Kinh nghiệm lồng ghép giáo dục biển đảo cho trẻ mầm non 5 tuổi

Đặc biệt hơn đất nước ta lại có những bờ biển dài thơ mộng, từ những bờbiển ấy đã đem lại cho con người Việt Nam biết bao sự thay da đổi thịt, từ nguồntài nguyên khoáng sản mà biển mang

MỤC LỤC

Contents

Contents 1

PHẦN 1 1

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

PHẦN 2 3

CHƯƠNG 1 3

CƠ SỞ LÝ LUẬN 4

CHƯƠNG 2 5

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 5

2.1 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 6

2.2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 7

2.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 7

2.4 THỰC TRẠNG 7

2.5 KINH NGHIỆM NGHIÊN CỨU 9

CHƯƠNG 3 16

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 16

CHƯƠNG 4 18

TIỂU KẾT 19

PHẦN 3 20

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 21

3.1 KẾT LUẬN 21

3.2 KIẾN NGHỊ 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

PHẦN 1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Như chúng ta đã biết đất nước ta đang sống có rất nhiều điều kỳ diệu, từ những

điều kỳ diệu ấy có thể giúp cho chúng ta thêm yêu đất nước quê hương mình

Với tôi từ khi được sinh ra và lớn lên, tôi đã luôn ý thức được rằng, đất nước mình đang sống là một đất nước vô cùng tươi đẹp

Đặc biệt hơn đất nước ta lại có những bờ biển dài thơ mộng, từ những bờbiển ấy đã đem lại cho con người Việt Nam biết bao sự thay da đổi thịt, từ nguồntài nguyên khoáng sản mà biển mang lại, đã làm giàu đẹp thêm cho quê hương đấtnước mình , vì vậy trong tôi càng dậy lên tình quê hương yêu biển vô tận Chính vì

lẽ đó trong tôi luôn muốn tất cả mọi người cần phải hiểu và ý thức được những đều

mà biển đã mang lại với chúng ta Con người phải làm gì để bảo vệ và gìn giữnhững thứ mà thiên nhiên đã ban tặng

Có thể trong mỗi chúng ta, vẫn còn có một số ít người vẫn chưa thật sự quantâm về đều này

Vì thế trong tôi luôn mong muốn tất cả mọi người, cần phải hiểu và ý thứcđược những đều mà biển đã mang lại với chúng ta Chúng ta phải làm gì để bảo vệ

và gìn giữ những tài nguyên mà thiên nhiên đã ban tặng cho chúng ta

Và tôi luôn suy nghĩ phải làm thế nào để có thể giúp cho tất cả mọi người ai

ai cũng nhìn thấy những đều ấy

Bản thân là một giáo viên mầm non, với vốn kiến thức nhỏ nhoi tôi biếtmình không thể làm được điều đó với tất cả mọi người và tôi quyết định đem vốnkiến thức ít ỏi của mình để dạy lại cho thế hệ tương lai Tôi nghĩ sớm vun đắp chocác bé tình yêu quê hương đất nước yêu biển đảo, là một việc làm vô cùng quantrọng và cần thiết

Vì thế tôi đã đưa những hình ảnh về biển đảo quê hương lồng ghép vào cáctiết dạy bằng nhiều hình thức khác nhau và vào các môn học như: KPKH, AN, VH,TH… Vì tất cả tình yêu quê hương cũng lớn lên đó Tôi tìm đủ mọi cách để trẻkhông bị nhàm chán mà phải luôn hứng thú với những đề tài này Không những thếnhằm giúp cho các cháu hiểu sâu rộng hơn ngoài các giờ học ở lớp, tôi thường tổchức cho các cháu dưới nhiều hình thức khác nhau như tìm hiểu “ Biển đảo tổ

quốc em” bằng hình thức học mà chơi qua các trò chơi như: Rung chuông vàng, hay Vòng quay kỳ diệu, Bé yêu biển lắm….

