Điều đó đã đặt ra một yêu cầu cấp thiết ởnước ta hiện nay là cần có sựnghiên cứu một cách cơ bản, có hệthống vấn đềdạy nghềvà tạo việc làm cho những ngườisau cai nghiện ma tuý đểgiúp họt
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC
KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
PHÙNG THỊHƯỜNG
-*** -HOẠT ĐỘNG DẠY NGHỀCHO NGƯỜI CAI NGHIỆN
MA TÚY TẠI TRUNG TÂM CHỮA BỆNH, GIÁO
DỤC LAO ĐỘNG XÃ HỘI SỐIV-HÀ NỘI
Luận văn Thạc sĩ Chuyên ngành: Công tác xã hội
Mã số:60 90 01 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Hoàng Thu Hương
Hà Nội, 2016
Trang 2MỤC LỤC
MỞĐẦU 3
Trang 31.1.2.NGHề,HOạT ĐộNG DạY NGHề,HOạT ĐộNG DạY NGHềCHO NGƯờI CAI NGHIệN MA TÚY ERROR!BOOKMARKNOT DEFINED.
1.1.3.NHÂN VIÊN CÔNG TÁC XÃHộI,VAI TRÒ CủA NHÂN VIÊN
CTXH ERROR!BOOKMARK NOT DEFINED
1.2 LÝ THUYếT ứNG DụNG TRONG NGHIÊN CứUERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
1.2.1.LÝ THUYếT NHU CầU ERROR!BOOKMARK NOT
1.3.2.CHứC NĂNG,NHIệM Vụ,QUYềN HạN VÀ HệTHốNG TổCHứC
BộMÁY CủA TTCBGDLĐXHSốIV–HÀ NộI ERROR!BOOKMARK NOT DEFINED.TIểU KếT
CHƯƠNG 1 ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
CHƯƠNG 2 ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG DẠY NGHỀCHO NGƯỜI CAI NGHIỆN MA TÚY TẠI TRUNG TÂM CBGDLĐXHSỐIV-HÀ
NỘI ERROR! BOOKMARK NOT
DEFINED
2.1.NHữNG ĐIềU KIệN CƠ BảN CủA HOạT ĐộNG DạY NGHềCHO NGƯờI SAU CAI NGHIệN TạI TRUNG TÂM CBGDLĐXHSốIV-HÀ NộI.ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
2.1.1.QUY TRÌNH TIếP NHậN VÀ PHÂN LOạI HọC VIÊNERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED
Trang 42.1.2.ĐặC ĐIểM CủA HọC VIÊN SAU CAI NGHIệN VÀ ĐANG HọC
NGHềTạI TRUNG TÂM CBGDLĐXHSốIV-HÀ NộI ERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED
2.1.3.ĐặC ĐIểM CủA GIÁO VIÊN DạY NGHềTạI TRUNG TÂMERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED
2.1.4.ĐIềU KIệN CƠ SởVậT CHấT CHO HOạT ĐộNG DạY
NGHề ERROR!BOOKMARK NOT DEFINED
2.2 THựC TRANG HọC NGHềCủA HọC VIÊN SAU CAI NGHIệNERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
2.2.1.NHU CầU HọC NGHềCủA HọC VIÊN SAU CAI NGHIệNERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED
2.2.2.CÁCH THứC TổCHứC CÁC HOạT ĐộNG DạY NGHềERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED.TIểU KếT CHƯƠNG 2 ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
CHƯƠNG 3 NHẬN DIỆN NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ GIẢI PHÁP
HỖTRỢHOẠT ĐỘNG DẠY NGHỀCHO HỌC VIÊN SAU CAI NGHIỆN MA TÚY TẠI TRUNG TÂM CBGDLĐXHSỐIV-HÀ NỘI.ERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED
3.1 CÁCKHÓ KHĂN TRONG HOạT ĐộNG DạY NGHềCHO NGƯờI SAU CAI NGHIệN MA TÚYERROR! BOOKMARK NOT DEFINED
3.1.1.THÁI ĐộCủA HọC VIÊN ĐốI VớI VIệC HọC NGHềERROR!BOOKMARKNOT DEFINED
3.1.2.NHữNG KHÓ KHĂN TừPHÍA HọC VIÊNERROR!BOOKMARK NOTDEFINED.3.1.3.NHữNG KHÓ KHĂN TừPHÍA GIÁO VIÊNERROR!
