Đây là giáo án powerpoint môn sinh học 9, tiết 52 của bài Hệ Sinh Thái đã hoàn thiện và đầy đủ nội dung cũng như phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc trưng bộ môn. Hình ảnh động và có hiệu ứng linh hoạt giúp học sinh dễ dàng tiếp thu và phát triển kiến thức. Có áp dụng kĩ năng nhận biết Bia 333 để hình thành về chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.
Trang 1Họ tên GV : CAO XUÂN PHIÊU
Bộ môn : SINH HỌC 9 Đơn vị : TRƯỜNG THCS PHƯỚC AN
Năm học 2013-2014
PHÒNG GD-ĐT TUY PHƯỚC
Trang 2Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Thế nào là một quần xã sinh vật? Nêu ví dụ?
Là tập hợp nhiều QTSV thuộc các loài khác nhau, cùng sống trong một không gian xác định và chúng có mối quan hệ mật thiết gắn bó với nhau.
Ví dụ: - Quần xã rừng ngập mặn ven biển
Trang 4Tiết 52:
HỆ SINH THÁI
Trang 5I Thế nào là một hệ sinh thái?
Hệ sinh thái rừng nhiệt đới
Quan sát tranh Hệ sinh thái rừng
nhiệt đới, trả lời các câu hỏi:
1 Những thành phần vô sinh và
hữu sinh của hệ sinh thái rừng?
2 Lá và cành cây mục là thức ăn
của những sinh vật nào?
3 Cây rừng có ý nghĩa như thế
nào với đời sống của ĐV rừng?
4 Động vật rừng có ảnh hưởng
như thế nào đến thực vật?
5 Nếu rừng bị cháy, điều gì sẽ
xảy ra đối với các loài ĐV? Tại
sao?
Trang 6I Thế nào là một hệ sinh thái?
Hệ sinh thái rừng nhiệt đới
1 Những thành phần vô sinh và
hữu sinh của hệ sinh thái rừng?
2 Lá và cành cây mục là thức ăn
của những sinh vật nào?
3 Cây rừng có ý nghĩa như thế
nào với đời sống của ĐV rừng?
4 Động vật rừng có ảnh hưởng
như thế nào đến thực vật?
5 Nếu rừng bị cháy, điều gì sẽ
xảy ra đối với các loài ĐV? Tại
sao?
1 Những thành phần vô sinh và hữu sinh của hệ sinh thái rừng:
- Thành phần hữu sinh: Động vật, thực vật,vi sinh vật (Q.Xã rừng nhiệt đới)
- Thành phần vô sinh: đất, đá, nước, thảm mục (Sinh cảnh)
Trang 7I Thế nào là một hệ sinh thái?
Hệ sinh thái rừng nhiệt đới
1 Những thành phần vô sinh và
hữu sinh của hệ sinh thái rừng?
2 Lá và cành cây mục là thức ăn
của những sinh vật nào?
3 Cây rừng có ý nghĩa như thế
nào với đời sống của ĐV rừng?
4 Động vật rừng có ảnh hưởng
như thế nào đến thực vật?
5 Nếu rừng bị cháy, điều gì sẽ
xảy ra đối với các loài ĐV? Tại
sao?
2 Lá và cành cây mục là thức ăn của: vi khuẩn, nấm, giun đất (SV phân giải)
Trang 8I Thế nào là một hệ sinh thái?
Hệ sinh thái rừng nhiệt đới
1 Những thành phần vô sinh và
hữu sinh của hệ sinh thái rừng?
2 Lá và cành cây mục là thức ăn
của những sinh vật nào?
3 Cây rừng có ý nghĩa như thế
nào với đời sống của ĐV rừng?
4 Động vật rừng có ảnh hưởng
như thế nào đến thực vật?
5 Nếu rừng bị cháy, điều gì sẽ
xảy ra đối với các loài ĐV? Tại
sao?
3 Cây rừng là nguồn thức ăn, nơi ở, nơi sinh sản của động vật
Trang 9I Thế nào là một hệ sinh thái?
Hệ sinh thái rừng nhiệt đới
1 Những thành phần vô sinh và
hữu sinh của hệ sinh thái rừng?
2 Lá và cành cây mục là thức ăn
của những sinh vật nào?
3 Cây rừng có ý nghĩa như thế
nào với đời sống của ĐV rừng?
4 Động vật rừng có ảnh hưởng
như thế nào đến thực vật?
5 Nếu rừng bị cháy, điều gì sẽ
xảy ra đối với các loài ĐV? Tại
sao?4 Động vật ăn thực vật, tham gia thụ phấn, phát tán hạt giống, cung cấp phân bón, khi chết sẽ phân huỷ tạo thành mùn và muối khoáng nuôi cây
Trang 10I Thế nào là một hệ sinh thái?
