Bangladesh nông dân... H ng gió th nh hành vào mùa hè là gió Nam và ông Nam, vào mùa đông h ng gió th nh hành là gió mùa ông B c... Sông Ng Huy n Khê.
Trang 1L I CAM OAN
Ng i h ng d n khoa h c: PGS.TS Ph m Vi t Hòa
Tác gi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a b n thân tác gi Các k t
qu nghiên c u và các k t lu n trong lu n v n là trung th c, không sao chép t b t k
m t ngu n nào và d i b t k hình th c nào.Vi c tham kh o các ngu n tài li u (n u có) đã đ c th c hi n trích d n và ghi ngu n tài li u tham kh o đúng quy đ nh
Tác gi lu n v n
Nguy n Ng c Di p
Trang 2L I CÁM N
Lu n v n th c s “Nghiên c u c s khoa h c và th c ti n gi i pháp tiêu thoát n c cho huy n Yên Phong, t nh B c Ninh đ phát tri n b n v ng kinh t - xã h i c a huy n” đã đ c hoàn thành t i khoa K thu t tài nguyên n c, Tr ng đ i h c Th y
l i tháng 05 n m 2016 Trong quá trình h c t p, nghiên c u và hoàn thành lu n v n, tác gi đã nh n đ c r t nhi u s giúp đ c a th y cô trong tr ng và b n bè
Tr c h t, tác gi lu n v n xin g i l i c m n chân thành đ n PGS.TS.Ph m Vi t Hòa
là ng i tr c ti p h ng d n và giúp đ trong quá trình nghiên c u và hoàn thành lu n
v n
Tác gi c ng chân thành c m n ThS Ngô Hà Hoàng và các b n t i Vi n Quy ho ch
Th y l i đã h tr chuyên môn, thu th p tài li u liên quan đ lu n v n đ c hoàn thành
Trong khuôn kh c lu n v n, do th i gian và đi u ki n h n ch nên không tránh kh i
nh ng thi u sót Vì v y, tác gi r t mong nh n đ c nh ng ý ki n đóng góp quý báu
c a th y cô, b n bè và nh ng ng i quan tâm
Xin chân thành c m n!
Thái Bình, ngày tháng 5 n m 2016
TÁC GI
Nguy n Ng c Di p
Trang 3M C L C
C U 5
1.1 Nghiên c u trong và ngoài n c liên quan đ n đ tài 5
1.1.1 Nghiên c u ngoài n c 5
1.1.2 Nghiên c u trong n c 6
1.2 T ng quan v vùng nghiên c u 8
1.2.1 i u ki n t nhiên c a huy n Yên Phong 8
1.2.2 c đi m khí t ng, th y v n 10
1.2.3 Tình hình m a úng 15
1.2.4 Tình hình dân sinh, kinh t và đ nh h ng phát tri n kinh t - xã h i c a khu v c huy n Yên Phong 18
1.2.5 Hi n tr ng th y l i, nhi m v quy ho ch c i t o và hoàn ch nh h th ng tiêu cho huy n Yên Phong 27
CH NG 2 NGHIÊN C U C S KHOA H C VÀ TH C TI N C A GI I PHÁP TIÊU THOÁT N C CHO HUY N YÊN PHONG 33
2.1 C S KHOA H C VÀ TH C TI N 33
2.1.1 c đi m t nhiên nh h ng đ n gi i pháp tiêu thoát n c cho huy n 33
2.1.2 c đi m v khu nh n n c tiêu 33
2.1.3 Xác đ nh nhu c u tiêu và tính toán cân b ng n c 34
2.1.4 Phân tích đánh giá hi n tr ng h th ng công trình tiêu c a vùng 42
2.2 xu t gi i pháp tiêu thoát n c cho huy n yên phong 44
2.2.1 Phân tích đ xu t gi i pháp tiêu 44
CH NG 3 PHÂN TÍCH VÀ L A CH N GI I PHÁP TIÊU THOÁT N C CHO HUY N YÊN PHONG 49
3.1 Gi i pháp công trình 49
3.1.1 Ph ng pháp l a ch n gi i pháp tiêu 49
3.1.2 S d ng Mike 11 đ l a ch n gi i pháp tiêu 50
Trang 43.1.3 Phân tích l a ch n gi i pháp tiêu 89
3.1.4 Ki m tra ph ng án l a ch n 92
3.2 Gi i pháp phi công trình 96
3.2.1 Gi i pháp v t ch c qu n lý khai thác hi u qu công trình th y l i 96
3.2.2 Gi i pháp v áp d ng ti n b khoa h c k thu t vào xây d ng và qu n lý khai thác công trình th y 97
3.2.3 T ng c ng đào t o ngu n nhân l c ph c v cho qu n lý và v n hành khai thác công trình 98
3.2.4 Gi i pháp v t ng c ng công tác ki m tra, thanh tra 98
3.2.5 T ng c ng s tham gia c a c ng đ ng 99
3.2.6 T ch c th c hi n 99
K T LU N VÀ KI N NGH 101
I K T LU N 101
II KI N NGH 103
Trang 5DANH M C HÌNH V
Hình 1.1: B n đ huy n Yên Phong – B c Ninh 9 Hình 3.1: Chi ti t m ng sông tr c trên đ a bàn huy n Yên Phong đ a vào mô hình tính toán th y l c 53 Hình 3.2: S đ tính toán th y l c h th ng B c u ng 54 Hình 3.3: ng quá trình m c n c th c đo và tính toán t i th ng l u c ng ng Xá 69 Hình 3.4: ng quá trình m c n c th c đo và tính toán t i h l u c ng ng Xá 70 Hình 3.5: ng quá trình th c đo và tính toán t i h l u c ng C Loa 70 Hình 3.6: ng quá trình th c đo và tính toán t i h l u c ng V c Dê 71 Hình 3.7: ng quá trình m c n c t i m t s v trí trên sông Ng Huy n Khuê (Ph ng án Hi n tr ng – C ng B c) 76 Hình 3.8: ng quá trình m c n c t i ông H u Ch p, Xuân Vi n ông (Ph ng
án Hi n tr ng – C ng B c) 77 Hình 3.9: ng quá trình m c n c t i Tr nh Xá, Kim ôi, Tào Khê, Kim ôi 2 (Ph ng án Hi n tr ng – C ng B c) 77
Trang 6DANH M C B NG BI U
B ng 1.1: M ng l i tr m khí t ng và đo m a 10
B ng 1.2: Nhi t đ không khí trung bình tháng 11
B ng 1.3: m t ng đ i trung bình tháng 11
B ng 1.4: B c h i trung bình tháng 11
B ng 1.5: T ng s gi n ng trung bình tháng 12
B ng 1.6: T c đ gió trung bình tháng 12
B ng 1.7: L ng m a trung bình tháng và n m 13
B ng 1.8: T n su t l ng m a n m t i các tr m 13
B ng 1.9: T n su t l ng m a 1 ngày l n nh t t i các tr m 13
B ng 1.10: Di n tích úng gây thi t h i cho huy n Yên Phong 16
B ng 1.11: D ki n di n tích gieo tr ng huy n Yên Phong đ n n m 2025 23
B ng 1.12:D ki n phát tri n ch n nuôi đ n n m 2025 24
B ng1.13: K t qu phân vùng khu tiêu huy n Yên Phong 28
B ng 1.14: T ng h p hi n tr ng công trình tiêu huy n Yên Phong 32
B ng 2.1: Di n bi n s d ng đ t 2020 và 2025 35
B ng 2.2: L ng m a 1, 3, 5 ngày max t i các tr m trong vùng nghiên c u 36
B ng 2.3: Mô hình m a tiêu thi t k c a các khu tiêu (P=10%) 38
B ng 2.4: Chi u cao cây lúa ng v i t ng giai đo n 39
B ng 2.5: Kh n ng ch u ng p c a cây lúa 39
B ng 2.6: Kh n ng ch u ng p cho phép c a cây lúa 39
B ng 2.7: Di n tích c n tiêu theo các giai đo n 41
B ng 2.8: K t qu tính toán h s tiêu huy n Yên Phong 41
B ng 2.9: T ng h p các công trình đ u m i tiêu đ ngh đ c nâng c p, xây m i huy n Yên Phong 47
B ng 3.1: S đ m ng sông tính toán th y l c 52
B ng 3.2 Biên th ng, h l u 57
B ng 3.3: H th ng nút tiêu th xã T S n 62
B ng 3.4: H th ng nút tiêu huy n Yên Phong 63
B ng 3.5: H th ng nút tiêu huy n Tiên Du 63
B ng 3.6: H th ng nút tiêu huy n Qu Võ 64
Trang 7B ng 3.7: H th ng nút tiêu thành ph B c Ninh 65
B ng 3.8: a hình lòng d n sông 66
B ng 3.9: L ng m a thi t k (mm) 67
B ng 3.10: H s tiêu 67
B ng 3.11: Hi n tr ng h th ng tr m b m tiêu đ u m i 68
B ng 3.12: K t qu mô ph ng m c n c t 9-17/8/2008 h th ng B c u ng 69
B ng 3.13: K t qu tính toán m c n c l n nh t t i đ u các nút tiêu tr ng h p hi n tr ng (Ph ng án H.TR và HTR-CB) 72
B ng 3.14: K t qu tính toán m c n c l n nh t t i đ u các nút tiêu ph ng án quy ho ch (nhu c u tiêu n m 2020) so v i ph ng án quy ho ch (nhu c u tiêu n m 2025) 79
