RÈN LUYỆN KỸ NĂNG LIÊN HỆ THỰC TIỄN VÀO HỌC CÁC MÔN LÝ LUÂN MÁCLÊNIN CHO HỌC VIÊN KHOA HỌC XÃ HỘI NHÂN VĂNN Ở HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUÂN SỰ

Với những lý do trên nhóm tác giả lựa chọn đề tài: “Rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn quâ

mở đầu

1- Tính cấp thiết của đề tài

Thống nhất giữa lý luận với thực tiễn làm nguyên tắc cơ bản của chủnghĩa Mác - Lênin Thực tiễn vừa là điểm khởi đầu, là nguồn gốc vừa là mụctiêu hớng tới của lý luận Do vậy, nhận thức lý luận phải xuất phát từ thực tiễn,trên cơ sở thực tiễn

Quán triệt quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin Đảng ta xác định nguyêntắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn là một trong những nguyên tắc cơ bảnnhất trong giáo dục - đào tạo Nó đòi hỏi quá trình giáo dục đào tạo phải mangtính thực tiễn sâu sắc trên cơ sở nhu cầu của thực tiễn, bám sát vận động thựctiễn, phải đợc chứng minh bằng thực tiễn và thực hành trong thực tiễn

Từ khi thành lập đến nay Học viện Chính trị quân sự luôn quán triệt sâusắc đờng lối quan điểm của Đảng, đặc biệt là quan điểm về thực tiễn trong quátrình giáo dục - đào tạo đối với mọi đối tợng Trong đó đặc biệt chú trọng đốivới việc đào tạo đội ngũ giáo viên khoa học xã hội nhân văn cấp phân đội Trớcyêu cầu ngày càng cao của việc đào tạo giáo viên - lực lợng có ý nghĩa quyết

định đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo, là đào tạo “những cỗ máy cái” đòihỏi mỗi học viên đang học tập để trở thành giáo viên khoa học xã hội nhân vănquân sự cấp phân đội phải vững vàng về lý luận, chắc về kiến thức cơ bản, có tduy lý luận sắc xảo, có khả năng vận dụng kiến thức thực tiễn và luận giảinhững vấn đề lý luận để hiểu đúng, hiểu thực chất, hiểu sâu sắc các tri thức đã

đợc lĩnh hội, làm nền tảng vững chắc cho quá trình truyền thụ sau này và làmcơ sở vận dụng vào giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra Muốn vậy cùngvới nhiều nhiệm vụ học tập rèn luyện thì việc rèn luỵên kỹ năng liên hệ thựctiễn và học tập các môn lý luận Mác - Lênin là hết sức quan trọng

Trong thời gian qua bên cạnh những u điểm đã đạt đợc việc vận dụngkiến thức thực tiễn và luận chứng cho kiến thức lý luận của học viên còn nhiềuhạn chế nhất định: Học lý luận máy móc câu chữ, không đi sâu vào bản chấtquy luật, thực chất nguyên lý, thụ động về t duy, “nô lệ ” về kiến thức, chỉ biếtliên hệ trách nhiệm bản thân, thiếu thực tiễn hoặc thực tiễn phong phú nhngkhông biết lựa chọn thực tiễn phù hợp với nguyên lý lý luận, liên hệ khôngsát, không chặt chẽ, dẫn đến hiểu lý luận hời hợt, không hiểu đợc thực chất lýluận

Với những lý do trên nhóm tác giả lựa chọn đề tài: “Rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn quân sự cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay” để nghiên cứu.

2- Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Xung quanh vấn đề dạy học các môn lý luận Mác - Lênin đã có nhiềucông trình khoa học, luận án, luận văn đề cập đến, tiêu biểu nh công trình

khoa học của giáo s Lê Xuân Lựu “Nâng cao hơn nữa chất lợng hiệu quả dạy học lý luận Mác - Lênin” (1989- Học viện Chính trị quân sự); Luận án

“Nâng cao chất lợng hiệu quả bài giảng các môn khoa học xã hội nhân văn ở các Trờng đại học quân sự ” của Trần Đình Tuấn (2001); gần đây có các bài viết nh: “Liên hệ lý luận với thực tiễn trong dạy học ” (Tạp chí giáo dục lý luận Chính trị quân sự số 01/ 2007); “Thống nhất giữa lý luận với thực tiễn một nguyên tắc căn bản trong t tởng Hồ Chí Minh”, (Tạp chí Lịch sử Đảng số 11/2007), Vận dụng t“ tởng Hồ Chí Minh về lý luận liên

hệ với thực tiễn và giảng dạy môn công tác đảng, công tác chính trị hiện nay” (Tạp chí giáo dục lý luận Chính trị số 04/2007) Song ch a có công

trình khoa học nào nghiên cứu, luận giải vấn đề rèn luyện kỹ năng liên hệthực tiễn vào học các môn lý luận cho học viên đào tạo giáo viên khoa họcxã hội và nhân văn quân sự ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay Do vậy,việc nghiên cứu này có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn

3- Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

* Mục tiêu:

Đề tài làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc rèn luyện kỹ năngliên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạogiáo viên khoa học xã hội và nhân văn quân sự cấp phân đội ở Học viện Chínhtrị quân sự hiện nay Từ đó đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng caokết quả rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác -Lênin của học viên

* Nhiệm vụ:

Đề tài luận giải quan niệm về việc rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễnvào học các môn lý luận Mác - Lênin, làm sáng tỏ những vấn đề về lý luận

Đánh giá phân tích thực trạng kỹ năng liên hệ và rèn luyện kỹ năng liên hệthực tiễn vào học các môn lý luận Mác - Lênin đào tạo giáo viên khoa học xã hội

và nhân văn quân sự cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay

Trên cơ sở đó đề xuất những biện pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lợng rènluyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên

đào tạo giáo viên cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay

4- Đối tợng, phạm vi nghiên cứu

*Đối tợng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu làm sáng tỏ kỹ năng liên hệ thực tiễn và học các môn lýluận Mác - Lênin của học viên đao tạo giáo viên khoa học xã hội và nhân văn quân

sự cấp phân đội

* Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của đề tài là việc rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vàohọc lý luận Mác - Lênin của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội và nhânvăn quân sự ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay

5- Phơng pháp nghiên cứu

* Phơng pháp luận

Đề tài đợc thực hiện trên cơ sở phơng pháp luận của chủ nghĩa duy vật biệnchứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, đờng lối quan điểm của Đảng, chính sách củaNhà nớc về giáo dục đào tạo và Nghị quyết lãnh đạo của Đảng uỷ các cấp mà trựctiếp là của Hệ s phạm

