Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh

Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI chỉ rõ mục tiêu cụ thể: đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi giáo dục là nhân tố tiên quyết để phát triển nhanh chóng và bền vững. Bên cạnh đó, sự cạnh tranh diễn ra mạnh mẽ và gay gắt đã đặt toàn nhân loại đứng trước những cơ hội và thách thức lớn. Để phát triển, các quốc gia chỉ còn cách đầu tư phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao có nghĩa là phải đầu tư cho giáo dục. Ở nước ta, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định: “ Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế ” và “ phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao,…”, việc đào tạo nguồn nhân lực là đã trở thành nhiệm vụ chiến lược là quốc sách hàng đầu, đồng thời cũng là sứ mệnh của sự nghiệp giáo dục. Quản lý hoạt động dạy - học thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường. Hoạt động dạy học là nội dung cơ bản và quan trọng nhất trong nhà trường, quản lý trường học chủ yếu là quản lý hoạt động dạy và học vì hoạt động này có ý nghĩa quyết định đến chất lượng giáo dục của một nhà trường. Quản lý dạy học là nền tảng, là cơ sở để xác định các mục tiêu nhiệm vụ quản lý khác trong hoạt động của nhà trường, càng có ý nghĩa hơn khi trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đổi mới được đặt ra đối với các cấp học và đã trở2 thành vấn đề mang tính then chốt có ý nghĩa quyết định việc nâng cao chất lượng giáo dục. Xét từ góc độ quản lý, có thể nói nội dung quan trọng nhất của công tác quản lý trường học cũng chính là quản lý hoạt động dạy học, chất lượng của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng. Trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại trước đây là trường bán công, chất lượng học sinh đầu vào rất thấp. Từ năm 2008 trường trở thành loại hình trường công lập. Trong những năm gần đây, trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại tăng cường công tác đầu tư cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ và đổi mới công tác quản lý. Trong đó, đặc biệt chú trọng việc quản lý hoạt động dạy học và đã đạt được một số kết quả. Tuy nhiên, nhìn chung vẫn còn tồn tại những bất cập, hạn chế. Xuất phát từ những lý do nêu trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài: “ Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh” 2. Mục đích nghiên cứu: Nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh. 3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu: 3.1. Khách thể nghiên cứu Công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. 3.2. Đối tượng nghiên cứu Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. 4. Giả thuyết khoa học Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh trong năm qua có những bước chuyển biến tích cực, tuy nhiên vẫn còn những hạn chế và bất cập. Nếu hiệu trưởng vận dụng các biện pháp quản lý hoạt động3 dạy học phù hợp theo hướng thực hiện đồng bộ các chức năng quản lý sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dạy học. 5. Nhiệm vụ nghiên cứu 5.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài. 5.2 Khảo sát thực trạng hoạt động dạy học và công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh. 5.3 Đề xuất một số biện pháp trong công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học. 6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài 6.1- Giới hạn về đối tượng nghiên cứu Đề tài nghiên cứu một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. 6.2- Giới hạn về địa bàn nghiên cứu Trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh. 6.3 - Giới hạn về khách thể điều tra Cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh. 7. Phƣơng Pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu cơ bản sau: 7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận: - Phân tích, tổng hợp và phân loại, hệ thống hóa lý luận. 7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn - Phương pháp quan sát. - Phương pháp tổng kết kinh nghiệm tập thể. 7.3.Phương pháp nghiên cứu thống kê. Sử dụng các phần mềm thống kê, công thức toán thống kê để xử lý kết quả nghiên cứu.4 8. Cấu trúc luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm có ba chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh. Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh. Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh Đề tài Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

LÊ NGỌC TRỌNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRẦN QUỐC ĐẠI, HUYỆN GÒ DẦU, TÂY NINH

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS TRẦN NGỌC GIAO

HÀ NỘI - 2014

LỜI CẢM ƠN

Trong quá suốt quá trình học tập và nghiên cứu, tác giả xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến Ban Giám hiệu, quý thầy giáo, cô giáo khoa Quản lý giáo dục, phòng đào tạo sau đại học - Trường Đại học sư phạm Hà Nội, các thầy cô giáo đã tham gia trực tiếp giảng dạy lớp cao học Quản lý giáo dục K22-TN

Đặc biệt xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS.Trần Ngọc Giao

đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Nhân dịp này, cho phép tác giả gởi lời tri ân đến toàn thể Cán bộ, giáo viên, nhân viên trường THPT Trần Quốc Đại huyện Gò Dầu, Tây Ninh đã tạo điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thành nhiệm vụ học tập

Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình học tập, nghiên cứu nhưng do khả năng còn hạn chế, kinh nghiệm quản lý chưa nhiều nên luận văn không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong quý thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp góp ý chân tình để vấn đề nghiên cứu được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 10 năm 2014

Tác giả luận văn

Lê Ngọc Trọng

NHỮNG KÝ HIỆU VIẾT TẮT DÙNG TRONG LUẬN VĂN

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu: 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu: 2

4 Giả thuyết khoa học 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài 3

7 Phương Pháp nghiên cứu 3

8 Cấu trúc luận văn 4

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 5

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 5

1.2 Các khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Hoạt động dạy học 9

1.2.2 Quản lý 13

1.2.3 Quản lý nhà trường 16

1.2.3.1 Khái niệm 16

1.2.3.2 Mục tiêu 17

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học 18

1.2.4.1 Quản lý hoạt động dạy 19

1.2.4.2 Quản lý hoạt động học 19

1.3 Hoạt động dạy học tại trường trung học phổ thông 20

1.3.1 Trường trung học phổ thông 20

1.3.2 Nội dung hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông 23

1.3.2.1 Mục tiêu dạy học 23

1.3.2.2 Chương trình dạy học 23

1.3.2.3 Kế hoạch dạy học 23

1.3.2.4 Nội dung môn học 24

1.3.2.5 Hình thức tổ chức và phương pháp dạy học 25

1.3.2.6 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập 25

1.4 Quản lý hoạt động dạy học tại trường trung học phổ thông 26

1.4.1 Bản chất của quản lý hoạt động dạy học 26

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện 27

1.4.2.1.Quản lý mục tiêu, nội dung và chương trình dạy học 27

1.4.2.2 Quản lý hoạt động dạy của giáo viên: 28

1.4.2.3.Quản lý hoạt động học tập của học sinh 29

1.4.2.4 Quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập 30

1.4.2.5 Quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học 31

1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học tại trường trung học phổ thông 32

1.5.1 Các yếu tố chủ quan 32

1.5.2 Các yếu tố khách quan 33

Kết luận chương 1 33

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRẦN QUỐC ĐẠI, HUYỆN GÒ DẦU, TÂY NINH 35

2.1 Đặc điểm kinh tế - xã hội của huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh 35

2.2 Khái quát về trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh 37

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh 38

2.3.1 Cơ cấu tổ chức của nhà trường 38

2.3.2 Chất lượng đào tạo 39

2.3.3 Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý 40

2.3.4 Điều kiện cơ sở vật chất hỗ trợ dạy học 41

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng ở trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh 42

2.4.1 Một số thông tin về khảo sát 42

2.4.1.1 Mục đích khảo sát 42

2.4.1.2 Đối tượng và mẫu khảo sát 42

2.4.1.3 Nội dung khảo sát 42

2.4.1.4 Phương pháp và kỹ thuật khảo sát 42

2.4.2 Đánh giá chung về quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng 42

2.4.3 Thực trạng quản lý mục tiêu, nội dung và chương trình dạy học 44

2.4.4 Thực trạng quản lý việc lập kế hoạch dạy học của giáo viên 47

2.4.5 Thực trạng quản lý việc đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên 51 2.4.6 Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học sinh 56

2.4.7 Thực trạng quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh 61

2.4.8 Thực trạng quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học 66

2.5 Đánh giá thực trạng vấn đề quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu tỉnh Tây Ninh 68

2.5.1 Thuận lợi: 68

2.5.1.1 Hoạt động dạy học 68

2.5.1.2 Quản lý hoạt động dạy học 68

2.5.2 Khó khăn 69

2.5.2.1 Hoạt động dạy học 69

2.5.2.2 Quản lý hoạt động dạy học 69

2.5.3 Nguyên nhân 70

2.5.3.1 Nguyên nhân thành công 70

2.5.3.2 Nguyên nhân tồn tại 70

Kết luận chương 2 71

Chương 3: CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRẦN QUỐC ĐẠI, HUYỆN GÒ DẦU, TÂY NINH 72

3.1 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 72

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu 72

3.3 Trình bày mối quan hệ với các biện pháp 104

3.4 Khảo nghiệm nhận thức về tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 106

3.4.1 Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các biện pháp đề xuất 106

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp đề xuất 108

3.4.3 Tổng hợp kết quả khảo sát giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất 109

Kết luận chương 3 112

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 113

TÀI LIỆU THAM KHẢO 115

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1: Thống kê kết quả học lực của học sinh 39

