giáo án sinh học 9 tiết 41 đến tiết 50 (WORD)

Đây là giáo án môn sinh học 9 từ tiết 41 đến tiết 50 được soạn theo đúng biểu mẫu theo quy chế chuyên môn của bộ giáo dục và đào tạo (trong đó phần các hoạt động dạy học gồm 4 cột: thời gian, hoạt động của giáo ; hoạt động của học sinh và nội dung). tích hợp các kĩ năng sống và giáo dục môi trường,... theo phương pháp mới

Trang 1

2 Kỹ năng: Rèn luyện các kĩ năng thực hành lai lúa bằng phương pháp cắt vỏ trấu, cây ngô.

3 Thái độ: Yêu thích môn học và tin tưởng vào khoa học thực nghiệm Ý thức bảo vệ môi trường.

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

1/ Chuẩn bị của giáo viên :

* Đồ dùng dạy học: + Tranh phóng to hình 38 S.G.K Latop và máy chiếu

+ Hai giống lúa và 2 giống ngô cũng có thời gian sinh trưởng nhưng khác rõ rệt về chịều cao cây, màu sắc, lích thước hạt

+ Kéo, kẹp nhỏ, bao cách li, ghim, cọc cắm, nhãn ghi công thức lai, chậu vại để trồng cây (đối vớilúa ), ruộng trồng các giống ngô mang lai

* Phương án: Trực quan, gợi mở, thực hành và hoạt động nhóm.

2/ Chuẩn bị của học sinh:

- Học thuộc phần tóm tắt cuối bài Trả lời câu hỏi cuối bài.

- Chuẩn bị một số hoa lưỡng tính,kích thước to, lớn, dễ quan sát và một số dụng cụ cần thiết

- Ôn tập lại cấu tao hoa, sự thụ phấn, thụ tinh, giao phấn là gì?

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1 Ổn định lớp: (1 phút ) Kiểm tra sĩ số và sự chuẩn bị của học sinh,…

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút )

HS 1: Thế nào là hoa tự thụ phấn và hoa giao phấn?

* Dự kiến:

- Hoa tự thụ phấn là hiện tượng hạt phấn tiếp xúc với đầu nhụy của chính hoa đĩ

- Hoa giao phấn là cĩ hạt phấn chuyển đến đầu nhụy của hoa khác

3 Giảng bài mới:

a) Giới thiệu bài: (1 phút )

Nhằm giúp các em biết cách tập dượt khi giao phấn trên thực vật và vận dụng vào thực tế cuộcsống Hôm nay chúng ta thực hành: Tập dượt thao tác giao phấn

b) Tiến trình bài dạy :

TG HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG

15

Ph HĐ I: - GV chia lớp thành các nhóm thí

nghiệm ( 3-4 HS)

- GV chỉ trên tranh phóng to hình 38

SGK để giải thích cho H.S rõ: Các kĩ

năng chọn cây, bông hoa, bao cách li

và dụng cụ dùng để giao phấn

HĐ

I:

- Quan sát tranh, trao đổi theo nhóm, nắm được các kĩ năng cầngiao phấn cho cây Gồm có: Cắt vỏ trấu để lộ rõ nhị đực, dùng kẹp để rút bỏ nhị đực; bao bông lúa bằng kính giấy mờ (có ghi ngày lai và tên người thực hiện);

nhẹ tay nâng bông lúa cho phấn

I - Các bước thực hiện thao tác giao phấn:

- Chọn cây mẹ;

- Khử nhị ở cây mẹ(Cắt vỏ trấu để lộ rõnhị đực, ….và tên ngườithực hiện)

- Giao phấn: (Thụ phấn)nhẹ tay nâng bông lúa

Trang 2

- Tiếp đó GV biểu diễn các kĩ năng

giao phấn trước H.S

ra khỏi chậu nước và lắc nhẹ lên bông lúa để khử đực; bao bằng giấy kính mờ và buộc thẻ có ghi ngày tháng, người thực hiện, công thức lai

cho phấn ra khỏi chậu nước và lắc nhẹ lên bông lúa để khử đực; bao bằng giấy kính mờ và buộc thẻ có ghi ngày tháng, người thực hiện, công thức lai

