Kiến thức: Thụng qua bài học giỳp học sinh: - Vận dụng cỏc kiến thức mụn Sinh học, mụn GDCD, mụn địa lý, mụn lịch sử: + Học sinh chỉ ra đợc các hoạt động của con ngời làm thay đổi thiên
Trang 1TRAO ĐỔI KINH NGHIỆM
Tích hợp liên môn Sinh học 9
Phiếu thông tin về giáo viên dự thi
- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh Lạng Sơn
- Phòng giáo dục và đào tạo huyện Hữu Lũng - tỉnh Lạng Sơn
- Trường THCS xã Minh Sơn - huyện Hữu Lũng - tỉnh Lạng Sơn
- Địa chỉ: Thôn Lót xã Minh Sơn - huyện Hữu Lũng - tỉnh Lạng Sơn
Điện thoại: 0253 826 309 ; Email: thcs.minhson.huulung@gnail.com
- Thông tin về nhóm giáo viên:
1 Họ và tên: Nguyễn Thị Kim
Ngày sinh 01/11/1964 Môn : Sinh – Địa
Điện thoại: 0974666126; Email:NguyenKim.ms@gmail.com
Trang 2PHIẾU Mễ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI
1.Tờn hồ sơ dạy học:
Giỏo ỏn tớch hợp liờn mụn Sinh học 9 Bài 53: Tác động của con ngời đối với môi trờng
Mụn: Sinh học lớp 9
2 Mục tiờu dạy học:
a Kiến thức: Thụng qua bài học giỳp học sinh:
- Vận dụng cỏc kiến thức mụn Sinh học, mụn GDCD, mụn địa lý, mụn lịch sử:
+ Học sinh chỉ ra đợc các hoạt động của con ngời làm thay đổi thiên nhiên Từ đó
ý thức đợc trách nhiệm cần bảo vệ môi trờng sống cho chính mình và cho các thế hệ sau + Nờu được một số biện pháp cần làm để bảo vệ thiờn nhiờn
- Vận dụng kiến thức mụn sinh học, mụn GDCD, mụn địa lý, mụn lịch sửđể :
Biết giữ gỡn và bảo vệ thiên nhiên, tham gia các hoạt động tuyên truyền, vận
động mọi ngời cựng bảo vệ thiên nhiên, cú ý thức bảo vệ mụi trường Kịp thời ngăn chặn những hành vi cố ý phỏ hoại mụi trường, xõm hại đến cảnh quan của thiờn nhiờn, làm ụ nhiễm mụi trường
b Kĩ năng
- Tìm hiểu về tác động của con ngời tới môi trờng sống và vai trò của con ngời trong việc bảo vệ và cải tạo môi trờng
- Biết nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân và ngời khác đối với thiên nhiên
Trang 3- Biết cách bảo vệ thiờn nhiên, thể hiện tình yêu đối với thiên nhiên, với mụi trường
- Biết bảo vệ thiên nhiên và tham gia các hoạt động tuyên truyền, vận động mọi ngời bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ mụi trường
- Rốn cho HS cú kĩ năng sống
c Thỏi độ:
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trờng
- Yêu thiên nhiên, tích cực bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ mụi trường
- Phản đối nhữnh hành vi phá hoại thiên nhiên, làm ảnh hưởng tới mụi trường
3 Đối tượng dạy học của bài học:
* Đối tượng dạy học của bài học là học sinh
- Số lượng học sinh: 74 em
- Số lớp thực hiện: 3 lớp
- Khối lớp: Lớp 9ê, 9b, 9c
- Một số đặc điểm cần thiết khỏc của học sinh đó học theo bài học:
+ Tiờu chớ lựa chọn học sinh (kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng):
Cú kĩ năng hoạt động nhúm
Cú khả năng xử lớ thụng tin
+ Lực học của cỏc em trong lớp cú học lực từ trung bỡnh trở lờn
+ Hạnh kiểm của học sinh tương đối tốt, cỏc em cú ý thức trong việc thực hiện nội quy cũng như ý thức học tập
+ Cỏc em đó được tỡm hiểu kiến thức cú liờn quan với nội dung bài học thụng qua cỏc mụn học khỏc như: Lịch sử, Giỏo dục cụng dõn, địa lý, sinh học