B ng 3.15: K t qu tính toán m c n c l n nh t t i đ u các nút tiêu t n su t 10% đ n 2025 và đ gi m m c n c ph ng án quy ho ch so v i hi n tr ng công trình toàn t nh B c Ninh 83
B ng 3.16: Quy mô tr m b m tiêu đ u m i các khu tiêu hi n tr ng và các ph ng án quy ho ch 86
B ng 3.18: Cân b ng gi a nhu c u tiêu hi n tr ng và n ng l c h th ng công trình đ u m i 89 B ng 3.19: K t qu tính toán m c n c l n nh t t i đ u các nút tiêu t n su t 10% đ n 2025 và m c n c yêu c u quy ho ch so v i hi n tr ng công trình toàn t nh B c Ninh 92
B ng 3.20: K t qu tính toán m c n c l n nh t t i m t s v trí (T n su t tiêu 10% đ n 2025 huy n Yên Phong) 95
Trang 9M U
Huy n Yên Phong là m t huy n c a T nh B c Ninh v i t ng di n tích t nhiên c a toàn huy n là 9.686 ha trong đó di n tích trong đê c n có các gi i pháp tiêu là 8.893 ha chi m 91,8% t ng di n tích t nhiên
Tình hình úng ng p c a Yên Phong ph thu c vào l ng m a v mùa k t h p v i l sông M a n i đ ng l n c ng v i m c n c sông lên cao m c l x p x ho c trên báo đ ng 3 s x y ra tình tr ng n c trong đ ng dâng cao, vi c tiêu t ch y b ng n
ch n, lúc này ch tiêu b ng đ ng l c là chính, song n ng l c tiêu l i h n ch , n u g p
n m m a l n, l cao, tình hình úng d x y ra
Th c tr ng úng ng p nh ng n m g n đây là do l ng m a phân ph i không theo quy
lu t, nh t là m a có c ng đ l n, t p trung trong th i gian ng n, v t t n su t thi t k
c ng v i nh ng nh c đi m c a h th ng công trình đ u m i, h th ng kênh tiêu và tác đ ng c a y u t ch quan con ng i là nh ng y u t chính gây ra úng ng p
M t khác trong nh ng n m g n đây di n bi n th i ti t r t ph c t p, l bão gia t ng trong mùa m a, tình hình l l t di n ra ngày càng nghiêm tr ng và có xu h ng n m sau cao h n n m tr c càng b c l rõ các t n t i c a h th ng Tình hình phát tri n kinh t xã h i c a huy n có nh ng bi n đ ng m nh nh : Quá trình đô th hoá t ng nhanh, dân s t ng, nhi u khu công nghi p m i đ c xây d ng Di n tích đ t nông nghi p có nhi u thay đ i, di n tích tr ng lúa gi m, di n tích đ ng tr ng đã đ c chuy n sang nuôi tr ng thu s n M c đ m b o tiêu cho khu công nghi p và đô th c n
ph i cao h n ph c v s n xu t nông nghi p Chính nh ng chuy n bi n trên đòi h i
ph i nghiên c u, đi u ch nh quy ho ch thu l i tr c đây cho phù h p v i k ho ch phát tri n kinh t xã h i Trong quá trình phát tri n th y l i, trên đ a bàn huy n đã có xây d ng h th ng các tr m b m tiêu, kênh tiêu n c Tuy nhiên do kinh phí còn h n
h p, đ u t ch a cao nên k t qu c i t o, nâng c p h th ng và kiên c hóa kênh
m ng v n còn th p, hi u qu ho t đ ng không cao, nhi u công trình đ u m i đã
xu ng c p nghiêm tr ng
Trang 10Tr c yêu c u phát tri n kinh t xã h i c a huy n đ t ra trong t ng lai, vi c ti p t c
đ u t c ng c h t ng c s thu l i ph c v công tác phòng ch ng l , tiêu úng hi n
có và xây d ng các công trình m i theo m t quy ho ch chi ti t, th ng nh t h p lý, đ đáp ng yêu c u phát tri n kinh t xã h i cho hi n t i và trong nh ng n m ti p theo là
m t nhi m v h t s c quan tr ng Vì v y vi c l p: “Nghiên c u c s khoa h c và th c
ti n gi i pháp tiêu thoát n c cho huy n Yên Phong, t nh B c Ninh đ phát tri n b n
v ng kinh t - xã h i c a huy n” là c n thi t và c p bách Nghiên c u này s góp ph n
vào s nghi p phát tri n kinh t xã h i b n v ng c a huy n v i m c tiêu đ n n m 2020
t nh B c Ninh s tr thành khu v c có n n kinh t phát tri n theo h ng công nghi p hoá - hi n đ i hoá nông nghi p nông thôn mà Ngh quy t i h i đ ng b t nh đ ra
Trên c s phân tích, đánh giá tình hình l , l t và nhu c u tiêu n c c a huy n Yên Phong, đ xu t và l a ch n gi i pháp tiêu n c cho huy n, nh m đ m b o ch đ ng tiêu n c đ phát tri n b n v ng kinh t - xã h i cho toàn huy n
3.2.1.2 Ti p c n k th a
Trên đ a bàn huy n Yên Phong nói riêng và toàn t nh B c Ninh nói chung đã có m t s
Trang 11các d án quy ho ch tiêu úng cho vùng, các đ tài nghiên c u v ngu n n c, v n đ khai thác, s d ng và qu n lý tài nguyên n c Vi c k th a có ch n l c các k t qu nghiên c u này s giúp đ tài có đ nh h ng gi i quy t v n đ m t cách khoa h c h n
3.2.1.4 Ti p c n các ph ng pháp, công c hi n đ i trong nghiên c u
tài này ng d ng, khai thác các ph n m m, mô hình hi n đ i nh mô hình tính toán th y đ ng l c h c (MIKE 11)
3.2.2 Ph ng pháp nghiên c u
- K th a, áp d ng có ch n l c s n ph m khoa h c và công ngh hi n có trên th gi i
và trong n c K th a các nghiên c u khoa h c, các d án có liên quan và các đi u tra c b n trên khu v c huy n
- Ph ng pháp đi u tra, thu th p: Ti n hành đi u tra, thu th p các tài li u trong vùng nghiên c u bao g m tài li u hi n tr ng th y l i, các công trình t i, tiêu, đ nh h ng phát tri n kinh t - xã h i, tình hình khai thác và s d ng đ t đai, ngu n n c, các tài
li u đ a hình, th y v n trên khu v c
- Ph ng pháp phân tích th ng kê các s li u đã có
- Ph ng pháp ng d ng các mô hình hi n đai: Các mô hình tính toán thu l c, thu
v n, cân b ng n c, ph n m m xây d ng b n đ Mapinfo, ph n m m Mike 11 tính toán cân b ng n c và ng d ng các công ngh hi n đ i: vi n thám, GIS…
- Ph ng pháp chuyên gia: Có s tham gia đóng góp ý ki n c a các chuyên gia v các
l nh v c
Trang 123.2.3 Công c s d ng
Khai thác, s d ng ph n m m tính toán thu l c và ch t l ng n c MIKE11
3.2.4 B c c c a lu n v n
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, lu n v n g m 3 ch ng chính:
+ Ch ng 1: T ng quan v l nh v c nghiên c u và cùng nghiên c u
+ Ch ng 2: Nghiên c u c s khoa h c và th c ti n c a gi i pháp tiêu thoát n c cho huy n Yên Phong
+ Ch ng 3: Phân tích và l a ch n gi i pháp tiêu thoát n c cho huy n Yên Phong
3.3 K t qu đ t đ c
- Phân tích, đánh giá đi u ki n t nhiên, tình hình dân sinh, kinh t và các yêu c u phát tri n c a huy n Yên Phong, t nh B c Ninh
- Phân tích, đánh giá hi n tr ng h th ng tiêu úng c a huy n, đ ra nhi m v tiêu úng
và yêu c u hoàn ch nh h th ng tiêu cho huy n
- Phân tích c s khoa h c và th c ti n c a huy n nh : c đi m t nhiên, phân vùng tiêu, đ c đi m v khu nh n n c tiêu, yêu c u phát tri n kinh t xã h i c a vùng, nhu
c u tiêu n c và cân b ng tiêu, phân tích đánh giá hi n tr ng h th ng công trình tiêu
c a vùng, trình đ khoa h c và công ngh trong l nh v c tiêu cho huy n Yên Phong,
t nh B c Ninh