15

Ph HĐII: Tập dượt thao tác giao phấn - GV chuẩn bị các khóm lúa dùng làm

mẹ từ chiều hôm trước, có thể đánh lúa

vào chậu để đưa tới lớp

- GV lưu ý HS: Cần cẩn thận, khéo léo

trong công tác khử đực, bao bông lúa

bằng giấy bóng mờ để tránh giao phấn

và tổn thương các hoa để bị cắt 1 phần

vỏ trấu

- Chọn bông lúa của cây làm bố có hoa

nở để rũ phấn vào nhuỵ của hoa đã

khử đực thì có hiệu quả cao

- GV theo dõi, giúp đỡ và động viên

các nhóm làm thí nghiệm

HĐII: Tập dượt thao tác giao phấn

- Dưới sự hướng dẫn của GV, HS thực hiện các thao tác giao phấn theo các bước đã nêu

- Trong các nhóm thí nghiệm, có thể phân công: mỗi người thực hiện một hoặc vài thao tác giao phấn

II - Thực hành giao phấn ở thực vật:

HĐIV: Củng cố, hướng dẫn làm bài tập và học bài ở nhà:

5 Ph - GV cho một vài HS nhắc lại tiến trình

thao tác giao phấn

- HS viết thu hoạch về nội dung và kết

quả thực hiện các thao tác giao phấn

- Một vài HS nhắc lại tiến trình thao tác giao phấn

4 Dặn dò cho học sinh chuẩn bị tiết tiếp theo: (3 phút)

* Bài tập về nhà: Tiếp tục tập dượt thao tác giao phấn trên thực vật và thực hành trên vật thật

* Chuẩn bị bài mới: + Tìm hiểu trên tranh và các phương tiện thông tin đại chúng sưu tầm các thành tựu

về chọn giống ở Việt Nam (như: Lúa, ngô, cà chua, đậu phộng, hồng xiêm, bưởi, ổi, cam, quýt,….)

+ Kẽ sẵn bảng 39/ trang 115 SGK vào vở học

IV - RÚT KINH NGHIỆM VÀ BỔ SUNG:

Trang 3

THỰC HÀNH: TÌM HIỂU THÀNH TỰU CHỌN GIỐNG VẬT NUÔI

VÀ CÂY TRỒNG

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Sưu tầm tư liệu Trưng bày tư liệu theo chủ đề.

2 Kỹ năng: Rèn luyện các kỉ năng thực hành và nghiên cứu khoa học

3 Thái độ: Yêu thích môn học và tin tưởng vào khoa học thực nghiệm Ý thức bảo vệ môi trường

II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:

1/ Chuẩn bị của giáo viên :

* Đồ dùng dạy học:

+ Tranh ảnh, sách báo dùng để tìm hiểu thành tựu chọn giống cây trồng và vật nuôi:

- 1 tranh ảnh về các giống bò nổi tiếng trên thế giới và ở Việt Nam, bò lai F1

- 1 tranh hoặc ảnh về các giống lợn nổi tiếng trên thế giới và ở Việt nam, lợn lai F1

- 1 tranh hoặc ảnh về sự thay đổi về các phần của cơ thể bò và lợn do chọn giống tiến hành theo các hướng khác nhau

- 1 tranh hoặc ảnh về các giống vịt nổi tiếng trên thế giới và ở Việt Nam, vịt lai F1

- 1 tranh hoặc ảnh về các giống gà nổi tiếng ở Việt Nam và giống nhập nợi, gà lai F1

- 1 tranh hoặc ảnh về các giống cá trong nước và nhập nội, cá lai F1

- 1 tranh hoặc ảnh về giống lúa và giống đậu tương (hoặc lạc, dưa

- 1 tranh hoặc ảnh về lúa và ngô lai

+ Bảng phụ ghi nội dung bảng 39 S.G.K

* Phương án: Trực quan, gợi mở, thực hành và hoạt động nhóm.

+ Tìm hiểu trên tranh và các phương tiện thông tin đại chúng sưu tầm các thành tựu về chọn giống ở ViệtNam (như: Lúa, ngô, cà chua, đậu phộng, hồng xiêm, bưởi, ổi, cam, quýt,….)

+ Kẽ sẵn bảng 39/ trang 115 SGK vào vở học

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1 Ổn định lớp: (1 phút) Kiểm tra sĩ số và sự chuẩn bị của học sinh,…

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút

a) Giới thiệu bài: (1 phút ) Dựa vào câu hỏi của 2 học sinh giáo viên dẫn dắt vào bài: Với những

thành tựu đó, chúng ta cùng nhau nghiên cứu đặc điểm từ những thành tựu đạt được và củng cố lại kiếnthức đã học trong bài Thành tựu chọn giống của Việt Nam

b) Tiến trình bài dạy:

7

ph

HĐI:

- GV cho các nhóm (3-4 HS) sắp xếp

các tranh của nhóm (mang theo) theo

chủ đề

HĐI:

- HS trao đổi theo nhóm và sắp xếpcác tranh theo chỉu đề:

- Thành tựu chọn giống vật nuôi,

I Sắp xếp các tranh theo chủ đề

Trang 4

TG HOẠT ĐỘNG DẠY HOẠT ĐỘNG HỌC NỘI DUNG

13

ph

HĐII:

- GV yêu cầu HS quan sát, phân tích

các tranh và so sánh với kiến thức đã

học để thực hiện ∇ SGK

có đánh số thứ tự các tranh

- Thành tựu chọn giống cây trồngcó đánh số thứ tự các tranh

HĐII:

- HS quan sát tranh, trao đổi theonhóm, cử đại diện trình bày kếtquả thảo luận

- Hai HS được GV gọi lên bảng đểđiền và hoàn thành bảng (có nộidung bảng 39 SGK )

- Một HS điền vào cột “hướng sửdụng “ ( và )

- Một HS điền vào cột “tính trạngnổi bật” HS cả lớp theo dõi, bổsung và cùng xây dựng đáp ánđúng

II Quan sát phân tích các tranh

Ghi theo bảng phụ

5

ph

HĐIII: Củng cố, hướng dẫn làm bài tập và học bài ở nhà:

1 GV yêu cầu HS trình bày tóm tắt về thành tựu chọn giống

cây trồng (1HS) và thành tựu về chọn giống vật nuôi

2 Cho biết ở địa phương em hiện đang nuôi, trồng những

giống mới nào?

-Hướng dẫn học sinh trả lời các câu hỏi cuối bài học ( kèm

theo bảng phụ )

Vận dụng các kiến thứcvừa lĩnh hội để trả lời

-Lắng nghe và ghi nhớcác học

Bảng phụ ghi kiến thức cơ bản:

1 Các giống bò:- Bò sữa Hà Lan

- Bò sind

- Lai giống tạo ưu thế lai (F1) - Sản lượng sữa cao, sinh trưởng

và phát triển nhanh

2 Các giống lợn:- Ỉ móng cái

- Nuôi thích nghi giống nhậpnội

- Dễ nuôi Lấy trứng

- Tầm vóc cao

- Sinh trưởng nhanh

- Siêu trứng4

Trang 5

- Vịt Super meat - Siêu thịt

5

Các giống cá trong và

ngoài nước

- Cá rô phi đơn tính

-Cá chép lai

-Cá chim trắng

- Nhân giống

Lai tạo giống mới - Sinh trưởng và phát triển nhanh - Siêu thịt 6 Các cây trồng:Cà chua Dưa leo Lúa Tạo dòng thuần thích nghi với điều kiện sống Năng suất cao, chất lượng tốtChống chịu được sâu bệnh 4 Dặn dò cho học sinh chuẩn bị tiết tiếp theo: (3 phút) * Bài tập về nhà: + Tiếp tục tìm hiểu số giống cây trông và giống vật nuôi ở địa phương và theo dõi nghiên cứu + Hoàn thiện bài thu hoạch (Tiết sau nộp bảng thu hoạch ) * Chuẩn bị bài mới: -Xem trước phần II: sinh vật và môi trường -Bài: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI -Soạn: + Kẽ các bảng 41.1 và 41.2 SGK trang 119 vào vở tập + Môi trường sống là gì? Các loại môi trường sống? + Phân biệt các nhân tố vô sinh và nhân tố hữu sinh? + Giới hạn sinh thái? IV - RÚT KINH NGHIỆM VÀ BỔ SUNG: ……….

………

……….

………

Trang 6

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: - HS trình bày được khái niệm giới hạn sinh thái

- HS phát biểu được khái niệm chung về MT sống, nhận biết các loại môi trường sống của SV

- Phân biệt được nhân tố sinh thái: nhân tố vô sinh, hữu sinh, đặc biệt là nhân tố con người

2 Kỹ năng: - Rèn kỹ năng quan sát tranh hình nhận biết kiến thức.

- Kỹ năng hoạt động nhóm, vận dụng kiến thức giải thích thực tế

-KN làm chủ bản thân:con người cũng như các sinh vật khác đều chịu sự tác động của các nhân tố sinh thái và sống được trong một giới hạn sinh thái nhất định, do vậy chúng ta cần bảo vệ môi trường và các nhân tố sinh thái dể đảm bảo cho cuộc sống của chúng ta.