Hệ sinh thái rừng nhiệt đới
1 Những thành phần vô sinh và
hữu sinh của hệ sinh thái rừng?
2 Lá và cành cây mục là thức ăn
của những sinh vật nào?
3 Cây rừng có ý nghĩa như thế
nào với đời sống của ĐV rừng?
4 Động vật rừng có ảnh hưởng
như thế nào đến thực vật?
5 Nếu rừng bị cháy, điều gì sẽ
xảy ra đối với các loài ĐV? Tại
đi nguồn thức ăn, nơi ở, nguồn nước, khí hậu thay đổi, không khí ô nhiễm Động vật sẽ chết.
Trang 11T¹o nªn hệ thống hoàn chỉnh, tương đối ổn định.
Trang 123 Cây rừng là nguồn thức ăn, nơi ở,
nơi sinh sản của động vật
4 ĐV ăn TV, tham gia thụ phấn, phát
tán hạt giống, cung cấp phân bón,
khi chết sẽ phân huỷ tạo thành mùn
và muối khoáng nuôi cây
5 Nếu rừng bị cháy, ĐV sẽ mất đi
nguồn thức ăn, nơi ở, nguồn nước,
khí hậu thay đổi, không khí ô
nhiễm Động vật sẽ chết.
Hệ sinh thái là gì?
- Hệ sinh thái bao gồm quần xã sinh vật và khu vực sống (sinh cảnh), trong đó các sinh vật luôn tác động lẫn nhau và tác động qua lại với các nhân tố vô sinh của môi trường tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh và tương đối ổn định.
Kể tên một số hệ sinh thái?
Một hệ sinh thái hoàn chỉnh gồm những thành phần nào?
- Các thành phần chủ yếu của hệ sinh thái : + Thành phần vô sinh.
+ Thành phần hữu sinh: (SV sản xuất là thực vật SV tiêu thụ gồm ĐV
ăn TV và ĐV ăn ĐV SV phân giải như
vi khuẩn, nấm.)
Trang 13Hệ sinh thái nước mặn (san hô,
Trang 14Bµi tËp : Việc làm nào sau đây làm tổn hại đến
Trang 15Mối quan hệ trọng tâm giữa các sinh vật trong hệ sinh thái là gì?
Quan hệ dinh dưỡng (Loài này ăn loài kia)
VD: Cá ăn rong, chim ăn cá,
Các mối quan hệ dinh dưỡng này tạo ra chuổi thức ăn và lưới thức ăn trong hệ sinh thái
Trong Hệ sinh thái ao hồ gồm có các loài sinh vật:
-Cây thuỷ sinh (rong, bèo, sen, súng, )
-Động vật: ốc, các loại cá, tôm, cua, rùa, chim, rái cá, chuồn chuồn, ếch nhái,
- Các loại vi sinh vật
Trang 16II Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn
1.Thế nào là một chuỗi thức ăn ?
Tiết 52/ Bài 50: HỆ SINH THÁI
I Thế nào là một hệ sinh thái?
Trang 17Cây gỗ
Cây cỏ
Địa y Giun Êt đ
NÊm
Chu t ộ
Trang 18? Thức ăn của chuột là gì? Động vật nào ăn chuột? Hãy điền nội dung phù hợp vào chỗ trống của d·y thức ăn sau?
Rắn CÇy
Trang 20Em hãy nhận xét về mối quan hệ giữa một mắt xích với mắt xích phía trước và mắt xích phía sau trong
d ãy thức ăn.
Mỗi loài trong d ãy thức ăn vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích phía trước vừa là sinh vật bị mắt xích phía sau tiêu thụ
?
Bọ ngựa
? Sâu ăn lá cây
Trang 21Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau Mỗi loài trong chuỗi thức
ăn vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích………, vừa là sinh vật bị mắt xích … tiêu thụ sau
trước
Điền vào chỗ trống
II Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn
1.Thế nào là một chuỗi thức ăn ?
Trang 22Chuỗi thức ăn là một dãy nhiều loài sinh vật có quan hệ dinh dưỡng với nhau Mỗi loài
là một mắt xích, vừa là sinh vật tiêu thụ mắt xích trước, vừa là sinh vật bị mắt xích ở sau tiêu thụ.