Trẻ mầm non dể xúc cảm, ngây thơ trong sáng nên rất dể tiếp xúc với nhữngđều này Thế giới quanh ta muôn màu, muôn sắc tạo điều kiện cho trẻ phát triểntoàn diện: thể chất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức, thẩm mĩ,…

Để vun đắp cho các bé có tâm hồn yêu biển đảo quê hương yêu dân tộc, giáodục nét đẹp quê hương đóng vai trò hết sức quan trọng Những cái hay, cái đẹp,những nét đặc sắc của dân tộc từ đời này qua đời khác đã mang sắc thái dân tộcphải được đến sớm với tuổi thơ, lứa tuổi hồn nhiên trong sáng

Nhằm mục đích cho trẻ tiếp thu với nền văn hóa truyền thống một cách tíchcực, phù hợp hoạt động của trẻ Đồng thời thông qua lời của những bài hát, haynhững câu chuyện có thể sẽ giúp trẻ nhận biết về biển đảo quê hương mình

Vì vậy trong chương trình giảng dạy của mình tôi đã cố gắn lựa chọn, lồngghép một số đề tài phù hợp với chương trình, phù hợp với trẻ, để có thể đêm tất cảnhững gì tôi muốn truyền tải đến với trẻ một cách dễ dàng nhất Tôi hy vọng rằng

sẽ mang đến cho trẻ niềm say mê hứng thú, từ ý nghĩa và thực tiễn đó tôi chọn đề

tài: “Kinh nghiệm lồng ghép giáo dục biển đảo cho trẻ mầm non 5 tuổi” làm đề tài

sáng kiến kinh nghiệm của mình

PHẦN 2

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN

“Nước ta ở về xứ nóng, khí hậu tốt, Rừng vàng biển bạc, đất phì nhiêu.

(Trích Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.10, tr.543)

Xuất phát từ mong muốn giáo dục lòng quê hương đất nước, niềm tự hào về

dân tộc mình “Rừng vàng Biển bạc” nhằm khẳng định những thuận lợi mà nước ta

có được trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa câu nói chỉ sự giàu có, trù phúcủa nước ta về tài nguyên thiên nhiên Đặc biệt khi nói đến đây, Bác luôn nhấnmạnh việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên quý giá cho thế hệ sau; cần có kế hoạchkhai thác, sử dụng thiên nhiên để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho nhân

dân: “Rừng là vàng, biển là bạc; nếu phá rừng thì tiêu hủy vàng, phá biển là đốt bạc!”.

Quê hương Việt Nam chúng ta với muôn hình vạn trạng, vẻ đẹp của nhữngcánh đồng lúa thẳng cánh cò bay, với dãy Trường Sơn độ cao ngất trời Cảnh vật ởmỗi vùng, mỗi miền là khác nhau… và cả ở biển đảo cũng vậy Là một quốc giaven biển nằm ở phía Đông bán đảo Đông Dương, Việt Nam có bờ biển dài 3.260

km, vùng biển rộng trên 1 triệu km2, gấp hơn ba lần diện tích đất liền; có trên 3.000hòn đảo lớn, nhỏ gần bờ và xa bờ, chạy suốt từ Vịnh Bắc Bộ đến Vịnh Thái Lan.Đặc biệt, có hai quần đảo xa bờ là Hoàng Sa và Trường Sa Đó là những nét đặctrưng cơ bản của cấu trúc và sự phân hoá lãnh thổ Việt Nam tạo ra cho đất nước tatính đa dạng về cảnh quan thiên nhiên và nguồn lợi thuỷ sinh vật

Các vùng biển, đảo của nước ta có vị trí chiến lược rất quan trọng trong côngcuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đây cũng là nơi có nhiều nguy cơ gây mất ổnđịnh, uy hiếp chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển của ta Đồng thời, biển còn làkho lưu giữ các bí mật của quá khứ, ghi nhận những trang sử hào hùng về các cuộcchiến tranh giữ nước và lịch sử dựng nước của dân tộc Việt Nam

Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa nằm ở phía Đông tổ quốc nơi mà các anhhùng đã phải đổ bao mồ hôi, công sức và cả máu thịt để dựng xây và gìn giữ Chính

vì vậy, từ lâu biển thực sự là bộ phận, lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam,

là di sản của dân tộc, là chỗ dựa tinh thần và vật chất cho người dân Chúng ta phảilàm gì để bảo vệ vùng biển,vùng trời này

