Hoạt động sử dụng mạng Internet của học sinh trung học phổ thông nông thôn (Nghiên cứu trường hợp trường THPT Mỹ Đức B, huyện Mỹ Đức, Thành phố Hà Nội)

Khi tham gia vào Facebook, được tiếp xúc, trao đổi, tương tác với các nhóm đối tượng khác nhau sẽgiúp cho sinh viên thắt chặt thêm các mối quan hệđối với các đối tượng và

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC

KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-&&& -PHẠMTHỊLIÊNHOẠT ĐỘNG SỬDỤNG MẠNG INTERNET CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC

PHỔTHÔNG NÔNG THÔN

(NghiêncưutrươnghơpTrươngTHPTMyĐưcB,

HuyênMyĐức, ThànhphốHàNội)

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC

Chuyên ngành: Xã hội học

Mã số: 60 31 03 01Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Nguyễn ThịThu Hà

Hà Nội –2016

Trang 2

4 Mục đích, nhiệm vụnghiên cứu16

5 Đốitượng, kháchthể, phạmvinghiêncứu17

6 Câuhoinghiêncưu, giảthuyếtnghiêncứu17

7 Phươngphapnghiêncưu18

8 Khung phân tích19

NỘI DUNG CHÍNH20

CHƯƠNG 1: CƠ SỞLÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀTÀI20

1.1 Khái niệm công cụ20

1.1.1 Internet20

1.1.2 Sửdụng mạng internet20

1.1.3 Học sinh THPT21

1.2 Lý Thuyết áp dụng21

1.2.1 Lý thuyết xã hội hóa21

1.2.2 Lý thuyết Hành động xã hội24

1.2.3.Lý thuyếtsựlựa chọn hợp lý26

1.3 Khái lượcchungvaitrocủa Internet trong đời sốngxãhôi27

1.4 Sơ lược vềđịa bàn nghiên cứu29

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬDỤNG MẠNG INTERNET CỦA HỌC SINH THPT NÔNG THÔN31

2.1 MụcđíchvanôidungtruycậpinternetcuahocsinhTHPTnôngthôn31

2.2 Địa điểm, cáchthứchọc sinh truy cập internetError! Bookmark not defined

Trang 3

2.3 Thời gian, tần suất học sinh THPT nông thôn truy cập internetError!

Bookmark not defined

CHƯƠNG

3:ẢNHHƯỞNGCỦAVIÊCSƯDUNGMANGINTERNETTRONGĐƠISÔNGCUAHỌC SINH THPT NÔNG THÔNError! Bookmark not defined

3.1 Ảnhhưởngcủaviệcsửdụngmạnginternettronghọc tập.Error! Bookmark not defined

3.2.ẢnhhưởngcủaviệcsửdụngmạnginternetđốivớihoạtđộnggiảitrícủahọcsinhError! Bookmark not defined

3.3 Ảnhhưởngcủaviệcsửdụngmạnginternetđốivơihoatđônggiaolưu,

kêtbancuahocsinh.Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊError! Bookmark not defined.PhụlụcError! Bookmark not defined.Tài Liệu Tham Khảo

37PhiêutrưngcâuykiênError! Bookmark not defined.Biên bản phỏng vấn sâuError! Bookmark not defined

Trang 4

1 LýdochọnđềtàiTrong bối cảnh thời đại công nghệthông tin đang phát

triểnmanhme, Internet đã cómătởViệt Nam và tạo nên nhiều thay đổi lớn trong đời sống kinh tế, chính trị, xã hội Đặcbiệthơnnữa,

mạngInternethiệnnaykhôngchỉphổbiếnởkhuvựcđôthịmàngàyđươcphusongrôngraiơkhuvưcnôngthôn.Theo sốliệu mới được công bốbởi Tổchức thống kê sốliệu Internet quốc tế(internetworldstats), tính đến hết tháng 6/2015, Việt Nam đã có 45,5 triệu người dùng internet, đạt mức thâm nhập/dân sốlà48% Sốlượng người dùng nói trên bao gồm người truy cập internet ởtất cảcác phương tiện hỗtrợ(PC, laptop, điện thoại ).Với con sốnày, Việt Nam đang được xếp thứ6 trong khu vực châu Á vềsốlượng người dùng, sau Trung Quốc (674 triệu), Ấn Độ(354 triệu), Nhật Bản (114,9 triệu), Indonesia (73 triệu), Philippines (47,1 triệu) và đứng thứ17/20 quốc gia có lượng người dùng internet nhiều nhất thếgiới.Người Việt Nam online 5 giờđồng hồbằng các thiết bịvi tính đểbàn, và gần 3 tiếng đối vớicác thiết bịdi động Trung bình việc truy cập và sửdụng các trang mạng xã hội chiếm 2 giờthời gian sửdụng.Với 45% dân sốsửdụng internet tức 41 triệu người dùng Trong đó có khoảng 30 triệu người sửdụng các trang mạng xã hội và