- xu t gi i pháp tiêu úng cho khu v c, S d ng Mike 11 đ l a ch n gi i pháp tiêu úng cho huy n nh m m c tiêu phát tri n b n v ng kinh t xã h i cho huy n
Trang 13CH NG 1 T NG QUAN V L NH V C NGHIÊN C U VÀ VÙNG
NGHIÊN C U
1.1 N ghiên c u trong và ngoài n c liên quan đ n đ tài
1.1.1 Nghiên c u ngoài n c
Hàng n m trên th gi i ph i gánh ch u nh ng t n th t n ng n do thiên tai gây ra nh :
h n hán, bão, l , ng p l t Các nguyên nhân d n đ n tình tr ng ng p l t hi n nay ngoài nguyên nhân ch y u do m a nhi u v i c ng đ l n, bão gió b t th ng, n c
bi n dâng tình tr ng ng p úng trên th gi i còn do nguyên nhân đô th hóa m nh,
t ng di n tích xây d ng nhà c a và đ ng xá Các thành ph hình thành ven sông, bi n
ph i đ i m t v i ng p l t i n hình nh vào n m 1952 dòng sông Thames London
b thu h p l i g p bão l n làm cho ph n l n thành ph b ng p l t T i Kulalumpua vùng tr ng trung tâm th đô Malaysia tr c nh ng n m 2005 c ng b ng p n ng khi có bão, l V i s phát tri n công nghi p và đô th hóa nhanh chóng trên toàn c u, thì nhu
c u v thoát n c càng tr nên b c thi t
H th ng thoát n c đã có t 4000 n m tr c công nguyên, khi xu t hi n nh ng vùng
t p trung đông dân c nh các thung l ng sông Nila, Chigara, n , La Mã và Trung Qu c Ban đ u con ng i ch bi t kh i m ng đào gi ng Con ng i b t đ u xây d ng h th ng thoát n c t p trung đ u tiên Châu Âu: Paris, Luân ôn vào th
ký XVIII Tuy nhiên, do trình đ khoa h c k thu t ch a cao, con ng i ch a n m
đ c nh ng nguyên t c v n hành n c, nên nh ng công trình xây d ng chi phí r t nhi u nhân công, v t l c, nh ng hi u qu l i th p
N c Anh v i v i công trình phòng ch ng l hi n đ i có kh n ng ch ng l quy ho ch
100 n m nh ng v i di n bi n ph c t p c a th i ti t, đ c bi t là v i s bi n đ i khí h u toàn c u và n c bi n dâng thì h th ng này không có kh nãng ki m soát Theo k t
qu tính toán d báo cho bi t s h có nguy cõ b l l t ðe d a, nh hý ng tãng t 2 tri u h lên ð n 3,5 tri u h v i các k ch b n bi n đ i khí h u n u h th ng công trình
hi n t i không đ c c ng c
đ i phó v i tình tr ng ng p úng, ng i dân n th ng ph i làm nh ng h th ng
c t ch ng r t cao đ có ch lánh n n khi mùa m a l đ n Bangladesh nông dân
Trang 14th ng làm nh ng ngôi nhà n i đ có th dâng lên khi mùa l đ n Còn Nepan ng i dân xây d ng các tháp canh c nh báo l s m, đóng góp nhân công và v t li u đ gia c các b kè không cho các h b ng b tan v do b ng tan
Do đó c n ph i nghiên c u chuyên sâu, chi ti t đ có th đánh giá đúng và đ y đ tác
đ ng các ho t đ ng kinh t đ n tình tr ng ng p l t nói riêng và đ n v n đ qu n lý, b o
v và s d ng h p lý, b n v ng tài nguyên n c trên th gi i nói chung
1.1.2 Nghiên c u trong n c
Vi t Nam, đ c bi t là vùng đ ng b ng Sông H ng và Sông C u Long, v i đ a hình
t ng đ i b ng ph ng: cao trình m t ru ng ch cao h n m c n c bi n t 1m đ n 5m
Do đó v n đ tiêu thoát n c r t đ c quan tâm nghiên c u V mùa m a bão vi c
ng p úng, l l t gây thi t h i vô cùng to l n c v ng i l n v t ch t
Tr c đây, các vùng úng c a n c ta n m r i rác kh p n i t các thung l ng c a
mi n núi cho đ n nh ng vùng tr ng c a đ ng b ng và các vùng ven biên
vùng núi, vùng trung du, di n tích b úng th ng nh , t p trung các thung l ng, các cánh đ ng tr ng ven núi nh L p Th ch, V nh T ng (V nh Yên), Yên D ng (B c Ninh), Chí Linh (H i D ng)…
đ ng b ng B c B , di n tích b úng ng p t p trung l n h n nh vùng Bình L c, Thanh Liêm (t nh Hà Nam), ng Hòa, Phú Xuyên (Hà N i), vùng úng th ng t p trung ven đê sông ho c r n các cánh đ ng, lòng ch o Nói chung nh ng vùng đ ng chiêm tr c đây là nh ng vùng úng l n nh t n c ta
mi n Nam, h u h t các t nh mi n Tây Nam B đ u có nh ng vùng úng l n nh : Châu c, Sa éc, ng Tháp M i, An Giang, Kiên Giang, H u Giang… Nh ng vùng úng h u h t ch tr ng tr t đ c m t v vào mùa khô, ho c đ hoang hóa, quanh
n m n c ng p tr ng không tr ng tr t đ c gì
Sau ngày hòa bình l p l i, mi n B c đã chú tr ng c i t o vùng úng R t nhi u các tr m
b m tiêu quy mô l n đ c xây d ng, bi n nh ng vùng úng tr c đây thành
nh ng cánh đ ng phì nhiêu màu m , làm t ng v , t ng n ng su t cây tr ng
Trang 15T h n m t th p niên tr l i đây tình tr ng ng p úng không ch di n ra các vùng k trên mà còn di n ra các đô th l n nh thành ph Hà N i và thành ph H Chí Minh… ngày càng nghiêm tr ng do hàng lo t nguyên nhân nh : hi n t ng bi n đ i khí h u làm cho ch đ m a thay đ i, h th ng kênh r ch b l n chi m, nhi u ao h , kênh r ch b san l p đ xây d ng nhà làm h n ch dòng ch y, quá trình phát tri n đô
th ch a chú tr ng đ n vi c san l p c t n n và v n đ thoát n c
Th ng kê cho th y s các tr n m a l v i c ng đ l n xu t hi n ngày càng nhi u
h n Ví d nh t i thành ph Hà N i vào n m 2002, m a l n nhi u ngày trong kho ng tháng 8.H th ng c ng thoát đang c i t o d dang nên càng không thoát n c n i, gây
ng p úng trong n i thành su t nhi u ngày liên t c Tr n l l ch s đ u tháng 11 n m
2008, Hà N i b ng p trên di n r ng và ng p r t sâu do m a liên t c v i c ng đ l n
t đêm 30 tháng 10 tr đi Hay tr n m a l n ngày 08/05/2009 khi n cho Hà N i chìm trong bi n n c kéo theo tình tr ng t c đ ng, giao thông tê li t và còn r t nhi u h
l y khác N m 2010, m a và l l n làm ít nh t 46 ng i ch t và 21 ng i b m t tích…
Th ng kê cho th y s tr n m a l n ngày càng nhi u và di n bi n b t th ng.Ví d nh
n m 2015 Qu ng Ninh v i l ng m a l n k l c Theo ông Hoàng c C ng, G Trung tâm D báo KTTV cho bi t, t ng l ng m a đo đ c t i m t s đi m Qu ng Ninh t ngày 23-29/7 đã v t quá 1.500 mm Theo đánh giá, đây là tr n m a l n nh t
trong vòng 55 n m qua, phá v hàng lo t k l c.Sau 3 ngày m a l (t 26-28/7), thi t
h i v tài s n t i đây đã v t quá con s 1.000 t đ ng, 23 ng i thi t m ng và m t tích, g n 4000 nghìn ngôi nhà b ng p l t
Trong nh ng n m g n đây di n bi n th i ti t r t ph c t p, l bão gia t ng trong mùa
m a, tình hình l l t di n ra ngày càng nghiêm tr ng và có xu h ng n m sau cao h n
n m tr c càng b c l rõ các t n t i c a h th ng Hi n nay trong vùng nhu c u tiêu ngày càng t ng do nhi u y u t nh l ng m a t ng, yêu c u thâm canh, t ng v ,
gi ng cây tr ng th p, đ ng th i v i quá trình công nghi p, đô th hoá ngày càng t ng,
vì v y ao h , đ t nông nghi p càng b thu h p nên kh n ng tr n c ngày càng gi m,
th i gian tiêu càng ph i tiêu g p rút h n M c đ m b o tiêu cho khu công nghi p và đô