BOOKMARK NOT DEFINED
3.2 GIảI PHÁP HỗTRợHOạT ĐộNG DạY NGHềCHO NGƯờI CAI
NGHIệN MA TÚY ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.3.2.1.CƠ SởCHO VIệC ĐềXUấT GIảI PHÁP.ERROR!BOOKMARK NOT
DEFINED
3.2.2.LIÊN KếT ĐÀO TạO GIữA TRUNG TÂM CBGDLĐXHSốIVVÀ DOANH NGHIệP:MộT GIảI PHÁP HỗTRợHOạT ĐộNG DạY NGHềCHO HọC
Trang 5VIÊN SAU CAI NGHIệN.ERROR!BOOKMARK NOT DEFINED.TIểU KếT CHƯƠNG 3 ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.KẾT LUẬN ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.TÀI LIỆU THAM KHẢOPHỤLỤC
Trang 6DANH MỤC CÁC TỪVIẾT TẮT
1Trung tâm CBGDLĐXH-Trung tâm chữa bệnh Giáo dục Lao động xã hội2CTXH-Công tác xã hội
3NVCTXH-Nhân viên Công tác xã hội
4UBND-Ủy ban nhân dân
5PVS-Phỏng vấn sâu
6NSCN-Người sau cai nghiện
Trang 7DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒBẢNG
Bảng 2.1 Nơi ởtrước khi vào trung tâm Error! Bookmark not defined.Bảng 2.2 Trình độhọc vấn của học viên cai nghiện Error! Bookmark not defined
Bảng 2.3 Lý do vào trung tâm của học viên cai nghiện Error! Bookmark not defined
Bảng 2.4 Đã học nghềtrên mấy lần Error! Bookmark not defined.Bảng 3.1 Trao đổi với giáo viên mấy lần Error! Bookmark not
Biểu đồ2.2 Cơ cấu nghềhọc viên cai nghiện đang theo học Error!
Bookmark not defined
Trang 81.Lý do chọn đềtàiMa túy là một vấn nạn nóng bỏng, không chỉtrong nội bộcủa một quốc gia mà còn là vấn đềcần được quan tâm của nhiều nước trên thếgiới Toàn cầu hóa đã mang lại nhiều cơ hội cho sựphát triển kinh tế-xã hội song cũng đặt ra nhiều thách thức lớn trong công cuộc đấu tranh với tệnạn ma túy, đặc biệt ởcác nước đang phát triển.Nghiện ma túy gây ra nhiều hậu quảcho
cảngười nghiện, gia đình và toàn xã hội
Nó làm biến dạng các quan hệxã hội, thay đổi các định hướng giá trịtheo hướng tiêu cực và nhất là sựsuy giảm đạo đức, nhân cách của con người, gây ảnh hưởng xấu đến đời sống sinh hoạt, phong tục tập quán của cộng đồng dân tộc Việt Nam, gây rối trật tựan toàn xã hội.Theo sốliệu báo cáo của BộLao động, Thương binh và
Xã hội, tính tới cuối tháng 6 năm 2011 cảnước có 149.900 người nghiện ma túy
So với cuối năm 1994,( năm 1994 là 55.445 người)sốngười nghiện ma túy đã tăng khoảng 2,7 lần với mức tăng xấp xỉ6.000 người nghiện mỗi năm Người nghiện ma túy đãcó 63/63 tỉnh, thành phố, khoảng 90% quận, huyện, thịxã và gần 60% xã, phường, thịtrấn trên cảnước[5].Độ tuổi của người nghiện ma túy cũng có
xu hướng trẻ hóa Cuối năm 2010, gần 70% người nghiện ma túy ở độ tuổi dưới
30 trong khi năm 1995 tỷ lệ này chỉ khoảng 42% Hơn 95% người nghiện ma túy ởViệt Nam là nam giới.Tuy nhiên, tỷ lệ người nghiện là nữ giới cũng đang có xu hướng tăng trong những năm qua[5]
Do đó việc cai nghiện có hiệu quảcũng như việc giúp người nghiện sau khi cai nghiện không tái nghiện trởlại là một vấn đềcần phải quan tâm của các cấp các ngành và của toàn xã hội Kết quảcai nghiện ma túy trong thời gian qua ởnước ta
đã đạt được những kết quảnhất định, tuy nhiên vẫn còn rất thấp (tỷlệtái nghiện sau cai là rất cao –trên 90%)[5],do rất nhiều nguyên nhân, trong đó có một
