Kiến thức: Tóm tắt nội dung và rút ra được những bài học từ truyện ngụ ngôn Ếch ngồi đáy giếng; phân tích một số đặc điểm nghệ thuật của truyện ngụ ngôn; Biết liên hệ nôi dung truyện với
Trang 1Tích hợp liên môn Văn: Cao Phương Thảo
Phiếu thông tin về giáo viên dự thi
- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Lạng Sơn.
- Phòng giáo dục và đào tạo huyện Hữu Lũng- tỉnh Lạng Sơn
- Trường THCS xã Minh Sơn - huyện Hữu Lũng - tỉnh Lạng Sơn
- Địa chỉ: Thôn Lót xã Minh Sơn - huyện Hữu Lũng - tỉnh Lạng Sơn
- Điện thoại: 0253 826 309 ; Email thcs.minhson.huulung@gnail.com
- Thông tin về giáo viên:
Họ và tên : CAO PHƯƠNG THẢO
Ngày sinh: 16/ 06/ 1973 Môn: Ngữ Văn
Emai: caothaoms@gmail.com
Trang 2PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI
I.Tên hồ sơ dạy học
Tiết 39 Giáo án tích hợp liên môn Văn Bài 10: ÉCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
( Truyện ngụ ngôn)
II.Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức: Tóm tắt nội dung và rút ra được những bài học từ truyện ngụ ngôn Ếch ngồi đáy giếng; phân tích một số đặc điểm nghệ thuật của truyện ngụ ngôn; Biết liên hệ nôi dung truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế thích hợp – Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn
– Qua khâu đọc – hiểu văn bản truyện ngụ ngôn, phát huy được năng lực cảm
– Biết liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực
tế qua đó thấy được năng lực sáng tạo của HS – Kể diễn cảm truyện, qua cách kể chuyện ý vị, tự nhiên, độc đáo giúp HS phát huy năng lực giao tiếp, năng lực cảm thụ tác phẩm, năng lực sáng tạo khi nhập vai: kể chuyện sáng tạo
3.Thái độ:
- Gdhs ý thức đánh giá, nhìn nhận sự việc một cách chính xác Biết rút kinh nghiệm qua bài học
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực giao tiếp, năng lực tự quản bản thân
III Đối tượng dạy học của bài học:
* Đối tượng dạy học của bài học là học sinh
- Số lượng học sinh: 25 em
- Số lớp thực hiện: 1 lớp
- Khối lớp: Lớp 6D
- Một số đặc điểm cần thiết khác của học sinh đã học theo bài học:
+ Tiêu chí lựa chọn học sinh (kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng):
Trang 3Có kĩ năng hoạt động nhóm
Có khả năng xử lí thông tin
+ Lực học của các em trong lớp có học lực từ trung bình trở lên
+ Hạnh kiểm của học sinh tương đối tốt, các em có ý thức trong việc thực hiện nội quy cũng như ý thức giúp đỡ bạn trong học tập và các hoạt động khác
+ Các em đã được tìm hiểu kiến thức có liên quan tới nội dung bài học thông qua các môn học khác như: GDCD, Âm nhạc, Mĩ thuật, và qua thực tiễn đời sống
+ Đối tượng dạy học là sinh lớp 6 THCS, đây là đối tượng đang ở độ tuổi tiếp thu kiến thức và hình thành, rèn luyện kĩ năng Vì vậy việc hiểu biết kiến thức, giáo dục kĩ năng sống, thái độ đúng đắn là việc rất cần thiết
IV Ý nghĩa của bài học:
a Ý nghĩa của bài học đối với thực tiễn dạy học
Gắn kết kiến thức, kĩ năng, thái độ các môn học với nhau, với thực tiễn đời sống xã hội, làm cho học sinh yêu thích môn học hơn và yêu cuộc sống Biết liên hệ truyện “Ếch ngồi đáy giếng” với những tình huống, hoàn cảnh thực tế phù hợp; biết so sánh, tưởng tưởng để thấy được nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện Từ đó, giáo dục được kỹ năng sống không chỉ cho các em mà còn mang tính giáo dục kĩ năng sống của cộng đồng
- Dạy học tích hợp là sự kết hợp các nội dung từ các môn học, lĩnh vực khác nhau, lồng ghép các nội dung cần thiết vào nội dung vốn có của môn học Vì vậy làm cho bài học thêm sinh động, giúp người học vận dụng được vốn hiểu biết của nhiều môn học vào bài học, giúp bài học đạt được kết quả cao