Trang 16th cao h n ph c v s n xu t nông nghi p Vì v y h s tiêu s t ng lên theo các giai
đo n phát tri n
N c ta, đã có nhi u đ tài nghiên c u đ gi i quy t v n đ tiêu thoát n c các huy n, thành ph trên c n c.Trong đó có r t nhi u đ tài đã đ c đ a vào áp d ng trong th c ti n Các mô hình tính toán c ng đã đ c đ a vào đ gi i quy t v n đ tiêu
r t hi u qu và chính xác đ c bi t nh các mô hình tính toán th y l c: MIKE11, HECRAS, MIKE21, VSAP, KOD, WENDY, MEKSAL, FWQ86M
Th c t các công trình tiêu đ u đ c xây d ng và đi vào ho t đ ng nhi u n m, đ n nay đ u b xu ng c p nhi u, có m t vài công trình đ u m i đ c tu s a nh ng hi u
su t ch a cao H th ng tiêu n i đ ng không đ c tu s a, n o vét th ng xuyên, thi u
m t quy trình đi u hành và qu n lý ch t ch
Tr c yêu c u phát tri n kinh t xã h i c a huy n Yên Phong đ t ra trong t ng lai,
vi c ti p t c đ u t c ng c h t ng c s thu l i ph c v công tác phòng ch ng l , tiêu úng hi n có và xây d ng các công trình m i theo m t quy ho ch chi ti t, th ng
nh t h p lý, đ đáp ng yêu c u phát tri n kinh t xã h i cho hi n t i và trong nh ng
n m ti p theo là m t nhi m v h t s c quan tr ng
- Phía B c huy n là sông C u giáp v i huy n Hi p Hòa t nh B c Giang
- Phía Nam huy n là sông Ng Huy n Khê giáp Th xã T S n
Trang 17- Phía ông giáp Thành ph B c Ninh
- Phía Tây giáp v i huy n Sóc S n và ông Anh c a Hà N i
Hình 1.1: B n đ huy n Yên Phong – B c Ninh
1.2.1.2 c đi m đ a hình
a hình c a huy n cao th p không đ u, xu th chung c a đ a hình là cao phía Tây
B c cao đ bình quân t +4 đ n +7m, th p d n v phía ông và ông B c cao đ m t
đ t t nhiên đa s t +3 đ n +5m N i cao nh t có cao đ t +5,5 đ n +6,5m cá bi t có
ch trên +7m N i th p nh t có cao đ t +2,5 đ n +3,5m cá bi t có ch d i +2m Nhìn t ng th đ a hình c a huy n có h ng d c t Tây B c sang ông và ông B c
đ c th hi n qua các dòng ch y m t đ v sông C u và sông Ng Huy n Khuê
Trang 18Do h th ng đê đi u và các đ i núi xen k cao th p đã phân cách các khu v c trong
t nh t o thành các d ng đ a hình ph c t p, các khu tr ng các huy n: Yên Phong, T
S n, Tiên Du, Qu Võ r t hay b úng ng p vào mùa m a, khó tiêu thoát
E (mm)
S (gi ) (mm) X
1 B c Ninh 210
b Nhi t đ
Nhìn chung Yên Phong có nhi t đ khá cao, nhi t đ trung bình n m kho ng 23 -
270C Tháng có nhi t đ trung bình l n nh t th ng r i vào tháng VI và tháng VII, nhi t đ trung bình hai tháng này t 28 - 330C.Nhi t đ trung bình tháng th p nh t là tháng I, nhi t đ trung bình tháng này ch t 16 - 200
Trang 19B ng 1.2: Nhi t đ không khí trung bình tháng
Kh n ng b c h i ph thu c vào các y u t khí h u: Nhi t đ không khí, n ng, gió, đ
m, m t đ m… Yên Phong có n n nhi t đ khá cao k t h p v i t c đ gió c ng t ng
đ i l n nên l ng b c h i đây t ng đ i cao, trung bình nhi u n m t 950 đ n 990
mm/n m L ng b c h i l n nh t quan tr c đ c là 1.348mm n m 2003 t i tr m B c Ninh, l ng b c h i nh nh t vào tháng II đ n tháng IV v i l ng b c h i kho ng 50
Trang 20H ng gió th nh hành vào mùa hè là gió Nam và ông Nam, vào mùa đông h ng gió
th nh hành là gió mùa ông B c T c đ gió trung bình vào kho ng 1,5 – 2,5 m/s T c
đ gió l n nh t quan tr c đ c t i tr m B c Ninh là 28 m/s
Mùa m a th ng b t đ u vào V và k t thúc vào tháng X Mùa khô b t đ u t tháng XI
và k t thúc vào tháng IV n m sau L ng m a trong 6 tháng mùa m a chi m 83-86%
t ng l ng m a n m còn l i 6 tháng mùa khô l ng m a ch t 14-17% t ng l ng
m a n m
Hai tháng m a nhi u nh t là tháng VII và tháng VIII, t ng l ng m a hai tháng này chi m t 35-38% t ng l ng m a n m, l ng m a tháng c a các tháng này đ u t 200-300mm/tháng, s ngày m a lên t i 15 - 20 ngày trong đó có t i 9-10 ngày có m a dông v i t ng l ng m a đáng k , th ng gây úng i n hình là tháng 8/1972 trên h u
h t các đi m đo đ u có l ng m a trên 600 mm/tháng nh tr m B c Ninh 626,7 mm, Yên Phong 660,3 mm gây ra ng p úng trong vùng
L ng m a n m bi n đ ng không l n, h s bi n đ ng m a n m ch t 0,19 – 0,24
L ng m a trung bình nhi u n m c ng t ng đ i đ ng nh t v i l ng m a hàng n m,
ch dao đ ng quanh m c 1400mm/n m
Trang 21M a l n là nguyên nhân sinh ra l l t sông ngòi và xói mòn trên l u v c, làm nh
h ng không nh đ n cu c s ng, s n xu t và giao thông M a l n th ng do tác đ ng
c a bão, áp th p nhi t đ i hay h i t nhi t đ i gây ra L ng m a m t ngày l n nh t
Trang 221-Huy n Khê là ranh gi i v i huy n T S n, phía Tây có sông Cà L là ranh gi i v i huy n Sóc S n thành ph Hà N i, phía ông có ranh gi i v i Thành ph B c Ninh
a Sông C u
Dòng chính sông C u b t ngu n t dãy núi V n On đ cao 1.175m thu c Ch n,
t nh B c C n Chi u dài sông tính t i Ph L i là 290 km, di n tích l u v c 6.030 km2
N u tính các ph l u có chi u dài t 10km tr lên thì t th ng ngu n v đ n ch
nh p l u c a sông Th ng v i sông C u có t t c 27 ph l u, trong đó ch có kho ng 4-5 ph l u l n có di n tích l u v c t vài tr m đ n trên 1000km2 còn l i là nh ng ph
l u nh
Sông C u ch y qua đ a ph n Yên Phong dài kho ng 30 km, là ngu n cung c p n c
t i, n c sinh ho t và c ng là n i nh n n c tiêu c a huy n
b Sông Cà L
Là ph l u c p I th 24 c a sông C u, b t ngu n t dãy núi Tam o, đ cao 300m,
nh p vào b ph i c a sông C u t i L ng Phúc, chi u dài sông 89km, ph n ch y qua huy n Yên Phong dài 15 km, di n tích l u v c 881km2, h s u n khúc c a sông l n (3,7) o n t b n ò Lo v L ng L là gianh gi i c a B c Ninh v i Sóc S n Hà
N i
Th ng ngu n sông có đ d c l n t 2,5 - 5,3%o, lòng sông h p, nên th i gian t p trung n c nhanh, d ng l nh n, th i gian l ng n o n t Ph L v L ng L lòng sông r ng h n T i tr m Phú C ng đo đ c m c n c l n nh t là 9,14m vào tháng 8/1971, do có n c v t c a sông C u v mùa l n c sông th ng cao h n n i đ ng,
vi c tiêu úng ra sông Cà L b ng t ch y khó, vì v y n c trong đ ng có xu th d n
v phía sông C u tiêu ra c ng V ng Nguy t ho c b m ra Ng Huy n Khê r i tiêu ra sông C u qua tr m b m ng Xá
c Sông Ng Huy n Khê
Trang 23Là ph l u c p I th 26 c a sông C u, b t ngu n t dãy Tam o (V nh Phúc) đ vào
b ph i sông C u t i Xuân Viên, t c ng C Loa đ n ng Xá dài 27 km, ph n ch y qua huy n dài 17 km, di n tích l u v c 145 km2
Sông Ng Huy n Khê có cao trình đáy 1,7 – 2,0m, đ r ng trung bình 30 - 50m Sông
có nhi m v chuy n t i n c m a t l u v c m Thi p và l u l ng t các tr m