* Phơng pháp cụ thể

Đề tài sử dụng một số phơng pháp cụ thể nh: Phân tích, tổng hợp, lôgíc và lịch

sử, trìu tợng hoá, khái quát hoá, điều tra xã hội học và phơng pháp chuyên gia

6- ý nghĩa của đề tài

Đề tài cung cấp hệ thống quan niệm về rèn luyện kỹ năng liên hệ thựctiễn vào học các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên xãhội và nhân văn quân sự cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay,tạo cơ sở khoa học cho việc rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn, chỉ ra nhữngvấn đề u điểm, khuyết điểm, nguyên nhân của thực trạng kỹ năng và rèn luyện

kỹ năng liên hệ thực tiễn của học viên Từ đó chỉ ra một số giải pháp cơ bảnlàm cơ sở cho việc vận dụng và rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn của họcviên trong học tập các môn lý luận Mác - Lênin thiết thực góp phần phát triểnnăng lực s phạm cho học viên

Đề tài có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho những ngời quan tâm

đến vấn đề này

7- Kết cấu của đề tài

Đề tài kết cấu bao gồm: Phần mở đầu, 2 chơng (4 tiết), phần kết luận, danhmục và tài liệu tham khảo

Chơng 1 cơ sở lý luận và một số nhân tố tác động đến việc rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn lý luận mác - lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự cấp phân đội

ở học viện chính trị quân sự hiện nay

1.1 Một số vấn đề lý luận về rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự cấp phân đội ở học viện chính trị quân sự hiện nay

1.1.1 Quan niệm về rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập

các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự cấp phân đội ở học viện chính trị quân sự hiện nay

* Quan niệm về kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn lý luận

Mác - Lênin

Lý luận và thực tiễn là những phạm trù triết hoc dùng để chỉ mặt vật chất

và tinh thần của một quá trình lịch sử xã hội thống nhất của nhận thức và cảitạo tự nhiên ,xã hội Thực tiễn theo từ điển bách khoa Việt Nam là “toàn bộhoạt động vật chất có tính lịch sử xã hội của loài ngời nhằm cải tạo thế giớixung quanh Thực tiễn bao gồm nhiều hoạt động khác nhau trong đó quantrọng nhất là hoạt động sản xuất, hoạt động cải tạo xã hội và thực nghiệmkhoa học” [tập 4, tr 346] Thực tiễn là hoạt động bản chất của con ngời nhằmcải tạo thế giới khách quan bảo đảm cho xã hội tồn tại và phát triển; là phơngthức tồn tại đầu tiên và chủ yếu của mối quan hệ giữa con ngời và thế

giới ,luôn là dạng hoạt động cơ bản và phổ biến của xã hội loài ngời Lý luận

là một yếu tố cấu thành thực tiễn “lý luận là hệ thống những tri thức đã đợckhái quát tạo ra một quan niệm hoàn chỉnh về các quy luật và về mối quan hệcơ bản của hiện thực Lý luận là sự phán ánh và tái hiện cái hiện thực kháchquan Mọi lý luận đều bị quy định bởi hoàn cảnh lịch sử trong đó nó nảy sinhbởi trình độ cụ thể của lịch sử sản xuất, kỹ thuật và thực nghiệm” [tập 2,tr.686]

Kỹ năng theo từ điển tâm lý học quân sự ‘là năng lực vận dụng có hiệuquả những tri thức về phơng thức hoạt động đã đợc chủ thể lĩnh hội để thựchiện những nhiệm vụ tơng ứng Hiểu theo nghĩa khái quát, kỹ năng là khảnăng vận hành những kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm vào thực hiện nhiệm

vụ Theo nghĩa cụ thể, kỹ năng là hệ thống thao tác hành vi trên cơ sở nhữngkiến thức và kinh nghiệm nhất định để giải quyết những tình huống cụ thể Kỹnăng bao giờ cũng gắn với hoạt động cụ thể, không có kỹ năng cho tất cả mọiloại hoạt động Tri thức và thao tác là hai nhân tố cơ bản để hình thành kỹnăng nhng tri thức và thao tác không phải là kỹ năng, mà kỹ năng là khả năngvận dụng tri thức kinh nghiệm vào thực hiện một thao tác hoạt động cụ thể

Có tri thức tốt là không phải có ngay hành động tốt mà còn tuỳ thuộc vàotrình độ thao tác Nh vậy tri thức là nền tảng, còn thao tác mới là yếu tố quyết

định hiệu quả hoạt động cụ thể

Kỹ năng liên hệ thực tiễn là một loại kỹ năng đặc biệt Theo từ điển Báchkhoa Việt Nam, “liên hệ là khái niệm triết học dùng để diễn đạt sự liên kết, sựphụ thuộc và chế ớc lẫn nhau giữa các yếu tố, các bộ phận cấu thành của sựvật, hiện tợng những sự vật khác nhau trong một hệ thống với nhau trong mộtchỉnh thể thống nhất Liên hệ biểu hiện sự gắn kết mối quan hệ hoặc là sự liên

đới phụ thuộc lẫn nhau”.Kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập là hoạt độngthao tác t duy gắn lý luận với thực tiễn

Từ đó ta quan niệm: Kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn lýluận Mác - Lênnin là trình độ vận dụng những tri thức về thực tiễn vào lĩnhhội các nguyên lý lý luận Mác - Lênin

Xét về cấu trúc bao gồm cả tri thức và thao tác Nhng đây không chỉ là trithức về kỹ năng liên hệ mà còn là tri thức về thực tiễn và lý luận Thao táckhông phải là thao tác hành động bình thờng mà là thao tác trí tuệ, thao tác tduy trừu tợng ,là hoạt động t duy diễn ra trong đầu óc ngời học Là sự vận

dụng các thao tác phân tích ,tổng hợp, so sánh…dùng thực tiễn để luận giảidùng thực tiễn để luận giảichứng minh lý luận nhằm hiểu thực chất lý luận

Xét về trình độ kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác Lênin biểu hiện trình độ kiên thức, độ nhuần nhuyễn nhanh nhạy, sắc saỏtrong các thao tác t duy Trình độ kỹ năng càng cao thì thao tác t duy càngkhéo léo linh hoạt Trình độ kỹ năng liên hệ đợc biểu hiện ở các cấp độ sau

-Cấp độ thứ nhất, biểu hiện trình độ kỹ năng là khả năng liên hệ các

nguyên lý lý luận với hoàn cảnh lịch sử sinh ra nó Đây là trình độ sơ đẳngnhất ngời học chủ yếu sử dụng các thao tác tổng hợp, phân tích, tri giác biểu t-ợng, tởng tợng để phân tích lịch sử, làm rõ lịch sử chỉ ra tại sao trong hoàncảnh đó thì có nguyên lý luận đó chứ không phải là lợc sử, tái hiện lịch sử đơnthuần