nguyên nhân rất căn bản là người nghiện ma túy sau thời gian cai nghiện tại cácTrung tâm cai nghiện không có công ăn việc làm ổn định, lâu dài, không có thu nhập nuôi sống bản thân và phụgiúp gia đình Bên cạnh đó, xã hội Việt Nam vẫn còn rất kì thịđối với những người mắc các tệnạn xã hội như mại dâm, nghiện ma túy, mặc dù những đối tượng này muốn quay trởvềlàm lại cuộc đời thì chính sựkhinh bỉ, miệt thịcủa những người xung quanh vềnhững sai lầm mà họđã từng phạm phải khiến cho họtrởnên chán nản và lại tiếp tục quay trởlại con đường sai lầm trước đó Vì vậy, muốn người cai nghiện ma túy sau khi ra khỏi trung tâm cai nghiện có thểtrởlại cuộc sống bình thường một cách tốt nhất thì ngay từkhi
Trang 9họcòn cai nghiện ởtrung tâm đã phải có những định hướng nhất định cho họvềcuộcsống sau khi ra khỏi trung tâm, có những biện pháp can thiệp, giúp đỡhọkịp thời trước và sau khi cai nghiện xong.Do vậy, dạy nghề, tổchức lao động sản xuất, tạo việc làm, có thu nhập ổn định không những là một nội dung quan trọng của quy trình cai nghiện mà còn là yêu cầu thiết yếu, tạo điều kiện cho đối tượng tái hoà nhập cộng đồng, phòng chống tái nghiện có hiệu quả.
Điều đó đã đặt ra một yêu cầu cấp thiết ởnước ta hiện nay là cần có sựnghiên cứu một cách cơ bản, có hệthống vấn đềdạy nghềvà tạo việc làm cho những ngườisau cai nghiện ma tuý đểgiúp họthực sựtái hoà nhập cộng đồng và có cuộc sống yên ổn, trởthành người có ích cho xã hội.Việt Nam đang có những thay đổi theo hướng tích cực một cách nhất định trong tất cảmọi mặt của đời sống xã hội, đặc biệt Việt Nam đã ra nhập tổchức thương mại thếgiới WTO thì hoạt động công tác xã hội nói chung và hoạt động cai nghiện ma túy, hướng nghiệp cho các đối tượng nghiện nói riêng luôn được quan tâm đúng mức Trên khắp đất nước ta
có biết bao những Trung tâm được mởra với mục đích nêu cao tinh thần nhân ái, vìcuộc sống lành mạnh, tốt đẹp của con người như các Trung tâm Chữa bệnh Giáo Dục Lao Động Xã Hôi, Trung tâm Quản LýDạy Nghềvà Giải Quyết Việc Làm Những việc làm, sựcưu mang, ủng hộ, sự
quan tâm chu đáo đối với những đối tượng nghiện ma tuý luôn là nguồn cổvũ lớn đối với các đối tượng đểhọcai nghiện thành công, vượt qua được chính mình, vượt qua những cám dỗcủa cuộc sống, đặc biệt hơn nữa giúp các đối tượng có niềm tin và nghịlực vào cuộc sống đểtrởthành những công dân có ích cho Đất nước.Trung tâm Chữa bệnh Giáo dục lao động xã hội (CBGDLĐXH) sốIVtại xã Yên Bài –Huyện Ba Vì –Thành phốHà Nội là một trungtâm như thế Trung tâm CBGDLĐXH sốIVtrực thuộc SởLao động Thương bình và Xã hội thành phốHà Nội, được thành lập năm 2002 Trung tâm có nhiệm vụtập trung chữa trị, tổchức giáo dục dạy nghềvà lao động sản xuất cho các đối tượng là nam nghiện hút
matúy, bịnhiễm HIV/AIDS Trung tâm vừa thực hiện chức năng cai nghiện cho những đối tượng nghiện ma túy tại trung tâm, vừa tổchức các lớp học nghềvà định hướng nghềnghiệp cũng như giới thiệu việc làm cho họsau khi họcai nghiện xong Tuy nhiên, sốlượng người cai nghiện ma túy sau khi ra khỏi trung tâm lại tái nghiện trởlại, hoặc bỏnghề, ăn chơi cờbạc ngày càng gia tăng, điều này