“Kinh nghiệm lồng ghép giáo dục biển đảo cho trẻ mầm non 5 tuổi " với một

hy vọng hết sức bé nhỏ, tôi mong muốn trẻ sẽ được phát triển toàn diện hơn , cảmnhận hơn về quê hương đất nước mình, hơn nữa hình thành ở trẻ yếu tố và nhâncách của một người con đất Việt

CHƯƠNG 2

MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU - ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

PHẠM VI NGHIÊN CỨU - THỰC TRẠNG

KINH NGHIỆM NGHIÊN CỨU

2.1 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Đã từ lâu biển là một bộ phận không thể thiếu của dân tộc Việt Nam, là chỗ dựatinh thần và vật chất cho người dân Biển luôn gắn bó chặt chẽ với mọi hoạt độngsản xuất, đời sống của dân tộc và ngày càng đóng vai trò hết sức quan trọng Vậychúng ta phải làm gi? Và làm như thế nào để biển luôn là nguồn phát triển kinh tếlớn nhất Đó là những câu hỏi mà tôi thường xuyên đặt ra

Vì thực tế cho thấy trong những năm gần đây thật đáng buồn khi con người

đã khai thác và làm suy kiệt nguồn tài nguyên Môi trường ngày càng đang bị hủyhoại một cách nghiêm trọng, gây nên sự mất cân bằng sinh thái, sự cạn kiệt cácnguồn tài nguyên, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, ảnh hưởng đến đời sốngnhân dân Ô nhiếm môi trường là nguyên nhân khiến nước ta đã phải đón nhậnnhững trận bão, áp thấp nhiệt đới, lũ lụt…không chỉ người dân ven biển mà ngườidân trong cả nước đã phải gồng mình gánh chịu Một trong những nguyên nhân cơbản gây nên tình trạng trên là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người

Tù những thực tế trên tôi luôn suy nghĩ phải làm thế nào để có thể giúp cho tất cảmọi người ai ai cũng nhìn thấy những đều ấy

Bản thân là một giáo viên mầm non, với vốn kiến thức nhỏ nhoi tôi biết mìnhkhông thể làm được điều đó với tất cả mọi người nhưng với lòng yêu quê hươngyêu biển vô tận, tôi quyết định đem vốn kiến thức ít ỏi của mình để dạy lại cho thế

hệ tương lai

Đối với trẻ mầm non, giáo dục để trẻ hiểu về quê hương đất nước, yêu biểnđảo là một việc làm quan trọng nhưng giáo dục như thế nào để đêm lại hiệu quảkết quả cao là một việc làm càng quan trọng hơn và tôi nghĩ bằng cách thông quacác môn học là cách truyền đạt và chuyển tải nội dụng gần gũi và thiết thực nhất

Chính vì vậy ngay từ đầu năm học, tôi đã thử lồng ghép một số bài hát, bàithơ có nội dung về biển đảo vào các chủ điểm Tôi nhận thấy rằng trẻ đặc biệt hứngthú và nhớ rất rất lâu

Đó chính là mục đích tôi muốn nghiên cứu đề tài này, tôi mong rằng với vốnkinh nghiệm có được của mình tôi sẽ giúp trẻ hiểu một phần nào về biển đảo củamình và cũng từ đó giúp trẻ phát triển một cách toàn diện hơn nữa.

2.2 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

“Kinh nghiệm lồng ghép giáo dục biển đảo cho trẻ mầm non 5 tuổi" đã đượctôi áp dụng tại lớp mẫu giáo lớn B - trường Mầm non thị Trấn Đức phổ, huyện ĐứcPhổ với tổng số cháu là 32 cháu

2.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Do khả năng của bản thân còn nhiều hạn chế nên đề tài tôi tập trung nghiêncứu chỉ là những kinh ngiệm giáo duc và những hình ảnh nói về biển đảo ViệtNam để đưa vào các tiết dạy sao cho sinh động hợp lý, phát huy tính tích cực, tựhọc, chủ động, sáng tạo của trẻ trong hoạt động học tập, khắc phục thói quen họctập thụ động Góp phần nâng cao chất lượng dạy và học của trẻ ở trường Mầm nonthị trấn Đức Phổ - huyện Đức Phổ - tỉnh Quảng Ngãi

Sáng kiến kinh nghiệm này đã được tôi thực hiện áp dụng trong năm học 2013

- 2014 tại trường Mầm non thị trấn Đức Phổ, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi

để giáo viên và học sinh hoàn thành tốt các nhiệm vụ dạy và học

Luôn được sự hướng dẫn và chỉ đạo chuyên môn của phòng Giáo dục & Đàotạo Đức Phổ

Ban giám hiệu luôn quan tâm giúp đỡ, khuyến khích sự tìm tòi, sáng tạo củagiáo viên, luôn tạo điều kiện về cơ sở vật chất và phương tiện tốt nhất để giúp giáoviên thực hiện các hoạt động cho trẻ.