Cấp độ thứ hai của trình độ kỹ năng là khả năng gắn kết những nguyên

lý lý luận với thực tiễn tự nhiên, xã hội và t duy Tức là khả năng vận dụng lýluận vào phân tích, xem xét thực tiễn Từ việc phân tích chỉ ra bản chất thựctiễn để xem xét luận giải thực chất của lý luân biểu hiện trên thực tế.Chẳnghạn khi nói quan hệ sản xuất phù hợp với tính chất và trình độ lực lợng sảnxuất vậy trên thực tế nó đơc biểu hiện nh thế nào.Nghĩa là bằng các thao tác tduy gắn kết thực tiễn với lý luận để làm sáng tỏ vấn đề lý luận đề cập là cái gìtrong thực tế

Cấp độ thứ ba, của trình độ kỹ năng liên hệ là khả năng vận dụng lý

luận vào luận giải đờng lối quan điểm của các Đảng Cộng sản và thực tiễn cácnớc xã hội chủ nghĩa Đây là trình độ cao nhất của khả năng liên hệ thực tiễnvới lý luận trong học tập các môn lý luận Mác - Lênin Ơ trình độ này ngờihọc từ những nguyên lý lý luận đã biết vận dụng vào để xem xét luận giải đ-ờng lối quan điểm của Đảng cộng sản và những vấn đề thực tiễn trên mọi lĩnhvực ở các nớc xã hội chủ nghĩa; từ đó chỉ ra cái đúng đắn sáng tạo của đờnglối quan điểm, những sai lầm khuyết điểm trong đờng lối của Đảng và làm rõnhững vấn đề lý luận còn phù hợp với thực tiễn , những vấn đề không còn phùhợp ,đã bị thực tiễn vợt qua

Nh vậy thực chất trình độ kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn

lý luận Mác - Lênin là trình độ vận dụng các thao tác t duy để gắn kết thựctiễn với lý luận biểu hiện ở khả năng lựa chọn,phân tích thông tin thực tiễn đểluận giải nguyên lý lý luận, tìm ra tính phù hợp hoặc không phù hơp giữa thực

tiễn với lý luận,lý luận với thực tiễn Trình độ kỹ năng liên hệ thực tiễn vàohọc lý luận càng cao thì các thao tác t duy lý luận càng nhạy bén ,linh hoat.

*Quan niệm về rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn

lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay

Theo Từ điển Tiếng Việt “rèn luyện là luyện tập thờng xuyên qua thực tế

để thành thục hơn vững vàng hơn” Rèn luyện kỹ năng thực chất là rèn luyệnthao tác hành động, luyện tập độ thành thục của thao tác Rèn luyện kỹ năngliên hệ thực tiễn và học tập các môn lý luận Mác - Lênin là rèn luyện thao tác

t duy lý luận, luyện tập khả năng sử dụng các thao tác t duy để vận dụng cáctri thức thực tiễn vào học tập của lý luận Do vậy, ta có quan niệm nh sau:Rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn và học tập các môn lý luận Mác - Lênin làquá trình luyện tập khả năng liên kết vận dụng có hiệu quả các tri thức về thựctiễn vào lĩnh hội các nguyên lý lý luận Mác - Lênin

Mục đích của việc liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Máclênincho học viên là để học tốt các môn lý luận, qua đó ngời học hiểu thực chất,hiểu đúng, hiểu sâu sắc các nguyên lý lý luận của các nhà kinh điển Mục đíchrèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận là rèn luyện khảnăng vận dụng tổng hợp các thao tác t duy để gắn kết thực tiễn với lý luậntrong học lý luận Từ đó để phát triển t duy lý luận ,hình thành thế giới quancách mạng, phơng pháp luận khoa học trong xem xét, giải quyết các vấn đềthực tiễn và lý luận

Nội dung rèn luyện là rèn luyện cả về tri thức và thao tác Rèn luyện trithức là luyện tập trình độ phân tích ,tổng hợp các thông tin thu nhận đợc nhằmtăng sự phong phú và độ chính xác, khoa học của các thông tin.Rèn luyện cácthao tác của kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học lý luận là rèn luyện khả năngvận dụng tổng hợp các thao tác t duy để chọn lọc các thông tin thực tiễn gắnkết với thông tin thực tiễn nhằm nâng cao trình độ các thao tác t duy

Hình thức rèn luyện kỹ năng thông qua các hình thức dạy học, qua hoạt

động thực tiễn, sinh hoạt hàng ngày Qua các hình thức dạy học nh bài giảng,Xêmina, tự học, thực hành mà rèn luyện kỹ năng là hình thức cơ bản, hiệuquả nhất Bằng các hình thức dạy học ngời học phải vừa tiếp nhận tri thức, vừahình thành các kỹ xảo, kỹ năng của thao tác Qua sinh hoạt hàng ngày, học tậpcông tác nhất là hoạt động thực tiễn để ngời học từng bớc vận dụng các kiến

thức đã học giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra giúp ngời học có điềukiện trực tiêp soi chiếu lý luận với hoạt độngthực tế,từ đó tích luỹ những kinhnghiệm thc tiễn

Phơng pháp rèn luyện cơ bản phải rèn luyện thờng xuyên theo một quytrình chặt chẽ từ thấp đến cao Có thể hình thành kỹ năng liên hệ thực tiễn vàohọc các môm lý luận Máclênin theo các bớc sau đây:

Bớc 1: Thu nhận và tích luỹ thông tin Trong bớc này thông tin chủ yếu

là về thực tiễn lịch sử xã hội, tự nhiên, t duy Ngời học phải bằng nhiều hìnhthức biện pháp khác nhau để nắm thông tin nh qua bài giảng, nghiên cứu sáchbáo, thông tin đại chúng, qua cán bộ quản lý Tích luỹ đợc nhiều thông tin làcơ sở quan trọng để hình thành kỹ năng

Bớc 2: Phân loại và chọn lọc thông tin ở bớc này ngời học cần biết phân

tích thông tin, lựa chọn những thông tin cơ bản và hữu ích Ngời học phảiphân tích tổng hợp những thông tin đã thu nhận đợc tìm ra vấn đề bản chất,cốt lõi Có rất nhiều loại thông tin khác nhau, do nhiều kênh thông tin manglại có cả thông tin thuận và thông tin phản diện, cả những vấn đề cơ bản vànhững vấn đề chỉ là hiện tợng Ngời học phải nắm chính xác thông tin sau đó

mổ xẻ tìm ra bản chất thông tin thực tiễn Từ đó có nhận thức ban đầu, có thái

độ và quan điểm về thông tin đó Đây là bớc quan trọng chỉ có xử lý đúngnhững thông tin, ngời học mới có thái độ quan điểm đúng đắn nếu nhận thứcsai lệch, phiến diện thì khi luận giải những vấn đề sẽ không chính xác, khôngkhoa học