b m c a các khu tiêu n i đ ng r i chuy n t i ra sông C u qua tr m b m ng Xá Ngoài ra nó còn đ c s d ng đ d n n c sông u ng ti p sang sông C u đ t i lúa
và hoa màu trong mùa c n M c n c sông Ng Huy n Khê vào mùa l t Long T u
v ng Xá chênh l ch nhau không đáng k Do đê sông Ng Huy n Khê th p, m ng
và y u nên khi m c n c trong sông lên t i 6,8m thì các tr m b m tiêu ph i ng ng
ho t đ ng, lúc này nó nh m t h ch a
1.2.2.3 M ng l i tr m thu v n
B c Ninh có h th ng sông v i m t đ khá cao nh ng các tr m đo l u l ng và m c
n c ch đ c đ t trên các sông chính Các sông n i đ ng ch quan tr c m c n c t i các tr m b m tiêu vào th i đi m l , úng
Tài li u khí t ng, thu v n các tr m c b n có ch t l ng đáng tin c y đo đ c liên
t c, h th ng cao đ , m c n c đã đ c đ a v cao đ qu c gia
H th ng tr m quan tr c m c n c n i đ ng ph c v cho công tác đi u ti t các c ng trên các sông tr c chính ph c v cho tiêu thoát úng, các tr m này quan tr c đ nh k theo l ch, ch đ quan tr c không nh các tr m c b n Cao đ tr m thu c h th ng cao đ Thu l i c , ch t l ng tin c y có th s d ng cho nghiên c u, tính toán
1.2.3 Tình hình m a úng
Tình hình úng ng p c a Yên Phong ph thu c vào l ng m a v mùa k t h p v i l sông M a n i đ ng l n c ng v i m c n c sông lên cao m c l x p x ho c trên báo đ ng 3 s x y ra tình tr ng n c trong đ ng dâng cao, vi c tiêu t ch y b ng n
ch n, lúc này ch tiêu b ng đ ng l c là chính, song n ng l c tiêu l i h n ch , n u g p
n m m a l n, l cao, tình hình úng d x y ra
Trang 24Khi m c n c Ng huy n Khê (+7,00m đ n +7,10m) thì toàn b công trình tiêu úng
d c 2 bên sông Ng huyên Khê s không đ c b m vào sông Ng Huy n Khê, kh
n ng tiêu r t h n ch do m c n c sông Ng huy n Khê l n, m c n c trong đ ng
th p không th tiêu ra đ c c bi t khu v c thu c l u v c tr m b m V n An (kho ng 5.164 ha b nh h ng n ng) Trong nh ng ngày m a l n, m c n c sông
ch y qua B c Ninh r t cao nh ngày 23/7/2004: Sông C u đ nh l +6,37 cao h n báo
đ ng 3 là 0,75 m; Sông Thái Bình đ nh l +6,00 cao h n báo đ ng 3 là 0,5 m nên nh
h ng r t l n đ n vi c tiêu n i đ ng
Th c tr ng úng ng p nh ng n m g n đây là do l ng m a phân ph i không theo quy
lu t, nh t là m a có c ng đ l n, t p trung trong th i gian ng n, v t t n su t thi t k
c ng v i nh ng nh c đi m c a h th ng công trình đ u m i, h th ng kênh tiêu và tác đ ng c a y u t ch quan con ng i là nh ng y u t chính gây ra úng ng p
B ng 1.10: Di n tích úng gây thi t h i cho huy n Yên Phong
Trang 25* Nguyên nhân gây úng
Tình hình úng ng p c a Yên Phong ph thu c vào l ng m a v mùa k t h p v i l sông M a n i đ ng l n c ng v i m c n c sông lên cao, m c n c l x p x ho c trên báo đ ng III s x y ra tình tr ng n c trong đ ng dâng cao, kh n ng tiêu t ch y
b h n ch , lúc này ch tiêu b ng đ ng l c là chính, song n ng l c tiêu l i h n ch , n u
g p n m m a l n, l cao tình hình úng r t d x y ra Qua th c t v n hành nh ng n m
g n đây cho th y bình quân hàng n m toàn huy n còn kho ng g n 1.500 ha b nh
h ng ng p úng
Các tr ng đi m v úng ng p c a Yên Phong là các xã V n An (thu c TP B c Ninh), Long Châu, Tam Giang, Hòa Ti n, Th y Hòa, Tam a
Th c tr ng úng ng p nguyên nhân chính là do l ng m a phân ph i không theo quy
lu t, di n bi n c ng r t th t th ng i u ki n khách quan do thiên nhiên t o ra c ng
v i nh ng nh c đi m c a h th ng công trình đ u m i, h th ng kênh tiêu và tác
đ ng c a y u t ch quan con ng i là nh ng y u t chính gây ra úng ng p Nguyên nhân ch y u nh sau:
1) Thi u n ng l c và thi u công trình đ u m i tiêu:
Theo quy ho ch, h s tiêu thi t k c a toàn vùng B c u ng là 4,9 l/s.ha, th c t các
tr m b m đ u m i tiêu (các tr m b m c p I) ch b o đ m h s tiêu bình quân là 4,35 l/s.ha Nguyên nhân chính là m t s khu tiêu thi u l u l ng máy b m; m t s khu công trình đ u m i c nát đ c thi t k v i h s tiêu nh không b o đ m yêu c u tiêu
hi n t i K t qu tính toán cân b ng n ng l c đ u m i c ng cho th y có t i 2/3 khu tiêu
đ ng l c c a Yên Phong hi n t i thi u n ng l c b m
2) H th ng sông, tr c tiêu b b i l p và l n chi m
- Các tr c tiêu chính h u h t l i d ng các sông ngòi t nhiên c ng nh các kênh tiêu chính vào b hút các tr m b m tiêu lâu ngày không đ c n o vét nên b bùn b i l ng;
m t khác tình tr ng vi ph m l n chi m lòng kênh gây ách t c đ ng tiêu, h n ch kh
n ng tiêu thoát khi có m a l n
Trang 26- Cùng v i s phát tri n nhanh c a công nghi p, đô th và các khu dân c trong vùng
Di n tích đô th , công nghi p t ng m nh, di n tích m t n c ao h , lòng d n thu h p, dung tích tr n c gi m Tình tr ng vi ph m pháp l nh khai thác các công trình th y
l i nh l n chi m thu h p lòng kênh, x th i vào kênh t i, tiêu gây ách t c và ô nhi m ngu n n c đang m c báo đ ng gây khó kh n l n cho vi c t i tiêu ph c v s n
Nguyên nhân chính gây úng ng p là do có m a l n Trong nh ng n m g n đây v i
di n bi n b t th ng c a thiên nhiên, m a gây úng trên đ a bàn vùng nghiên c u có
đ c đi m chung là l n v l ng, m nh v c ng đ (v t t n su t thi t k )
+ Xu th chung c a ng p úng trong vùng là do nh h ng c a bão và l ng m a t p trung vào cu i tháng 7 lúc lúa m i c y cây còn th p c bi t là đ t m a t 20-24/7/2004 do m a l n trong n i đ ng g p l sông ngoài trên báo đ ng III, các công trình tiêu ra sông l n ph i ng ng b m đã gây úng ng p trên di n r ng
+ Di n bi n th i ti t đã xu t hi n nh ng tr n m a l n trái v i quy lu t t m a t 31/10 - 4/11/2008, t o ra tình hu ng b t ng m c dù các công trình th y l i đã ho t
đ ng h t công su t th c t , cùng v i s ph i k t h p ch t ch c a công tác ch đ o phòng ch ng l t bão, nh ng thi t h i do úng, ng p c ng r t l n
1.2.4 Tình hình dân sinh, kinh t và đ nh h ng phát tri n kinh t - xã h i c a khu
v c huy n Yên Phong
Dân s : Theo s li u th ng kê c a huy n n m 2015 toàn huy n có 157.516 ng i Dân
s thành th kho ng 14.280 ng i, chi m 11% dân s c a toàn huy n M t đ dân s toàn huy n là 1.400 ng i/km2 đã khi n cho Yên Phong tr thành huy n có m t đ dân
s cao th 3 trong c t nh sau th xã T S n và thành ph B c Ninh, cao g p 1,4 l n
m t đ dân s huy n Qu Võ T l t ng dân s t nhiên c a toàn huy n đã có xu
h ng gi m trong nh ng n m g n đây C dân c a huy n phân b không đ u và có
Trang 27m t đ dân s cao Các xã có m t đ dân s cao nh V n Môn 2.210ng i/km2
, Yên
Ph 1.819ng i/km2 , xã có m t đ dân s th p nh D ng Li t 939ng i/km2