-Tự tin khi trình bày ý kiến trước, lớp Hợp tác, lắng nghe tích cực, ứng xử giao tiếp trong nhóm

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

II CHUẨN BỊ:

1/ Chuẩn bị của giáo viên: * ĐDDH: Tranh 41-1, 41.2 SGK Một số tranh ảnh khác về SV trong tự

nhiên

- Bảng phụ ghi sẵn các âu hỏi trắc nghiệm

* Phương án: Quan sát, phân tích, khái quát hóa, trừu tượng hóa, nhóm học tập

2/ Chuẩn bị của học sinh: Đọc và tìm hiểu trước bài 41: Môi trường và các nhân tố sinh thái

- Kẽ các bảng 41.1 và 41.2 SGK trang 119

- Tìm hiểu về môi trường sống của sinh vật và các yếu tố anh hưởng đến sinh vật

III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Oån định tổ chức: (1’) Kiểm tra sĩ số và sự chuẩn bị của học sinh

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5 phút)

HS 1: Thường biến là gì? Cho ví dụ minh họa?

Dự kiến: Sự biến đổi của cây rau mác (Khi sống ở các môi trường hkác nhau)

+ Trên cạn: Lá hình mũi mác →Giảm sức đẩy của gió; + Trong nước: Lá hình bản dài → Giảm sứcđẩy của nước;

+ Trên mặt nước: Lá hình bản rộng→Dễ nổi trên mặt nước và nhận được nhiều ánh sáng

a) Giới thiệu bài: ( 1 phút ) Cây mũi mác cũng là một sinh vật Vậy sinh vật ở các môi trường khác

nhau thì có những biến đổi khác nhau thích nghi với từng điều kiện của môi trường sống

Thế nào là môi trường? Có những loại môi trường nào và các nhân tố sinh thái tác động tới sinh vật

Trang 7

như thế nào? Bài hôm nay chúng ta tìm hiểu

+ Hỏi: Thỏ sống trong rừng chịu

ảnh hưởng của những yếu tố nào?

- GV tổng két: tất cả các yếu tố đó

tạo nên MT sống của thỏ

+ Môi trường sống là gì?

- Giúp HS hoàn chỉnh khái niệm

- Để tìm hiểu về MT các em hãy hoàn

thành bảng 41-1 SGK tr.119 và q.sát

cãc tranh hình đã chuẩn bị

- SV sống trong những MT nào?

- GV thông báo: có rất nhiều môi

trường khác nhau nhưng thuộc 4 loại

môi trường

HĐII:

- GV nêu câu hỏi:

+ Thế nào là nhân tố vô sinh?

+ Thế nào là nhân tố hữu sinh?

- GV nêu yêu cầu:

+ Hoàn thành bảng 41-2SGK tr119

+ Nhận biết nhân tố vô sinh, nhân

tố hữu sinh

- GV đánh giá hoạt động của nhóm

và yêu cầu HS rút ra kết luận về

nhân tố sinh thái

- GV hỏi:Phân tích những hoạt động

của con người?

- GV mở rộng bằng cách

+ Trong 1 ngày ánh sáng mặt trời

chiếu lên mặt đất thay đổi như thế

nào?

+ Ở nước ta độ dài ngày vào mùa

hè và mùa đông có gì khác nhau?

+ Sự thay đổi nhiệt độ trong 1 năm

diễn ra như thế nào?

HOẠT ĐỘNG 1:

-HS theo dõi sơ đồ trên bảng

- Trao đổi nhóm nhỏ:

-Điền từ: Nhiệt độ, ánh sáng,độ ẩm, mưa, thức ăn, thú dữvào mũi tên

- Đại diện HS lên bảng hoànthành sơ đồáHS khác nhận xétbổ sung

- Từ sơ đồ  HS khái quátthành k niệm về môi trườngsống HS khác bổ sung

- HS dựa vào bảng 41-1 kể têncác SV và MT sống khác

- HS phát biểu ý kiến

- HS khái quát thành 1 số loạimôi trường cơ bản

Ví dụ: MT đất, nước…

HĐII:

- HS nghiên cứu SGK tr119

- Trả lời nhanh khái niệm này

- HS quan sát sơ đồ về môitrường sống của thỏ ở mục1

- Trao đổi nhóm thống nhất ýkiến điền vào bảng 41.2

- Đại diện nhóm trình bày,nhóm khác bổ sung

- Dựa vào bảng 41.2 vừa hoànthành kiến thức

- HS dựa vào hiểu biết củamình phân tích tác động tíchcực và tác động tiêu cực

- HS thảo luận nhóm

- Bằng kiến thức thực tế củabản thân nêu được:

+ Aùnh sáng trong ngày tăngdần vào buổi trưa rồilại giảm

+ Mùa hè ngày dài hơn mùađông

I - Môi trường sống của sinh vật

- MT sống của SV là + Là nơi sinh sống củasinh vật, bao gồm tất cảnhững gì bao quanh có tácđộng trực tiếp hoặc giántiếp lên sự sống, pháttriển, sinh sản của sinh vật + Các loại môi trường -Môi trường nước -Môi trường trên mặtđất, không khí