Bớc 3: Gắn kết thông tin thực tiễn với thông tin lý luận Khi đã bớc đầu

có nhận thức về thông tin ngời học chọn lọc thông tin thực tiễn tơng ứng vớithông tin lý luận Trong bớc này đòi hỏi ngời học phải rèn luyện khả năngcùng một lúc sử dụng nhiều thao tác t duy để đối sánh thực tiễn với lý luận tìm

ra mối quan hệ đồng đẳng hoặc khác biệt của các vấn đề lý luận và thực tiễn

Bớc 4: Xem xét lý luận thông qua thực tiễn Đây là bớc cao nhất trong

quá trình rèn luyện kỹ năng Không chỉ dừng lại ở việc gắn kết thực tiễn với lýluận mà phải chỉ ra những điểm, những vấn đề mà lý luận không còn phù hợpvới thực tiễn cần phải sửa đổi bổ sung Để có trình độ này ngời học phải có tduy tổng hợp, có cái nhìn tổng thể, sâu sắc về lý luận và thực tiễn, nhận thức

đúng bản chất để phát hiện ra những yếu tố không hợp lý, không phù hợp Để

thực hiện kỹ năng này ngời học phải có t duy độc lập, sáng tạo, phải có quátrình chuyên tâm nghiên cứu tìm tòi cả về lý luận, thực tiễn

Nh vậy, việc rèn luyện kỹ năng thực tiễn và học tập các môn lý luận Mác

- Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn cấp phân đội

ở Học viện Chính trị quân sự là đặc biệt quan trọng có ý nghĩa thiết thực đốivới ngời học lý luận Với kỹ năng này ngời học lý luận trở nên dễ dànghơn ,hiệu quả hơn ,làm cho viêc học lý luận sinh động,hấp dẫn hơn, khắc phục

đợc tình trạng học lý luận tách rời vời thực tiên,hiểu lý luận hời hợt mơ hồ.Chỉ bằng cách học này ngời học mới thấy đơc giá trị ,ý nghĩa thựctiễn của lýluận Chỉ trên cơ sở đó ngời học mới hình thành và phát triển về trí tuệ , chắc

về kiến thức ,vững về niềm tin Với việc rèn luyện kỹ năng này là điều kiện

để ngời học hình thành một phơng pháp học tập lý luận khoa học có hiệu quả

và hình thành phơng pháp t duy biện chứng,t duy thực tiễn

1.2 Cơ sở khoa học và một số yếu tố tác động đến việc rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay

1.2.1 Cơ sở khoa học của việc rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay

Rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn lý luận Mác Lênin có ý nghĩa quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu yêu cầu đào tạongời sĩ quan quân đội, ngời giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự, chiến

-sĩ kiên cờng trên mặt trận đấu tranh t tởng lý luận hiện nay Trớc yêu cầu ngàycàng cao của mục tiêu đào tạo, nhiệm vụ cách mạng thì việc rèn luyện kỹnăng liên hệ thực tiễn không chỉ quan trọng cấp thiết mà còn đặc biệt cấp báchtrong giai đoạn hiện nay Xuất phát từ lý do sau đây:

Một là, do mối quan hệ thống nhất biện chứng giữa lý luận Mác - Lênin

với thực tiễn Trên cơ sở quán triệt sâu sắc và vận dụng sáng tạo chủ nghĩaMác - Lênin vào điều kiện thực tế cách mạng nớc ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh đãxác định một nguyên tắc cơ bản trong nhận thức và hoạt động cách mạng đó

là nguyên tắc thống nhất lý luận và thực tiễn Ngời khẳng định: “thống nhất lýluận và thực tiễn là một nguyên tắc căn bản của chủ nghĩa Mác - Lênin Thựctiễn không có lý luận thì thành thực tiễn mù quáng, lý luận mà không liên hệ

với thực tiễn là lý luận suông” Một lý luận chỉ trở thành khoa học cách mạngkhi xuất phát từ thực tiễn, có nguồn gốc từ thực tiễn, bám sát thực tiễn Hồ ChíMinh chỉ rõ: “lý luận là sự tổng kết kinh nghiệm loài ngời, là tổng hợp tri thức

về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong quá trình lịch sử” Thực chất lý luận là

sự tổng kết kinh nghiệm của lịch sử loài ngời, có nguồn gốc từ thực tiễn đợc,hình thành từ những kinh nghiệm thực tiễn; lý luận chân chính tự nó khôngtách rời thực tiễn mà gắn bó mật thiết với thực tiễn Song không phải có thựctiễn là có lý luận mà lý luận chỉ đợc hình thành trên cơ sở tổng kết khái quátnhững kinh nghiệm thực tiễn Chính thực tiễn là cơ sở, là căn cứ, là tài liệu đểtổng kết thành lý luận,không có thực tiễn thì không có lý luận Học thuyếtMác - Lênin ra đời trên cơ sở kinh tế, xã hội ,t tởng…dùng thực tiễn để luận giải trong xã hội đơng thời,

nó là kết tinh của toàn bộ tinh hoa lịch sử t tởng nhân loại,không có cơ sở thựctiễn thì không có nguyên lý lý luận Mác - Lênin.Theo Lênin chỉ rõ : “Họcthuyết của Mác là sự kế thừa thẳng và trực tiếp những học thuyếtcủa các đạibiểu xuất sắc nhất trong triết học, trong kinh tế chính trị học và trong chủnghĩa xã hội” và Lênin cũng cho rằng đó là “Ba nguồn gốc, đồng thời là ba bộphận cấu thành chủ nghĩa Mác”.Lênin rất đúng khi cho rằng :Bản chất là linhhồn sống của chủ nghĩa Mác là biết phân tích cụ thể một tình hình cụ thể

“xuất phát từ thực tế khách quan,nâng cao tính năng động chủ quan”.Chính

điều này đã đợc Mác thấu triệt: “Ngay cả những phạm trù trừu tợng, mặc dùchúng chính là nhờ ở tính trừu tợng của mình có hiệu lực đối với tất cả cácthời đại,nhng ngay trong tính xác định của sự trừu tợng hoá ấy ,chúng còn lànhững sản phẩm của những điều kiện lịch sử và có một ý nghĩa đầy đủ chỉ vớinhững điều kiện ấy và trong giới hạn của chúng”.Chủ nghĩa Mác là hệ t tởngkhao học chân chính thể hiện sâu sắc mối quan hệ biện chứng giữa lý luận vớithực tiễn Chính phong trào cộng sản và công nhân quốc tế thế kỷ XIX là cơ

sở để Mác - Ăngghen, khái quát thành những nguyên lý của chủ nghĩa xã hộikhoa học Toàn bộ lịch sử nhân loại là cơ sở để các nhà kinh điển khái quátthành những quy luật chung nhất của triết học Mác - Lênin Lý luận Mác -Lênin nếu tách khỏi thực tiễn không vì thực tiễn thì sẽ không có sức sống Lýluận và thực tiễn thống nhất nhng không đồng nhất Thực tiễn là cơ sở,độnglực và mục đích của nhận thức nên thực tiễn vận động biến đổi tắt yếu sẽ dẫntới sự biến đổi của lý luận.Lý luận Mác lênin không phải là một cái gì đã xongxuôi hoặc bất biến mà là một hệ thống mở tự đổi mới tự phát triển trong dòng

phát triển trí tuệ nhân loại.Nếu xem lý luận Mác lênin là bất biến sẽ dẫn đếngiáo điều,rập khuôn máy móc;còn nếu xem nó không còn phù hợp với thựctiễn sẽ dẫn ddensbeenhj tả khuynh xa rời chân lý.Lý luận Mác lênin là nềntảng cho nhận thức và hành động mà những ngời cộng sản cần bổ sung, pháttriển nếu họ không muốn lạc hậu với cuộc sống.