Theo s li u th ng kê huy n, s lao đ ng đang làm vi c trong các ngành kinh t là 74.000 ng i, chi m 47 % dân s c a t nh, lao đ ng nông - nghi p - thu s n là 54.750
ng i chi m 74 % dân s lao đ ng, lao đ ng s n xu t công nghi p là 12.570 ng i chi m 17 % dân s lao đ ng, lao đ ng ngành th ng m i d ch v là 6.680 ng i chi m
9 % dân s lao đ ng Quan sát l c l ng lao đ ng phân b theo các ngành cho th y có
s chuy n d ch m nh v c c u lao đ ng theo các ngành kinh t L c l ng lao đ ng ngành nông nghi p gi m, l c l ng lao đ ng công nghi p và xây d ng t ng m nh Trong nh ng n m g n đây vi c chuy n d ch c c u lao đ ng theo h ng gi m d n t
tr ng nông nghi p, t ng d n t tr ng công nghi p và d ch v
i s ng dân c đ c c i thi n và d n n đ nh v nhi u m t Cùng v i s h tr c a nhà n c và các c p chính quy n, các t ch c xã h i và s n l c t o vi c làm c a
t ng h gia đình, t ng ng i lao đ ng i s ng nông thôn ngày càng đ c nâng cao,
di n đói nghèo ngày càng đ c thu h p, s h giàu t ng lên, nh ng nhu c u c b n c a nhân dân nh n , m c, đi l i ngày càng đ c c i thi n khá h n N m 2015, t ng giá
tr s n xu t trên đ a bàn huy n theo giá hi n hành c đ t trên 8.400 t đ ng, t ng h n
10 % so v i cùng k n m 2014 Trong đó: T ng s n ph m đ a ph ng c đ t trên 3.000 t đ ng, t ng 9,7% so n m 2014 Giá tr s n xu t công nghi p – ti u th công nghi p đ t trên 500.000 t đ ng, t ng 12,6% so cùng k T ng thu ngân sách huy n
c đ t 552 t đ ng, đ t g n 150% d toán n m T l phát tri n dân s t nhiên gi m
so cùng k S ng i sinh con th 3 tr lên gi m 4,5% Thu nh p bình quân đ u ng i
đ t kho ng 42 tri u đ ng/ ng i/n m T l h nghèo ch còn 3,5%
Trong nh ng n m g n đây, cùng v i s phát tri n kinh t chung c a c n c, c a t nh, huy n Yên Phong đã có nh ng b c phát tri n đáng k v kinh t - xã h i Kinh t huy n phát tri n v i nh p đ khá cao và hi u qu do có s đ u t đúng h ng, t o môi
tr ng thu n l i cho các nhà đ u t phát tri n nhanh trong l nh v c công nghi p, d ch
v góp ph n thúc đ y s phát tri n kinh t và c i thi n đ i s ng nhân dân Huy n đã
t ng d n t tr ng công nghi p – xây d ng c b n và d ch v , t o ti n đ cho s phát tri n c a huy n trong th i gian ti p theo
Trang 28T p trung khai thác và phát huy h n n a ti m n ng, th m nh c a đ a ph ng, huy
đ ng và s d ng hi u qu các ngu n l c, t ng c ng s c m nh đoàn k t toàn dân, đ y
m nh phát tri n công nghi p, đô th và d ch v nh m t ng tr ng kinh t v i t c đ cao và b n v ng Coi tr ng phát tri n nông nghi p và xây d ng nông thôn m i
Phát tri n v n hóa - xã h i đ ng b v i t ng tr ng kinh t Nâng cao đ i s ng v t ch t
và tinh th n c a nhân dân.Gi i quy t t t các v n đ xã h i b c xúc nh t là v n đ vi c làm và ô nhi m môi tr ng, nâng cao ch t l ng và hi u qu các ho t đ ng v n hóa -
xã h i
T ng c ng qu c phòng, quân s đ a ph ng Gi v ng an ninh chính tr tr t t an toàn xã h i, t o môi tr ng thu n l i cho kinh t - xã h i phát tri n
Quan tâm c ng c , nâng cao n ng l c lãnh đ o và s c chi n đ u c a t ch c c s
ng y m nh c i cách hành chính, nâng cao n ng l c qu n lý, đi u hành c a chính quy n các c p Ph n đ u đ n n m 2020 Yên Phong c b n tr thành huy n công nghi p theo h ng hi n đ i, t o ti n đ đ đ n n m 2025 huy n Yên Phong đ đi u
ki n tr thành đô th công nghi p
M c tiêu phát tri n kinh t xã h i ch y u
- Thu ngân sách t ng bình quân 16,5%/n m
- T ng di n tích gieo tr ng 11.000 ha/n m, trong đó lúa 8.400 ha, n ng su t 61- 63
t /ha T ng s n l ng l ng th c 56.100 t n, bình quân l ng th c đ u ng i 445 kg/n m Gía tr s n xu t trên 1ha canh tác là 102,8 tri u đ ng
b M c tiêu xã h i
Trang 29T t c 14 xã, th tr n duy trì và phát tri n chu n qu c gia v y t Gi v ng ph c p
ti u h c, trung h c c s , ph n đ u 100% tr ng h c đ t chu n qu c gia, 100% phòng
h c kiên c , 100% giáo viên đ t trình đ chu n, trong đó 40% giáo viên m m non, 90% giáo viên ti u h c, 30% giáo viên trung h c c s đ t trình đ trên chu n
T l lao đ ng qua đào t o đ t 60%, gi i quy t vi c làm cho 5.000-10.000 lao đ ng
T ng h giàu, gi m h nghèo xu ng còn 1,4% Ph n đ u có 70% làng, khu ph đ c công nh n làng, khu ph v n hóa và 95% công s v n hóa
Gi m t su t sinh hàng n m 0,3%o, h t l phát tri n dân s xu ng còn 1,05% T l
tr em d i 5 tu i b suy dinh d ng gi m còn 10%
Th c hi n t t công tác qu c phòng - quân s đ a ph ng Gi v ng an ninh chính tr -
tr t t an toàn xã h i
Nh vào nh ng thành qu trong công tác dân s và k ho ch hoá gia đình đ c th c
hi n t t trong giai đo n v a qua, t c đ t ng dân s t nhiên trên đ a bàn huy n có xu
h ng gi m
Trên c s xu h ng phát tri n c a l c l ng lao đ ng trên đ a bàn huy n trong các giai đo n phát tri n v a qua, d báo dân s trong đ tu i lao đ ng c a huy n đ n n m
2020 kho ng 80.566 ng i, chi m 60% dân s huy n, đ n n m 2025 kho ng 87.052
ng i, chi m 62% dân s toàn huy n
c M c tiêu v b o v môi tr ng
- B o v và gi i quy t c b n tình tr ng ô nhi m môi tr ng, 50% s xã đ t tiêu chí nông thôn m i n n m 2020 trên 98% dân s đ c s d ng n c h p v sinh, thu gom 100% và x lý 70% rác th i sinh ho t, ch t th i công nghi p, ch t th i y t
- B o t n và s d ng h p lý các ngu n tài nguyên thiên nhiên, b o v đa d ng sinh
h c, các di s n v n hoá v t th và phi v t th đ c b o t n và tôn t o
Trang 30Các gi i pháp c b n phát tri n kinh t xã h i
y m nh phát tri n kinh t nông nghi p, nông thôn, t o b c chuy n bi n v ch t, phát tri n theo h ng s n xu t hàng hóa, đ y nhanh quá trình chuy n d ch c c u kinh
t , xây d ng nông thôn m i
Nâng cao ch t l ng và hi u qu các ho t đ ng v n hóa - xã h i
Gi v ng an ninh chính tr - tr t t an toàn xã h i, ti p t c c ng c qu c phòng - quân
s đ a ph ng v ng m nh theo h ng hi n đ i
Không ng ng đ i m i, nâng cao n ng l c lãnh đ o, s c chi n đ u c a t ch c ng và nâng cao ch t l ng đ i ng cán b , đ ng viên, xây d ng t ch c ng ngày càng trong s ch v ng m nh
y m nh c i cách hành chính, nâng cao n ng l c qu n lý, đi u hành, xây d ng b máy chính quy n các c p v ng m nh
Phát huy s c m nh đ i đoàn k t toàn dân t c, ti p t c đ i m i n i dung, ph ng th c
ho t đ ng c a m t tr n t qu c và các đoàn th nhân dân
Ti p t c th c hi n ch ng trình phát tri n nông nghi p đ t hi u qu kinh t cao y nhanh ti n đ “D n đi n, đ i th a” đ t nông nghi p nh ng thôn không có bi n đ ng