sốngười đang dùng các mạng này trên di động là 26 triệu người Thống kê cho thấy, người Việt Nam tốn tới hơn 5 tiếng mỗi ngày đểlên mạng đối với người dùngmáy tính và gần 3 tiếng với người dùng điện thoại Hầu hết khoảng thời gian này đều được dùng vào các mạng xã hội Tổng thời gian trung bình mà một người Việt Nam truy cập vào mạng xã hội trong ngày là 2 tiếng.Riêng đối với lớp trẻ, đặc biệt là học sinh phổthông, việc sửdụng Internetngàycàng phổbiến Bên cạnh những tiện ích, những tác động tích cực không thểphủnhận, việc truy cập Internet còn có những tác động tiêu cực đếnhoctâpcủanhiềuhọcsinhtrung học phổthông(THPT), trởthành mối lo của các bậc phụhuynh, nhàtrườngvàxãhôi

phốHàNội)trơnênhêtsưccânthiêtđêcocainhintôngquatvêvânđênay.2

Trang 5

TôngquanTrước sựphổbiến của mạng Internet trên thếgiới nói chung và ởViệt Namnói riêng, những nghiên cứu vềInternet và ảnh hưởngcủa Internet được quan tâm rất nhiều trong những năm gần đây:Những nghiên cứu vềmạng Internet và thực trạng sửdụng mạng InternetTrần Phương Thùy (2010) Nghiên cứu hành vi sửdụng mạng internet của thanh thiếu niên Hà Nội Luận văn cho thấy mức độthường xuyên sửdụng mạng internet của giới trẻHà Nội Đối tượng sửdụng internet nhiều lần/ngày chiếm tỷlệcao nhất 35.9%, đối tượng sửdụng 1 lần/ ngày chiếm 31.4% điều này cho thấy giới trẻvào mạng internet với cường độkhá cao Trong đó giới trẻonline nhiều nhất vào khoảng thời gian 20h -24h là 33.5% và khoảng 14h –18h là 21.9% Tần suất và thời gian online của giới trẻphụthuộc rất nhiều vào thời gian sinh hoạt tại gia đình và nhà trường Sinh viên đại học được tựlập hơn vềcuộc sống và học tập do đó thời lượng truy cập mạng internet nhiều hơn đáng kểso với học sinh Với sựphát triển của công nghệvới các loại hình giải trí, tin

tức đã thu hút được sựquan tâm lớn của giới trẻvào việc truy cậpinternet do đóvài năm gần đây sốlượng giới trẻtruy cập một cách thường xuyên tăng lên mạnh

mẽ Hoạt động của giới trẻkhi truy cập internet, Thanh thiếu niên phần lớn đều biếtInternet là một nguồn thông tin và giải trí Họsửdụng Internet làm phương tiện giải trí nhiều hơn đểtìm kiếm thông tin Phần đông (68,7%) có sửdụng Internet đểtán gẫu và 61,4% sửdụng máy tính/ Internet đểchơi trò chơi điện tửtrực tuyến và 100% người đang sửdụng internet được hỏi đều sửdụng internet đểliên lạc với người khác (chat và email) Giới sinh viên

quan tâm nhiều hơn tới các tin tức online và khai thác tài nguyên internet nhiều hơn giới học sinh, bởi họcó trình độhay sựhiểu biết nhiều hơn 35% người thamgia vào các forum, viết blog và các mạng xã hội lớn tại Việt Nam Đềtài mới dừng ởviệc mô tảthực trạng sửdụng internet của giới trẻởHà Nội mà chưa đi sâu vào phân tích các nguyên nhân dẫn đến thực trạng này.Bài viết Thực trạng sửdụng Internet của thanh thiếu viên Việt Namtập trung vào thực trạng mục đích sửdụng internet của giới trẻsau 10 năm Internet du nhập vào Việt Nam với những lợi bất cập hại vềcác hình thức giải trí và liên hệtrên thếgiới ảo Bài viết cho thấy thanh thiếu niên đang quá thiếu định hướng đểbiết và thấy cần khai thác những mặt tích cực của thếgiới ảo như thếnào Qua đó có thểthấy xu hướng tập trung sựchú ý của giới trẻlà những trò giải trí mới lạvà bắt mắt, những trào lưu trong từng thời điểm Đặc biệt một phần lớn giới học sinh bắt đầu tìm đến internet là đểtrò chuyện, tán gẫu với bạn bè qua các cửa sổchat thay vì tìm hiểu vềtrình duyệt web Bài viết chỉtập trung vào 1khía cạnh là mục đích sửdụng internet của giới trẻtại Việt

Nam.Bài viết Đánh giá tình hình sửdụng Internet của thanh niên Việt Namđăng

Trang 6

ngày 11/3/2008 Đánh giá được cung cấp bởi iGURU Việt Nam dựa trên yêu cầu điều tra của vềtình hình sửdụng Internet của thanh thiếu niên Việt Nam Đánh giá nhằm mục đích phác hoạsơ lược bức tranh Internet Việt Nam với đối tượng sửdụng là thanh thiếu niên Việt Nam sau 10 năm Internet du nhập vào Việt Nam Đánh giá sửdụng các sốliệu của SAVY, TNS, Google, VNNIC và iGURU Việt Nam đểminh hoạ Bài viết cho ra sốliệu tổng hợp nhất vềmục đích sửdụng mạng internet của giới trẻ: “họsửdụng Internet vào mục đích chơi điện tửtrực tuyến, tán gẫu, thảo luận, nghe nhạc, đọc tin tức, hầu hết tựtìm hiểu đểbiết sửdụng Tỉlệnam thanh niên tham gia vào Internet chiếm nhiều hơn nữ.” và tỉlệsửdụng