Môi trường lớp học khang trang, sạch sẽ, thoáng mát, trang thiết bị củatrường khá đầy đủ nên cho trẻ một môi trường học tập tốt

* Giáo viên:

Bản thân là một giáo viên trẻ, luôn tìm cách học hỏi và trao dồi kiến thức củamình bằng nhiều hình thức khác nhau như: Học hỏi đồng nghiệp, truy cập thông tinchính thống trên Internet, trong các tạp chí, sách báo để hình thức dạy luôn đượcđổi mới nhằm dễ thu hút trẻ

Luôn tham gia đầy đủ các buổi học chuyên môn, dự giờ do trường, PhòngGiáo dục và Đào tạo tổ chức

Luôn có sự sát sao chỉ đạo của ban giám hiệu trong kế hoạch, lịch trình khithực hiện chương trình

Một số phụ huynh nhận thức về vấn đề này còn hạn chế

Kiến thức về tài nguyên và môi trường biển, hải đảo của giáo viên còn chưa sâu

2.4.3 Khảo sát ban đầu

Đây là bản khảo sát tại lớp mẫu giáo lớn B với tổng số trẻ là: 32 trẻ

Bước đầu khảo sát kết quả cho thấy:

STT Nội dung tiêu chí khảo sát

Số lượng trẻ

Số lượng

Tỷ lệ

%

Số lượng

Tỷ lệ

%

1 Biết tên 1 số bãi biển, đảo nổi tiếng của

2 Biết thể hiện tình cảm của mình đối với

3 Biết giữ gìn trật tự vệ sinh công cộng,

4

Biết phân biệt được những hành động

đúng- sai đối với môi trường biển và hải

đảo

2.5 KINH NGHIỆM NGHIÊN CỨU

Từ những thực trạng trên tôi đã bắt tay vào nghiên cứu và tìm ra một số kinh

nghiệm “Kinh nghiệm lồng ghép giáo dục biển đảo cho trẻ mầm non 5 tuổi” nhưsau:

2.5.1 Kinh nghiệm lồng ghép giáo dục biển đảo thông qua góc tuyên truyền

Tôi giáo dục cho trẻ bằng nhiều cách khác nhau như là: Đẩy mạnh các hoạtđộng tuyên truyền, giáo dục về biển đảo cho trẻ, góp phần tích cực vào việc khơidậy, nuôi dưỡng tình yêu quê hương đất nước, tình yêu biển đảo trong lòng các emnhỏ

2.5.1.1 Góc tuyên truyền biển đảo của nhà trường

Mô hình giáo dục “Chủ quyền biển đảo Việt Nam” do tôi và các đồng nghiệpthiết kế Bằng các chất liệu phế thải như hộp sữa tươi, hộp sữa chua, ống hút, vỏ

lon nước ngọt Tôi đã tạo nên mô hình quần đảo Trường Sa để giáo dục cho các

bé mầm non ý thức bảo vệ môi trường và tình yêu biển đảo

2.5.1.2 Một số hình ảnh về mô hình biển đảo qua đồ dùng dạy học các cô

tự làm

Đối với trẻ mầm non, các cháu còn quá nhỏ, cũng như sự lĩnh hội kiến thứccủa các cháu còn hạn chế, nên để dạy cho các cháu ngày càng thấm nhuần tình yêudành cho biển đảo, tôi đã thường xuyên cập nhật các tin tức cũng như các thông tin,hình ảnh trên mạng Internet chính thống và qua sách báo để lấy những tư liệu đódạy cho các cháu mỗi ngày một ít, các cháu sẽ nắm được và hiểu được Ngoài ra,hàng ngày tôi còn cho trẻ làm quen qua thơ, truyện, tranh ảnh, qua đó giúp cho trẻtri giác được, hiểu được biển đảo của mình là như thế nào, và nhiệm vụ của các chú

bộ đội là làm những việc gì, các cháu sẽ hiểu và dành tình cảm của mình cho cácchú nhiều hơn”

