 3.

Nháy chuột chọn nét vẽ.

Điểm đầu

Điểm cuối Điểm cuối

* Hệ thống các bài tập thực hành, các bài tập phù hợp với nội dung của bài giảng, liên hệ với một số môn học khác trong chương trình học của các em Các bài tập không quá dài, nâng dần từ mức đơn giản đến phức tạp, ngoài ra giáo viên cũng phải kết hợp những bài đã học trước để học sinh ôn lại và vận dụng vẽ một cách có hệ thống Trong giờ thực hành giáo viên nên tạo sự tranh đua giữa các nhóm bằng cách phân công các nhóm làm bài thực hành, sau đó các nhóm nhận xét, chấm điểm (dưới sự chỉ dẫn của giáo viên) của nhau để tạo được sự hào hứng học tập và sáng tạo trong quá trình thực hành Tận dụng những nguồn tài nguyên sẵn có của máy vi tính, hoặc truy cập mạng để tìm kiếm thông tin, tìm kiếm tài nguyên trên Internet phục vụ cho quá trình dạy và học

* Sưu tầm một số trò chơi có ích để rèn luyện về cách sử dụng chuột (cờ caro)

Luyện ngón khi sử dụng bàn phím (Mario Typing),

Phần mềm luyện tư duy, tính toán, nhanh nhạy, giải trí (Solitare, minesweeper)

Giáo viên có kế hoạch bồi dưỡng để nâng cao kiến thức bản thân đáp ứng được những yêu cầu đổi mới, cập nhật thông tin một cách đầy đủ, chính xác Muốn có giờ dạy đạt hiệu quả cao, bản thân mỗi giáo viên dạy Tin học nhận thức được cần phải có kế hoạch bồi dưỡng Tin học cho bản thân bằng cách tự tìm tòi, tham khảo các tài liệu có liên quan và có thể hỏi các đồng nghiệp của trường bạn Bên cạnh tìm hiểu kiến thức về Tin học, giáo viên cũng phải tìm hiểu các kiến thức khác như văn hoá, kinh tế, chớnh trị, xã hội để tự nâng cao nhận thức của bản thân

III Hiệu quả do sáng kiến đem lại:

Về phía học sinh:

Học sinh hứng thú tham gia vào tiết học, tiết ôn tập Tạo không khí học tập sôi nổi, tích cực, nâng cao tinh thần đoàn kết Các tiết kiểm tra không còn nặng nề căng thẳng, đầu óc được thoải mái và tiếp thu một cách có hiệ quả tốt nhất Qua quá trình áp dụng vào giảng dạy tin học khối 3, so sánh với bảng tổng hợp trước đó đã thu được kết quả như sau:

Mức độ thao tác

Trước khi thực hiện chuyên đề

Sau khi thực hiện chuyên đề

Tỷ lệ tăng, giảm

Số Hs Tỷ lệ Số Hs Tỷ lệ

Thao tác nhanh, đúng 33/167 20% 70/167 42% Tăng: 22%

Chưa biết thao tác 10/167 6% 0/167 0% Giảm: 6%

Từ bảng kết quả trên cho thấy các biện pháp áp dụng vào việc dạy học Tin học lớp 3 đã trình bày ở trên các em không những nắm chắc kiến thức mà còn thấy các em học tập phấn khởi hơn, tiếp thu bài nhanh hơn, có chất lượng thực

sự và có hiệu quả một cách tốt nhất

Về giáo viên:

Kiểm tra, khảo sát được số lượng lớn học sinh Kiểm tra kiến thức của học sinh

ở cấp độ nhớ, hiểu một cách hữu hiệu

Kiểm tra đánh giá được phạm vi kiến thức tương đối lớn, lượng câu hỏi lớn, bao quát khắp nội dung chương trình sẽ làm tăng độ tin cậy của kết quả đánh giá

Muốn dạy tốt môn Tin Học ở bậc Tiểu học thì cần:

Tìm tòi sáng tạo cách dạy, cách học tạo sự hứng thú tiếp thu bài

Yêu nghề, mến trẻ, nâng cao chuyên môn nghiệp vụ…

Thăm lớp dự giờ, hội thảo phương pháp giảng dạy các bộ môn khác Tích cực tham mưu với nhà trường để tăng cường nâng cấp máy, trang thiết bị dạy học

Thực hiện tốt các quy định của ngành đề ra

Để chất lượng của học sinh được tiếp thu cũng như nâng cao hiệu quả của việc học môn tin hoc tốt hơn, tôi đưa ra một vài ý kiến đề xuất như sau:

Tăng cường trang thiết bị dạy học: Đủ số lượng trong đó có cả dự phòng để thay thế, đảm bảo chất lượng, hiện đại hoá Sửa chữa, bổ sung kịp thời những thiết bị bị hỏng hay đã quá cũ mà chất lượng không còn được tốt nữa, cũng như chưa thực sự an toàn

Đầu tư thêm trang thiết bị công nghệ thông tin.

Quan tâm hơn đến tâm lý học lứa tuổi, giới tính từ đó có những điều chỉnh phù hợp để nâng cao chất lượng dạy và học

Giáo viên cần tích cực nghiên cứu, biết khai thác và ứng dụng công nghệ thông tin có hiệu quả hơn trong quá trình giảng dạy

Bồi dưỡng thêm kiến thức tin học và ngoại ngữ

Nếu giáo viên sử dụng thường xuyên phương pháp này sẽ khuyến khích học sinh học bao quát cả chương trình, tích nhiều kiến thức, tránh học tủ, học lệch

Ngoài ra giáo viên có thể áp dụng hình thức kiểm tra vào nhiều thời điểm khác nhau hoặc trong nhiều hoạt động khác nhau như là kiểm tra miệng, kiểm tra kiến thức từng hoạt động, củng cố bài học,… mà lại hết ít thời gian Công việc chấm điểm sẽ nhanh chóng, tính chính xác cao và mang tính tích cực cho học sinh đạt hiệu quả cao