“Thanh thiếu niên phần lớn đều biết Internet là một nguồn thông tin và giảitrí 90,3% thanh thiếu niên ởthành thịvà 65,6% ởnông thôn đã nghe nói vềInternet, tuy nhiên tỷlệđã sửdụng còn thấp Chỉcó 17,3% trên tổng sốđã từng dùng Internet, trong đó thanh niên nông thôn sửdụng ít hơn thanh thiếu niên thành thịtới 4 lần (12,8% và 50,2%).”, “Thanh thiếu niên sửdụng Internet làm phương tiện giải trí nhiều hơn đểtìm kiếm thông tin Phần đông (68,7%) có sửdụng Internet đểtán gẫu và 61,4%

sửdụng máy tính/ Internet đểchơi trò chơi điện tửtrực tuyến.” Bản đánh giá trên

có sựtổng hợp sốliệu nhưng chưa bao quát được hết hành vi sửdụng internet của giới trẻViệt Nam Bên cạnh đó dữliệu sửdụng từnhững năm 2004-2008, với tốc độphát triển mạnh mẽcủa công nghệthông tin thì trong nhữngnăm gần đâysựthay đổi vềmức độnhận biết cũng như sửdụng internet của giới trẻcũng có những khác biệt đáng kể.Những nghiên cứu vềtác động của Internet

Môttrongnhưngnghiêncưuvêtacđôngcuamanginternetđênđơisôngphaikêđếnđềtài“TácđộngcủaInternetđếnlốisốngcủasinhviên”cuaNguyênQuyThanh

ĐêtaiđachiraInternetlamôtphươngtiêntruyênthôngkiêumơi, cótácđộngđachiêu, thâmchitraingươcnhauđênhoatđônghoctâp,

giảitrívàđịnhhướnggiátrịcủasinhviênViêtNamhiênnay

QuaInternetlamcholơisôngcuasinhviêntrơnênnăngđông, hươngngoainhiêuhơn, đinhhươnggiatrimangtinhtưdohơnsovơicacthêhêsinhviêntrươckia.Nghiêncưu“Sinh viên và mạng xã hội Facebook: Một phân tích vềsựtiến triển vốn xã hội” (Khảo sát tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn và Trường Học viện Công

nghệBưu chính Viễn thông) củaĐoànThùyDương,

luânvănthacsychuyênngànhxãhộihọctrườngĐạihọcKhoahocXahôivaNhânvăn Luânvănđã chỉra một sốtác động của Facebook đến quá trình tiến triển vốn xã hộicủa sinh viên hiện nay Thông qua việc tìm hiểu mạng xã hội Facebook và tiếp cậncác lý thuyết vềtương tác xã hội, luận văn đã phân tích tình hình sửdụng mạng xã

Trang 7

hội facebook trong sinh viên, đồng thời chỉra những hiệu quảdương tính, âm tính, ngoại biên của việc sửdụng Facebook đến tương tác xã hội của sinh viên Những dẫn chứng từthực tiễn đã khẳng định sức ảnh hưởng mạnh mẽcủa mạng xã hội này đến thói quen, lối sống của sinh viên Khi tham gia vào Facebook, được tiếp xúc, trao đổi, tương tác với các nhóm đối tượng khác nhau sẽgiúp cho sinh viên thắt chặt thêm các mối quan hệđối với các đối tượng và trong các nhóm nhỏhoặc nhóm lớn mà họtham gia đểcùng nhau chia sẻcác thông tin một cách hiệu quảvà tối đa, giúp tạo ra một mạng lưới quan hệxã hội vững chắc đểquá trình tiến triển vốn xã hội của sinh viên trên Facebook được hiệu quảhơn Facebook ảnh hưởng đến đời sống của sinh viên trong rất nhiều lĩnh vực Sinh viên thường chịu tác động củ

các thông tin trên Facebook vềmọi mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, học tập Tuy nhiên tùy từng thông tin mà có những mức độảnh hưởng và tác động đến mỗi sinh viên Sinh viên những năm đầu tiên có mức độbịảnh hưởng bởi các thông tin trên Facebook nhiều hơn sinh viên những năm cuối Bên cạnh những mặt tích cực, việc sửdụng Facebook sẽtạo nên những hệquảtiêu cực đối với đời sống thực của sinh viên như: giảm khảnăng giao tiếp thực, dễbịảnh hưởng bởi những dư luận trên mạng, giảm khảnăng xửlý tình huống, khó chia sẻcác vấn đềcủa mình trong thực tế; tương tác trong thếgiới ảo có thểlàm mờđi con người thật, ảnh hưởngđến tâm lý khẳng định mình, khảnăng hoàn thiện bản thân trong thực tế;