- Thông qua thực hiện bài học tôi thấy bài dạy theo hướng tích hợp đã giúp giáo viên tiếp cận tốt với chương trình sách giáo khoa, đồng thời đổi mới được phương pháp dạy học theo hướng tích cực Bài dạy linh hoạt, học sinh học được nhiều, chủ động tìm tòi và chiếm lĩnh kiến thức cũng như vận dụng vào thực tế tốt hơn
- Đối với bài học này khi thực hiện sẽ giúp học sinh vận dụng được tất cả các kiến thức đã học của nhiều môn để rèn cho mình một kĩ năng sống đó là kĩ năng biết quan tâm, chia sẻ
b Ý nghĩa của bài học đối với thực tiễn đời sống xã hội
V Thiết bị dạy học
a Đối với giáo viên
- SHD Ngữ Văn 6
- Tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ văn
Trang 4b Đối với học sinh
- Chuẩn bị bài
- Tìm các chi tiết
- Chỉ ra các việc mình đã làm thể hiện tính khiêm tốn
VI Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học
Tôi xin giới thiệu sản phẩm đã thiết kế đó là Mô tả hoạt động dạy và học qua giáo án Ngữ Văn lớp 6, tiết 39: Ếch ngồi đáy giếng Tôi dùng hệ thống câu hỏi trong giáo án có liên quan đến các môn học khác như : Lịch Sử, GDCD, Âm Nhạc, Mỹ Thuật Để đúc kết được được vấn đề, học sinh cần nắm được các kiến thức liên môn nói trên
Trang 5GIÁO ÁN DỰ THI TÍCH HỢP LIÊN MÔN
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 6
Tiết 39 Bài 10: ÉCH NGỒI ĐÁY GIẾNG
( Truyện ngụ ngôn)
I.Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức: Tóm tắt nội dung và rút ra được những bài học từ truyện ngụ ngôn Ếch ngồi đáy giếng; phân tích một số đặc điểm nghệ thuật của truyện ngụ ngôn; Biết liên hệ nội dung truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế thích hợp – Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn
– Qua khâu đọc – hiểu văn bản truyện ngụ ngôn, phát huy được năng lực cảm
– Biết liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực
tế qua đó thấy được năng lực sáng tạo của HS – Kể diễn cảm truyện, qua cách kể chuyện ý vị, tự nhiên, độc đáo giúp HS phát huy năng lực giao tiếp, năng lực cảm thụ tác phẩm, năng lực sáng tạo khi nhập vai: kể chuyện sáng tạo
3.Thái độ:
- Gdhs ý thức đánh giá, nhìn nhận sự việc một cách chính xác Biết rút kinh nghiệm qua bài học
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực giao tiếp, năng lực tự quản bản thân
Trang 6II Phương pháp
- Nêu vấn đề, phân tích,…
III Tiến trình dạy học
Hoạt động của GV và HS Thời
gian
Nội dung chính
Hoạt động1: Hoạt động khởi động A Hoạt động khởi động
Kể lại một trong những truyện ngụ ngôn
mà em đã đọc
Nhóm trưởng điều hành lần lượt từng
thành viên kể lại ngắn gọn
Mỗi nhóm chọn 1 bạn kể tốt nhất
HS biết kể lại 1 trong các câu chuyện
ngắn gọn
- Giải thích : ngụ: hàm chứa ý
kín
đáo
ngôn: lời nói
6’
Bên cạnh các thể loại đã học như truyền thuyết, truyện cổ tích Trong kho tàng
vh dg VN còn có thể loại truyện rất lý thú Đó là truyện ngụ ngôn, vậy truyện ngụ ngôn là gì, Ý nghĩa của truyện ra sao? Ngụ ngôn là nói có ngụ ý, nghĩa là không nói thẳng, nói trực tiếp điều muốn nói “Ếch ngồi đáy giếng” là một trong những truyện có nội dung như thế Chúng ta hãy cùng tìm hiểu câu chuyện trong giờ học hôm nay
Hoạt động 2: Hđ hình thành kiến thức
đọc chậm, xen chút hài hước kín
đáo
- GV đọc mẫu một lần – HS đọc lại
- HS nhận xét, GV nhận xét
Dựa chú thích *
Hãy cho biết thế nào là truyện ngụ
ngôn?
+ Truyện ngụ ngôn: là loại truyện kể
bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn
truyện về loài vật, đồ vật hoặc truỵên về
chính con người để nói bóng gió kín đáo
chuyện con người nhằm khuyên nhủ, răn
dạy người ta` bài học nào đó trong cuộc
sống
? Nêu bố cục của vb? Nhân vật chính
trong truyện là ai?