Bảng 2.2: Thống kê kết quả hạnh kiểm của học sinh 39

Bảng 2.3: Thống kê kết quả tốt nghiệp THPT và đỗ vào đại học 40

Bảng 2.4.Thống kê cơ sở vật chất của trường 41

Bảng 2.5: Kết quả đánh giá chung về quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng 43

Bảng 2.6: Đánh giá của GV về quản lý mục tiêu, nội dung và chương trình dạy học dạy học của hiệu trưởng 44

Bảng 2.7: Đánh giá của CBQL về công tác quản lý mục tiêu, nội dung và chương trình dạy học dạy học của hiệu trưởng 45

Bảng 2.8: Bảng tổng hợp mức độ đánh giá của CBQL và GV về công tác quản lý mục tiêu, nội dung và chương trình dạy học của hiệu trưởng 46

Bảng 2.9: Mức độ thực hiện các biện pháp quản lý việc lập kế hoạch dạy học của GV 48 Bảng 2.10: Kết quả thực hiện các biện pháp quản lý việc lập kế hoạch dạy học của GV 49

Bảng 2.11: Bảng tổng hợp mức độ thực hiện và kết quả thực hiện các biện pháp quản lý việc lập kế hoạch dạy học của GV 50

Bảng 2.12: Mức độ thực hiện việc đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên 52

Bảng 2.13: Kết quả thực hiện các biện pháp quản lý việc đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên 53

Bảng 2.14: Bảng tổng hợp mức độ thực hiện và kết quả thực hiện các biện pháp quản lý việc đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên 55

Bảng 2.15: Mức độ thực hiện việc quản lý hoạt động học tập của học sinh 57

Bảng 2.16: Kết quả thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động học tập của học sinh 58

Bảng 2.17: Bảng tổng hợp mức độ thực hiện và kết quả thực hiện các biện pháp quản lý hoạt động học tập của HS 60

Bảng 2.18: Mức độ thực hiện quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập

của học sinh 62

Bảng 2.19: Kết quả thực hiện các biện pháp quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh 63

Bảng 2.20: Bảng tổng hợp mức độ thực hiện và kết quả thực hiện các biện pháp quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh 65

Bảng 2.21: Bảng thực trạng quản lý điều kiện cơ sở vật chất hỗ trợ dạy học 67

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp đã đề xuất 107

Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 108

Bảng 3.3 Tổng hợp kết quả đánh giá về mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất 110

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Biểu đồ biểu thị mức độ đánh giá của CBQL và GV về công tác quản

lý mục tiêu, nội dung và chương trình dạy học của hiệu trưởng 47Biểu đồ 2.2 : Biểu đồ biểu thị mức độ thực hiện và kết quả thực hiện các biện pháp

quản lý việc lập kế hoạch dạy học của GV 51Biểu đồ 2.3 : Biểu đồ biểu thị mức độ thực hiện và kết quả thực hiện các biện pháp

quản lý việc đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên 56 Biểu đồ 2.4 : Biểu đồ biểu thị mức độ thực hiện và kết quả thực hiện các biện pháp

quản lý hoạt động học tập của HS 61 Biểu đồ 2.5 : Biểu đồ biểu thị mức độ thực hiện và kết quả thực hiện các biện pháp

quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh 66 Biểu đồ 3.1 : Biểu đồ biểu thị mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp

quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Trần Quốc Đại 111

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1: Bản chất của quá trình quản lý .15

Sơ đồ 3.1 Sơ đồ quy trình xây dựng kế hoach tổ chuyên môn 81

Sơ đồ 3.2 Sơ đồ biểu thị mối quan hệ giữa các nhóm biện pháp QLHĐDH 105

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI chỉ rõ mục tiêu cụ thể: đối với giáo dục phổ thông, tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, hầu hết các quốc gia trên thế giới đều coi giáo dục là nhân tố tiên quyết để phát triển nhanh chóng và bền vững Bên cạnh đó, sự cạnh tranh diễn ra mạnh mẽ và gay gắt đã đặt toàn nhân loại đứng trước những cơ hội và thách thức lớn

Để phát triển, các quốc gia chỉ còn cách đầu tư phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao có nghĩa là phải đầu tư cho giáo dục

Ở nước ta, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định: “ Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa

và hội nhập quốc tế ” và “ phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao,…”, việc đào tạo nguồn nhân lực là đã trở thành nhiệm vụ chiến lược là quốc sách hàng đầu, đồng thời cũng là sứ mệnh của sự nghiệp giáo dục

Quản lý hoạt động dạy - học thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường Hoạt động dạy học

là nội dung cơ bản và quan trọng nhất trong nhà trường, quản lý trường học chủ yếu

là quản lý hoạt động dạy và học vì hoạt động này có ý nghĩa quyết định đến chất lượng giáo dục của một nhà trường

Quản lý dạy học là nền tảng, là cơ sở để xác định các mục tiêu nhiệm vụ quản lý khác trong hoạt động của nhà trường, càng có ý nghĩa hơn khi trong giai đoạn hiện nay, yêu cầu đổi mới được đặt ra đối với các cấp học và đã trở

thành vấn đề mang tính then chốt có ý nghĩa quyết định việc nâng cao chất lượng giáo dục

Xét từ góc độ quản lý, có thể nói nội dung quan trọng nhất của công tác quản

lý trường học cũng chính là quản lý hoạt động dạy học, chất lượng của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng

Trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại trước đây là trường bán công, chất lượng học sinh đầu vào rất thấp Từ năm 2008 trường trở thành loại hình trường công lập

Trong những năm gần đây, trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại tăng cường công tác đầu tư cơ sở vật chất, phát triển đội ngũ và đổi mới công tác quản

lý Trong đó, đặc biệt chú trọng việc quản lý hoạt động dạy học và đã đạt được một

số kết quả

Tuy nhiên, nhìn chung vẫn còn tồn tại những bất cập, hạn chế Xuất phát từ

những lý do nêu trên, chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài: “ Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh”

2 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu:

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh trong năm qua có những bước chuyển biến tích cực, tuy nhiên vẫn còn những hạn chế và bất cập Nếu hiệu trưởng vận dụng các biện pháp quản lý hoạt động

dạy học phù hợp theo hướng thực hiện đồng bộ các chức năng quản lý sẽ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động dạy học

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài

5.2 Khảo sát thực trạng hoạt động dạy học và công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh 5.3 Đề xuất một số biện pháp trong công tác quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài

6.1- Giới hạn về đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh

6.2- Giới hạn về địa bàn nghiên cứu

Trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh

6.3 - Giới hạn về khách thể điều tra

Cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh trường THPT Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh

7 Phương Pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các nhóm phương pháp nghiên cứu cơ bản sau:

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:

- Phân tích, tổng hợp và phân loại, hệ thống hóa lý luận

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm tập thể

7.3.Phương pháp nghiên cứu thống kê

Sử dụng các phần mềm thống kê, công thức toán thống kê để xử lý kết quả nghiên cứu

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm có ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận nghiên cứu quản lý hoạt động dạy học của hiệu

trưởng trường trung học phổ thông

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường

trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh

Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường

trung học phổ thông Trần Quốc Đại, huyện Gò Dầu, Tây Ninh

Chương 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA

HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

Sự phát triển của thế giới, trong nước đặt ra những thách thức đối với sự phát triển giáo dục Giáo dục nằm trong hệ thống kinh tế - xã hội Vì vậy giáo dục bị chi phối trước hết bởi những tác động kinh tế - xã hội Tuy nhiên giáo dục có một vai trò rất lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội, giáo dục là động lực cho sự phát triển kinh tế thông qua đào tạo nguồn nhân lực Ngày nay khi nền kinh tế thế giới có những phát triển như vũ bảo thì áp lực đối với sự phát triển giáo duc càng lớn trong

xu thế toàn cầu hóa, nền kinh tế các nước đan xen nhau trong hợp tác và cạnh tranh,

hệ thống giáo dục được quốc tế hóa Học không chỉ để biết, để hành, để thành người

mà học còn để chung sống Chúng ta chuyển sang nền kinh tế tri thức đặt ra cho giáo dục tất cả các quốc gia thách thức mới về việc chuẩn bị cho người học những

năng lực mới, đặc biệt là năng lực học tập suốt đời

Cuộc cách mạng về công nghệ thông tin và truyền thông diễn ra với tốc độ rất nhanh đòi hỏi giáo dục phải có sự đổi mới Rõ ràng là học vấn trong trường trung học phổ thông trang bị không thể đáp ứng tất cả khối tri thức khổng lồ mong muốn Giáo dục phải tôn trọng cách dạy, hướng cho học sinh cách tiếp cận, lĩnh hội tri thức, cách đi tới kiên thức của loài người Xu thế vận động và phát triển của giáo dục thế giới hiện nay là phổ cập hóa giáo dục phổ thông, đại chúng hóa giáo dục đại học, xây dựng xã hội học tập, đa dạng hóa giáo dục, nâng cao chất lượng giáo dục, dân chủ hóa giáo dục và quốc tế hóa giáo dục Đối với giáo dục phổ thông, phổ cập hóa giáo dục đang là xu thế đối với các nước đang phát triển Nguồn nhân lực có trình