+ Cỏc em đó được biết từ thực tế địa phương và qua cỏc phương tiện thụng tin đại chỳng những thụng tin về việc thiờn nhiờn ngày càng bị biến đổi qua hoạt động của con người và mụi trường cũng bị ụ nhiễm do tỏc động của con
Trang 4người gõy ảnh hưởng đến đời sống và sức khoẻ của con người Vỡ vậy mỗi chỳng ta cần phải làm gớ để gúp phần bảo vệ thiờn nhiờn bảo vệ mụi trường
+ Đối tượng dạy học là sinh lớp 9 THCS, đõy là đối tượng đang ở độ tuổi tiếp thu kiến thức và hỡnh thành, rốn luyện kĩ năng Vỡ vậy việc hiểu biết kiến thức, giỏo dục kĩ năng sống, thỏi độ đỳng đắn là việc rất cần thiết
4 í nghĩa của bài học:
a í nghĩa của bài học đối với thực tiễn dạy học
- Dạy học tớch hợp là sự kết hợp cỏc nội dung từ cỏc mụn học, lĩnh vực khỏc nhau, lồng ghộp cỏc nội dung cần thiết vào nội dung vốn cú của mụn học
Vỡ vậy làm cho bài học thờm sinh động, giỳp người học vận dụng được vốn hiểu biết của nhiều mụn học vào bài học, giỳp bài học đạt được kết quả cao
- Thụng qua thực hiện bài học tụi thấy bài dạy theo hướng tớch hợp đó giỳp giỏo viờn tiếp cận tốt với chương trỡnh sỏch giỏo khoa, đồng thời đổi mới được phương phỏp dạy học theo hướng tớch cực Bài dạy linh hoạt, học sinh học được nhiều, chủ động tỡm tũi và chiếm lĩnh kiến thức cũng như vận dụng vào thực tế tốt hơn
- Đối với bài học này sau khi học xong sẽ giỳp học sinh vận dụng được tất cả cỏc kiến thức đó học của nhiều mụn để tỡm hiểu và lĩnh hội được một cỏch dễ dàng Học sinh chỉ ra đợc các hoạt động của con ngời làm thay đổi thiên nhiên
Từ đó ý thức đợc trách nhiệm cần bảo vệ môi trờng sống cho chính mình và cho các thế
hệ sau, nờu được một số biện phỏp cần làm để bảo vệ thiờn nhiờn Biết đỏnh giỏ hành vi của bản thõn và người khỏc dối với thiờn nhiờn, biết bảo vệ thiờn nhiờn
và tham gia vào cỏc hoạt động tuyờn truyền và bảo vệ thiờn nhiờn
- Học sinh vận dụng được kiến thức để giải quyết nhiều vấn đề khỏc trong quỏ trỡnh học tập
b í nghĩa của bài học đối với thực tiễn đời sống xó hội
- Học sinh biết vận dụng sỏng tạo kiến thức, kĩ năng và phương phỏp của
khối lượng tri thức toàn diện vào thực tiễn của đời sống xó hội
Trang 5- Học sinh chỉ ra đợc các hoạt động của con ngời làm thay đổi thiên nhiên Từ đó
ý thức đợc trách nhiệm cần bảo vệ môi trờng sống cho chính mình và cho các thế hệ sau
- Biết giữ gỡn và bảo vệ thiên nhiên, tham gia các hoạt động tuyên truyền, vận
động mọi ngời cựng bảo vệ thiên nhiên, cú ý thức bảo vệ mụi trường Kịp thời ngăn chặn những hành vi cố ý phỏ hoại mụi trường, xõm hại đến cảnh quan của thiờn nhiờn, làm ảnh hưởng đến mụi trường
5 Thiết bị dạy học, học liệu
a Đối với giỏo viờn
- Sỏch giỏo khoa, sỏch giỏo viờn mụn sinh học lớp 9, mỏy tớnh, mạng Internet, mỏy chiếu
- Tài liệu chuẩn kiến thức kĩ năng mụn sinh học
- Tài liệu kiến thức cỏc mụn: Sinh học,Giỏo dục cụng dõn, Địa lý, lịch sử
- Đề kiểm tra trắc nghiệm(mỗi học sinh một đề)
b Đối với học sinh
- Tài liệu kiến thức cỏc mụn: Sinh học ,Giỏo dục cụng dõn, Địa lý và lịch sử
c Cỏc ứng dụng CNTT trong bài học.