VD: Cây, cỏ Sâu VSV
Cây, cỏ Hươu Hổ VSV
Cây, cỏ Chuột Cầy Đại bàng VSV
SV sản xuất SV tiêu thụ B1, B2, SV phân giải
(Thực vật) (Nấm, vi khuẩn, vi rút)
Chuỗi thức ăn gồm các sinh vật : + Sinh vật sản xuất (Thực vật) + Sinh vật tiêu thụ
+ Sinh vật phân hủy (VSV) Lưới thức ăn của hệ sinh thái rừng
Trang 23Bọ ngưa Sâu ăn lá cây
Hươu
Cây gỗ
Cây cỏ
Địa y Giun đất
Nấm
Quan sát tranh, cho biết sâu ăn lá
tham gia vào những chuỗi thức ăn nào?
Trong tự nhiên, mỗi loài sinh vật không phải chỉ tham gia vào 1 chuỗi thức ăn
mà đồng thời còn tham gia vào nhiều chuỗi thức ăn khác
Trang 24Bọ ngưa Sâu ăn lá cây
Hươu
Cây gỗ
Cây cỏ
Địa y Giun đất
Nấm
SâuCây gỗ
Trang 25SâuCây gỗ
Lưới thức ăn là gì?
-Lưới thức ăn bao gồm các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung.
VÍ DỤ: (NHƯ SƠ ĐỒ LƯỚI THỨC ĂN TRÊN)
- Lưới thức ăn gồm các sinh vật :
+ Sinh vật sản xuất (Thực vật)
+ Sinh vật tiêu thụ
+ Sinh vật phân hủy (VSV)
SV sản xuất SV tiêu thụ B1, B2, SV phân giải
Rắn
Đại bàng
Trang 26Nếu 1 mắt-xích nào đó bị biến mất sẽ để lại hậu quả gì với
hệ sinh thái?
Gây mất cân bằng sinh thái Cần bảo vệ đa dạng sinh học.
Trang 27• TIẾT 52/ BÀI 50: HỆ SINH THÁI
I- Thế nào là một hệ sinh thái:
- Khái niệm: Hệ sinh thái là bao gồm QXSV và khu vực sống (sinh cảnh), trong đó các SV luôn tác động lẫn nhau và tác động qua lại với các nhân tố vô sinh của môi trường tạo thành một hệ thống hoàn chỉnh
và tương đối ổn định.
- Các thành phần chủ yếu của HST
+ Thành phần vô sinh.
+ Thành phần hữu sinh: Sinh vật sản xuất là thực vật.
SV tiêu thụ gồm động vật ăn thực vật và ĐV ăn ĐV.
Sinh vật phân giải như vi khuẩn, nấm.
- Ví dụ: Hệ sinh thái trên cạn, nước mặn, nước ngọt.
II- Chuỗi thức ăn và lưới thức ăn:
1/ Chuỗi thức ăn:
- Khái niệm: là một dãy nhiều loài SV có quan hệ dinh dưỡng với nhau Mỗi loài là một mắt xích, vừa là
SVTT mắt xích đứng trước, vừa là SV bị mắt xích ở phía sau tiêu thụ.
- Thành phần sinh vật trong một chuỗi thức ăn: Sinh vật sản xuất (Thực vật); Sinh vật tiêu thụ; Sinh vật phân hủy (VSV )
- Ví dụ: …………
2/ Lưới thức ăn:
- Khái niệm: Lưới thức ăn bao gồm các chuỗi thức ăn có nhiều mắt xích chung
- Thành phần sinh vật trong một lưới thức ăn: SVSX(Thực vật); SVTT; SVPG (VSV).
- Ví dụ:……….
Trang 28Câu 1: Điểm khác nhau cơ bản giữa Hệ sinh thái và Quần xã sinh vật là Hệ sinh thái có:
A khu vực phân bố rộng, số lượng loài lớn.Lịch sử hình thành lâu dài.
B sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ, sinh vật phân giải
C tập hợp nhiều quần thể sinh vật
Trang 29Củng cố: Câu 2: Một hệ sinh thái gồm có các loài sinh vật sau:
Cây cỏ, châu chấu, ếch nhái, gà rừng, cáo, dê, hổ, diều hâu, vi
sơ đồ lưới thức ăn sau đúng hay sai?
1/ Thành phần sinh vật: SV sản xuất: Cây cỏ
SV tiêu thụ bậc 1: Châu chấu, dê
SV tiêu thụ bậc 2: Gà, ếch nhái, hổ
SV tiêu thụ bậc 3: Gà, diều hâu, cáo
SV phân giải: Vi khuẩn
Trang 30H ướ ng dÉn vÒ nhµ
• H c b i v l m tËp trong SGK ọ à à à
• So sánh Hệ sinh thái và quần xã sinh vật
• So sánh chuỗi thức ăn và lưới thức ăn
• Bµi 2:(H ng d n) ướ ẫ
• ¤n l¹i các bài thực hành từ học kì I đến bài HST.
• TiÕt sau kiÓm tra 1 tiÕt.