độ trung học phổ thông đóng vai trò rất quan trọng trong tăng trưởng kinh tế của mỗi quốc gia Ở Việt Nam nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước hiện nay là nguồn nhân lực con người được phát triển cả về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng cao Giáo dục trung học

phổ thông có vai trò hết sức quan trọng trong việc đào tạo con người có những phẩm chất và năng lực tốt, có những kỹ năng cần thiết cho việc học tập suốt đời

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI, Đảng ta đã nêu rõ quan điểm[13]: 1- Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

2- Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội, xã hội và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng và cấp học; các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp

3- Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội

4- Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội

và bảo vệ Tổ quốc; với tiến bộ khoa học và công nghệ; phù hợp quy luật khách quan Chuyển phát triển giáo dục và đào tạo từ chủ yếu theo số lượng sang chú trọng chất lượng và hiệu quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu số lượng

5- Đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở, linh hoạt, liên thông giữa các bậc học, trình độ và giữa các phương thức giáo dục, đào tạo Chuẩn hóa, hiện đại hóa giáo dục và đào tạo

6- Chủ động phát huy mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển giáo dục và đào tạo Phát triển hài hòa, hỗ trợ giữa giáo dục công lập và ngoài công lập, giữa các vùng, miền Ưu tiên đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo đối với các vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa và các đối tượng chính sách Thực hiện dân chủ hóa, xã hội hóa giáo dục và đào tạo

7- Chủ động, tích cực hội nhập quốc tế để phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời giáo dục và đào tạo phải đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế để phát triển đất nước.[13]

Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020, đã nêu rõ quan điểm chỉ đạo phát

triển giáo dục Việt Nam từ năm 2011 đến năm 2020:

- Phát triển giáo dục phải là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân

- Xây dựng nền giáo dục có tính nhân dân, dân tộc, tiên tiến, hiện đại, xã hội chủ nghĩa, lấy chủ nghĩa Mác-Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng

- Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa,

xã hội hóa, hội nhập quốc tế, thích ứng với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát triển giáo gắn với phát triển khoa học và công nghệ…

- Hội nhập quốc tế sâu, rộng về giáo dục trên cơ sở bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc, giữ vững độc lập, tự chủ, định hướng xã hội chủ nghĩa.[5]

Ở nước ta giáo dục luôn nhận được sự quan tâm của Đảng, nhà nước và của toàn xã hội Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam qua các nhiệm kỳ lần thứ IX, X và mới đây là lần thứ XI đều nhấn mạnh đến việc nâng cao chất lượng giáo dục, thực chất là rất chú trọng đến quản lý hoạt động dạy học

Muốn phát triển được giáo dục, quá trình dạy học có ý nghĩa đặc biệt Vì thế,

ở nước ta có rất nhiều nhà sư phạm tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc tổ chức QTDH, ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng dạy học Những ưu điểm nhược điểm của các hình thức tổ chức dạy học hiện nay, bản chất của mối quan hệ của hoạt động dạy và hoạt động học, vai trò của

người dạy và người học, việc đổi mới nội dung và PPDH như Nguyễn Ngọc Quang, Thái Duy Tuyên…dưới góc độ khoa học quản lý giáo dục, vấn đề quản lý hoạt động

DH đã được nhiều công trình đề cập như các công trình của Trần Kiểm, Đặng Quốc Bảo, Trần Bá Hoành, …

Để nâng cao chất lượng giáo dục thì việc đổi mới toàn diện và với quy mô rộng lớn là điều dễ hiểu Một trong những yếu tố không thể thiếu và nó định hướng cho việc phát triển giáo dục, đó là quản lý việc nâng cao chất lượng dạy và học Điều này đã được Đảng ta khẳng định: “ Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương pháp

và quản lý giáo dục - đào tạo”

Quản lý hoạt động dạy học là một vấn đề rất được quan tâm nghiên cứu nhằm đưa ra những bức tranh tổng thể cho việc quản lý chất lượng DH Một số giáo trình của trường Đại học sư phạm Hà Nội, Viện Khoa học giáo dục, Học viện Quản lý giáo dục đã bàn đến việc quản lý hoạt động DH Các luận văn thạc sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục cũng có một số tác giả đề cập đến vấn đề này nhưng chỉ mang tính định hướng và khu vực như:

Những Biện pháp quản lý của Hiệu Trưởng nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động DH ở các trường trung học phổ thông tại thành phố Đà Nẵng của tác giả Nguyễn Hữu Dũng, ( 2006)

Biện pháp quản lý hoạt DH tại trường cao đẳng kinh tế -Kỹ thuật Lâm Đồng của tác giả Trần Thị Ánh Nguyệt,( 2011)

Biện pháp quản lý HĐDH tại trường cao đẳng nghề giao thông vận tải Trung ương I của tác giả Nguyễn Thị Thanh,( 2013)

Các đề tài có nêu các giải pháp liên quan đến quản lý hoạt động dạy và học của các môn học đặc thù Mức độ các nội dung của các hoạt động DH được đề cập

và điều kiện, địa bàn nghiên cứu của các đề tài này cũng có những nét riêng

Ngoài các công trình kể trên, còn nhiều tác giả với các bài viết, công trình nghiên cứu khác nhau về vấn đề quản lý dạy học, với các khía cạnh khác nhau Nhưng cho đến nay ở địa bàn huyện Gò Dầu chưa có đề tài nào nghiên cứu, tiến hành các khảo sát, đánh giá để đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Hoạt động dạy học

Hoạt động dạy học là tiến hành hoạt động day và hoạt động học là quá trình tương tác và quy định lẫn nhau của hai chủ thể dạy học (người dạy và người học) nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ năng và kỹ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn, để trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo và xây dựng các phẩm chất nhân cách người học Hoạt động dạy học sẽ cung cấp cho người học hệ thống kiến thức khoa học, bồi dưỡng tư duy sáng tạo và

kỹ năng thực tiễn nhằm nâng cao trình độ học vấn, hình thành lối sống văn hóa Mục đích cuối cùng là làm cho người học được trang bị kiến thức mới, tiếp thu một cách năng động, tự chủ sáng tạo và vận dụng vào thực tế cuộc sống, thực hiện chức năng nâng cao dân trí, phát triển nhân lực cho toàn xã hội

Nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường là tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động này chiếm nhiều thời gian, khối lượng công việc của thầy, của trò của cán bộ quản

lý và chi phối tất cả các hoạt động khác trong nhà trường

* Mục đích của hoạt động dạy học:

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang, hoạt động dạy học có 3 mục đích cơ bản [23]

- Làm cho học sinh nắm vững những cơ sở khoa học một cách tự giác, tích cực, tự lực, sáng tạo

- Làm cho học sinh phát triển những năng lực nhận thức và năng lực hành động trên cơ sở của quá trình nắm vững hiểu biết

- Hình thành thế giới quan Mác-Lênin, giáo dục lý tưởng và đạo đức cách mạng cho học sinh

* Nhiệm vụ của hoạt động dạy học:

Theo tác giả Trần Thị Tuyết Oanh [22], dạy học có 3 nhiệm vụ:

- Nhiệm vụ 1: Tổ chức điều khiển người học nắm vững hệ thống tri thức khoa

học đồng thời rèn luyện cho các em hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo tương ứng để thực hành vận dụng các tri thức đó

- Nhiệm vụ 2: tổ chức điều khiển người học phát triển các năng lực hoạt động

trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo

- Nhiệm vụ 3: Trên cơ sở tri thức, hình thành kỹ năng, kỹ xảo và phát triển

năng lực trí tuệ cho học sinh mà hình thành ở chúng cơ sở thế giới quan khoa học,

lý tưởng cách mạng và những phẩm chất nhân cách của con người mới, đáp ứng yêu cầu xã hội

* Hoạt động dạy học đƣợc cấu thành bởi hoạt động dạy và hoạt động học

Để chuyển tải được nội dung dạy học đến người học có hiệu quả nhất thì người dạy với tư cách là chủ thể phải luôn giữ vai trò chủ đạo, định hướng, tổ chức, điều khiển

và thực hiện các hoạt động hỗ trợ HS tiếp nhận kiến thức và hình thành các năng lực một cách khoa học

Hoạt động dạy bao gồm: công việc chuẩn bị của giáo viên, công việc hướng dẫn các hoạt động lĩnh hội tri thức, hình thành kĩ năng, đảm bảo mối liên hệ ngược ( kiểm tra tiến trình và kết quả hoạt động học)