-Môi trường trong đất -Môi trường sinh vật

II - Các nhân tố sinh thái của môi trường

Nhân tố vô sinh:

- Khí hậu gồm: nhiệt độ,ánh sáng, gió…

- Nước: Nước ngọt, mặn,lợ…

- Địa hình, thổ nhưỡng, độcao, loại đất…

 Nhân tố hữu sinh:

- Nhân tố sinh vật: các visinh vật, nấm, thực vật,động vật…

- Nhân tố con người + Tác động tích cực: Cảitạo, nuôi dưỡng, lai ghép… + Tác động tiêu cực: Sănbắn, đốt phá…

Nhận xét: Các nhân tố

sinh thái tác động lên sinhvật thay đổi theo từng môi

Trang 8

TG H.Đ CỦA GIÁO VIÊN H.ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG

- GV giúp HS nêu nhận xét chung về

tác động của han tố sinh thái

+ Mùa hè nhiệt độ cao, mùađông nhiệt độ xuống thấp

trường và thời gian

8

ph

HĐIII:

+ Cá rô phi ở VN sống và phát triển ở nhiệt độ nào?

+ T0 nào cá rô phi sinh trưởng và phát triển thuận lợi nhất?

+ Tại sao ngoài nhiệt độ 50C và 420C (tức là < 50C và > 420C) thì cá

rô phi sẽ chết?

- GV đưa thêm ví dụ:

+ Cây mắn biển sống và phát triển trong giới hạn độ mặn là từ

0,36%  0,5% NaCL

+ Cây thông đuôi ngựa k0

sống được nơi có Cđ muối > 0,4%

- GV hỏi: từ các ví dụ trên em có nhận xét gì về khả năng chịu

đựng của sinh vật với mỗi nhân tố sinh thái

- Từ đó đưa ra khái niệm

- GV đưa câu hỏi nâng cao

+ Các sinh vật có giới hạn sinh thái rộng đối với tất cả các nhân tố

sinh thái thì khả năng phân bố của chúng như thế nào?

* Liên hệ: Nắm được ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái và giới

hạn sinh thái có ý nghĩa ntn đối với SX nông nghiệp?

HĐIII:

- Quan sát hình41.2 SGK tr.120

- Trao đổi nhómthống nhất ý kiếnnêu được:

+từ 50Cø  420C +từ 200Cø  350C( khoảng cựcthuận)

+ Vì quá giới hạnchịu đựng

- Đại diện trình

khác bổ sung

III Giới hạn sinh thái

Là giớihạn chịuđựng của

cơ thểsinh vậtđối vớimột nhântố sinhthái

Ví dụ:Xem SGK

5

ph

HOẠT ĐỘNG 4: Củng cố, hướng dẫn làm bài tập và học bài ở nhà:

- GV cho HS đọc lại phần tóm tắt cuối bài

- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi củng cố

+ MT là gì? Cho ví dụ? Phân biệt NTST?

+ Thế nào là giới hạn sinh thái? Cho ví dụ?

- Treo bảng phụ ghi sẵn sẵn các bài tập trắc

nghiệm: Lựa chọn và sẵp xếp các nhóm nhân tố

sinh thái vào bảng sau:

-Hướng dẫn học sinh trả lời các câu hỏi cuối bài

học ( kèm theo bảng phụ)

- Mỗi loài chịu được 1 giới hạn nhất địnhvới các nhân tố sinh thái

- Có thể trả lời được hay k0 trả lời được

SV có giới hạn sinh thái rộng thườngphân bố rộng, dễ thích nghi

- Gieo trồng đúng thời vụ, tạo điều kiệnsống tốt cho vật nuôi và cây trồng

- Lắng nghe và ghi nhớ

4 Dặn dò cho học sinh chuẩn bị tiết tiếp theo: ( 3 phút )

* Bài tập về nhà: Học thuộc và nhớ phần tóm tắt cuối bài Trả lời câu hỏi SGK

* Chuẩn bị bài mới:

• Học bài trả lời câu hỏi SGK.Ôn lại kiến thức sinh thái thực vật lớp 6

• Kẻ bảng 42.1 SGK tr.123 vào vở.Tranh hình SGK, bảng 42.1 SGK tr 123

+ Một số cây: lá lốt, vạn niên thanh, cây lúa…+ Cây lá lốt trồng trong chậu để ngoài ánh sáng lâu