- Mỏy vi tớnh: Cú cài đủ cỏc phần mềm cần thiết để thực hiện tiết dạy, cú chứa toàn bộ cỏc tài liệu của tiết dạy, cú nối mạng internet để truy cập vào cỏc website cú liờn quan đến tiết dạy
- Mỏy chiếu: Dựng để chiếu bài giảng, cỏc vớ dụ minh họa, bảng ghi kết quả hoạt động nhúm,
6 Hoạt động dạy học và tiến trỡnh dạy học:
Năm học: 2016 – 2017 2017 Lớp: 9 a, b ,c
Ngày soạn 17/12 / 2016
Trang 6Tiết theo PPCT: Tiết 57
Chơng III: Con ngời – dân số và môi trờng Bài 53: Tác động của con ngời đối với môi trờng
I Mục tiêu
1.Kiến thức
Học sinh chỉ ra đợc các hoạt động của con ngời làm thay đổi thiên nhiên Từ đó ý thức đợc trách nhiệm cần bảo vệ môi trờng sống cho chính mình và cho các thế hệ sau
2 Kỹ năng: Bồi dỡng khả năng vận dụng thực tế vào bài học.
3.Thái độ: Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ môi trờng
II.Các kỹ năng sống cơ bản đợc giáo dục trong bài
- Kĩ năng tự tin khi trỡnh bày ý kiến trước nhúm, tổ , lớp
- Kĩ năng lắng nghe tớch cực, trỡnh bày suy nghĩ/ ý tưởng
- Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin khi HS đọc SGK để tìm hiểu về tác động của con ngời tới môi trờng sống và vai trò của con ngời trong việc bảo vệ và cải tạo môi trờng
III.Các PP/kỹ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng.
- dạy học nhóm, hỏi chuyên gia
- Trực quan, - Giải quyết vấn đề
IV Đồ dùng dạy và học
- Tranh phóng to hình 53.1; 53.2 SGK
- T liệu về môi trờng, hoạt động của con ngời tác động đến môi trờng
V Tiến trình bài giảng
1 ổn định tổ chức :
2 Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra
3 Bài mới
*Khám phá: GV giới thiệu khái quát chơng III.
*Kết nối:
Trang 7Vận dụng KT
HĐ1: (15 phỳt) I.Tác động của con ngời tới môi trờng qua các thời kì phát triển của xã hội.
- Sử dụng kiến
thức mụn Giỏo
dục cụng dõn,
mụn địa lý,mụn
lịch sử để tỡm
hiểu về tỏc động
của con nguời
qua cỏc thời kỳ
tới mụi trường
tự nhiờn như thế
nào? Thụng qua
nội dung mục I
SGK sinh học
lớp 9 và sự hiểu
biết qua mụn địa
lý , mụn lịch sử
+ Vận dụng kiến
thứcqua thực
tế và qua mụn
địa lý và lịch sử
HĐ1
- GV cho HS nghiên cứu thông tin SGK , quan sỏt hỡnh ảnh 53.1, 53.1, 53.3 SGK và trả lời câu hỏi:
? Thời kì nguyên thuỷ, con ngời đã tác
động tới môi trờng tự nhiên nh thế nào?
? Xã hội nông nghiệp đã ảnh hởng đến môi trờng nh thế nào?
? Xã hội công nghiệp đã ảnh hởng đến môi trờng nh thế nào?
- HS nghiên cứu thông tin mục I SGK, thảo
I.Tác động của con ngời tới môi trờng qua các thời kì phát triển của xã hội.
+ Tác động của con ngời:
* Thời nguyên thuỷ: Con ngời đốt rừng,
đào hố săn bắt thú dữ giảm diện tích rừng
* Xã hội nông nghiệp:
+ Trồng trọt, chăn nuôi, chặt phá rừng lấy đất canh tác, chăn thả gia súc
+ Cày xới đất canh tác làm thay
đổi đất, nớc tầng mặt làm cho nhiều vùng
bị khô cằn và suy giảm độ màu mỡ
+ Con ngời định c và hình thành các khu dân c, khu sản xuất nông nghiệp
+ Nhiều giống vật nuôi, cây trồng hình thành
*Xã hội công nghiệp:
+ Xây dựng nhiều khu công nghiệp, khai thác tài nguyên bừa bãi làm cho diện tích
đất càng thu hẹp, rác thải lớn
+ Sản xuất nhiều loại phân bón, thuốc trừ sâu bảo vệ thực vật làm cho sản lợng
l-ơng thực tăng, khống chế dịch bệnh,
nh-ng cũnh-ng gây ra hậu quả lớn cho môi tr-ờng
Trang 8luận và trả lời.