- Hoạt động học:

Tác giả Phạm Minh Hạc đã viết hoạt động học “Là hoạt động của trò nhằm tổ chức các điều kiện đảm bảo cho sự lĩnh hội nội dung giáo dưỡng và giáo dục: tiếp nhận các tri thức, thái độ, kỹ năng … và chuyển chúng thành vốn liếng kinh nghiệm của bản thân”[14]

Theo Nguyễn Ngọc Quang thì hoạt động học “Là quá trình tự giác, tích cực, tự lực chiếm lĩnh khái niệm khoa học, dưới sự điều khiển sư phạm của thầy ” [24]

Vậy bản chất của hoạt động học: là sự tiếp thu, xử lý thông tin bằng các thao tác trí tuệ dựa vào vốn sinh học và kinh nghiệm đạt được của cá nhân, từ đó có được tri thức, kỹ năng, kỹ xảo và thái độ Mục đích học là giúp người học chiếm lĩnh khái niệm khoa học nhằm phát triển trí dục, phát triển tư duy và giáo dục thái độ Chức năng của hoạt động học là sự lĩnh hội và tự giác điều khiển quá trình chiếm lĩnh khái niệm khoa học của người học Đặc trưng cơ bản của việc học là học tập suốt đời dựa trên bốn trụ cột, đó là:

Học để biết ( learning to known), học để làm (learning to do ), học để tồn tại (learning to be), học để chung sống (learning to live together)[ quan niệm về trụ cột giáo dục của tổ chức UNESCO]

* Mối quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học:

Theo quan điểm của lý luận dạy học hiện đại dạy học là hoạt động phối hợp của hai chủ thể; giáo viên - hoạt động dạy và học sinh - hoạt động học Đây là hai thành tố cơ bản, cốt lõi của quá trình dạy học và chúng cùng tồn tại trong một chỉnh thể thống nhất Sự tác động lẫn nhau giữa hai hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh tạo nên kết quả dạy- học, nghĩa là làm biến đổi nhân cách của người học Quá trình dạy học là sự thống nhất biện chứng của hai thành tố cơ bản trong quá trình dạy học - hoạt động dạy và hoạt động học

Hoạt động dạy và hoạt động học cùng hướng vào mục đích chung Hai hoạt động này phối hợp chặt chẽ với nhau, kết quả của hoạt động này phụ thuộc vào chất lượng của hoạt động kia và ngược lại HĐDH mang tính chất hai chiều, nó là hai mặt của một quá trình luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau, phối hợp chặt chẽ thống nhất với nhau giữa người dạy và người học Vì vậy trong HĐDH cần phải có

sự phối hợp giữa người dạy và cá nhân người học; giữa người dạy và nhóm người học; giữa người học và người học HĐDH mang lại hiệu quả cao và chất lượng tốt khi mối quan hệ này tốt

Dạy và học là hai hoạt động và phối hợp với nhau, nên nếu thiếu một trong hai hoạt động này thì quá trình dạy học không diễn ra Nếu thiếu hoạt động dạy của giáo viên thì quá trình đó chuyển thành quá trình tự học của người học Còn nếu

thiếu hoạt động của học sinh thì hoạt động dạy không diễn ra, do đó không diễn ra quá trình dạy học

Hoạt động dạy của giáo viên: Là quá trình lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt

động nhận thức- học tập của học sinh, giúp học sinh tìm tòi khám phá tri thức, qua

đó thực hiện có hiệu quả chức năng học của bản thân Hoạt động lãnh đạo, tổ chức điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của học sinh, giúp học sinh tìm tòi khám phá tri thức thể hiện như sau:

- Theo dõi kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học, quá đó có biện pháp điều chỉnh, sửa chữa kịp thời những thiếu sót của học sinh cũng như trong giảng dạy của giáo viên

Hoạt động học của học sinh: Là hoạt động tự giác tích cực chủ động, tự tổ

chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức - học tập của mình nhằm thu thập và xử lý thông tin bên ngoài thành tri thức của bản thân, qua đó tự biến đổi bản thân, làm phong phú giá trị của bản thân

Trong hoạt động thứ nhất hoạt động tự giác tích cực chủ động nhận thức học tập của học sinh được thể hiện thể hiện như sau:

- Nhận nhiệm vụ, kế hoạch học tập do giáo viên đề ra;

- Thực hiện các hành động, thao tác nhận thức - học tập nhằm giải quyết những nhiệm vụ học tập của bản thân;

- Tự điều chỉnh hoạt động nhận thức, học tập dưới tác động của giáo viên, thông qua đó mà cải tiến hoạt động học tập;

Trong trường hợp thứ hai, quá trình hoạt động độc lập, học tập thiếu sự hướng dẫn của giáo viên thì điều đó được thể hiện như sau:

- Tự lập kế hoạch hoặc cụ thể hóa các nhiệm vụ học tập của mình

- Tự tổ chức hoạt động học tập bao gồm việc lựa chọn các phương pháp và phương tiện học tập của mình

- Tự kiểm tra, tự đánh giá và qua đó tự điều chỉnh trong tiến trình hoạt động học tập của bản thân

- Tự phân tích các kết quả hoạt động nhận thức, học tập mà cải tiến phương pháp học tập

Hoạt động dạy học đạt kết quả tối ưu trong trường hợp có sự thống nhất biện chứng giữa hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh

Hai mặt hoạt động dạy và hoạt động học phối hợp chặt chẽ với nhau, kết quả của hoạt động này phụ thuộc vào hoạt động kia và ngược lại

Nhiều nhà nghiên cứu, khi nghiên cứu về khoa học quản lý đã đưa ra các quan điểm khác nhau:

- Tác giả Đặng Quốc Bảo cho rằng: “Bản chất của hoạt động quản lý bao gồm hai quá trình tích hợp vào nhau Quá trình “quản” gồm sự coi sóc giữ gìn để duy trì

tổ chức ở trạng thái ổn định; quá trình “lý” gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới để đưa hệ thống vào phát triển” [1];

- Tác giả Nguyễn Đình Chỉnh định nghĩa: “Quản lý là sự tác động có tổ chức,

có hướng đích của chủ thể quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [6];

- Theo quan điểm tiếp cận hệ thống, tác giả Hà Thế Ngữ quan niệm: “Quản lý dựa vào các quy luật khách quan vốn có của hệ thống để tác động đến hệ thống nhằm chuyển hệ thống đó sang một trạng thái mới” [21];

- Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội” [19] Với những cách tiếp cận và các góc nhìn khác nhau, chúng ta có thể tìm hiểu: đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống hoàn chỉnh giống như một cơ thể sống được liên kết hữu cơ theo một quy luật nhất định và mục tiêu cuối cùng của quản lý là bảo vệ lợi ích cho con người Mọi giải pháp quản lý sẽ không có hiệu quả nếu không chú ý đến con người Và dù hiểu như thế nào đi chăng thì khái niệm quản lý phải đảm bảo một số điểm chính sau:

- Quản lý bao giờ cũng là một tác động hướng đích, có mục tiêu xác định;

- Quản lý thể hiện mối quan hệ giữa hai bộ phận chủ thể quản lý và đối tượng quản lý, là quan hệ không đồng cấp và có tính bắt buộc;

- Quản lý bao giờ cũng là quản lý con người;

- Quản lý là sự tác động mang tính chủ quan, nhưng phải phù hợp quy luật khách quan;

- Quản lý xét về mặt công nghệ nó là sự vận động của thông tin

Bản chất của quá trình quản lý bao gồm các thành tố: Lập kế hoạch; Tổ chức; Lãnh đạo; Kiểm tra, chúng có mối quan hệ mật thiết với nhau và môi trường bên ngoài tác động vào quản lý bao gồm con người, nguyên vật liệu, thiết bị, thời gian,…Trong đó yếu tố con người là thành tố chủ yếu tác động lên các thành tố còn lại, sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa các thành tố của quá trình quản lý

Sơ đồ 1.1: Bản chất của quá trình quản lý

Lập kế hoạch: là xác định các mục tiêu chiến lược và các thời kỳ xây dựng

các phương án tổ chức, triển khai thực hiện, tính toán cân đối các yếu tố vật chất; chọn giải pháp hợp lý; xác định bước đi cụ thể; hình dung tường tận quá trình diễn biến từ mục tiêu chính sách, đường lối đến thành hiện thực

Tổ chức: Là quá trình sắp xếp, liên kết giữa các yếu tố công việc, con người để

đạt được mục tiêu của tổ chức một cách có hiệu quả Với mục tiêu khác nhau đòi hỏi cấu trúc khác nhau Người quản lý cần lựa chọn cấu trúc tổ chức phù hợp với mục tiêu và nguồn lực hiện có để đạt được mục tiêu của hệ thống một cách tối ưu nhất