đã làm ảnh hưởng không nhỏtới cuộc sống của những người xung quanh, ảnh hưởng tới sựphát triển của xã hội.Những nghiêncứu vềtạo việc làm cho người sau cai nghiện ma túy đã được nhiều nhà khoa học nghiên cứu, tuy nhiên với việc nghiên cứu hoạt động dạy nghềcho đối tượng cai nghiện ma túy trong trung tâm
Trang 10cai nghiện dưới góc độcông tác xã hội (CTXH) thì là một đềtài mớimẻ Câu hỏi được đặt ra xoay quanh việc đào tạo nghềcho những người cai nghiện như thếnào cho có hiệu quả, đào tạo nghềgì và vai trò của nhân viên công tác xã hội có
khảnăng tham gia vào hoạt động dạy nghềnày như thếnào? Từđó, tác giảtập trung nghiên cứu vềthực trạng hoạt động dạy nghềcho người cai nghiện ma túy, từđó tìm
ra những điểm hạn chếvà đềxuất những giải pháp phù hợp cho công tác dạy
nghềcho người cai nghiện ma túy Với những lý do trên, tác giảxin lựa chọn đềtài
“Hoạt động dạy nghềcho người cai
nghiện ma túy tại trung tâm Chữa bệnh, Giáo dục Lao động xã hội sốIV-Hà Nội”.2.Tổng quan nghiên cứuTrong nhiều năm trởlại đây Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm nghiên cứu đến các vấn đềxung quanh như việc đẩy mạnh công tác phòng chống tệnạn ma túy, tuyên truyền, giáo dục nhận thức cho người dân
vềcông tác phòng chống, trợgiúp người nghiện, các biện pháp trịliệu cho người nghiện, tạo việc làm cho người nghiện sau cai nghiện ma túy
Có nhiều công trình nghiên cứu vềcác vấn đềnghềnghiệp đã được giới khoa học
xã hội quan tâm Ngoài ra còn rất nhiều bài tham luận, luận án tiến sĩ, thạc sĩ cũng nghiên cứu vềvấn đềhọc nghề, tạo việc làm cho người sau cai nghiện ma túy và các biện pháp can thiệp trợgiúp cho người cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng, mỗi một nghiên cứu lại có những hướng tiếp cận và phương pháp khác nhau Trong khuôn khổcủa đềtài xin được đềcập đến những công trình nghiên cứu tiêu biểu và đặc sắc vềđịnh hướng nghềnghiệp của một sốnhà nghiên cứu.-Các nghiên cứu vềđào tạo nghềnói chungDạy nghềViệt namcó lịch sửphát triển lâu đời, gắn liền với sựxuất hiện, tồn tại của nền văn minh lúa nước, của các làng nghềtruyền thống và quá trình công nghiệp hóa, hiện đạihóađâtnước Phát triển và đổi mới toàn diện dạy nghềlà chủtrương lớn của Đảng và Nhà nước ta, được thểthiện trong các Văn kiện củaĐại hội đại biểu toàn quốc lần thứX của Đảng và trong các Nghịquyết, kết luận của BộChính trị, của Ban chấp hành TW Đảng.Viện Nghiên cứu Khoa học dạy nghề, GIZ và ViệnGiáo dục và Đào tạo nghề Liên bang Đức lần đầu công bốBáo cáo Dạy nghề Việt Nam 2011
Đây là báo cáo đầu tiên vềđào tạo nghềởViệt Nam, nó cung cấp các sốliệu thực tếvềtình hình đào tạo nghềhiện nay của quốc gia Báo cáo là kết quảcủa sựhợp tác
ba bên thành công giữa Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề, Tổchức
Trang 11GIZ và Viện Giáo dục và Đào tạo nghềLiên bang Đức (BIBB) Báo cáo nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu chính là cung cấp thông tin, cứliệu vềdạy
nghềcho các nhà hoạch định chính sách, các nhà quản lý, các cơ sởdạy nghề, các