Hai là, do vị trí vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin; đặc điểm phơng pháp,

cách thức học các môn lý luận Mác - Lênin

Lý luận Mác - Lênin là học thuyết khoa học, cách mạng về nhận thức vàcải tạo thế giới, về những quy luật phát triển của tự nhiên ,xã hội và t duy conngời ,về những con đờng cách mạng lật đổ chế độ xã hội bóc lột và xây dựngchủ nghĩa cộng sản, là thế giới quan của giai cấp công nhân mà đội tiền phongcủa nó là Đảng Cộng sản và công nhân Sự ra đời của chủ nghĩa Mác - Lênin

là sự tiếp thu toàn bộ tinh hoa t tởng nhân loại trực tiếp là triết học cổ điển

đức ,kinh tế chính trị anh, chủ nghĩa xã hội không tởng pháp Nó là một hệthống lý luận khoa học, cách mạng triệt để ,cân đối và hoàn bị ;bao gồm ba bộphận cấu thành triết học Mác - Lênin, kinh tế chính trị Mác - Lênin và chủnghĩa xã hội khoa học;bằng phơng pháp trìu tợng khoa học đã phân tích toàn

bộ lịch sử nhân loại mà trực tiếp là lịch sử phát triển của thời kỳ t bản chủnghĩa để tìm ra bản chất, quy luật phát triển của tự nhiên, xã hội , t duy Dovậy mà lý luận Mác - Lênin có tính khái quát cao, tính trừu tợng, tính khoahọc cách mạng Là hệ thống lý luận duy vật khách quan, toàn diện ,pháttriển ,lịch sử, cụ thể học thuyết đã luận giải toàn bộ lịch sử phát triển tự nhiên,xã hội và t duy con ngời Sự ra đời học thuyết Mác đã xé tán bức màn đêm củathần thánh, chúa trời và ma quỷ chỉ ra bản chất, quy luật vận động của thực tạikhách quan, con đờng, phơng pháp để con ngời đấu tranh thoát khỏi mọi ápbức, bóc lột, bất công, mọi xiềng xích nô lệ, xây dựng một xã hội tốt đẹp,không có ngời bóc lột ngời Do vậy nó trở thành thế giới quan, phơng phápluận của giai cấp công nhân là kim chỉ nam cho mọi hành động cách mạng vì

sự giải phóng giai cấp công nhân, dân tộc, xã hội và nhân loại Liên hệ thựctiễn với lý luận tức là gắn kết thực tiễn với cơ sở hiện thực, soi lý luận và thựctiễn ,gắn những nguyên lý lý luận với hoàn cảnh lịch sử sinh ra nó và thực tiễnsinh động của cuộc sống

Phơng pháp luận mác xít xuất phát từ chỗ cho rằng cơ sở của phơng phápnhận thức là những quy luật khách quan của tự nhiên, xã hội, nó chỉ có thể là

phơng pháp khoa học khi nào, nó phản ánh quy luật khách quan của bản thânthực tại, cho nên những nguyên tắc của phơng pháp luận, quy luật, phạm trù

và khái niệm của nó nh quy luật mâu thuẫn, lợng đổi, chất đổi, phủ định củaphủ định, giữa cái tự do và cái tất yếu, giữa cái phổ biến và cái đặcthù Không phải là những nguyên tắc tuỳ tiện do trí tuệ con ngời tạo ra mà là

sự biểu hiện của tính quy luật của giới tự nhiên cũng nh của con ngời Phơngpháp luận mác xít vừa dựa trên phép biện chứng của đối tợng, vừa dựa trên đặcthù của sự phản ánh phép biện chứng đó của t duy Chỗ cách biệt căn bản củaphơng pháp luận mác xít với phơng pháp luận của chủ nghĩa duy vật trớc mác

là có tính đặc thù của hoạt động t duy và khác với phơng pháp luận duy tâm là

nó gắn liền những quy luật này với sự tác động thực tiễn của chủ thể xã hội tớithế giới khách quan Vì vậy, phơng pháp luận mác xít gắn bó hữu cơ với thếgiới quan mác xít và nhiều khi chúng ta không thể phân biệt đâu là thế giớiquan, đâu là phơng pháp luận Lênin rất đúng khi cho rằng: Bản chất là linhhồn sống của chủ nghĩa Mác là biết phân tích cụ thẻ một tình hình cụ thể

“phải xuất phát từ thực tế khách quan, nâng cao tính năng động chủ quan”,phải có quan điểm toàn diện, lịch sử cụ thể

Học tập là hoạt động nhận thức của ngời học Đó là quá trình phản ánhthế giới khách quan vào ý thức ngời học, là quá trình vận động của t duy ,cómâu thuẫn nội tại và phát triển biện chứng từ chỗ cha hiểu biết đến hiểu biết,hiểu biết cha đầy đủ chính xác đến đầy đủ và chính xác, từ chỗ cha có kỹ năng

đến có kỹ năng giải quyết vấn đề đặt ra Sự phản ánh hiện thực khách quanvào ý thức ngời học không phải là một hoạt động giản đơn ,thụ động mà làquá trình phức tạp có sự hoạt động tích cực, sáng tạo, có tính chất tìm tòi,nghiên cứu từ thấp đến cao,là sự phản ánh khách quan về nội dung và chủquan về hình thức

Hoạt động nhận thức của ngời học vừa tuân theo quy luật nhận thứcchung của nhân loại, vừa có nét độc đáo, riêng biệt Quá trình hoạt độngkhông phải là sự phát hiện ra chân lý mới mà là khám phá lại và lĩnh hội cáckiến thức khoa học đã đợc khám phá ra, nó đợc diễn ra trong điều kiện s phạmthuận lợi làm cho hoạt động nhận thức của ngời học đi theo con đờng ngắnnhất và chắc chắn tới đích, tránh đợc những bớc quanh co phức tạp