Lãnh đạo: Là điều hành, điều khiển tác động, huy động và giúp đỡ các cán

bộ, nhân viên dưới quyền thực hiện nhiệm vụ được phân công.Trong quá trình chỉ đạo, người quản lý phải bám sát các hoạt động của hệ thống, kịp thời uốn nắn, sửa chữa những sai sót nhằm giữ vững mục tiêu mà kế hoạch đã đề ra

Kiểm tra: Là hoạt động của người quản lý để kiểm tra các hoạt động của đơn

vị về việc thực hiện các mục tiêu đặt ra để kịp thời điều chỉnh kế hoạch và các tác động của quản lý Đồng thời tìm ra những nguyên nhân của thành công, thất bại để

rút ra bài học kinh nghiệm cho quá trình quản lý tiếp theo Không kiểm tra là buông lỏng công tác quản lý, kiểm tra đi liền với đánh giá

Từ rất nhiều định nghĩa dưới các góc độ khác nhau và bản chất của quản lý, xét quản lý với tư cách là một hành động, ta có thể tiếp cận theo hướng “Quản lý là

sự tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiểm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường”

Để điều hành công việc quản lý, các nhà quản lý phải biết kết hợp hài hòa các yếu

tố tâm lý giáo dục, tâm lý Thông thường, người ta vận dụng các nguyên tắc sau đây:

- Nguyên tắc tập trung dân chủ: Đây là một nguyên tắc rất quan trọng Tập

trung trong quản lý được hiểu là toàn bộ hoạt động của hệ thống được quyết định, chỉ đạo chỉ đạo bởi cơ quan quyền lực cao nhất của hệ thống Tuy vậy, người quản

lý phải xuất phát từ nhu cầu chung của cả hệ thống để hoạch định mục tiêu, chiến lược và giải pháp thực hiện để đạt được mục tiêu Dân chủ trong quản lý được hiểu

là phát huy cao độ quyền làm chủ của mọi thành viên trong tổ chức, huy động tối đa trí tuệ của họ để tham gia xây dựng hệ thống Mọi thành viên trong hệ thống được dân chủ bàn bạc, góp ý kiến vào mục tiêu kế hoạch trước khi hành động

Trong quá trình quản lý người quản lý phải biết kết hợp hài hòa giữa tập trung

và dân chủ Người quản lý phải biết lắng nghe, chọn lọc ý kiến của quần chúng, biết

sử dụng quyền tập trung một cách đúng lúc, đúng chỗ, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

- Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và thực tiễn: Nhà quản lý phải biết vận

dụng hài hòa lý thuyết vào thực tiễn, bỡi lẽ thực tiễn là nơi kiểm nghiệm của lý luận

1.2.3 Quản lý nhà trường

1.2.3.1 Khái niệm

Quản lý nhà trường là quản lý toàn diện mọi mặt, mọi nguồn lực của nhà trường Trong đó, hoạt động dạy và và học là hoạt động cơ bản, đặc trưng cho trường học.Mặt khác để công tác để công tác quản lý trường học đạt hiệu quả như mong muốn, hiệu trưởng cần phải có các điều kiện cần thiết về nguồn lực: nhân lực,

vật lực, tài lực, trong đó đội ngũ giáo viên là quan trọng nhất, mang tính chất quyết định trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục Do vậy, quản lý của hiệu trưởng cần chú trọng hoạt động dạy và học

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, nhà trường là tổ chức giáo dục cơ sở trực tiếp thực hiện giáo dục theo mục tiêu đã xác định

Nói cách khác, nhà trường là nơi thao tác, thi công cụ thể với quy trình chặt chẽ tác động lên nhân cách người học Theo cách hiểu về QLGD như đã nêu trên đây, thực chất QLGD là hệ thống những tác động có tính khoa học theo một quy trình và nguyên tắc nhất định vào các hoạt động của nhà trường để các hoạt động này vận hành theo đúng mục tiêu Như vậy, quản lý nhà trường cũng chính là QLGD nhưng trong một phạm vi xác định của một đơn vị

Quản lý nhà trường nhằm đưa nhà trường từ trạng thái đang có tiến lên trạng thái phát triển mới bằng các phương thức xây dựng và phát triển mạnh mẽ các nguồn lực phục vụ cho mục đích tăng cường chất lượng giáo dục

Trong quản lý nhà trường, thì QLHĐDH là một nội dung quan trọng QLDH

là tác động hợp quy luật của chủ thể QLDH đến chủ thể dạy học bằng các quy định pháp lý về Giáo dục và Đào tạo bộ máy tổ chức, nhân lực, tài lực dạy học và thông tin môi trường dạy học nhằm đạt được mục tiêu QLDH

1.2.3.2 Mục tiêu

Mục tiêu quản lý nhà trường là chỉ tiêu cho mọi hoạt động của nhà trường được được dự kiến trước khi triển khai những công việc đó Mục tiêu quản lý nhà trường thường được cụ thể hóa trong kế hoạch năm học của nhà trường

Trong quản lý cần xác định được các mục tiêu bộ phận chính xác để từ đó có biện pháp quản lý tốt hơn và cũng là thực hiện tốt công tác kiểm tra hoạt động chuyên môn của nhà trường Các mục tiêu cần xác định là:

Quản lý đảm bảo hiệu lực pháp chế về giáo dục đào tạo:

Tức là phải làm cho các quy định trong hệ thống pháp chế được thực hiện đầy

đủ và chính xác trong hoạt động dạy học, thể hiện trong các khâu thực hiện mục tiêu, nội dung, chương trình, phương pháp dạy học

Phát triển và điều hành có hiệu quả bộ máy tổ chức và nhân lực dạy học:

Phát triển nâng cao được trình độ nghiệp chuyên môn và vụ sư phạm của đội ngũ giáo viên nhằm tạo điều kiện cho họ có đủ điều kiện thích ứng với việc cải tiến PPDH phù hợp với yêu cầu của xã hội trong tường giai đoạn Quản lý trường học đòi hỏi nhà QL phải thiết lập được cơ cấu tổ chức của trường một cách phù hợp và xây dựng được cơ chế vận hành hợp lý Đây là điều kiện tất yếu để đảm bảo cho các bộ phận, các cá nhân thuận lợi trong việc liên hệ, phối hợp và hỗ trợ cho nhau trong quá trình lao động sư phạm

Huy động và sử dụng hiệu quả nguồn tài lực và vật lực dạy học:

Thực hiện hiệu quả chính sách xã hội hóa sự nghiệp giáo dục nhằm huy động tài lực và vật lực từ cộng đồng xã hội để bổ trợ cho ngân sách nhà nước đã cấp và nguồn học phí cho các trường Tùy theo tình hình cụ thể, mỗi trường có kế hoạch tận dụng tối đa công suất của mình Điều quan trọng là phải biết cách sử dụng phù hợp nguồn tài lực đúng mục đích và tiết kiệm tối đa

Nâng cao chất lượng thông tin và môi trường quản lý dạy học:

Xây dựng hệ thống thông tin quản lý dạy học có chất lượng, đồng thời giải quyết các mối quan hệ giữa nhà trường và xã hội nhằm tạo ra môi trường dạy học thuận lợi nhất Một trong những vấn đề mà quản lý nhà trường cần phải quan tâm là phải tranh thủ các cơ hội thuận lợi từ cộng đồng và xã hội, giải quyết khôn khéo và linh hoạt sự cạnh tranh, phòng ngừa các tác động không có lợi của môi trường ngoài đối với hoạt động dạy học trong nhà trường

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy - học thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học ( được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội ) nhằm góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường QLHĐDH là quản lý hoạt động dạy của giáo viên và quản lý hoạt động học của học sinh

1.2.4.1 Quản lý hoạt động dạy

Quản lý hoạt động dạy ở trường phổ thông là quản lý tổ chức các hoạt động truyền thụ kiến thức, rèn luyện kỹ năng cho người học của người thầy thông qua hoạt động dạy Quản lý hoạt động dạy bao gồm:

- Quản lý việc xây dựng kế hoạch, thực hiện kế hoạch và chương trình giảng dạy theo mục tiêu, nội dung, chương trình;

- Quản lý việc biên soạn chương trình môn học, đề tài nghiên cứu khoa học, sáng kiến kinh nghiệm liên quan đến nội dung, phương pháp dạy học;

- Quản lý và giám sát chặt chẽ việc thực hiện nề nếp đảm bảo nghiêm túc về thời gian và tiến trình dạy học;

- Quản lý tổ chức dự giờ, hội giảng, từ đó đề ra những biện pháp cụ thể, cải tiến phương pháp giảng dạy nhằm mang lại hiệu quả cho hoạt động dạy;

- Quản lý việc xây dựng kế hoạch mua sắm trang thiết bị, phương tiện dạy học, phục vụ thực hành có trong nội dung môn học;