Trang 9

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- HS nêu được ảnh hưởng của nhân tố sinh thái ánh sáng đến các đặc điểm hình thái giải phẩu sinh lí và tập tính của sinh vật

- Giải thích được sự thiùch nghi của sinh vật với môi trường

- KN hoạt động nhóm, vận dụng kiến thức giải thích thực tế Phát triển kỹ năng tư duy lô gic, khái quathoá

-KN tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh để tìm hiểu về tác động ánh sáng lên đời sống của sinh vật.-KN tự tin khi trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp

-KN hợp tác, lắng nghe tích cực, ứng xử giao tiếp trong nhóm

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

1/ Chuẩn bị của giáo viên:

*Đồ dùng dạ học: Tranh hình SGK, bảng 42.1 SGK tr 123

+ Một số cây: lá lốt, vạn niên thanh, cây lúa…

+ Cây lá lốt trồng trong chậu để ngoài ánh sáng lâu

* Sưu tầm một số vật mẫu: + Một số cây: Bạch đàn, lá lốt, vạn niên thanh, cây lúa…

+ Cây lá lốt trồng trong chậu để ngoài ánh sáng lâu

* Tìm hiểu về môi trường sống của sinh vật và yếu tố anh hưởng đến sinh vật

2 Kiểm tra bài cũ: (5 ph)

HS 1: Môi trường là gì? Cho ví dụ? Phân biệt các nhân tố sinh thái?

* Dự kiến: Môi trường là bao gồm những gì bao quanh sinh vật Có 2 loại nhân tố sinh thái: nhân tố vô

sinh (Đất, nước, ánh sáng, độ ẩm,…) và nhân tố hữu sinh: nhân tố sinh vật và nhân tố con người

HS 2: Cho biết các nhân tố sinh thái nào tác động lên đời sống của thực vật và động vật?

NGÀY SOẠN: 25/ 01/ 2017

TUẦN: 23

TIẾT: 44

Bài 42:

ẢNH HƯỞNG CỦA ÁNH SÁNG

LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

Trang 10

* Dự kiến: đó là các nhân tố vô sinh và hữu sinh đẫ kể ở câu trên

a) Giới thiệu bài: ( 1 phút )

Giáo viên dựa vào câu hỏi 2 để dẫn dắt vào bài học: sống trong môi trường thì sinh vật chịu ảnhhưởng bởi các nhân tố sinh thái tác động Vậy sinh vật chịu sự tác động của ảnh sáng như thế nào, bàihôm nay chúng ta tìm hiểu: Aûnh Hưởng Của Aùnh Sáng Lên Đời Sống Của Sinh Vật

14

ph

16

ph

HĐI: Tìm hiểu ảnh hưởng của

ánh sáng lên đời sống thực vật

- GV nêu vấn đề: Aùnh sáng ảnh

hưởng đến hình thái và sinh lí của

cây như thế nào?

- GV cho HS quan sát cây lá lốt,

vạn niên thanh, cây lúa…

- GV treo bảng 42.1 SGK có kiến

thức đầy đủ yêu cầu HS quan sát

và trả lời vấn đề GV nêu trên

+ Giải thích cách xếp lá trên thân

cây lúa và cây lá lốt?

+ Sự khác nhau giữa 2 cách xếp lá

này nói lên điều gì?

- Người ta phân biệt cây ưa bóng

và cây ưa sáng dựa vào tiêu chuẩn

nào?

* Liên hệ:

- Em hãy kể tên cây ưa bóng và

cây ưa sáng mà em biết?

- Trong nông nghiệp người ta đã

ứng dụng điều này vào sản xuất

như thế nào? Và có ý nghĩa gì?

Thực vật có những thay đổi phù

hợp với điều kiện sống của nhân tố

ánh sáng, vậy động vật như thế

nào?

HĐII: Tìm hiểu ảnh hưởng của

ánh sáng lên đời sống động vật

HĐI: Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật

- HS nghiên cứu SGK tr.122

- Thảo luận nhóm hoàn thành bảng42.1 SGK tr.123

Một vài nhóm ghi vào bảng 42.1 của

GV đã chuẩn bị sẵn

- Đại diện nhóm nhận xét và bổsung

- Các nhóm theo dõi sữa chữa (nếucần)

- HS nêu được: Aùnh sáng ảnh hưởngtới quang hợp

- HS quan sát cây lá lốt và cây yêu cầu HS nêu được:

lúa-+ Cây lá lốt: lá xếp ngang nhậnnhiều ánh sáng

+ Cây lá lúa: lá xếp nghiêng tránhtia nắng chiếu thẳng góc

 Giúp thực vật thích nghi với môitrường sống

- HS nghiêng cứu SGK trả lời được ýsau: Dựa vào khả năng thích nghicủachúng với các điều kiện chiếu sángcủa môi trường