Tuy có những đặc thù những hoạt động học tập của học viên trong nhà ờng quân sự cũng là quá trình lĩnh hội những tri thức, những kinh nghiệm xã

tr-hội lịch sử nhằm hình thành, bồi dỡng phẩm chất, năng lực cho ngời học Họctập các môn lý luận Mác - Lênin là nội dung quan trọng trong chơng trình đàotạo, trang bị kiến thức lý luận căn bản nhằm hình thành thế giới quan cáchmạng, nhân sinh quan cộng sản và phơng pháp luận khoa học cho ngời học ;vàlàm cơ sở để học tập các môn học khác; do đặc điểm của học thuyết Mác vàcác môn lý luận Mác - Lênin đòi hỏi ngời học phải có một năng lực t duy lýluận đạt trình độ cao, một vốn thực tiễn phong phú mới hiểu đúng thực chấtnhững nguyên lý lý luận Đồng thời ngời dạy cũng phải có một phơng phápdạy học khoa học hớng dẫn ngời học nhận thức đúng bản chất các nguyên lýkhoa học làm cơ sở vận dụng vào giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Liên hệ thực tiễn với lý luận trong học tập lý luận là đa các vấn đề khoahọc về đúng nguồn gốc sinh ra nó, luận giải các vấn đề lý luận trên cơ sở thựctiễn và sự phát triển của thực tiễn, lấy thực tiễn để chứng minh làm sáng tỏ lýluận, soi lý luận vào thực tiễn để hiểu đúng bản chất, hiểu sâu sắc các nguyên

lý lý luận Điều này đòi hỏi ngời học phải có một kỹ năng liên hệ thực tiễnvào học các môn lý luận Mác - Lênin

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về cách thức học lý luận Lýluận luôn mang tính trìu tợng khái quát cao Do đó phải có phơng thức học

đặc thù, đặc biệt đối với học viên có trình độ kinh nghiệm còn hạn chế để hiểutờng tận nguyên lý lý luận thì cực kỳ khó khăn Phơng pháp học chủ yếu là lấy

sự việc hiện tợng quá trình thực tiễn xã hội lịch sử để chứng minh luận giảinhững nguyên lý lý luận, nghiên cứu một cách toàn diện vạch rõ bản chất cácvấn đề quy luật vận động và mọi hình thức biểu hiện của nó, học một cách cụthể đánh giá một cách khách quan gắn liền với đờng lối quan điểm của Đảng

Sử dụng phổ biến phơng pháp học theo quan điểm của Lênin chỉ ra: “Trongvấn đề thuộc về khoa học xã hội phơng pháp chắc chắn nhất và cần thiết nhất

để thực sự có đợc thói quen xem xét vấn đề đó một cách đúng đắn và đểkhông lạc hớng trong rất nhiều tri tiết hoặc trong rất nhiều ý kiến đối lập nhau

Điều quan trọng nhất của một sự nghiên cứu khoa học là không nên quên mốiliên hệ lịch sử căn bản là xem xét mọi vấn đề theo quan điểm sau đây: Mộthiện tợng nhất định đã xuất hiện trong lịch sử nh thế nào, hiện tợng đó đã trảiqua những giai đoạn phát triển chủ yếu nào và đứng trên quan điểm của sựphát triển để xem xét hiện nay nó đã trở thành nh thế nào” không nặng về họctập, câu chữ, lý thuyết hàn lâm mà phải biết nắm thực chất nguyên lý lý

luận.Để làm đợc điều đó phải biết khai thác nguồn tài liệu thực tế phong phú

để luận giải các vấn đề lý luận,đa lý luận về vơí thực tiễn để hiểu sâu sắc lýluận Khi nói về công tác huấn luyện, Hồ Chí Minh đã chỉ ra cách khai thácnguồn tài liệu thực tế nh sau: “Khoa học chính trị dùng sách vở, bài báo bàn

về chiến lợc, chiến thuật làm tài liệu lý luận; lấy lịch sử và kinh nghiệm đấutranh của Đảng làm thực tế Khoa học kinh tế lấy kinh tế chính trị học làm tàiliệu lý luận, lấy lịch sử kinh tế của nớc ta gần 100 năm nay làm tài liệu thựctế” Theo tinh thần đó dạy học các môn lý luận đều phải và có thể khai thác sửdụng các nguồn tài liệu thực tế trên cơ sở thực tế,xem xét vấn đề lý luận đó ra đờitrong hoàn cảnh nào,đang biểu hiện nhu thế nào trên thực tế,đề câp và giải quyếtvấn đề thực tiễn nào,có ý nghĩa và giá trị nh thế nào trong thực tế Bên cạnh sửdụng nguồn tài liệu lịch sử, thực tế đời sống xã hội trong nớc, thế giới và nghềnghiệp còn có nguồn tài liệu thực tế do chính kinh nghiệm trực tiếp hoặc giántiếp của ngời học đúc kết đợc thông qua hoạt động Chủ tịch Hồ Chí Minh đãnói: “Ngoài những tài liệu về chủ nghĩa Mác - Lênin còn có những tài liệu thiếtthực Đó là những kinh nghiệm do ngời học mang đến Chỉ bằng cách học nh vậyngời học mới dễ dàng và thấu triệt lý luận và lý luận mới có giá trị vận dụng thực

tế sát đúng”

Ba là, do bản chất của quá trình dạy học, quy luật của quá trình nhận thức.

Lênin đã khái quát quy luật nhận thức thành một luận điểm nổi tiếng “từ trựcquan sinh động đến t duy trừu tợng và từ t duy trừu tợng đến thực tiễn Đó làcon đờng biện chứng của nhận thức chân lý” [Lênin, tập 29,tr 179] Đó là quátrình phản ánh hiện thực khách quan vào ý thức ngời học, là quá trình vận độngcủa t duy Trên cơ sở các tài liệu cảm tính, ngời học sử dụng các thao tác t duy

để xử lý, chế biến, nghiền ngẫm các thông tin học tập gạt bỏ những cái vụn vặtngẫu nhiên bên ngoài, nắm cái bản chất quy luật của sự vật hiện tợng hìnhthành các khái niệm, biểu tợng mới trong t duy, trên cơ sở đó vận dụng kiếnthức kỹ xảo, kỹ năng vào giải quyết vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra Các giai

đoạn nhận thức : trực quan sinh động, t duy trừu tợng, thực tiễn thống nhất vớinhau làm tiền đề cơ sở cho nhau, chế ớc lẫn nhau, thúc đẩy lẫn nhau cùng pháttriển Giai đoạn trớc làm cơ sở cho giai đoạn sau, giai đoạn sau tác động trở lạigiai đoạn trớc

Bốn là, do quan điểm của Đảng ta về vị trí, vai trò của chủ nghĩa Mác

-Lênin, nguyên lý giáo dục và mục tiêu yêu cầu đào tạo Lý luận Mác - Lênin đợc

Đảng ta kiên định lấy làm nền tảng t tởng và kim chỉ nam cho mọi hành

động.Nên việc nghiên cứu và làm sáng tỏ nguyên lý lý luận có ý nghĩa thiết thực

đối với cả lý luận và thực tiễn Trên cơ sở đó, Đảng ta luôn xác định và quán triệtnguyên tắc thực tiễn trong quá trình giáo dục đào tạo Lênin khảng định: “Quan