- Nhân vật chính: con ếch
8’ B Hoạt động hình thành kiến thức
1 Đọc văn bản
- Khái niệm truyện ngụ ngôn là loại
truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn truyện về loài vật, đồ vật hoặc truỵên về chính con người để nói bóng gió kín đáo chuyện con người nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta` bài học nào đó trong cuộc sống
- Bố cục: Hai phần
+ Phần 1-> chúa tể: kể chuyện ếch khi
ở trong giếng
Trang 7+ Phần 2: còn lại: Kể chuyện ếch khi ra khỏi giếng
? Truyện ra đời vào thời gian nào? Em
hiểu gì về thời kỳ lịch sử ấy? (Tích hợp
môn học Lịch Sử)
- HS trả lời, GV cho các em trao đổi
trong cùng 1 bàn (1 – 2’)
GV: Câu chuyện ra đời từ thời kì lịch sử
sơ khai cùng với những câu tục ngữ - ca
dao đến các văn bản được lưu truyền qua
khẩu ngữ (truyền miệng), thể hiện
cách giải thích, thể hiện vấn đề liên quan
đến cuộc sống con người; hiện tượng tự
nhiên, xã hội theo cái nhìn từ kinh
nghiệm dân gian nên rất gần gũi,
ngộ nghĩnh, đáng yêu
? Ếch được giới thiệu như thế nào về nơi
sống?
- Sống trong một cái giếng nọ
? Em có nhận xét gì về môi trường sống
ấy?
→ môi trường sống nhỏ bé,
- Môi trường, thế giới của Ếch nhỏ bé,
chật hẹp, đơn giản
? Từ môi trường sống đó ếch có những
suy nghĩ, hiểu biết gì về xung quanh?
- Ếch tưởng bầu trời chỉ bé bằng cái
vung, với những con vật cùng sống ở đáy
giếng: nó oai như
một vị chúa tể
? Do suy nghĩ và cách hiểu như thế, em
thấy tầm nhìn của ếch như thế nào?
- Hạn hẹp
? Sống trong một môi trường nhỏ bé, tầm
nhìn hạn hẹp nên ếch ta nẩy sinh tư
tưởng gì?
- Chủ quan, kiêu ngạo
? Ở đây chuyện về Ếch nhằm ám chỉ điều
gì về chuyện con người
Môi trường hạn hẹp dễ khiến người ta
kiêu ngạo, không biết thực chất về mình
GV cho HS đọc đoạn: “Một năm
nọ…….hết”
30’ 2 Tìm hiểu văn bản
a Ếch khi ở trong giếng
-Ếch tưởng bầu trời trên đầu chỉ bé bằng cái vung
=> không gian chật hẹp, đơn giản không thay đổi
nó thì oai như một vị chúa tể
Trang 8? Ếch ta ra khỏi giếng bằng cách nào
Trời mưa to nước tràn giếng đưa Ếch ra
ngoài → Môi trường sống thay đổi:
không còn chật hẹp nữa mà thật rộng lớn
? Khi ra khỏi giếng ếch ta có biểu hiện
gì?
- Ếch nghênh ngang đi lại khắp nơi, kêu
ồm ộp, nhâng nháo
? Từ biểu hiện đó, em thấy Ếch có thái
độ như thế nào?
- Thái độ, cách sống của Ếch không thay
đổi: chủ quan, kiêu ngạo
? Từ thái độ chủ quan, kiêu ngạo, Ếch ta
phải chấp nhận hậu quả gì?
- Ếch bị trâu giẫm bẹp
? Mượn sự việc này, dân gian muốn
khuyên con người điều gì.
GV chuyển ý: Bây giờ, môi trường sống
của Ếch đã thay
đổi, bầu trời rộng hơn, xung quanh rộng
lớn hơn, thế mà Éch vẫn giữ thói cũ, cứ
đi lại nghênh
ngang và tưởng như đáy giếng chỉ có
những con vật nhỏ bé, còn
mình vẫn là chúa tể nên chú phải
chấp nhận hậu quả thật đáng tiếc
? Từ câu chuyện, em hãy nhận xét mối
quan hệ của cá nhân con người với xã
hội, với mọi người (tích hợp môn học
Giáo Dục Công Dân: giáo dục cách
sống khiêm tốn, hòa đồng, tôn trọng lẫn
nhau khi mọi người cùng sinh sống trong
một cộng đồng xã hội)
không nên có cái nhìn phiến diện, tư
tưởng chủ quan, bảo thủ mà phải biết hạn
chế của mình và phải mở rộng tầm hiểu
biết bằng nhiều hình thức khác Bên cạnh
đó, chúng ta cũng cần sống hòa đồng,
đoàn kết, tôn trọng lẫn nhau để cùng
nhau phát triển
Hoạt động 4: Hướng dẫn HS tổng kết
? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
Sự việc được sắp xếp theo thứ tự nào?