Facebook dần làm thay đổi thói quen tương tác của sinh viên, trong có có nhiều thói quen tốt bịmất đi và thay vào đó bởi nhiều thói quen không tốt và ảnh hưởng tới tiêu cực tới sinh

viên.Đêtai“BươcđâunghiêncưuvêthưctrangnghiênInternetcuahocsinhtrunghọccơsởtrênđịabànquậnHảiQuânvaLiênChiêu-

thànhphốĐàNẵng”cuaBuithiHuê(trươngĐaihocSưphamĐaNăng)

đachiramôtsôtacđôngtiêucưccuaInternetđếngiớitrẻhiệnnay

TheonghiêncưuchothâythơigianmagiơitredanhchoInternetcàngnhiềusẽgâynêntâmlýlolắngchophụhuynhcànglớn

Nghiêncưucungchiranhưnganhhươngtiêucưccuaviêcsưdungquanhiêuthâmchilalamdungphươngtiêninternettrongđơisôngcuagiơitrenhư:

mạnginternetdễdẫntớisựsaymê, lôicuônquađa, ảnhhưởngđếnsựckhỏe,

họctậpvàcónhữngcáchcưxửkỳlạ, rơivaochưngbênh“nghiêninternet”

Đâylanhưngtacđôngtiêucưcmaconngươiphaiđôimătkhicosưxuấthiệncủamộtphươngtiệntruyênthôngmơi,

Trang 8

đôngthơichothâymôtkhiacanhvêlôisôngcuabôphânthanhniêntrongxahôihiênđai.Mộtnghiên cứu vềhệquảtiêu cực của mạng xã hội được đềcập trong cuốn sách The NetDelusion(Ảo tưởng trên mạng) của Evgeny Morozov (2012) đã đưa ra những lập luận chỉtrích các trang mạng xã hội bằng cách cập nhật “status” hoặc trang hoàng cho trang cá nhân của mình thay vì tham gia vào các hoạt động thực sự Theo ông,mạng xã hội đang khiến con người trởnên chây lười và sống trong sựảo tưởng rằnghành vi kích chuột bấm “like” cũng tương đương với việc tham gia một hoạt động nhân đạo cần đến sựđóng góp tiền bạc và thời gian.

Với cáchnhìn nhận từchiêucạnh mối quan hệgiữa Internet, mạng xã hội với vốn xã hội, nghiên cứu “social Networking Sites: Their Users and Social

Implications-A longitudinal Study” (2012) của Petter Bae Bradtzaeg đã khảo sát người sửdụng trực tuyến tại Na Uy với sốlượng mẫu là 2000 người nằm trong độtuổi từ15 đến 75 tuổi Nghiên cứu đã đưa ra kết luận rằng, có sựkhác biệt đáng kểvềvốn xã hội giữa nhóm không sửdụng mạng xã hội và nhóm có sửdụng trên ba khía cạnh: giao tiếp mặt đối mặt, sốngười quen và vốn bắc cầu.Nghiên cứu

“Computer Networks As Social Networks: Collaborative work Telework and Virtual community” (1996) của Barry Wellman và các cộng sựđã đềcập đến mạngmáy tính như một mạng xã hội, là không gian đểhình thành các cộng đồng ảo, nó làmthay đổi cách thức làm việc, tương tác với nhau giữa các công dân.Tại Việt Nam, mạng Internet hiện nay không còn là điều xa lạ, hơn nữa những nghiên cứu vềviệc sửdụng mạng Internet nói chung và tác động của nó trong đời sống đã trởthành hướng nghiên cứu của nhiều tác giả, một trong sốnhững công trình nghiêncứu đó phải kểđến như:Cuốn sách “Mạng xã hội vớigiơitrẻthành phốHồChí Minh”

do tác giảNguyễn ThịHậu chủbiên đã tập hợp những bài viết và các nghiên cứu dưới góc độxã hội học và truyềnthông đại chúng được công bốtrong hội thảo

“Mạng xã hội với lối sống của giới trẻthành phốHồChí Minh” nhà xuất bản Văn hóa-Văn nghệthành phốHồChí Minh (2013), cuốn sách được trình bày theo mảng chủđềsau:Chủđềthứnhất là những vấn đềchung nhưkhái niệm vềmạng xã hội, sựra đời, phát triển và vai trò của mạng xã hội trong thời đại thông tin ngày nay Quá trình hình thành, phát triển và đặc điểm của mạng xã hội ởViệt Nam nói chung vàthành phốHồChí Minh nói riêng Một sốquan niệm truyền thống vềmạng xã hội,vềxu hướng mới của xã hội công nghệthông tin và đặt ra những câu hỏi khá lý thú nhưng cũng khá phức tạp vềviệc quản lý các mạng xã hội ảo như thếnào và làm saođểphát huy được mặt tích củamạng cac hội này

Chủđềthứhai đềcập đếnảnh hưởng của mạng xã hội đến lối sống giới trẻthành phốHồChí Minh hiện nay, thông qua việc tìm hiểu nhu cầu, mục đích và các hình