- Quản lý việc thực hiện quy chế thi, kiểm tra, đánh giá chất lượng dạy học Kiểm tra đánh giá chất lượng giảng dạy của GV, từ đó có những biện pháp thích hợp giúp GV và HS đạt được kết quả tốt nhất trong giảng dạy và học tập;

- Quản lý hồ sơ chuyên môn của GV, đây là cơ sở giúp cho nhà QL nắm được tình hình thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của GV, đồng thời đánh giá được việc thực hiện nề nếp chuyên môn, qua đó làm tăng cường ý thức trách nhiệm của GV trong công tác chuyên môn, dẫn tới nâng cao chất lượng trong dạy học;

- Quản lý hoạt động tự học, tự bồi dưỡng của GV để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm Đồng thời từ đó đưa ra những định hướng cho phù hợp với nguyện vọng, khả năng, nhu cầu của nhà trường

- Quản lý và thực hiện việc thăm dò, lấy ý kiến của học sinh về hoạt động giảng dạy của GV;

1.2.4.2 Quản lý hoạt động học

Hoạt động học tập của học sinh là hoạt động song song cùng tồn tại với hoạt động dạy của GV Quản lý hoạt động học là quản lý việc thực hiện các nhiệm vụ học tập và rèn luyện của HS Quản lý hoạt động học bao gồm:

- Quản lý hoạt động giáo dục, tuyên truyền nhằm giúp HS có thái độ, động cơ đúng đắn trong học tập, rèn luyện Qua đó, giúp các em tự giác, tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập;

- Quản lý việc chấp hành nề nếp học tập, tinh thần và thái độ học tập, tính chuyên cần trong học tập thông qua sổ lên lớp hàng ngày, kết quả các bài kiểm tra Quản lý hoạt động tự học dựa vào các quy định về giờ giấc tự học của nhà trường thông qua theo dõi của bộ phận quản lý học sinh, Đoàn thanh niên;

- Quản lý việc hướng dẫn học sinh học tập, thực hành, tìm ra phương pháp học tập phù hợp với từng môn học Qua đó, nâng cao chất lượng đào tạo

- Quản lý việc thực hiện nghiêm túc quy chế thi, kiểm tra HS Phân tích đánh giá kết quả học tập của HS để có những điều chỉnh phù hợp về công tác giảng dạy

và học tập

1.3 Hoạt động dạy học tại trường trung học phổ thông

1.3.1 Trường trung học phổ thông

- Vị trí trường trung học phổ thông

Theo Điều 2 và Điều 6 của Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học ( Ban hành kèm theo thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) thì trường trung học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có tài khoản và có con dấu riêng, trực thuộc sự quản

lý của sở giáo dục và đào tạo[3]

- Mục tiêu giáo dục của trường trung học phổ thông

Điều 27 Luật Giáo dục 2005 đã nêu rõ:

“ Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ” Đối với cấp trung học phổ thông: “Giáo dục trung học phổ thông nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, hoàn

thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động”[25]

- Nhiệm vụ và quyền hạn của trường trung học phổ thông

Theo Điều 3 của Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) thì trường trung học phổ thông có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

“1 Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông dành cho cấp THCS và cấp THPT do Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Công khai mục tiêu, nội dung các hoạt động giáo dục, nguồn lực và tài chính, kết quả đánh giá chất lượng giáo dục

2 Quản lý giáo viên, cán bộ nhân viên theo quy định của pháp luật

3 Tuyển sinh và tiếp nhận học sinh; vận động học sinh đến trường; quản lý học sinh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo

4 Thực hiện kế hoạch phổ cập giáo dục trong phạm vi được phân công

5 Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực cho hoạt động giáo dục Phối hợp với gia đình học sinh, tổ chức và cá nhân trong hoạt động giáo dục

6 Quản lý, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị theo quy định của Nhà nước

7 Tổ chức cho giáo viên, nhân viên, học sinh tham gia hoạt động xã hội

8 Thực hiện các hoạt động về kiểm định chất lượng giáo dục

9 Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật”[3]

- Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ của hiệu trưởng

Theo Điều 54 của luật Giáo dục 2009 thì:

“1 Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhà trường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận

2 Hiệu trưởng các trường thuộc hệ thống giáo dục quốc dân phải được đào tạo, bồi dưỡng về nghiệp vụ quản lý trường học

3 Tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng; thủ tục bổ nhiệm, công nhận Hiệu trưởng trường đại học do Thủ tướng Chính phủ quy định; đối với các trường ở các cấp học khác do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định; đối với cơ sở dạy nghề

do Thủ trưởng cơ quan quản lý nhà nước về dạy nghề quy định”[26]

Theo Điều 19 của Điều lệ trường trung học cơ sở, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo thông tư số: 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo) thì Hiệu trưởng có nhiệm vụ và quyền hạn sau:

“a) Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;

b) Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tại khoản 3 Điều 20 của Điều lệ này;

c) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện

kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

d) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;

đ) quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen thưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo viên, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nước;

e) Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng kỉ luật học sinh;

g) Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;

h) Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hóa giáo dục của nhà trường;

i) Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường;

k) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật”[3]

1.3.2 Nội dung hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông

1.3.2.1 Mục tiêu dạy học

Mục tiêu dạy học ở trường THPT gắn liền với mục tiêu giáo dục nói chung

GV thực hiện dạy học dựa trên chuẩn kiến thức, kỹ năng là nâng cao chất lượng Giáo dục, chú ý rèn luyện nhân cách, đạo đức cho HS; tăng cường thể chất, phát huy khả năng sáng tạo, giải quyết các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống; có hứng thú và phương pháp để học sinh có thể tự học suốt đời

1.3.2.2 Chương trình dạy học

Nội dung chương trình thực hiện theo Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội khóa X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông đã được thực hiện từ cấp tiểu học, trung học cơ sở và lớp 10 của trung học phổ thông Quá trình đó đã đạt được những kết quả quan trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện với chương trình sách giáo khoa mới Trong bối cảnh hiện nay Đảng và nhà nước ta đang đẩy mạnh đổi mới kinh tế, xã hội, thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa, từng bước đưa nước ta thoát khỏi tình trạng nghèo nàn lạc hậu và cơ bản trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020 càng đòi hỏi đổi mới sự nghiệp giáo dục phổ thông làm cơ sở tạo nguồn lực chất lượng cao, phát huy nhân tố con người Hiện nay chương trình giáo dục phổ thông đã có quy định cụ thể về chuẩn kiến thức kỹ năng và các yêu cầu về thái độ đối với học sinh, đây là một điểm mới [Điều 29 Luật sửa đổi Luật Giáo dục 2009][26]

1.3.2.3 Kế hoạch dạy học

Vì dạy học là hoạt động cơ bản, trung tâm của nhà trường nên việc kế hoạch hóa hoạt động dạy học được xem là hoạt động có vai trò trụ cột Việc QLHĐDH có hiệu quả hay không phụ thuộc trước hết vào bản kế hoạch này Kế hoạch dạy học là bản thiết kế cụ thể cho hoạt động dạy học của nhà trường dựa trên những thông tin

về chế định GD&ĐT, bộ máy tổ chức và nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và môi

trường dạy học của nhà trường Nó bao gồm việc xây dựng mục tiêu, chương trình, nội dung, phương pháp, phương tiện và các điều kiện hỗ trợ cần thiết trong QTDH

Kế hoạch dạy học ở trường THPT bao gồm kế hoạch năm học của trường do Ban giám hiệu xây dựng Các tổ chuyên môn dựa trên kế hoạch chung để xây dựng

kế hoạch dạy học Các GV dựa trên kế hoạch dạy học của tổ chuyên môn để xây dựng kế hoạch cho cá nhân

Người có trách nhiệm xây dựng kế hoạch dạy học phải đồng thời đứng trên các góc độ của nhà tổ chức, nhà sư phạm, nhà kinh tế để phân tích các điều kiện cụ thể nhằm đảm bảo cho bản thiết kế đó phải thể hiện đầy đủ nội dung dạy học, tính logic về mặt sư phạm, đạt hiệu quả kinh tế, rõ ràng minh bạch về mặt tổ chức… để qua đó phát huy được tối đa nguồn lực trong việc thực hiện kế hoạch

Công tác kế hoạch hóa hoạt động dạy học phải được tiến hành đầy đủ các bước: điều tra cơ bản, dự báo các số liệu, dự kiến mục tiêu và các chỉ tiêu cần đạt được, đề ra phương pháp thực hiện Điều cần thiết là bản thiết kế này phải được đem ra thảo luận công khai, dân chủ rồi mới tiến hành thẩm định phê duyệt

1.3.2.4 Nội dung môn học

Điều 28 Luật sửa đổi Luật Giáo dục 2009: nội dung giáo dục phổ thông phải đảm bảo tính phổ thông, cơ bản, toàn diện, hướng nghiệp và có hệ thống; gắn với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh, đáp ứng mục tiêu giáo dục ở mỗi cấp học