- 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung
- Gv nhận xét và HS rút ra kết luận
+ Nhiều giống vật nuôi, cây trồng quý
HĐ2: (13) Tác động của con ngời làm suy thoái môi trờng tự nhiên.
- Sử dụng kiến
thức mụn
GDCD, mụn địa
lý để tỡm hiểu về
tỏc động của con
người đó làm
suy thoỏi mụi
trường tự nhiờn
như thế nào?
+ Vận dụng kiến
thức thực tế và
qua mụn địa lý
để tỡm hiểu tỏc
động của con
người làm suy
thoỏi mụi trường
tự nhiờn
HĐ2.
- GV yêu cầu HS nghiên cứu sgk, thảo luận nhóm hoàn thành bài tập
- HS ghi kết quả bảng 53.1 và nêu đợc:
? Những hoạt động nào của con ngời phá
huỷ môi trờng tự nhiên? (Hỏi lượm, săn bắt động vật hoang dó, đốt rừng, khai thỏc khoỏng sản, phỏt triển nhiều khu dõn cư, chiến tranh )
(- HS kể thêm nh: Xây dựng nhà máy lớn, cỏc chất thải công nghiệp nhiều,chất thải sinh hoạt, đốt chỏy nhiờn liệu ( củi, than, khớ đốt), trong cụng nghiệp giao thụng vận tải và cả trong việc đun nấu, ảnh hưởng của thuốc trừ sõu, thuốc diệt cỏ mà dựng khụng đỳng cỏch khụng đỳng liều lượng, )
II.Tác động của con ngời làm suy thoái môi trờng tự nhiên.
(1- a (ở mức độ thấp) 2- a, h
3- a, b, c, d, g, e, h 4- a, b, c, d, g, h 5- a, b, c, d, g, h 6- a, b, c, d, g, h 7- Tất cả
( Chặt phá rừng, cháy rừng gây xói mòn
đất, lũ quét, nớc ngầm giảm, khí hậu thay đổi, mất nơi ở của các loài sinh vật giảm đa dạng sinh học gây mất cân băng sinh thái.)
Trang 9? Hậu quả từ những hoạt động của con ngời
là gì?
? Ngoài những hoạt động của con ngời trong bảng 53.1, hãy cho biết còn hoạt
động nào của con ngời gây suy thoái môi trờng?
? Trình bày hậu quả của việc chặt phá rừng bừa bãi và gây cháy rừng?
(Vớ dụ như phỏ rừng sẽ gõy ra hậu quả như
lũ lụt, xúi mũn đất, cạn kiệt nguồn nước ngầm, khớ hậu biến đổi )
Vỡ vậy con người phải biết yờu quý và bảo
vệ thiờn nhiờn,bảo vệ mụi trường sống của chỳng ta.
- GV cho HS liên hệ tới tác hại của việc chặt phá rừng và đốt rừng trong những năm gần đây ở nước ta và ở địa phương
(lũ quét, lở đất, sạt lở bờ sông Hồng )
* Nhiều hoạt động của con ngời đã gây hậu quả rất xấu: Mất cân bằng sinh thái, xói mòn và thoái hoá đất, ô nhiễm môi trờng, cháy rừng, hạn hán, ảnh hởng đến mạch nớc ngầm, nhiều loài sinh vật có nguy cơ bị tuyệt chủng
HĐ3: (12 phỳt)Vai trò của con ngời trong việc bảo vệ và cải tạo môi trờng tự nhiên
- Sử dụng kiến
thức mụn
GDCD, mụn địa
lý và mụn sinh
HĐ3.
- HS nghiên cứu thông tin SGK
? Con ngời đã làm gì để bảo vệ và caỉ
III.Vai trò của con ngời trong việc bảo
vệ và cải tạo môi trờng tự nhiên
Trang 10học để tỡm hiểu
vai trũ của con
người trong việc
bảo vệ và cải tạo
mụi trường
tự Vai trũ của
thiờn nhiờn đối
với cuộc sống
con người, con
người cần phải
bảo vệ thiờn
nhiờn như thế
nào? Liờn hệ
bản thõn?
tạo môi trờng ?