Trang 9

thức sửdụng mạng xã hội Phản ánh mặt tích cực của mạng xã hội, những tiện ích mà nó mang lại cho cộng đồng người tham gia như nhu cầu sửdụng mạng xã hội trong học tập, giao tiếp và tìm kiếm cơ hội nghềnghiệp Những thành viên trong các mạng xã hội liên kết hợp tác với nhau thành các nhóm thực hiện công tác xã hội như làm từthiện, giúp đỡtrẻđường phố, tổchức những sinh hoạt văn hóa lành mạnh Hay đơn giản chỉlà chiếc cầu nối đểnhững người có cùng sởthích, cùng sựquan tâm, cùng ý nguyện có thểgặp gỡ, trao đổi trên mạng rồi tiến tới sinh hoạt offline, nhiều nhóm cộng đồng có tính chất tích cực từ"mạng ảo" đã xuất hiện trong "đời thực" Đây chính là những tác động tốt không thểphủnhận mà mạng xã hội mang lại cho xã hội.Tuy nhiên, bên cạnh đó việc sửdụng mạng xã hội cũng có những tác động tiêu cựccho người dùng đặc biệt là những người trẻ, phổbiến nhất là sựphát triển của mạng xã hội đã làm nảy sinh biểu hiện "nghiện" mạng xã hội ởmột sốthành viên Bên cạnh đó, mạng xã hội còn có nguy cơ tiềm ẩn khi những thông tin, nội dung, hình ảnh riêng tư được đưa lên mạng nhằm chia sẻvới người thân, bạn bè nhưng vô tình bịkẻxấu lợi dụng, sửdụng nhằm mục đích xấu, hoặc người sửdụng chưa có ý thức hoặc vô trách nhiệm trong việc đưa thông tin xấu lên mạng gây ảnh hưởng không tốt đến lối sống, suy nghĩ của một bộphận cư dân mạng.Chủđềthứba là những đềxuất, giải pháp góp phần nâng cao hiệu

quảviệc sửdụng mạng xã hội của giới trẻ Nhấn mạnh tầm quan trọng của sựđịnh hướng của gia đình, nhà trường, xã hội đối với giới trẻtrong việc sửdụng mạng xã hội hiện nay Từđó đềxuất một sốgiải pháp quản lý, giáo dụcviệc sửdụng mạng xã hội cho giới trẻ, hướng đến những hành vi và lối sống tốt đẹp Đồng thời nhấn mạnh: Sựhiện diện và phát triển của mạng xã hội là khách quan nhưng tiếp nhận, tham gia và sửdụng nó như thếnào lại tùy thuộc và chủquan người dùng Trình độnhận thức vềvăn hóa xã hội, nền tảng đạo đức, lối sống của gia đình, ảnh hưởng của môi trường sống là những nhân tốquan trọng giúp người sửdụng phân định ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của mạng xã hội Từđó có

thểbiết tận dụng và phát huy những lợi ích tích cực mà mạng xã hội đem lại, tựhạn chếvà loại bỏnhững tiêu cực do sốít người sửdụng gây ra.Cuốn sách Internet: Mạnglưới xã hội và sựthểhiện bản sắccủa tác giảNguyễn ThịPhương Châm (2013) được cấu trúc thành 4 chương: Chương 1: Bối cảnh xã hội Việt Nam đầu thếkỷXXI và sựphát triển của Internet; Chương 2: Thực trạng việc sửdụng Internet của giới trẻhiện nay; Chương 3: Internet và sựkết nối mạng lưới xã hội; Chương 4: Internet và sựthểhiện bản sắc; Chương 5: Những vấn đềđặt ra từsựkết nối mạng lưới xã hội và thểhiện bản sắc của giới trẻhiện nay trong không gian của Internet.Trong

Chương 1, cuốn sách giới thiệu tổng quan vềbối cảnh xã hội Việt Nam đầu

Trang 10

thếkỷXXI với những bước phát triển mạnh mẽ Tình hình xã hội Việt Nam có sựchuyển đổi rõ rệt (từxã hội bao cấp chuyển hẳn sang nền kinh tếthịtrường theo định hướng xã hội chủnghĩa và hội nhập quốc tế) Theo đó, những chính sách,đường lối đổi mới (vềkinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội) của Nhà nước từgiữa những năm 80 của thếkỷXX đang dần dần thay đổi bộmặt xã hội Việt Nam góp phần tạo nên bức tranh đa sắc màu của một giai đoạn xã hội chuyển đổi Điều này

đã tác động không nhỏvà là nền tảng quan trọng cho việc hình thành, phát triển cũng như sựảnh hưởng của văn hóa mạng đối với cảxã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa và giao lưu, hội nhập quốc tế.ỞChương 2, tác giảtập trung phân tích tác động của bối cảnh xã hội với sựđổi mới toàn diện vềkinh tế-xã hội tới thực trạng và thói quen sửdụng Internet của giới trẻqua khảo sát nhóm thanh niên (tuổi từ16 -30) ởHà Nội, Huế, thành phốHồChí Minh dựa vào các chỉbáo đo lường: Sởhữu