cơ sởđào tạo nghềvà nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực, các doanhnghiệp và người lao động của Việt Nam, cũng như các tổchức quốc tếcó quan tâm đến hoạt động đào tạo nghềcủa Việt Nam
Các bài tham luận tại Hội nghịlần thứX những người lãnh đạo cơ quan dạy
nghềcác nước xã hội chủnghĩa Vấn đềchung được nêu trong các bài tham luận này đó là những vấn đềcơ bản trong lĩnh vực giáo dục nghềnghiệp thông qua các bài tham luận tại Hội nghịlần thứ10 những người lãnh đạo cơ quan dạy nghềcác nước xã hội chủnghĩa tổchức tại Việt Nam năm 1982: ý nghĩa, vai trò, hình thức, phương pháp, nhiệm vụcấp bách của công tác dạy nghềtrong giai đoạn xây dựngchủnghĩa xã hội và chủnghĩa cộng sản.Đềtài “Các giải pháp đào tạo nghềvà tạo việc làm cho thanh niên tại Thành phốĐà Nằng” của tác giảPhan ThịThúy Linh năm 2011, đã nêu lên thực trạng vềviệc dạy nghềvà tạo việc làm cho thanh niên trên địa bàn thành phốĐà Nẵng năm 2011, qua đó thấy được nhu cầu lao động qua đào tạo của doanh nghiệp và người lao động ngày càng tăng lên nhưng năng lực đào tạo còn hạn chế, đào tạo nghềchưa thực sựgắn với nhu cầu của xã hội
Từnhững khó khăn gặp phải trong công tác đào tạo nghề, tác giảđã đềxuất những giải pháp vềđào tạo nghềvà tạo việc làm cho thanh niên như nâng cao nhận thức cho thanh niên vềhọc nghề, các giải pháp vềcơ chếchính sách
Đềtài “Thực trạng đào tạo nghềđáp ứng nhu cầu doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay”của tác giảPhan Minh Hiền Nghiên cứu thực trạngđào tạo nghềđáp ứng nhu cầu doanh nghiệp đểlàm cơ sởcho các giải pháp nâng cao năng lực của đào tạo nghềđáp ứng nhu cầu doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay
Một ấn phẩm được coi là có liên quan nhiều đến vấn đềviệc làm của lao động kỹthuật nghềnghiệp của Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB): “Giáo dục kỹthuật
và dạy nghề”xuất bản năm 1990, vềcác vấn đềđào tạo nghềcho người lao động, kinh nghiệm của các nước Trong ấn phẩm này nội dung chủyếu đi sâu vào các chức năng, đặc điểm của hệthống dạy nghề, các chính sách của các quốc gia trong việc đào tạo nghề
Ngoài ra có đi sâu vào việc đào tạo nghềđáp ứng các nhu cầu của các khu vực kinhtếkhác nhau trong nền kinh tế Đặc điểm cơ bản của nội dung ấn phẩm này khác với ấn phẩm khác là đi sâu vào phân tích kết cấu hệthống giáo dục và dạy nghềvớikinh nghiệm của nhiều nước có mô hình đào tạo nghềkhác nhau.Đềtài “Những
Trang 12giải pháp phát triển đào tạo nghềgóp phần đáp ứng nhu cầu nhân lực cho
sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa” của tác giảPhan Chính Thức, công trình này đềcập đến hệthống đào tạo nghềtrên giác độhệthống cung ứng nhân lực lao động qua đào tạo nghềcho nền kinh tếvà đi sâu vào nghiên cứu thực trạng và các vấn đềcủa hệthống đào tạo nghềcủa Việt Nam Một sốgiải pháp mà công trình này đưa ra tập trung vào phát triển hệthống dạy nghềđáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Bài viết “Giáo dục nghềcho nhóm đối tượng yếu thế”