- GV liên hệ thành tựu của con ngời đã đạt
đợc trong việc bảo vệ và cải tạo môi trờng
?Chỳng ta cần làm gỡ để bảo vệ thiờn nhiờn, bảo vệ mụi trường sống của chỳng ta?
(Khụng phỏ rừng, bắn giết chim thỳ là gúp phần bảo vệ và phỏt triển nguồn tài nguyờn sinh vật, bảo vệ thiờn nhiờn làm cho nước ta mói mói xanh tươi Như bảo vệ khu rừng già, rừng đầu nguồn, trồng cõy gõy rừng tạo mụi trường sống cho nhiều loài sinh vật, xõy dựng cỏc khu bảo tồn, cỏc vườn Quốc gia để bảo vệ cỏc loài sinh vật )
*Con ngời đã và đang nỗ lực để bảo vệ
và cải tạo môi trờng tự nhiên bằng các biện pháp:
+ Hạn chế phát triển dân số quá nhanh + Sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên
+ Bảo vệ các loài sinh vật
+ Phục hồi và trồng rừng
+ Kiểm soát và giảm thiểu các nguồn chất thải gây ô nhiễm
+ Lai tạo giống có năng xuất và phẩm chất tốt
Trang 11? Hóy nờu cỏc hoạt động của trường em để bảo vệ thiờn nhiờn và bảo vệ mụi trường sống của chỳng ta?
HĐ4: LUYỆN TẬP VÀ HDVN ( 5 p)
- Sử dụng kiến
thức mụn
GDCD, mụn địa
lý, mụn lịch sử
và mụn sinh
học để tỡm hiểu
vai trũ của con
người trong việc
bảo vệ và cải tạo
mụi trường
tự Vai trũ của
thiờn nhiờn đối
với cuộc sống
con người, con
người cần phải
bảo vệ thiờn
nhiờn như thế
nào? Liờn hệ
bản thõn?
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập số 2 (SGK trang 160), tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trờng
*Liờn hệ bản thõn về việc rốn luyện ý thức
bảo vệ thiờn nhiờn, bảo vệ mụi trường ?
* Củng cố
- Trình bày nguyên nhân dẫn đến suy thoái môi trờng do hoạt động của con ngời (Bảng 53.1) trong đó nhấn mạnh tới việc tàn phá
thảm thực vật và khai thác quá mức tài nguyên
* Hớng dẫn học bài ở nhà
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Làm bài tập số 2 (SGK trang 160), tìm hiểu nguyên nhân gây ô nhiễm môi trờng
7 Kiểm tra đỏnh giỏ kết quả học tập:
Cỏch thức đỏnh giỏ:
Trang 12 Kiểm tra học sinh bằng hình thức kiểm tra viết 15 phút gồm: 1 Câu hỏi trắc nghiệm Và 1 câu hỏi tự luận kết hợp liên hệ thực tế
Đề kiểm tra
Câu 1: (4 điểm)Chọn ý đúng trong các câu sau:
1:Tác động lớn nhất của con người tới môi trường tự nhiên là:
a:Phá huỷ thảm thực vật từ đó gây ra nhiều hậu quả xấu
b.: Gây ra chiến tranh, làm tiêu huỷ sức người sức của và ô nhiễm môi trường
c: Cải tạo tự nhiên làm mất cân bằng sinh thái
d: Cả a, b và c
2: Hậu quả của việc chặt phá rừng là gì?
a: Lượng mưa giảm, lượng nước ngầm giảm
b: Dễ gây xói mòn đấ, lũ lụt
c: Mất nơi ở của sinh vật, giảm đa dạng sinh học, mất cân bằng sinh thái
d: Cả a,b và c
Câu 2:Trình bày nguyên nhân dẫn tới suy thoái môi trường do hoạt động của con người? Hậu quả từ hoạt động của con người làm ảnh hưởng xấu tới môi trường?
Đáp án và biểu điểm
Câu 1: Ý1 chọn a (2 Điểm )
Ý 2 chọn d (2 Điểm )
Câu 2:* Nguyên nhân dẫn tới suy thoái môi trường do hoạt động của con người như: Hoạt động chặt phá rừng, đốt rừng bừa bãi để làm nương rẫy, chiến tranh,