phương tiện truy cập Internet; Thời điểm truy cập Internet; Thời gian sửdụng Internet trong ngày; Chi phí sửdụng Internet; Mục đích truy cập Internet; Các trangmạng phổbiến; Các hoạt động trực tuyến phổbiến; Ngôn ngữsửdụng trên Internet; Quan điểm vềviệc sửdụng Internet.Chương 3 tập trung lý giải khía cạnh đa chiều, sâu sắc văn hóa mạng của giới trẻxuất phát từnhững trải nghiệm vềsựthay đổi thời gian, không gian, phương thức giao tiếp qua kết nối mạng lưới xã hội trực tuyến đã tạo nên một thếgiới giao tiếp ảo bên cạnh thếgiới giao tiếp thực tế Bên cạnh đó, tác giảkhẳng định những lợi ích từmạng lưới xã hội trực tuyến mang lại: (1) Dễdàng có được mạng lưới quan hệrộng; (2) Mọi vấn đề

trong cuộc sống đều được chia sẻnhanh chóng; (3) Có được sựtựdo bình đẳng trong các mối quan hệ; (4) Tiết kiệm chi phí cho việc đầu tư quan hệ.Chương 4, tácgiảđi sâu tìm hiểu giới trẻthểhiện bản sắc cá nhân và bản sắc nhóm và nhu cầu khẳng định cái tôi nhằm tạo dựng phong cách hiện đại xuất phát từ: đam mê côngnghệ, ăn ngủcùng Internet, cởi mởvà thoáng trong các mối quan hệ, dễbịchi phối bởi tâm lý đám đông, năng động, thực tế, táo bạo, dám thểhiện bản thân, thích khám phá, sáng tạo cũng như thửnghiệm những cái mới, cái khác lạ Đặc biệt, Internet và mạng lưới xã hội thực sựmang đến những trải nghiệm đa dạng hóa thân vào nhiều vai trò, vịtrí, tính cách không có thực như đi vào một thếgiới đa bản sắc,

đa phong cách.Chương 5 bình luận kết hợp đềxuất những vấn đềđặt ra từsựkết nối mạng lưới xã hội: mởrộng và gia tăng đa chiều thểhiện bản sắc của giới trẻhiện naytrong không gian Internet thực và ảo; tính hai mặt, đặc biệt là sựlệthuộc trong quá trình xây dựng hình ảnh, khẳng định bản thân thông qua Internet.Nhìn chung, cuốn sách phản ánh bức tranh toàn cảnh vềthực trạng sửdụng Internet và những trải nghiệm thểhiện bản sắc của giới trẻqua mạng lưới xã hội tạo nên diện mạo mới

Trang 11

của văn hóa mạng trong bối cảnh xã hội đương đại Đồng thời, giá trịthực tiễn côngtrình này còn thểhiện qua việc khai thác những vấn đềtriển vọng cần nghiên cứu trong thời gian tới: Giáo dục qua Internet; Internet và sựtrải nghiệm tính hiệnđại;Cuộc sống online: sựhòa nhập và chia rẽ; Biên giới, ranh giới trong không gian của Internet; Phong cách sửdụng Internet; Quyền lực và Internet; Sựbất cập trong sửdụng Internet hiện nay; Định hướng vềvăn hóa cho giới trẻ Qua đó, đưa ra những cơ sởkhoa học cho các nhà hoạch định chính sách vềphát triển, quản lý Internet, những nhà giáo dục và cảxã hội tham khảo đểtừđó có cách nhìn khách quan, chính xác hơn vềvăn hóa mạng góp phần xây dựng văn hóa mạng lành mạnh,phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội đương đại.Đềtài “Tác động của Game online đối với việc học tập và nâng cao kiến thức của học sinh đô thịhiện nay” luận văn thạc sỹxã hội học của Nguyễn ThịPhươngThảo (2013) đã mô tảđược chândung của những người chơi game online trong độtuổi đi học Đồng thời phân tích những nguyên nhân tác động tới việc lựa chọn và thực hiện hành vi

chơi game của những học sinh tại thành phốNinh Bình trên các khía cạnh: thâm niên chơi, mức độchơi, thời gian chơi, thời điểm chơi, chi phí phải trả Qua đó rút

ra được những tác động tích cực và tiêu cực của game onlineđối với vấn đềhọc tập và nâng cao kiến thức của học sinh trên địa bàn thành phốNinh Bình cũng như một sốvấn đềliên quan đến thời gian, tiền bạc, sức khỏe, tâm sinh lý, những sinh hoạt thường ngày không chỉđối với những học sinh này mà còn với gia đình họ.Đềtài „Nhu cầu sửdụng mạng xã hội của sinh viên Cao đẳng Sư phạm Thái Bình”, luận văn thạc sỹTâm lý học của Đặng ThịNga (2013) mô tảtình hình chung vềviệc sửdụng mạng xã hội của sinh viên trường Cao đẳng Sư phạm Thái Bình Đồng thời, nghiên cứu chỉra mạng xã hội đóng một vai trò nhất định cũng như có ảnh hưởng lớn đối với hoạt động sống và học tập của sinh viên Những mạng xãhội mà sinh viên thường xuyên sửdụng nhất là facebook, Zingme, Youtube với mục đích truy cập phong phú như giải trí, học tập và tìm kiếm việc làm Bên cạnh