 Trồng xen kẽ cây để tăng năngsuất và tiết kiệm đất

Ví dụ: trồng đỗ dưới cây ngô

HĐII: Tìm hiểu ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật

I Aûnh hưởng của ánh sáng lên đời sống thực vật

- Aùnh sáng ảnhhưởng tới hoạt độngsinh lí của thực vậtnhư quang hợp, hôhấp và hút nước củacây

- Nhóm cây ưa sánggồm: những câysống nơi quangđãng

- Nhóm cây ưa bónggồm những cây sốngnới ánh sáng yếu,dưới tán cây khác

II Aûnh hưởng của ánh sáng lên đời sống động vật

Trang 11

TG H.ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH NỘI DUNG

- GV yêu cầu:

+ Nghiên cứu thí nghiệm SGK

tr.123

+ Trả lời câu hỏi: ánh sáng có ảnh

hưởng như thế nào tới động vật?

- GV đánh giá hoạt động của HS

- GV tiếp tục nêu câu hỏi:

+ Kể tên những động vật thường

kiế ănlúc chập choạng tối, ban

đêm buổi sáng sớm, ban ngày?

+ Tập tính kiếm ăn và nơi ở của

động vật liên quan với nhau như

thế nào?

- GV thông báo thêm:

+ Gà thường đẻ trứng ban ngày

+ Vịt đẻ trứng ban đêm

+ Mùa xuân nếu có nhiều ánh sáng

cá chép đẻ trứng sớm hơn

 Từ ví dụ trên em hãy rút ra kết

luận về ảnh hưởng của ánh sáng

tới động vật

- GV nhận xét và giúp HS hoàn

thiện kiến thức

* Liên hệ: trong chăn nuôi người ta

có biện pháp gì để tăng năng suất?

+Ý thức bảo vệ môi trường?

- HS nghiên cứu thí nghiệm

- Thảo luận nhóm

- Chọn phương án đúng trong 3phương án

- Kết luận về ảnh hưởng của ánhsáng

 Đại diện nhóm trình bày  cácnhóm khác nhận xét bổ sung

- HS tiếp tục trao đổi để tìm ví dụcho phù hợp

- Nơi ở phù hợp với tập tính kiếm ăn

Ví dụ: loài ăn đêm hay ở trong hangtối

- HS khái quát kiến thức, phân chiađộng vật thành những nhóm thíchnghi với những điều kiện chiếu sángngày đêm

- HS có thể nêu:

+ Chiếu sáng để cá đẻ+ Tạo ngày nhân tạo để gà vịt đẻnhiều trứng

- Aùnh sáng ảnhhưởng tới các hoạtđộng của động vật:nhận biết, địnhhướng di chuyểntrong không gian,sinh trưởng, sinhsản…

- Nhóm động vật ưasáng: gồm nhữngđộng vật hoạt độngban ngày

- Nhóm động vật ưatối: gồm những độngvật hoạt động về banđêm, sống tronghang, hốc đất…

5

ph

HĐIV: Củng cố, hướng dẫn làm bài tập và học bài ở nhà:

- Yêu cầu HS đọc kết luận SGK

- Trả lời câu hỏi củng cố:

+ Nêu sự khác nhau giữa thực vật ưa bóng và thực vật ưa sáng?

+ Sắp xếp các cây sau vào nhóm thực vật ưa bóng và thực vật ưa

sáng cho phù hợp: cây bàng, cây thài lài, phong lan, hoa sữa, dấp cá,

ổi, táo…

-Hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi cuối bài học

- HS đọc lại phần tómtắt cuối bài

- 2 HS trả lời câu hỏicủng cố

Lắng nghe và ghi nhớ

4 Dặn dò cho học sinh chuẩn bị tiết tiếp theo: (3 phút)

* Bài tập về nhà: Học thuộc và nhớ phần tóm tắt cuối bài Trả lời câu hỏi SGK

* Chuẩn bị bài mới: Tranh hình 43.1, 43.2, 43.3 và tranh ảnh sưu tầm

Trang 12

Đọc và tìm hiểu trước bài 43: Aûnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật

……… ……… ………

NGÀY SOẠN: 27/ 01/ 2017

TUẦN: 24

TIẾT: 45

Bài 43:

ẢNH HƯỞNG CỦA NHIỆT ĐỘ VÀ ĐỘ ẨM

LÊN ĐỜI SỐNG SINH VẬT

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: - HS nêu được những ảnh hưởng của nhân tố sinh thái nhiệt độ và độ ẩm của môi trường đến

các đặc điểm về sinh thái, sinh lí và tập tính của sinh vật

- Qua bài HS giải thích được sự thích nghi của SV trong tự nhiện từ đó có biện pháp chăm sóc SV thích hợp

- Kỹ năng hoạt động nhóm, vận dụng kiến thức giải thích thực tế

- Phát triển kỹ năng tư duy lô gic, khái quat hoá

-KN tìm kiếm và xử lí thông tin khi đọc SGK, quan sát tranh để tìm hiểu về tác động của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống của sinh vật

-Tự tin khi trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp.Hợp tác, lắng nghe tích cực, ứng xử giao tiếp trong nhóm

3 Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường Bảo vệ động vật

1/ Chuẩn bị của giáo viên:

*Đồ dùng dayï học: Tranh hình 43.1, 43.2, 43.3 và tranh ảnh sưu tầm.

+ Tranh hình 43.1, 43.2, 43.3 và tranh ảnh sưu tầm

+ Đọc và tìm hiểu trước bài 43: Aûnh hưởng của nhiệt độ và độ ẩm lên đời sống sinh vật

2 Kiểm tra bài cũ: (5’)

HS 1: Nêu sự khác nhau giữa thực vật ưa bóng và thực vật ưa sáng?

HS 2: Sắp xếp các cây sau vào nhóm thực vật ưa bóng và thực vật ưa sáng cho phù hợp: cây bàng,

cây thài lài, phong lan, hoa sữa, dấp cá, ổi, táo…

Trang 13

a) Giới thiệu bài: ( 1 phút )

GV nêu vấn đề chim cánh cụt sống ở bắc cực không thể sống được ở vùng khí hậu nhiệt đới cho emsuy nghĩ gì?

14

ph

16

ph

HĐI: Tìm hiểu ảnh hưởng của

nhiệt độ lên đời sống sinh vật

+ Sinh vật sống được ở nhiệt độ

như thế nào?

+ Nhiệt độ ảnh hưởng tới cấu tạo

cơ thể sinh vật như thế nào?

- GV nhận xét hoạt động của các

nhóm

* Nhóm sinh vật biến nhiệt và

hằng nhiệt

- GV yêu cầu:

+ Phân biệt sinh vật hằng nhiệt

với sinh vật biến nhiệt?

+ Hoàn thành bảng 43.1

- GV chữa bảng 43.1 như sách GV

 GV tóm tắc nội dung đã thảo

luận bằng câu hỏi để HS đi đến

thảo luận

+ Nhiệt độ ảnh hưởng lên đời

sống sinh vật như thế nào?

- GV mở rộng: Nhiệt độ môi

trường thay đổi  sinh vật phát

sinmh biến để thích nghi và hoàn

thành tập tính

HĐII: Tìm hiểu ảnh hưởng của

độ ẩm lên đời sống sinh vật

- GV yêu cầu:

+ Hoàn thành bảng 43.2

- GV cho HS nhận xét và chữa

bài

- GV tiếp tục nêu câu hỏi:

+ Nới sống ảnh hưởng tới đặc

điểm nào của sinh vật

HĐI: Tìm hiểu ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật

- HS nghiện cứu SGK tr.126 và 127và tranh ảnh sưu tầm

- Thảo luận nhóm  thống nhất ýkiến

- Yêu cầu nêu được:

+ Phạm vi nhiệt độ mà sinh vậtsống được là 00C  500C

+ nhiệt độ ảnh hưởng tới: quanghợp, hô hấp, thoát hơi nước

+ Thực vật lá tầng cutin dày, rụnglá

+ Động vật có lông dày, dài, kíchthước lớn

- Đại diện nhóm trình bày đáp án,nhóm khác bổ sung

- HS nghiêng cứu SGK tr.127( VD3và bảng 43.1)

- HS thảo luận và nhận xét

- Cả lớp theo dõi và bổ sung

- Một số nhóm báo cáo

- Các nhóm theo dõi và nhận xét,bổ sung

- Các nhóm thảo luận dựa vào bảngnội dung vừa hoàn chỉnh và tranh

I ảnh hưởng của nhiệt độ lên đời sống sinh vật

- Nhiệt độ môi trườngảnh hưởng tới hình thái,hoạt động sinh lí củasinh vật

- Hình thành nhóm sinhvật biến nhiệt và nhómsinh vật hằng nhiệt

II Aûnh hưởng của độ ẩm lên đời sống sinh vật

Định dạng
Số trang	26
Dung lượng	318,93 KB