do Mạc Văn Tiến chủbiên Trong cuốn sách này chỉđềcập đến một sốnhóm yếu thếtrên thịtrường lao động gồm: người khuyết tật, nông dân nghèo, người dân tộc thiểu sốvà nhóm phụnữnghèo Cuốn sách nêu những vấn đềchung đối với các nhóm yếu thế, những rào cản, những nhu cầu và đặc thù dạy nghềcủa từng nhóm yếu thế.-Nghiên cứu về Đào tạo nghề cho người cai nghiện ma
túyTạoviệclàmchongườinghiệnmatúysaukhiđượcchữatrị,phụchồilàmộttrongnhữngbiệnphápquantrọngcóýnghĩacảvềkinhtếvàxãhội,nhằmgiúpđốitượngtrởvềcuộcsốngbìnhthường,gópphầnnângcaohiệuquảcôngtác
phòngchốngtệnạnmatúy
Đềtài:“Hoạtđộnghỗtrợtạoviệclàmchongườisaucainghiệnmatúy”củatácgiảLêThịThanhHuyềnnăm2014,đềtàiđãđánhgiáđượcthựctrạngtìmkiếmviệclàmcủangườisaucainghiệnmatúytrênđịabànthànhphốHàNội,nhữngnhucầuvềviệclàmcủangườisaucainghiện,nhữngthuậnlợi,khókhăntronghoạtđộnghỗtrợtìmkiếmviệclàmchongườisaucainghiệnmatúyvàvaitròcủacôngtácxãhộitronghoạtđộnghỗtrợtìmkiếmviệclàmchongườisaucainghiệnmatúy
Đềtài“Nghiêncứucácgiảiphápnhằmnângcaohiệuquảquảnlýcainghiệnmatúyvàsaucai
”củaTiếnsĩNguyễnThànhCông,năm2003
Đềtàiđãphântích,đánhgiáthựctrạngcôngtacquanlycainghiênvasaucaitrênđiabanthànhphốHà Nộigiaiđoan1996-2002,
đềtàicũngđisâuphântíchlàmrõnhữngbâtcâpvêtrinhđôcuacanbôlamcôngtacquanly, tínhhiệulựckémcủacácvănbảnhướngdẫnquảnlýcainghiệnvàsaucai;
đâutưtưcacnguôntàichínhcònchưathoađang,
cơsơvâtchâtcuacactrungtâmcainghiênconyêu, chưa quan tâmtơiviêcdaynghê, tạoviệclàmchongườicainghiệntrởvề
Từđó, đềtài đã đưa ra một sốgiải pháp đểtăng cường quản lý công tác cai nghiện
và sau cai trên địa bàn Hà Nội
Trang 13Đề tài: “Thực trạng về công tác tổ chức, quản lý dạy nghề và tạo việc làm cho người sau cai nghiện ma túy tại Thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Đào Bạch Vân,đã nêu lên thực trạng về công tác dạy nghề và giới thiệu việc làm cho những người sau cai nghiện ma túy trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, giải pháp hỗ trợ tìm việc làm cho người sau cai nghiện.Bài viết “Quản lý, dạy nghề và giáo dục phục hồi nhân cách cho người sau cai nghiện, vấn đề và kinh nghiệm ở thành phố
Hồ Chí Minh”,chủ biên Trần Nhu, Hồ Bá Thâm, NXB Lao động –xã hội 2008 Nghiên cứu tình hình cai nghiện, giải
pháp quản lí, dạy nghề cho người sau cai nghiện trong chương trình 3 năm ở trungtâm TP.Hồ Chí Minh Xây dựng mô hình, nội dung và phương pháp giáo dục tại
cơ sở cai nghiện.Đề tài “Nhu cầu việc làm của người sau cai nghiện ma túy” của tác giả Tiêu Thị Minh Hường, nghiên cứu về lý luận và thực tiễn về nhu cầu việc làm của người sau cai nghiện ma túy và các yếu tố ảnh hưởng tới nhu cầu việc làmcủa họ, từ đó đề xuất một số biện pháp lý giải, giáo dục góp phần tăng cường nhu cầu việc làm của người sau cai nghiện ma túy.Đề tài “ Thực trạng hoạt động quản