đó ssinh viên ít được tiếp thu một cách khoa học những kiến thức vềmạng xã hội, đây chính là lý do mà họchưa biết cách đểphát huy tối đa nhữnglợi ích từmạng

xã hội và giảm thiểu những tác hại của nó Với việc tìm hiểu nhu cầu sửdụng mạng xã hội của sinh viên, tác giảđưa ra kết luận: nhu cầu sửdụng mạng xã hôi củasinh viên trường Cao đẳng Thái Bình là rất cao và có sựkhác biệt giữa mức độvà biểu hiện nhu cầu sửdụng giữa các nhóm khách thểnghiên cứu.Bài viết của tác giảĐào Lê Hòa An với tựa đề“Nghiên cứu vềhành vi sửdụng Facebook của con người-một thách thức mới cho tâm lý học”-đăng trên Tạp chí Khoa học, trường

Trang 12

Đại học Sư phạm thành phốHồChí Minh, số49 (2013) Bài viết đã đềcập đến một sốcông trình nghiên cứu vềmạng xã hội Facebook trên thếgiới, đồng thời trình bày những nghiên cứu vềhành vi sửdụng Internet nói chung và Facebook nói riêng tại Việt Nam Từđó tác giảcho rằng rất cần thiết có thêm những nghiên cứu chuyên sâu vềhành vi sửdụng Facebook, đặc biệt là lý giải dưới góc độtâm lý học đối với một vấn đềmang tính chuyên biệt này.Trong đềtài nghiên cứu khoa học “Ảnh hưởng của mạng xã hội Facebook đối với người dùng là sinh viên” tạitrường Đại học Kinh tế-Luật, Đại học Quốc gia Thành phốHồChí Minh (2012) của nhóm sinh viên Trương Thanh Hằng, Trương Thanh Hà,

Nguyễn ThịYến Trinh, Nguyễn Trần Khánh Phượng Nghiên cứu đã đưa ra những nhìn nhận nghiêm túc vềthượctrạng sửdụng mạng xã hội của giới trẻViệt Nam hiệnnay, mà cụthểởđây là sinh viên trường Đại học Kinh tế-Luật cũng như mức độảnh hưởng của mạng xã hội Facebook đến sinh viên thông qua việc kiểm chứng các giảthuyết đã được đặt ra Kết luận của nghiên cứu cho thấy, thời gian sửdụng Facebook mỗi ngày có ảnh hưởng không nhỏđến quá trình học tập và rèn luyện của mỗi sinh viên, từđó đưa ra những khuyến nghịđối với các bạn sinh viên nên có kếhoạch, thời gian biểu cụthểđểdành thời gian hợp lý vào Facebook, tránh lạm dụng quá mức trang mạng xã hội này dẫn đến lãng phí thời gian và ảnh hưởng đến học tập, rèn luyện.3 ÝnghĩakhoahọcvàthựctiễncủađềtàiVêlyluân,

đềtàigiúptôikiểmchứngvàvậndụngnhữngkiếnthứcliênquan

đếncáclythuyêtxahôihocvàothựctiễn Đây sẽlà kinh nghiệm quý báu đểtôi tích lũy, hoàn thiệnthêm kiến thức của mình và thêm vững vàng trong lập luận cho những nghiên cứu vềsau.Nghiên cứu cũng góp phần vào việc tìm hiểu một cáchkhách quan

thựctrangsưdụngmạnginternetcủahọcsinhtrunghọcphổthôngởnôngthônhiệnnay Việc nghiên cứu này bổsungthêm hiểu biết vềnhưngảnh

hưởngcủamạnginternettrong cuộc sống nói chung và đôivơihocsinhTHPTnông thônnói riêng Những nhận thức đúng đắn mang ý nghĩa thực

tiễnnaygiupchogiađinh,nhàtrườngvà xã hội

cónhữngđiềuchỉnhthíchhợpđểviệcsửdụngmạnginternetcủahọcsinhTHPTngàycànghiệuquảhơn.4 Mục đích, nhiệm vụnghiêncứu4.1 Mục đích nghiên cứuĐềtài hướng tới việc tìm hiểuthưctrangsưdungmanginternetcuahocsinhTHPT nông thôn Đồng thờithấy được những ảnh hưởng của việc sửdụng mạng Internet trong đời sống của học sinh THPT và đánh giá các yếu tốảnh hưởng đến việc sửdụng mạng internet Từđó rút ra những khuyến nghịnhằm nâng cao hiệu qủa của việc sửdụng mạng internet trong học tập của học sinhTHPT.4.2 Nhiệm vụnghiên cứu

Trang 13

Đềtài tìm hiểu

thưctrangsưdungmangInternetcuahocsinhTHPTkhuvưcnôngthônthôngquacacchibaovêmătmục đíchtruycâp, nôidungtruycâp, điađiêm, cách thứctruycâp,

thơigianvatần suấtsưdungInternet Chỉrõ ảnhhưởngcủaviệc

sửdụngmạnginternetđếnđờisốngcủahọcsinhtrên bakhiacanhhoctâp,

giảitrívàgiaolưukếtbạn Phân tích các yếu tốảnh hưởng đến việc sửdụng mạng internet của học sinh THPT nông thôn.Từđó rút ra những khuyến

nghịcụthểđểviệc sửdụng mạng internet của học sinh THPTđược hiệu quả.5

Đốitượng, kháchthể, phạmvinghiêncưu5.1 Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động sưdungmanginternetcuahọcsinhTHPTnông thôn 5.2 Khách thểnghiên cứu:

HọcsinhtrườngTHPTMỹĐứcB,huyện MỹĐức,thành phốHà Nội5.3 Phạm vi

nghiêncứu:Phạmvikhônggian: trươngTHPTMyĐưcB.Phạmvithờigian: 4/20166 Câuhoinghiêncưu, giảthuyếtnghiêncứu6.1 CâuhoinghiêncưuHọc sinh trường THPTMỹĐức B sửdụng mạng Internet như thếnào?Việc sửdụng mạng Internet

đanganhhươngnhư thếnào đếnđơisôngcủa học sinh?Yếutốnào ảnh hưởng đến việc sửdụng mạng Internet của học sinh?6.2

GiảthuyếtnghiêncứuSưdungmangInternetđangngaycangphôbiênđôivơihocsinhTHPTnôngthôn Họcsinhtruycậpmạnginternetvơinhiêumucđichvànộidungkhácnhau Đồngthơihodànhnhiềuthờigianvà tần suất cho việc truycâpinrternet.Việc sửdụng mạng Internet ảnhhưởngnhiềutrongđơisôngcuahocsinhtrên các khía cạnh họctập, giảitrívàgiaolưukếtbạn Tuy nhiên, ảnh hưởng nhiều nhất đến hoạt động giải trí củacác em

Có rất nhiều yếu tốảnh hưởng đến việc sửdụng mạng internet của học sinh nhưng yếu tốtác động nhiều nhấtđólatacđôngtưphiabanbe.7

PhươngphapnghiêncưuPhươngphapphântichtailiêu:Đêtaisưdungphươngphapphântichtailiêutrêncacsach, báo, tạpchí, cácđềtài,

bàiviếtđãnghiêncứucóliênquanvớivấnđềhoạtđộngsửdụngmạnginternetvàcáchthưc, mụcđíchsửdụnginternet

Thôngquaviêctimhiêucáctàiliệuliênquanđếnviêcsưdungmanginternet

trongcuôcsôngđểđivàonghiêncưusâuhơnviêcsưdunginternetcủađốitượnghọcsinhtrunghọcphổthôngkhuvực nông

thôn.Cáctàiliệusẽcungcâpchonghiêncưunhưngcachtiêpcân,

cácsốliệucóliênquanđểgiúpchonghiêncưucothêmcơsơthôngtinvahoanthanh.Phươngphaptrưngcâuykiên:Phươngphaptrưngcâuýkiếnlàphươngphapchinhtrongnghiêncưunay, nhămthuthâpkêtquảđịnhlượng Tôi sửdụng phương pháp trưng cầu ý kiến đối với đối tượng học sinh THPT trường MỹĐức B, huyện MỹĐức, thành phốHà

Trang 14

Khôi104031,53228,3Khôi113729,13329,2Khôi125039,44842,5Tổng127100,0113100Các phiếu trưng cầu thu vềđược làm sạch và xửlý

bằngphânmêmthôngkêdanhchokhoahocxahôiSPSS16.0.Phươngphapphongvânsâu:Phương

phápnghiêncưuphongvânsâucácemhọcsinhđểbiếtđượccáchthứchọcsinhsửdụngmạnginternetquathôngtinhọchiasevahiêuđươcnhưngmôiquantâmcuahotrênmanginternet Phỏngvấnsâusecungcâpnhưngykiên,

đanhgiasâuhơncuangươitralơivêanhhươngcuamanginternetđêncuôcsông, cũng như đánh giá các yếu tốtác động đến việc sửdụng mạng internet của

họ.Nghiêncưuphongvân8 trươnghơp, trongđo4 họcsinhkhối12 (2 nam, 2 nư) và4 họcsinhkhối10(2 nam, 2 nư).8 Khung phân tích

NỘI DUNG CHÍNHCHƯƠNG 1: CƠ SỞLÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀTÀI1.1 Khái niệm công cụ1.1.1InternetInternet là một hệthống toàn cầu của cácmạng máy tính được kết nối Các máy tính và các mạng máy tính trao đổi thông tinsửdụng TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol -Giao thức TCP/IP) đểliên lạc với nhau Các máy tính được kết nối nhờmạng viễn thông và Internet có thểđược sửdụng đểgửi nhận thư điện tử(email), truyền các tập tin và truy cập thông tin trên Mạng Toàn cầu (World Wide Web -WWW)

(www.bioinfohelpdesk.org)1.1.2 Sửdụng mạng internetTheo từđiển tiếng việt, nghĩa của từsửdụng là lấy làm phương tiện đểphục vụnhu cầu, mục đích nào đó Theo nghĩa này, sửdụng mạng internet có nghĩa là khai thác, tìm kiếm các tài nguyên của mạng internet đểphục vụmột nhu cầu hay mục đích nào đó, cụthểnhư

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	116,52 KB