v ru ng đ t.Coi tr ng quy ho ch vùng s n xu t t p trung.Tích c c c i t o gi ng lúa, duy trì c c u lúa lai, lúa hàng hóa - lúa thu n đ t t l 70%-30%
Trang 31Th c hi n luân canh t ng v , m r ng di n tích cây màu, t ng di n tích cây khoai tây
và các cây màu cao c p khác, đ a h s s d ng đ t đ t 2,4 l n T ng ngu n v n đ u
t cho s n xu t nông nghi p (h tr giá gi ng, phân bón…) y m nh áp d ng khoa
h c, k thu t - công ngh tiên ti n vào s n xu t đ n ng su t lúa đ t t 61-63
t /ha.Ti p t c th c hi n ch ng trình tr ng cây ph xanh, ph n đ u m i n m tr ng
T ng c ng công tác qu n lý và nâng cao hi u qu ho t đ ng c a các h p tác xã d ch
v nông nghi p Ph n đ u đ t t ng giá tr s n xu t ngành nông nghi p đ n n m 2020 là
410 t đ ng, trong đó: Tr ng tr t 45%, ch n nuôi 50%, d ch v nông nghi p 5%, t c
s n l ng xu t chu ng hàng n m
V ch n nuôi gia c m ch y u ch n các gi ng có ph m ch t t t nh các lo i gà lai, v t siêu tr ng, siêu th t, ngan Pháp…Hình thành các vùng nuôi gia c m t p trung
Trang 32- Trong nh ng n m t i c n s d ng m t n c theo hình th c nuôi thích h p v i các
đ i t ng nuôi, v a m r ng di n tích v a đ y m nh thâm canh trên c s t n d ng
ti m n ng m t n c l n
- Vùng nuôi tr ng th y s n ch y u t p trung các xã Tam a, D ng Li t, Th y Hòa, ông Phong Di n tích m t n c có th nuôi tr ng th y s n l n bao g m ao, h , ru ng
tr ng và sông su i
- Bên c nh nh ng gi ng, loài th y s n hi n có, khuy n khích phát tri n các lo i cá đ c
s n có giá tr kinh t cao nh : Ba ba, l n, ch, cá qu , cá rôphi, tr m đen, chép lai…
- Ao h nh chuy n d n sang nuôi bán thâm canh và thâm canh theo ph ng pháp công nghi p, nh m nâng cao n ng su t và giá tr s n xu t trên m t đ n v di n tích D
ki n di n tích th y s n toàn huy n vào n m 2020 đ t 441 ha và n m 2025 đ t 482 ha
V i ph ng châm t n d ng m t n c có kh n ng nuôi tr ng th y s n; đ ng th i
m nh d n chuy n d ch lo i đ t tr ng c y lúa v mùa b p bênh sang c c u 1 cá + 1 lúa
đ nuôi các lo i cá t ng tr ng nhanh và có ch t l ng t t
* Ph ng h ng phát tri n ngành công nghi p
M c tiêu phát tri n công nghi p là t o ra đ c s chuy n d ch m nh v c c u kinh t theo h ng công nghi p hoá và hi n đ i hoá, có kh n ng thu hút lao đ ng nông thôn, t đó t o ti n đ đ nông nghi p phát tri n có hi u qu h n, đi vào thâm canh và
s n xu t hàng hoá Phát tri n công nghi p t o c s thúc đ y nhanh quá trình đô th hoá và c u trúc l i s phân b dân c trên đ a bàn huy n, ph n đ u đ n n m 2020 Yên Phong tr thành huy n công nghi p theo h ng hi n đ i, t o ti n đ đ đ n n m 2025 huy n Yên Phong đ đi u ki n tr thành đô th công nghi p
Trang 33V i l i th v v trí đ a lý g n Hà N i và n m trong vùng kinh t tr ng đi m B c B ,
d báo giai đo n 2015 - 2020 ngành công nghi p c a Yên Phong có b c phát tri n
m nh m c khu công nghi p t p trung, các c m công nghi p v a và nh , làng ngh truy n th ng
Qua 5 n m t ch c th c hi n huy n Yên Phong đã quy ho ch 4 khu, c m công nghi p
t p trung v i di n tích kho ng 2.000 ha (chi m 20% di n tích đ t t nhiên c a huy n)
g m:
1- KCN Yên Phong I di n tích 675 ha
2- KCN Yên Phong II di n tích 1.000 ha
3- C m công nghi p đa ngh ông Th , di n tích 171 ha
4- C m công nghi p ng Ti n - th tr n Ch , di n tích 235 ha
Chú tr ng phát tri n các ngành ngh truy n th ng, khuy n khích đ a ngh m i vào đ a
ph ng, g n s n xu t kinh doanh v i b o v môi tr ng Phát tri n công nghi p đi đôi
v i vi c chuy n d ch c c u lao đ ng - xã h i theo h ng công nghi p hóa
* Ph ng h ng phát tri n ngành Giao thông
M c tiêu đ i v i giao thông là cân đ i qu đ t đ phát tri n k t c u h t ng toàn di n,
đ c bi t b trí đ t đ phát tri n h th ng giao thông liên vùng có tính chi n l c dài
h n, phát tri n đ ng b và hi n đ i hoá h th ng giao thông đ ng b , đ ng sông
n n m 2020 b o đ m toàn b h th ng đ ng đ u đ c n i thông v i nhau mang tính liên hoàn, đ ng b và h p lý.Xây d ng m i m t s tuy n đ ng đi qua các vùng kinh t t ng lai phát tri n
Di n tích đ t dành cho giao thông đô th chi m kho ng 25% di n tích đ t trong quy
ho ch các khu đô th m i
- Xây d ng m i tuy n T S n - Yên Phong (YT- 04)
- Xây d ng m i các tuy n đ ng trong khu đô th m i
- Nâng c p các tuy n đ ng giao thông nông thôn
Trang 34Ph n đ u đ n n m 2020 c ng hóa 100% đ ng huy n, 60-70% đ ng xã và 100%
đ ng thôn
* Phát tri n l i đi n
- Ti p t c đ u t xây d ng thêm l i đi n cao, h áp và nâng c p m ng l i đi n hi n
có đ đáp ng đ nhu c u v đi n ph c v s n xu t và sinh ho t c a nhân dân
- Phát tri n h th ng l i đi n 220-110 KV c a huy n d a trên các ngu n đi n l n là các nhà máy thu đi n, nhi t đi n Ph L i và các ngu n tr m 220KV B c Ninh và lân
c n
* Ph ng h ng phát tri n ngành Xây d ng đô th
T p trung quy ho ch m r ng 2 trung tâm đô th (Th tr n Ch và ông Phong) và quy
ho ch các đi m dân c nông thôn
Th tr n Ch :
- N m trên đ u m i giao thông gi a t nh l 286, t nh l 295, t nh l 271, ngoài ra còn
có liên h v i tuy n đ ng cao t c N i Bài - H Long
- Là trung tâm chính tr - hành chính c a huy n Yên Phong
- Là trung tâm th ng m i - d ch v s n xu t c a t nh
- Quy mô dân s và đ t đai đô th d ki n:
N m 2020 : 19.530 dân và 156ha
Theo công v n s 425/QH-SXD, ngày 11/8/2011 c a S Xây d ng t nh B c Ninh thì
đ n n m 2020 toàn huy n Yên Phong s tr thành Qu n Yên Phong v i t l đô th hóa là 100%, dân s d ki n là 19.530 ng i, di n tích 9.690 ha
* Ph ng h ng phát tri n ngành Th ng m i - D ch v - Du l ch
M r ng th tr ng nông thôn, khuy n khích, t o đi u ki n thu n l i cho các thành
ph n kinh t phát tri n.Xây d ng h th ng ch nông thôn và các c a hàng x ng d u
g n v i vi c hình thành các trung tâm th ng m i, d ch v các khu đô th , th t và
Trang 35các đi m dân c nông thôn y m nh các ho t đ ng d ch v trên t t c các l nh v c: Nông nghi p, công nghi p, th ng m i, giao thông v n t i, xây d ng, ch bi n Ph n
đ u t c đ t ng tr ng bình quân 17%/n m
1.2.5 Hi n tr ng th y l i, nhi m v quy ho ch c i t o và hoàn ch nh h th ng tiêu
c ho huy n Yên Phong
* Phân vùng tiêu
+ C s phân vùng, phân khu tiêu
- C n c vào đ c đi m đ a hình, đ c đi m sông ngòi vùng nghiên c u
- C n c vào h ng tiêu, n i nh n n c tiêu c a vùng nghiên c u
- C n c vào hi n tr ng công trình tiêu hi n có trong vùng nghiên c u
+ K t qu phân vùng, phân khu tiêu
T ng di n tích t nhiên c a toàn huy n là 9.686 ha trong đó di n tích trong đê c n có các gi i pháp tiêu là 8.893 ha chi m 91,8% t ng di n tích t nhiên