lý việc dạy nghề cho học viên các trường cai nghiện ma túy ở TP Hồ Chí Minh vàgiải pháp” năm 2006 của tác giả Lê Thị Ngọc Dung, đề tài đã đưa ra được thực trạng của hoạt động quản lý dạy nghề đó là quản lý giáo viên, quản lý học viên, quản lý cơ sở vật chất, hiệu quả của hoạt động dạy nghề, tìm ra những điểm còn hạn chế trong hoạt động quản lý dạy nghề này và đề tài đã đưa ra giải pháp để năng cao hoạt động dạy nghề cho học viên các trường cai nghiện.Nghiên cứu “Tổ chức tư vấn hướng nghiệp cho thanh niên sau cai nghiện ma túy ở thành phố Hồ Chí Minh”của tác giả Lê Hồng Minh, nghiên cứu tập trung vào việc đề xuất giải pháp thành lập tổ chức tư vấn hướng nghiệp, tiếp tục quản lý giáo dục thanh niên sau cai nghiện của các đội tình nguyện phòng chống tệ nạn xã hội ở thành phố Hồ Chí Minh
Bài viết “Hà Nội: Sau một năm thí điểm tổ chức quản lý dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy” của tác giả Trần Việt Trung, xuất bản năm 2008, số 326 Tạp chí Lao động –xã hội Nhìn nhận, đánh giá lại quá trình dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy, nêu lên những điểm hạn chế trong quá trình dạy nghề cho người sau cai nghiện ma túy.Đềtài, Biện hộhỗtrợviệc làm cho người sau cai nghiện ma túy dựa vào
Trang 14cộng đồng tại tỉnh vĩnh Phúc, 2014 của tác giảLê ThịNgọc Ánh đã đềcập đến những biện pháp nhằm hỗtrợtìm kiếm việc làm cho những người sau cai nghiện tạicộng đồng, sựhỗtrợcủa cộng đồng, chính quyền địa phương.Bài viết “ Sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 16/2003/QH11 về việc tổ chức, quản lý,dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện-kết quả, tồn tại, bài học kinh nghiệm” củatác giả Nguyễn Thị Kim Ngân, năm 2008, số 335, Tạp chí Lao động –xã hội.Bài viết đã đưa ra kết quả bước đầu thực hiện Nghị quyết 16/2003/QH11 ở các địa phươngđó làhàng vạn người đã được cai nghiện; học tập nâng cao trình độvăn hoá, rèn luyện nhân cách; được học nghề, nâng cao tay nghềhỗtrợtạo việc làm, bảođảm điều kiện tái hoà nhập cộng đồng,kết quảđạt đượcđã chứng minh quy trình cainghiện cần thiết có 2 giai đoạn:một là giai đoạn cai nghiện gồm: cắt cơn, điều trị-phục hồi, học văn hoá, giáo dục pháp luật, dạy nghềngắn hạn, giáo dục hành vi, nhân cách, lao động trịliệu;Giai đoạn hai là quản lý sau cai gồm: quản lý, giám sát cách ly môi trường ma tuý, dạy nghềdài hạn, nâng cao tay nghề, hỗtrợgiải quyết việc làm, tư vấn chuẩn bịtái hoà nhập cộng đồng.Bài viết “ Hai năm thực hiện đề
án quản lý, dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau cai nghiện ma túy tại thành phố Hồ Chí Minh”, 2005 Tạp chí Lao động –xã hội.Có thể nhận thấy có khá nhiều tác giả, đầu sách, dự án nói về công tác dạy nghề và tạo việc làm cho đối tượng sau cai nghiện ma túy, song mỗi công trình nghiên cứu đều có những hướngtiếp cận khác nhau.Tuy nhiên chưa có công trình hay đềtài nào đềcập đầy đủ, toàn diện và có hệthống vềlĩnh vực hỗtrợcho người cai nghiện ma túy tại trung tâm Chữa bệnh Giáo dục lao động xã hội (CBGDLĐXH) dưới góc nhìn và phương pháp tiếp cận của ngành Công tác xã hội.Trên cơ sởtiếp thu có chọn lọc những vấn đềđã được đềcập trong các công trình, tài liệu nói trên, kết hợp với việc khảo sát thực tếtại