Những hình ảnh như thế này sẽ giúp các cháu hiểu hơn về công việc của các chú bộ

đội

2.5.2 Kinh nghiệm lồng ghép thông qua các giờ học

Tôi dùng phương pháp trò chuyện (dùng lời) nhằm truyền đạt thông tin, thunhận thông tin từ trẻ Đồng thời khích lệ trẻ suy nghĩ, chia sẻ ý tưởng, bộc lộ cảmxúc Từ đó giáo dục ý thức, hành vi, thói quen bảo vệ môi trường biển, hải đảo

Tôi đưa ra hàng loạt những câu hỏi nhằm khuyến khích và động viên trẻ trảlời Nếu trẻ nêu câu hỏi, tôi kiên nhẫn trả lời, giải thích các thắc mắc của trẻ mộtcách nhẹ nhàng, rõ ràng, dễ hiểu, đúng từ, đúng câu

Ví dụ: Tôi trò chuyện và hỏi trẻ: Con đã được đi dụ lịch ở những bãi biển,hòn đảo nào? Biển, đảo đó ở tỉnh/thành phố nào? Ở biển có những gì? Nhữngphương tiện giao thông nào đi lại trên biển? Con có được tắm biển không? Conthấy sóng biển như thế nào? Mọi người đã làm gì khi ở biển

Ngoài ra, để giúp trẻ nhận ra những việc làm tốt, những việc làm không tốt,việc nào nên và không nên làm, kích thích trẻ suy nghĩ, bộc lộ tình cảm, tôi cũng có

thể kể những câu chuyện như: Cây bàng tròn, San hô chết, Những công dân nhỏtuổi, Chú bộ đội Trường Sa

Mục đích là để thông qua những câu chuyện đó, trẻ hiểu thêm các đặc điểmcủa các con vật, cây cối trên đảo và công việc của những chú bộ đội canh giữ biểnđảo thiêng liêng của Tổ quốc

2.5.3 Kinh nghiệm lồng ghép thông qua các giờ chơi

Với phương pháp này, tôi luôn đưa ra các tình huống có vấn đề giúp kíchthích tính sáng tạo của trẻ, tạo cơ hội để trẻ sử dụng những kinh nghiệm đã có vàoviệc giải quyết các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống của trẻ

Chẳng hạn như: Trong khi trò chuyện với trẻ, tôi đưa ra các tình huống giảđịnh: Điều gì sẽ xảy ra nếu môi trường biển, đảo bị ô nhiễm ngày càng nặng?

Khi ra biển chơi thấy có nhiều rác ở đó con sẽ làm gì? Nếu thấy một bạn nhỏ đangvứt rác ra biển, con sẽ nói gì với bạn

Trên cơ sở câu trả lời của trẻ, giáo viên trò chuyện giải thích để trẻ hiểu tạisao cần tham gia bảo vệ tài nguyên môi trường biển, hải đảo Để trẻ có những hành

vi bảo vệ môi trường tốt

Vì như vậy biển, hải đảo sẽ sạch, đẹp không bị ô nhiễm, con người có thể điđến nhiều các khu du lịch để tham quan, nghỉ ngơi, tắm mát mà không sợ bị bẩn,các loại động thực vật trên biển sẽ không bị chết mà sinh sôi, phát triển cung cấpnhiều thức ăn dưỡng chất và nguyên liệu làm thuốc chữa bệnh cho con người

Trò chơi được xem là kỹ năng, là nhu cầu không thể thiếu trong các sinh hoạt

và hoạt động tập thể với trẻ mầm non hiện nay

Trong quá trình dạy trẻ, tôi luôn chú ý sử dụng phương pháp trò chơi để kíchthích trẻ phát huy tính tích cực, sáng tạo nhờ các tình huống chơi hấp dẫn

Ví dụ: Trò chơi “tinh mắt, nhanh tay” Mục đích là giúp trẻ nhận biết đượctên gọi, vị trí địa lý của một số bãi biển, đảo ở một số tỉnh, thành phố