D a theo nguyên t c phân vùng, phân khu tiêu, huy n Yên Phong đ c phân thành 3 khu tiêu bao g m:
- Khu tiêu V ng Nguy t: N m v trí gi i h n phía B c đ ng 286, sông Cà L , sông
C u, đ ng 295 T ng di n tích c n tiêu là 1.948 ha c a huy n Yên Phong
- Khu tiêu Ph n ng: Phía B c kênh B c Tr nh Xá, đ ng cái Váu, sông C u và
đ ng 295 ( ông Xuyên) T ng di n tích c n tiêu là 2.155 ha
- Khu tiêu V n An: c gi i h n b i sông Cà L , đ ng 286, đ ng 295, phía Nam kênh B c Tr nh Xá, đ ng cái Váu, sông C u, sông Ng Huy n Khê, Ngòi Tó, đ a
gi i ti p giáp ông Anh T ng di n tích c n tiêu là 5.164ha (có 411 ha c a thành ph
B c Ninh, còn l i Yên Phong là 4.753 ha)
Trang 36B ng1.13: K t qu phân vùng khu tiêu huy n Yên Phong
đ ng l c ngày càng m r ng v ph m vi và quy mô H th ng công trình tiêu đ ng l c
c a toàn huy n bao g m:
- T ng s có 48 tr m b m ph c v tiêu các lo i, trong đó xí nghi p qu n lý 11 công trình, đ a ph ng qu n lý 37 công trình
- T ng chi u dài các sông tr c và kênh tiêu c p I, II c a toàn huy n kho ng h n 120
km
- H th ng công trình tiêu đ m nhi m tiêu cho toàn b di n tích c n tiêu c a toàn huy n Yên Phong là 8.856 ha, trong đó di n tích tiêu th c t đ c 7.120 ha, đ t 80%
so v i di n tích c n tiêu
- Theo s li u th ng kê c a xí nghi p khai thác th y nông Yên Phong Trong giai đo n
t n m 2006 -2009, bình quân di n tích b nh h ng úng hàng n m c a toàn huy n là 1.495 ha chi m 16,6 % di n tích c n tiêu, so v i di n tích đ t canh tác hàng n m c a huy n chi m t i 26,2 %
Hi n t i khu tiêu V ng Nguy t (12 x 3040m3/h) có h s tiêu 5,2l/s.ha; khu tiêu Ph n
ng 5,75l/s.ha; khu tiêu V n An 5,9 l/s.ha, n u tr đi ph n di n tích do tr m b m
Trang 37ng Xá ph trách (1.245ha) thì h s tiêu bình quân c a ph n còn l i c a khu tiêu ch
đ t 2,46 l/s.ha
Trong vùng hi n có 37 tr m b m tiêu do các HTX qu n lý, ch y u tiêu cho các khu
tr ng c c b n m trong l u v c tiêu c a các tr m b m nhà n c
+ H th ng kênh tr c tiêu
Vùng tiêu có tr c tiêu chính là sông Ng Huy n Khê chi u dài 27 km Tr c tiêu có m t
c t ngang đo n l n, đo n nh , đ d c không đ u, nhi u đo n hi n t i b b i l ng nhi u…vv d n đ n kh n ng t i n c gi m
H th ng kênh tiêu c p I dài h n 33 km, nhi u n m nay ít đ c tu s a, ch n o vét c c
b t ng đo n.Hi n nay có nhi u ch ng ng i v t trong lòng kênh, nhi u đo n b b i
l ng, ách t c, nh t là khu v c qua dân c M t s n i chính quy n đ a ph ng cho đ u
th u th cá: Kênh ng Me (Yên Phong) Làm cho kh n ng t p trung n c khi tiêu
c a h th ng b suy gi m
H th ng kênh tr c n i đ ng dài h n 95 km th ng có nhi m v t i tiêu k t h p ít
đ c tu b , s a ch a khi n kh n ng tr , d n n c kém gây khó kh n cho vi c t i tiêu
+ Hi n tr ng công trình tiêu trong các khu
Khu tiêu V ng Nguy t: T ng di n tích l u v c tiêu c a tr m b m V ng Nguy t là 1.948 ha, h ng tiêu ra sông C u
+ V đ u m i: Hi n t i đã xây d ng xong tr m b m V ng Nguy t 2 (12 x 3040 m3
/h),
h s tiêu đ t 5,2 l/s.ha thay th cho tr m b m V ng Nguy t
+ V kênh m ng: Tr c tiêu chính đã đ c c i t o nâng c p n m 2005-2007 và đ a vào s d ng n m 2008 Trên tr c tiêu chính c n ph i có đi u ti t b Mành (Tr c Bút)
đ r i n c, hi n t i khu v c đ ng Ch m Lá là khu tr ng nh t n c m a d n v gây úng khi có m a to H th ng kênh tiêu n i đ ng b b i l ng ít đ c n o vét, gây ách
t c c c b
Trong huy n có kho ng 485 ha th ng b úng t i các xã Tam Giang, Hòa Ti n
Trang 38Khu tiêu Ph n ng: T ng di n tích c n tiêu c a toàn khu là 2.155 ha, h ng tiêu vào sông C u
+ V đ u m i: Toàn khu có 3 tr m b m là tr m b m Ph n ng, Th c, Phù C m
v i t ng l u l ng thi t k là 44.600 m3/h Các tr m b m này đ u thu c huy n Yên Phong, h ng tiêu tr c ti p ra sông C u
+ V kênh m ng: Tr c tiêu chính c b n thông thoáng, đ kh n ng t i n c cho
tr m b m Tuy n kênh tiêu ng Me ách t c nhi u đo n do đ a ph ng cho đ u th u
th cá H th ng kênh m ng n i đ ng ch a đ c nâng c p c i t o, kh n ng t i n c kém
T ng n ng l c c a các tr m b m đ u m i c a toàn khu đã b o đ m h s tiêu bình quân kho ng 5,7 l/s.ha l n h n h s tiêu thi t k trong quy ho ch 97 -2010 Tuy nhiêu toàn khu v n t n t i kho ng 300 ha th ng xuyên x y ra úng ng p các xã Th y Hòa, Tam a, Yên Trung (huy n Yên Phong).Nguyên nhân ch y u do còn 2 km trong t ng
s 5 km đ u kênh tiêu chính Ph n ng và các kênh nhánh đ a ph ng b b i l p ch a
kh i thông dòng ch y nên đã gây ra ng p úng c c b
Khu tiêu V n An: T ng di n tích c n tiêu c a toàn khu là 5.164 ha (có 411 ha c a TP
B c Ninh nên di n tích c a Yên Phong ch còn 4.753 ha), có hai h ng tiêu là tiêu vào sông Ng Huy n Khê và tiêu tr c ti p ra sông C u
- V đ u m i: Hi n nay trong khu tiêu này có 7 tr m b m do các XNTN qu n lý là
tr m b m v i ng Xá và tr m b m V n An h ng tiêu ra sông C u, các tr m b m Ngô Khê, Bát àn, Trung Ngh a, ông Th 1, ông Th 2 h ng tiêu ra sông Ng Huy n Khê
- V kênh m ng: Tr c tiêu d c đ ng 286 c b n thông thoáng và đã đ c c i t o theo công trình đ u m i c a tr m b m V n An
Th c t úng ng p hàng n m trong toàn khu còn kho ng 1.010 ha, t p trung ch y u các xã V n An, Long Châu, ông Phong
Trang 39Nguyên nhân c a vi c di n tích tiêu không đ t theo thi t k và di n tích ng p úng còn nhi u là do vi c tiêu thoát n c c a khu v c này ph thu c r t l n vào kh n ng tiêu
v i c a tr m b m ng Xá Hi n nay tr m b m ng Xá v i nhi m v chính là tiêu
v i cho toàn h th ng Ng Huy n Khê, vi c tiêu tr c ti p cho toàn khu ch là nhi m v
k t h p sau khi công trình ra đ i, hi n t i công trình sau h n 20 n m v n hành đã
xu ng c p và th c t ch b m đ c khi m c n c trên +2,5 m Các xã Long Châu,
V n An là nh ng vùng r t tr ng (cao trình m t ru ng nh h n +2,5 m) tr m b m ng
Xá không b m cho các vùng này đ c, trong khi tr m b m V n An công su t l i nh nên không th tiêu k p
N ng l c đ u m i c a toàn vùng hi n t i là 5,9 l/s.ha, n u không tính đ n vi c tiêu h
tr c a tr m b m ng Xá thì m i đ t h s tiêu bình quân kho ng 2,46 l/s.ha Có th
th y r ng trong khu tiêu V n An hi n nay h th ng tiêu còn thi u r t l n c n đ c b
sung
Trang 40B ng 1.14: T ng h p hi n tr ng công trình tiêu huy n Yên Phong
Quy mô
Di n tích
c n tiêu (ha)
Trong đó
Di n tích
th c tiêu (ha)
H ng tiêu
T ng s máy (chi c)
S máy tiêu (chi c)
Qmáy (m3/h)
T ng Q tiêu (m3/h)
Tiêu ra sông ngoài
Tiêu c c
b ra sông ngoài
C p
II