- Ngôi thứ 3, thứ tự trước sau
=> tính huyênh hoang, kiêu ngạo, hiểu biết nông cạn
b Ếch khi ra khỏi giếng
- Ếch nhâng nháo nhìn lên bầu trời, chả
để ý đến xung quanh
Trang 9? Cỏch kể như thế cú tỏc dụng gỡ?
– Cỏch kề này làm cho cốt truyện mạch
lạc, rừ ràng, dễ theo dừi
? Từ cốt truyện, tỏc giả dõn gian muốn
gửi tới mọi người bài học gỡ.
– GV đỏnh giỏ, chốt ý:
Khuyờn con người phải mở rộng tầm
hiểu biết, khụng được chủ quan kiờu
ngạo
? Em cú biết bài hỏt về chỳ Ếch? So
sỏnh với chỳ ếch trong bài, em cú
nhận xột gỡ khụng? (Tớch hợp mụn học
- HS phỏt hiện, trả lời;
– GV cho HS hỏt tập thể bài:
“Chỳ Ếch con”
- Khụng phải tất cả mọi chỳ Ếch đều
huờnh hoang mà cú rất nhiều chỳ Ếch
thật dễ thương (chỳ cú đụi mắt trũn,
siờng năng học tập, hũa đồng với
những chỳ Họa Mi, những chỳ cỏ
Rụ…); quan trọng là mỗi người cần
phải biết học hỏi để luụn hoàn thiện
bản
thõn, trỏnh huờnh hoang, kiờu ngạo
GV liờn hệ về sự thay đổi mụi trường sẽ
cú những ảnh hưởng nhất định tới con
người và kết hợp tớch hợp vúi giỏo dục
bảo vệ mụi trường
- Khụng được chủ quan, kiờu ngạo, coi
thường người khỏc bởi những kẻ đú sẽ bị
trả giỏ đắt, cú khi bằng cả mạng sống
- Phải biết hạn chế của mỡnh và phải mở
rộng tầm hiểu biết bằng nhiều hỡnh thức
khỏc nhau
4) Luyện tập
? Thành ngữ “Ếch ngồi đỏy giếng” cú ý
nghĩa gỡ?
? Tỡm và gạch dưới hai cõu văn trong văn
bản mà em cho là quan trọng nhất trong
việc thể hiện ý
nghĩa của truyện?
- (Bài tập 1 – tr.101)
(HS thảo luận)
- Bị một con trâu đi qua giẫm bẹp (Thay đổi môi trờng, nhng bản tính kiêu ngạo không thay đổi)
-> Khụng nhận thức rừ giới hạn của mỡnh sẽ bị thất bại thảm hại
Trang 10- Ếch cứ tưởng…như một vị chỳa tể
- Nú nhõng nhỏo…bị trõu giẫm bẹp
3 í nghĩa của văn bản
- Bài học: Phê phán những kẻ hiểu biết hạn hẹp nhng huyênh hoang
- Khuyên nhủ ngời ta phải biết mở rộng tầm hiểu biết, không đợc chủ quan, kiêu ngạo
- Nhớ đặc điểm của truyện ngụ ngụn; nội dung, ý nghĩa của truyện
- Tập kể lại truyện Bài tập về nhà (phỏt phiếu học tập) 1) Em hóy vẽ bức tranh mụ phỏng hỡnh ảnh chỳ Ếch theo cảm nhận của em
- Yờu cầu: cú thể vẽ cỏ nhõn trờn giấy A 4 hoặc vẽ theo nhúm từ 2 – 3 em trờn
2) Hóy viết một đoạn văn nờu cảm nghĩ về chỳ Ếch trong văn bản Từ đú, em rỳt
ra được bài học gỡ cho bản thõn trong cuộc sống? (Tớch hợp giỏo dục kỹ năng sống)
Chuõ̉n bị bài: Danh từ là gỡ? Phõn biệt danh từ chung và danh từ riờng?
Tập làm văn: kể lại một chuyến về thăm quờ
………
………
………
….……… ………
VII Kiểm tra đỏnh giỏ kết quả học tập của học sinh
*Nội dung:
1 Về kiến thức: Đỏnh giỏ ở 3 cấp độ:
Trang 11Rèn luyện kỹ năng liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống
Kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn để nhận xét, đánh giá vấn đề
3 Về thái độ: Đánh giá thái độ học sinh:
Tình cảm của học sinh đối với môn học và các môn học khác có liên quan
*Cách thức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, sản phẩm của học sinh
GV đánh giá kết quả, sản phẩm của học sinh
HS tự đánh giá kết quả, sản phẩm lẫn nhau (các nhóm, tổ) Phiếu trắc nghiệm về đánh giá kết quả, sản phẩm của HS
Tranh vẽ vào giấy A3 (theo nhóm, tổ)