Đối với giáo dục THPT phải củng cố phát triển những nội dung đã học ở THCS, hoàn thành nội dung giáo dục phổ thông; ngoài nội dung chủ yếu nhằm đảm bảo chuẩn kiến thức phổ thông, cơ bản, toàn diện và hướng nghiệp cho mọi học sinh có nội dung nâng cao ở một số môn học để phát triển năng lực, đáp ứng nguyện vọng của học sinh[26]

Trong chương trình cấp THPT, các môn học và hoạt động giáo dục đều có chương trình chuẩn Riêng 8 môn: Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Ngữ văn, Lịch

sử, Địa lý, Ngoại ngữ ngoài chương trình chuẩn còn có chương trình nâng cao đáp ứng yêu cầu nguyện vọng của học sinh

1.3.2.5 Hình thức tổ chức và phương pháp dạy học

Tổ chức hoạt động dạy học là quá trình sắp xếp, phân công nhằm huy động và

sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực để thực hiện kế hoạch hóa

Theo Điều 28 Luật sửa đổi Luật Giáo dục 2009 thì phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của HS; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh[26]

Thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, GV phải hiểu rõ đổi mới PPDH là

sử dụng hợp lý các PPDH để tổ chức quá trình dạy học nhằm phát huy tính tích cực chủ động học tập của học sinh; dạy cho học sinh phương pháp học tập, phát huy tốt các trụ cột của việc học, giúp học sinh có khả năng tự học để có thể học suốt đời GV phải biết vận dụng kết hợp các phương pháp trong một giờ dạy phù hợp với đặc trưng môn học và kiểu bài lên lớp, phù hợp với đối tượng học sinh và điều kiện dạy học Thực hiện dạy học phân hóa, đảm bảo tiếp cận mọi đối tượng học sinh, giúp các em đạt chuẩn kiến thức kỹ năng đồng thời phát huy tối đa năng lực của mọi học sinh

1.3.2.6 Kiểm tra đánh giá kết quả học tập

Trong đánh giá thành tích học tập của HS không chỉ đánh giá kết quả mà chú

ý cả quá trình học tập Đánh giá thành tích học tập theo quan điểm phát triển năng lực, không giới hạn vào khả năng tái hiện tri thức mà chú trọng khả năng vận dụng tri thức trong việc giải quyết các nhiệm vụ phức hợp

Cần sử dụng phối hợp các hình thức, phương pháp kiểm tra, đánh giá khác nhau Kết hợp giữa kiểm tra miệng, kiểm tra viết và bài tập thực hành Kết hợp giữa trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan Kết hợp giữa đánh giá bằng điểm số với đánh giá bằng nhận xét …

GV đánh giá học sinh phải căn cứ vào văn bản mang tính pháp quy của Bộ GD&ĐT, quy định đánh giá và xếp loại HS THPT, căn cứ yêu cầu về chuẩn kiến thức, kỹ năng do Bộ GD&ĐT quy định, phù hợp với từng môn học

1.4 Quản lý hoạt động dạy học tại trường trung học phổ thông

1.4.1 Bản chất của quản lý hoạt động dạy học

Nhiệm vụ dạy học ở trường phổ thông có những nét đặc trưng riêng so với các cấp học khác Ở trường THPT dạy học nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục THCS, hoàn thiện học vấn phổ thông và có những hiểu biết thông thường về kỹ thuật và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển, tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động

Quá trình dạy học với tư cách là một hệ thống tồn tại và phát triển trong môi trường kinh tế xã hội Ở mỗi giai đoạn phát triển đó đòi hỏi các trường nâng cao hiệu quả đào tạo cung cấp nguồn nhân lực vừa có năng lực vừa có phẩm chất đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt và lâu dài phục cho mục tiêu công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

Trường THPT trang bị cho học sinh khối lượng kiến thức và chất lượng kiến thức lớn HS phải phát triển vốn kiến thức ở cấp học trung học cơ sở để lĩnh hội kiến thức mới sâu sắc hơn, định lượng hơn HS không chỉ học - hiểu - vận dụng mà còn học phân tích - tổng hợp - đánh giá Đồng thời phải lĩnh hội phương pháp tự học, có tư duy sáng tạo, để hình thành năng lực học tập suốt đời Nắm vững phương pháp tự học, có động cơ học tập đúng đắn, nỗ lực học tập, rèn luyện tư duy sáng tạo

và thói quen tìm tòi suy nghĩ là những điền đề tạo nên sự thành công của HS

Tuy nhiên, dù HS có động cơ và thái độ học tập đúng đắn, dù phương tiện và các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học hiện đại mà không có vai trò của người dạy học thì QTDH cũng không có kết quả tốt Nói cách khác cho dù ở bậc học nào thì người GV cũng có vị trí hết sức quan trọng trong QTDH Bởi lẽ người học cần có

sự tổ chức, chỉ đạo, hướng dẫn của GV cũng như lĩnh hội tri thức từ chính PPDH của họ Đây cũng là lý do tại sao khi xây dựng chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam năm 2001-2010: “ Dạy người học phương pháp tự học, tự thu nhận thông tin một cách có hệ thống và có tư duy phân tích, tổng hợp, tăng cường tính chủ động, tính tự chủ của HS trong học tập” [4]

Ở trường THPT hoạt động dạy học cũng là hoạt động trong đó người giáo viên chủ yếu truyền thụ kiến thức, kỹ năng cho người học thông qua hoạt động dạy Qua kết quả nghiên cứu mối quan hệ giữa hoạt động dạy học nói chung với hoạt động nhận thức thế giới khách quan của loài người và mối quan hệ biện chứng giữa hoạt động dạy của người GV với hoạt động học của HS trong các trường trung học phổ thông, có thể khẳng định rằng QLHĐDH ở nhà trường về bản chất là quá trình nhận thức, có tính chất rèn luyện kỹ năng, thái độ của học sinh được tiến hành dưới vai trò tổ chức, điều khiển của GV nhằm thực hiện tốt các nhiệm vụ dạy học PPDH là một trong những yếu tố quan trọng nhất của QTDH Sự biến đổi, hiện đại hóa, chuẩn hóa nội dung dạy học đòi hỏi người GV phải tìm kiếm các PPDH mới đồng thời kế thừa phát triển các phương pháp truyền thống sao cho phù hợp Xu thế chung của đổi mới PPDH là phải theo hướng nâng cao tích cực, độc lập, sáng tạo, nâng cao nâng lực nội sinh của HS, đổi mới cách điều khiển quá trình dạy học và đưa công nghệ thông tin vào ứng dụng GV là nhân tố chủ quan quyết định chất lượng dạy học vì chính họ là người lựa chọn và sử dụng PPDH phù hợp trong QTDH PPDH là con đường chính yếu thể hiện cách thức hoạt động phối hợp, thống nhất giữa thầy và trò Trong đó, người thầy truyền đạt nội dung trí dục để trên

cơ sở đó chỉ đạo, điều khiển quá trình học tập của HS Còn HS phải biết lĩnh hội và

tự chỉ đạo hoạt động học của bản thân để cuối cùng đạt được mục đích dạy học Tóm lại, bản chất QLHĐDH ở trường THPT là sự QL QTDH, trong đó quan trọng nhất là QL các điều kiện (Đội ngũ GV, cơ sở vật chất, tài chính) và PPDH của

GV, phương pháp học của học sinh Có thể nói, QLHĐDH có hiệu quả là mục tiêu quan trọng nhất trong tất cả các nhà trường

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường trung học phổ thông trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện

1.4.2.1.Quản lý mục tiêu, nội dung và chương trình dạy học

Quản lý mục tiêu và chương trình dạy học là nhiệm vụ của QLHĐDH trong nhà trường Có thể nói hoạt động chiếm vị trí hàng đầu trong QLHĐDH vì nó có chức năng đặc biệt quan trọng là định hướng cho sự vận động và phát triển của các

thành tố nói riêng và QTDH nói chung Việc bám sát mục tiêu không ngoài mục đích trang bị cho học sinh những tri thức, khoa học cơ bản, phát triển phẩm chất và năng lực của HS Đó chính là lý do tại sao chủ thể QLHĐDH cần phải chỉ đạo sâu sát và triệt để khâu xác định mục tiêu, xây dựng chương trình, định hướng phương pháp dạy học và giáo dục