điểm về đời sống,,về thực tiễn phảI là quan điểm thứ nhất và cơ bản của lý luậnnhận thức”.Nguyên tắc này đợc Đảng ta chỉ rõ: “Hoạt động giáo dục đợc thựchiệntheo nguyên lý học đi đôi với hành ,giáo dục kết hợp với lao động sản xuất lýluận gắn liền với thực tiễn,giáo dục nhà trờng kết hợp với giáo dục gia đình và xãhội” Nội dung nguyên tắc chỉ ra quá trình truyền thụ và lĩnh hội kiến thức lýthuyết phải gắn với thực tiễn cách mạng ,thực tiễn nghề nghiệp quân sự, nội dungdạy học phải phù hợp với trình độ thực tiễn, có tác dụng hớng dẫn thực tiễn hìnhthức phơng pháp dạy học phải phù hợp với điều kiện thực tiễn Quá trình dạy họcphải thờng xuyên thâm nhập thực tiễn, đúc kết kinh nghiệm thực tiễn để kìm thời

bổ sung lý luận, tránh lối dạy học giáo điều sách vở, tách rời lý thuyết với thựctiễn xã hội hoạt động quân sự, rơi vào kinh nghiệm chủ nghĩa hoặc xem nhẹ lýthuyết Mục tiêu yêu cầu đào tạo đặt ra cần phải nắm chắc, nắm sâu sắc lý luận.Ngời giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự phải có bản lĩnh và năng lựcchuyên môn vững vàng, đặc biệt trong quá trình đào tạo phải nắm sâu sắc nhữngnguyên lý, lý luận Mác - Lênin làm cơ sở để giảng dạy sau này và tiếp tục nghiêncứu làm sáng tỏ

Đồng thời do yêu cầu của sự nghiệp cách mạng tr ớc sự chống pháquyết liệt của các thế lực thù địch trong chiến lợc “Diễn biến hoà bình” xác

định chống phá trên lĩnh vực t tởng lý luận là một trọng điểm nhằm phủnhận nền tảng t tởng lý luận của cách mạng nớc ta,làm cho quân đội mấtphơng hớng về chính trị Chính từ yêu cầu ngày càng cao của cuộc đấutranh t tởng lý luận và yêu cầu xây dựng quân đội cách mạng chính quytinh nhuệ và từng bớc hiện đại, lấy cơ sở đòi hỏi hơn lúc nào hết ngời họcviên đào tạo giáo viên phải rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn trong họctập lý luận Mác - Lênin

1.2.2 Một số nhân tố cơ bản tác động đến việc rèn luyện kỹ năng liên

hệ thực tiễn vào học tập các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn cấp phân đội ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay

Quá trình đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn cấp phân đội ở Họcviện Chính trị quân sự luôn chịu tác động tổng hợp của nhiều nhân tố trong đóviệc rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học tập các môn lý luận Mác -Lênin trực tiếp chịu tác động của những nhân tố cơ bản sau:

Một là, nhóm nhân tố thuộc về học viên Học viên là chủ thể trực tiếp

quyết định chất lợng của quá trình rèn luyện Học viên đào tạo giáo viên cấpphân đội có tuổi đời rất trẻ,đợc chọn lựa kỹ cả về phẩm chất đạo đức,năng lực;

có vốn kiến thức cơ bản tơng đối vững chắc, đặc biệt là hệ thống kiến thức vềlịch sử xã hội, có khả năng nhận thức nhanh; động cơ thái độ học tập đúng

đắn,xu hớng nghề nghiệp rõ ràng, có ý chí quyết tâm cao trong học tập ,rènluyện; đợc xuất thân từ nhiều địa phơng khác nhau,có lối phong tục tập quánphong phú,đa dạng; học tập công tác trong điều kiện tập trung nên có khảnăng trao đổi giúp đỡ nhau cùng tiến bộ.Đây là những cơ sở nền tảng vữngchắc,những điều kiện thuận lợi trực tiếp quyết định trình độ kỹ năng liên hệthực tiễn vào học lý luận của học viên

Tuy nhiên hầu hết học viên cha từng trải, vốn thực tiễn ít, kinh nghiệmcòn nghèo nàn, một bộ phận còn tồn tại tâm lý, t tởng cá nhân chủ nghĩa ngại

va chạm, thiếu tích cực cố gắng trong quá trình học tập;trình độ tri thức nhất

là kiến thức lý luận còn nhiều hạn chế, phơng pháp học tập còn mang nặngcách học phổ thông phụ thuộc chủ yếu vào giáo trình và bài giảng,còn lúngtúng trong đổi mới,lựa chọn phơng pháp học tập khoa học,phù hợp;một số ítkhả năng t duy lý luận yếu Những hạn chế này một phần tạo nên khó khăncho quá trình rèn luyện kỹ năng, phát triển t duy lý luận trong quá trình họctập

Hai là, những yếu tố thuộc về giáo viên Đây là nhân tố quyết định nhất

đến chất lợng học tập nói chung và kết quả rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễnvào học lý luận của học viên nói riêng Trình độ năng lực s phạm, kinhnghiệm sự từng trải là yếu tố có ý nghĩa quan trọng có tác động to lớn đến quátrình rèn luyện Ngời giáo viên có tài nghệ s phạm cao hay thấp trực tiếp ảnhhởng đến hiệu quả bài giảng, đến việc tổ chức, hớng dẫn hoạt động nhận thứccủa ngời học Trình độ,kinh nghiệm ,vốn sống và sự từng trải tạo nên sự tàitình khéo léo trong việc sử dụng các thủ thuật s phạm vừa thu hút học viên,vừa buộc học viên vào tình huống phải t duy giúp ngời học nhanh chống tìm

ra chân lý Đội ngũ nhà giáo trong Học viện phần lớn có trình độ cao, có kinh

nghiệm và vốn sống dày dạn, nhiệt tình trách nhiệm say mê với nghề nghiệp,

có uy tín cao luôn là tấm gơng sáng về phẩm chất đạo đức, nhiều thầy giáo đã

có quá trình nghiên cứu sâu sắc cả về lý luận và thực tiễn làm cho bài giảng cótính thuyết phục,tính khoa học, tính thực tiễn phong phú ,tính giáo dục caothật sự là một công trình vừa mang tính khoa học vừa có tính nghệ thuật,nhờ

đó giúp học viên nhanh chống nắm chắc kiến thức cơ bản đồng thời tạo cơ hội,điều kiện cho học viên rèn luyện ,vận dụng các thao tác t duy Tuy nhiên cómột bộ phận giáo viên còn có những hạn chế cả về trình độ kiến thức, phơngpháp s phạm,vốn sống và kinh nghiệm thực tiễn Một số giáo viên trẻ tri thứccha sâu sắc kinh nghiệm cha dày dạn, phơng pháp còn hạn chế ảnh hởng trựctiếp đến kết quả học tập,rèn luyện của học viên.Cá biệt có trờng hợp giảng lýluận mà không tin vào lý luận ,giảng bài mà thiếu nhiệt huyết chỉ giảng theonghĩa vụ ,biểu hiện sự hoài nghi,thờ ơ với điều trình bày nên thiếu sức thuyếtphục đối với ngời học không kích thích đợc sự say mê học tâp,nghiên cứu