Trung tâm CBGDLĐXH sốIVtại xã Yên Bài, Ba Vì, TP Hà Nội đềtài này có một sốđóng góp mới như sau:Vềcách tiếp cận: Đềtài lần đầu tiên tiếp cận nghiên cứu vềtình hình cai nghiện cũng như cuộc sống của những đối tượng sau cai nghiệnmatúy, điều trịtại Trung tâm Giáo dục Lao Động Xã Hội sốIV, tình hình đào tạo việc làm cho học viên tại trung tâm, những mong muốn, nhu cầu của họcho cuộc sống sau này Phương pháp trợgiúp cho nhóm đối tượng này gắn liền với các phương pháp tiếp cận và trợgiúp của ngành Công tác xã hội.Vềnội dung: Trên cơ sởhệthống lý thuyết tương đối hoàn chỉnh, đềtài lần đầu tiên khái quát, phân tích, đánh giá một cách có hệthống vềcuộc sống của những người cai nghiện ma túy tại Trungtâm, những khó khăn vướng mắc, những biện pháp trợgiúp đã được thực hiện, hiệu quả, hạn chếcủa những biện pháp đó.Tác giảcũng xây dựng và
Trang 15ứng dụng một sốmô hình của Công tác xã hội với một nhóm thân chủcụthểnhằmphát huy tối đa tiềm năng của họ, giúp họtựmình giải quyết vấn đềcủa bản thân, vươn lên hòa nhập xã hội Đềtài cũng khẳng định và nhấn mạnh vềsựcần thiết phảiđưa ngành CTXH vào các lĩnh vực của đời sống xã hội nói chung, trong việc trợgiúp cho các đối tượng yếu thếnói riêng, và đặcbiệt nhấn mạnh đến nhóm
người nghiện ma túy, giúp họquay trởvềlàm lại cuộc đời, giúp ích cho xã hội.3.Ý nghĩa của nghiên cứu
3.1.Ý nghĩa khoa học Đềtài góp phần phân tích và làm sáng tỏnhững lý luận của CTXH khi áp dụng vào một vấn đềcụthể Đồng thời vận dụng những kiến thức chuyên ngành CTXH đểnghiên cứu, phân tích và thiết lập mô hình trợgiúp một cách khoa học, hiệu quảcho những người sau cai nghiệnma túy Từđó đềtài góp phần làm rõ hơn vai trò, ý nghĩa của CTXH trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.Bên cạnh đó, đềtài giúp chúng ta có cái nhìn tổng hợp, khách quan và toàn diện vềnhững vấn đềkhó khăn, những nhu cầu của người cai nghiện ma túy sau khi cai nghiện xong và rời khỏi trung tâm, mởra hướng tiếp cận mới trong hoạt động dạy nghềcho người cai nghiện ma túy dưới góc độcông tác xã hội, gợi mởcho những đềtài nghiên cứu tiếp theo với quy mô lớn và sâu hơn
3.2.Ý nghĩa thực tiễnKết quảnghiên cứu của đềtài sẽgiúp chúng ta có cái nhìn khách quan, toàn diện vềthực trạng cuộc sống của những người sau cai nghiệnma túy tại trung tâm, những mong muốn và nhu cầu của họvềcuộc sống sau khi ra khỏitrung tâm trởvềcộng đồng, giúp ta hiểu hơn vềtình cảm, nhu cầu của nhóm đối tượng này.Trên cơ sởđánh giá các hoạt động đã và đang được triển khai nhằm hỗtrợcho người cai nghiện ma túy tại Trung tâm CBGDLĐXH sốIV, đồng thời thấy được những thếmạnh và hạn chếcần khắc phục Từđó thiết lập mô hình
trợgiúp dưới góc độngành CTXH nhằm trợgiúp một cách có hiệu quảcho nhóm thân chủcụthểtại Trung tâm CBGDLĐXH sốIV.Đềtài có thểđược sửdụng làm tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý, nghiên cứu và hoạch định chính sách vềdạy nghềcho người cai nghiện ma túy
4.Mục đích và nhiệm vụnghiên cứu
4.1.Mục đích nghiên cứuNghiên cứu này được thực hiện nhằm hướng tới làm sángtỏhoạt động dạy nghềcho người cai nghiện ma túy tại trung tâm CBGDLDDXH sốIV-Hà Nội,đềxuất giải pháp vềhoạt độngCTXH trong việc hỗtrợhoạt động dạy nghềcho những học viên cai nghiệnma túytại trung tâm CBGDLĐXH sốIV-
Hà Nội đạt hiệu quảhơn