NDDH quy định nội dung cơ bản cho hoạt động giảng dạy của GV và hoạt động học tập của HS Mối quan hệ biện chứng giữa các thành tố của quá trình dạy học quy định nội dung dạy học và chịu sự chi phối của mục tiêu, chương trình và phương pháp dạy học Ngược lại, nội dung dạy học trực tiếp làm cho mục tiêu, chương trình được thực hiện hóa NDDH thể hiện cụ thể qua việc GV chuẩn bị kế hoạch, kịch bản , giáo án chi tiết Nó quy định việc lựa chọn và vận dụng phối hợp các phương pháp và phương tiện dạy học, góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng dạy học trong nhà trường Còn đối với chủ thể quản lý, nội dung dạy học chính là cơ sở để họ thiết kế, kế hoạch hóa dạy học một cách cụ thể Cho nên, quản

lý nội dung dạy học cũng là một khâu quan trọng QLHĐDH ở nhà trường

1.4.2.2 Quản lý hoạt động dạy của giáo viên:

Thực hiện đổi mới PPDH nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đáp ứng tốt yêu cầu của xã hội Và thực hiện công tác đổi mới này chính là thực hiện một quá trình thay đổi Quá trình thực hiện sự đổi mới này có thành công và thu được những kết quả mong đợi hay không phụ thuộc phần lớn vào công tác quản lý của nhà quản lý Vì vậy, “ Phải đổi mới quản lý để quản lý sự thay đổi ” Trong đổi mới PPDH, GV và HS là những chủ thể có vai trò quyết định trực tiếp đến chất lượng dạy học cũng như sự thành công của việc đổi mới PPDH Vì vậy, trọng tâm của quản lý đổi mới PPDH là quản lý hoạt động giảng dạy của GV, quản lý hoạt động học tập của HS

Quản lý hoạt động dạy học ở trường phổ thông là hoạt động quản lý của chủ thể quản lý nhằm triển khai xây dựng mục tiêu, kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo thực hiện

và kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học các môn học theo mục tiêu Nội dung QL hoạt động dạy của GV tập trung vào các vấn đề cơ bản sau:

Quản lý xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình dạy học bám sát các yêu cầu dạy học theo chuẩn kiến thức, kỹ năng

Trong đổi mới PPDH, hiệu trưởng cần phổ biến và tác động trực tiếp đến từng

GV về những vấn đề cơ bản là quan trọng nhất Ngoài ra, hiệu trưởng phải hướng dẫn GV quy trình xây dựng kế hoạch, giúp họ biết cách xác định mục tiêu đúng đắn

và biết tìm ra các biện pháp để đạt các mục tiêu đã đề ra

Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp

Soạn bài và chuẩn bị giờ lên lớp là lao động sáng tạo của người GV nhằm tìm tòi, suy nghĩ, lựa chọn, quyết định mục tiêu (kiến thức, kỹ năng, thái độ), nội dung, phương tiện, phương pháp, hình thức lên lớp…của bài học phù hợp với các đối

tượng HS khác nhau

Quản lý giờ lên lớp của GV

Giờ lên lớp của GV thể hiện năng lực, kinh nghiệm tổ chức, điều khiển, hướng dẫn, sử dụng phương tiện, đồ dùng, phương pháp dạy học; nghệ thuật sư phạm trong giảng dạy, giao tiếp, xử lý tình huống trong và ngoài dự kiến… nó giữ vai trò quyết định đến chất lượng dạy học Hiệu trưởng theo dõi tình hình chất lượng dạy học qua thời khóa biểu, kế hoạch giảng dạy của GV, dự giờ thường xuyên và đột

xuất, góp ý giờ dạy một cách cụ thể theo hướng đổi mới PPDH

1.4.2.3.Quản lý hoạt động học tập của học sinh

+ Xây dựng nhận thức về ý nghĩa của việc học tập cho HS:

Những yêu cầu về giáo dục tinh thần, thái độ học tập cho HS được cụ thể hóa

trong “ Quy định đối với HS tại trường của nhà trường ” Để học sinh rèn luyện thành thói quen tự giác thì phải có sự thống nhất về yêu cầu, biện pháp giáo dục tinh thần, thái độ học tập cho HS từ các giờ lên lớp tới các hoạt đông khác GV chủ nhiệm, GV bộ môn và các lực lượng khác trong toàn trường cần phối hợp chặt chẽ thống nhất sự giáo dục Cần xây dựng cho HS khả năng chủ động học tập, đề ra những quy định thống nhất về hoạt động học tập, xây dựng tác phong học tập tốt cho HS, ngăn ngừa những hành vi sai trái Những vấn đề này cần được quan tâm

sâu sắc vì nó ảnh hưởng đến kết quả học tập và phát triển nhân cách của HS

+ Quản lý kế hoạch học tập:

Các tổ bộ môn theo dõi, GV chủ nhiệm, GV bộ môn đôn đốc việc thực hiện kế hoạch và chương trình học tập theo thời khóa biểu và các quy định về nhiệm vụ học tập của HS

Kiểm tra theo dõi kế hoạch tự học ở nhà của HS

Như vậy, quản lý việc xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch học tập sẽ góp phần nâng cao hiệu quả học tập của HS

+ Quản lý phương pháp học tập:

Phương pháp học tập phải phù hợp với nội dung học tập Các phương pháp học tập có những đặc điểm chung mà người học cần tập trung nghiên cứu, thực hiện, đó là các phương pháp: phân tích, tổng hợp, so sánh, trừu tượng hóa, khái quát hóa, quy nạp, diễn dịch, sơ đồ, kí hiệu,… Tuy nhiên bên cạnh các phương pháp học chung còn có các phương pháp học tập đặc thù tùy theo từng môn học

Quản lý phương pháp học tập của HS chủ yếu thông qua người GV bộ môn; thông qua yêu cầu về học tập trên lớp của HS, việc giao nhiệm vụ về nhà cho HS, cách thức kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của HS Việc ra đề kiểm tra, đề thi, cấu trúc của đề, thang điểm giúp cho GV quản lý học tập của HS, tác động đến phương pháp học tập của HS và điều chỉnh phương pháp học tập của họ Trong quá trình giảng dạy, người GV có yêu cầu người học dùng phương pháp so sánh thì nội dung

đề kiểm tra, thi mới có loại câu hỏi này Nếu nội dung đề yêu cầu người học phân tích, khái quát hóa vấn đề thì rõ ràng trong học tập HS đã sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, khái quát hóa Tùy theo nội dung học tập, điều kiện và năng lực học tập của mỗi HS mà người GV định hướng cho họ phương pháp học tập phù hợp, hiệu quả

1.4.2.4 Quản lý công tác kiểm tra đánh giá kết quả học tập

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập sẽ giúp cho HS xác định những việc đã thực hiện và chưa thực hiện, nâng cao trách nhiệm của mình đối với việc học tập Đó là việc kiểm tra tình hình thực hiện nề nếp học tập, tinh thần, thái độ học tập, sự chuyên

cần Đánh giá kết quả học tập các môn học của học sinh bao gồm: điểm số, nhận xét của GV về tinh thần thái độ học tập đối với môn học của HS qua sổ liên lạc

Các hình thức kiểm tra, đánh giá kết quả HS học tập trên lớp cùng với việc chấm giữa bài kiểm tra, thi học kỳ; xếp loại HS là những nội dung cần được xem xét Thông qua kết quả học tập của HS để so sánh với mục tiêu, đánh giá chất lượng dạy học của GV và HS, rút ra kinh nghiệm trong công tác quản lý của hiệu trưởng cũng như để điều chỉnh kịp thời việc dạy và học

1.4.2.5 Quản lý các điều kiện hỗ trợ hoạt động dạy học

Lý luận dạy học hiện đại đặt ra nhiều vấn đề quan trọng về phương pháp luận

từ đó làm thay đổi tính chất của hệ thống thiết bị, phương tiện kỹ thuật dạy học Cũng như các hoạt động khác của con người, 3 phạm trù: nội dung, phương pháp, phương tiện trong hoạt động dạy học cũng phải được quản lý trong mối quan hệ qua lại, sao cho đạt hiệu quả cao nhất Có thể đề cập một số vấn đề:

+ Quan niệm dạy học phải đi từ trừu tượng đến cụ thể nhằm tăng cường phương pháp suy diễn, rèn luyện phương pháp tư duy lý thuyết cho người học nhằm khác phục truyền thống dạy học xem nhẹ các khâu vận dụng kiến thức

+ Xu hướng dạy học tăng cường thực hành theo hướng phát triển tư duy cho người học

+ Việc giảng dạy theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học với các phương pháp, hình thức và tư tưởng dạy học mới ra đời: dạy học nêu vấn

đề, dạy học chương trình hóa, dạy học hợp tác, dạy học kiến tạo… cần có những thiết bị, phương tiện kỹ thuật hiện đại phục vụ

Nhà trường phải đảm bảo điều kiện về thư viện, trang thiết bị hỗ trợ dạy học

và cơ sở vật chất khác để triển khai các hoạt động dạy học nhằm đạt mục tiêu và nhiệm vụ dạy học đề ra Hiệu trưởng cần phải quan tâm chỉ đạo việc lập kế hoạch mua sắm, kế hoạch bảo quản và vận hành trang thiết bị; trực tiếp chỉ đạo việc triển khai phục vụ cũng như kiểm tra mức độ thực hiện hỗ trợ HĐDH của các phương tiện được trang bị