Ba là, nhóm yếu tố thuộc về môi trờng s phạm và điều kiện kinh tế - xã

hội Môi trờng văn hoá s phạm ở Học viện Chính trị đã tác động lớn đến việchình thành và phát triển kỹ năng của ngời học viên Đời sống vật chất,tinhthần đợc quan tâm; tài liệu, phơng tiện thông tin ngày càng bảo đảm, môi tr-ờng văn hoá đợc chú trọng xăy dựng lành mạnh,dân chủ đợc phát huy,các chế

độ nề nếp,kỷ luật đợc duy trì chặt chẽ, nghiêm túc; hệ ,khóa nhiều năm liền là

đơn vị vững mạnh toàn diện; các tổ chức nhất là Đảng bộ ,chi bộ đợc tập trungxây dựng và phát huy tốt vai trò, chức năng,các tập thể là một khối thống nhất;nhiều hoạt động thực tiễn đợc tổ chức quy mô chặt chẽ, giàu tính mô phạmgắn liền với phong trào thi đua tạo nên động lực mạnh mẽ thu hút đông đảohọc viên tham gia có tác động tích cực đến học viên Tuy nhiên cơ sở vật chấtcòn thiếu thốn, nguồn tài liệu ít, không kịp thời đợc bổ sung thông tin mới, cólúc có nơi chế độ sinh hoạt chất lợng cha cao còn có biểu hiện hình thức tínhgiáo dục ,rèn luyện thấp;hoạt động thực tiễn có lúc chất lợng hiệu quả cha caocũng hạn chế một phần đến kết quả rèn luyện

Môi trờng bên ngoài quân đội nhất là sự tác động của nền kinh tế thị ờng với những mặt trái, mặt tiêu cực của nó đã ảnh hởng không nhỏ đến quátrình học tập của ngời học viên Những chính sách về phát triển kinh tế, giáodục, văn hoá, xã hội của Đảng và Nhà nớc đã tác động lớn đến tâm t nguyệnvọng của ngời học Trong những năm gần đây Đảng, Nhà nớc, quân đội đã có

tr-những chính sách đãi ngộ đối với học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hộinhân văn quân sự đã cổ vũ kịp thời khích lệ tinh thần học tâp,ý chí phấn đấu v-

ơn lên Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, xu hớng quốc tế hóa,

sự bùng nổ của thông tin, đặc biệt là những thành tựu phát kiến mới về khoahọc quân sự nh điện tử, máy tính Internet cũng nh các vấn đề toàn cầu nh:chiến tranh, xung đột sắc tộc tôn giáo, khủng hoảng kinh tế, vũ khí hạn nhân,

ô nhiễm môi trờng cũng tác động trực tiếp đến quá trình học tập Đặc biệt sựsụp đổ hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên xô và Đông âu,sự chống phá hết sứcquyết liệt tinh vi của các thế lực thù địch trên lĩnh vực t tởng lý luận,các thếlực chống cộng đa ra và tìm mọi cách để xuyên tạc bóp méo để phủ nhận tínhkhoa học ,cách mạng của chủ nghĩa Mác lênin cả về lý luận và thực tiễn đã

ảnh hởng tiêu cực đến quá trình học các môn lý luận cũng nh rèn luyện kỹnăng liên hệ thực tiễn vào học lý luận Các nhân tố này tác động tổng hợp đếnquá trình rèn luyện của học viên tùy theo đặc điểm ,tính chất mà mức độ ảnhhởng là khác nhau song yếu tố chủ quan của ngời học vẫn là trực tiếp quyết

ợc bản chất của lý luận làm cơ sở vận dụng giải quyết những vấn đề thực tiễn

đặt ra, bồi dỡng và phát triển văn hoá s phạm cho ngời giáo viên trong tơnglai Quá trình rèn luyện đó chịu sự tác động tổng hợp của nhiều yếu tố tạo nênnhững thuận lợi và khó khăn nhất định đối với quá trình rèn luyện nhng yếu tốquan trọng nhất có tính chất quyết định kết quả rèn luyện thuộc về ngời họcviên

Chơng 2

thực trạng và một số giải pháp rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận mác - lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự ở học viện chính trị quân sự hiện nay

2.1 Thực trạng và một số yêu cầu rèn luyện kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự ở Học viện Chính trị quân sự

2.1.1 Thực trạng rèn luyện năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác - Lênin cho học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự ở Học viện Chính trị quân sự

* Thực trạng kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác Lênin của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay

Thực trạng kỹ năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận Mác Lênin của học viên đào tạo giáo viên khoa học xã hội nhân văn quân sự ở Họcviện Chính trị quân sự trực tiếp biểu hiện chất lợng học các môn lý luận củahọc viên trong các hình thức dạy học Qua khảo sát 131 học viên khoá giáoviên 4, giáo viên 5, giáo viên 6, chất lợng học các môn lý luận Mác - Lênin vàkhả năng liên hệ thực tiễn vào học các môn lý luận trong các khoá là khônggiống nhau Trong khóa gíao viên 5 số học viên học lý luận khá giỏi đạt 72%năm học 2005-2006, đến năm học 2006-2007 tăng lên 76%;khóa giáo viên 4tơng ứng là 73,5%và 75% Kỹ năng và trình độ liên hệ của học viên tỷ lệthuận với thời gian đào tạo Kết quả này biểu hiện những u điểm và hạn chếsau:

Ưu điểm: Hầu hết học viên đã có khả năng gắn kết những nguyên lý

khoa học với những điều kiện hoàn cảnh lịch sử Nhiều học viên nắm chắckiến thức lịch sử và có quá trình nghiên cứu lịch sử chuyên ngành sâu sắc:chuyên ngành triết học Mác - Lênin nắm chắc lịch sử triết học, chuyên ngànhkinh tế chính trị Mác - Lênin tìm hiểu sâu lịch sử kinh tế, chuyên ngành chủnghĩa xã hội khoa học nắm chắc lịch sử phong trào cộng sản và công nhânquốc tế Qua nghiên cứu lịch sử t tởng, lịch sử kinh tế-xã hội các học viên đợctrang bị tơng đối đầy đủ lịch sử hình thành và phát triển các nguyên lý lý luận,

có 72% số học viên nắm đợc cơ sở kinh tế-xã hội nảy sinh các nguyên lý lýluận;32% học viên khoá giáo viên 6, 45% học viên khoá giáo viên 5, 67% học