Công tác xã hội với phụ nữ dân tộc thiểu số trong việc phát triển kinh tế gia đình (Nghiên cứu trường hợp Xã Quang Huy - Huyện Phù Yên - Tỉnh Sơn La)

Những năm qua được sựquan tâm của Đảng và Nhà nước, Công tác xã hội với các chính sách và dịch vụbảo đảm an sinh xã hội không chỉcó mặt ởnhững thành phốlớn mà nó đã có những hoạt động xa

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC

KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

SẦM THỊ HỒNG NHUNG

CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI PHỤ NỮ DÂN TỘC THIỂU

SỐ TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN KINH TẾ GIA ĐÌNH

(Nghiên cứu trường hợp Xã Quang Huy -Huyện Phù Yên

-Tỉnh Sơn La) Chuyên ngành: Công tác xã hội

Mã số: 60 90 01 01LUẬN VĂN THẠC SĨ NGÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Phạm Tất Dong

Hà Nội 2016

MỤC LỤCMỞ

ĐẦU

.7 1 Lý do chọn đềtài 7

2 Tổng quan công trình viết vềcông tác xã hội hỗtrợphát triển kinh tếcho đồng bào dân tộc thiểu số 9

2.1 Trên thếgiới 9

2.2 Tại Việt Nam 11

3 Ý nghĩa của nghiên cứu 21

3.1 Ý nghĩa lý luận 21

3.2 Ý nghĩa thực tiễn 21

4 Đối tượng, khách thểnghiên cứu 22

4.1 Đối tượng nghiên cứu 22

4.2 Khách thểnghiên cứu 22

5 Phạm vi nghiên cứu 22

6 Câu hỏi nghiên cứu 23

7 Mục đích, nhiệm vụnghiên cứu 23

7.1 Mục đích nghiên cứu 23

7.2 Nhiệm vụnghiên cứu 24

8 Giảthuyết nghiên cứu 24

9 Phương pháp nghiên cứu 24

9.1 Phương pháp tiếp cận 24

9.2 Phương pháp nghiên cứu cụthể 28

Chương1: Lý luận và thực tiễn vềcông tác xã hội trong hỗtrợphát triển sản xuất của phụnữdân tộc thiểu số Error! Bookmark not defined.

1.1 Các khái niệm công cụ Error! Bookmark not defined.1.1.1 Khái niệm Công tác xã hội Error! Bookmark not defined.1.1.2 Khái niệm dân tộc thiểu số Error! Bookmark not defined.1.1.3 Khái niệm phát triển kinh tếvà kinh tếgia đìnhError! Bookmark not defined

1.1.4 Khái niệm Công tác xã hội với phụnữdân tộc thiểu sốtrong việc phát triển kinh tếgia đình Error! Bookmark not

defined

.1.2 Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu Error! Bookmark not defined.1.3 Tổng quan địa bàn nghiên cứu –xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La Error! Bookmark not

defined

1.3.1 Điều kiện tựnhiên –Kinh tếxã hội Error! Bookmark not defined

1.3.2 Đặc điểm chung của phụnữDTTS tại xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh SơnLa Error! Bookmark not defined

1.3.3.Chính sách dân tộc được thực hiện trên địa bàn xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La giai đoạn 2010-2015 Error! Bookmark not defined.Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tếgia đình và thực trạng tiến hành công tác xã hội với phụnữdân tộc thiểu sốtrong hỗtrợphát triển kinh tếgia đình.Error! Bookmark not defined

2.1 Thực trạng phát triển kinh tếgia đình của phụnữdân tộc thiểu sốxã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La Error! Bookmark not defined

2.1.1 Các hoạt động kinh tếchính Error! Bookmark not defined.2.1.2 Thuận lợi và khó khăn của PN DTTS trong quá trình phát triền kinh tếgia đình Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng triển khai nghiên cứu công tác xã hội với phụnữdân tộc thiểu sốtrong việc hỗtrợphát triển kinh tếgia đình trên địa bàn xã Quang Huy huyên Phù Yên tỉnh Sơn La Error! Bookmark not defined.2.2.1 Nhận thức của Phụnữdân tộc thiểu sốxã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn

La vềcông tác xã hội Error! Bookmark not defined.2.2.2 Thực trạng tiến hành công tác xã hội trong hỗtrợphát triển kinh tếtrên địa bàn xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La Error! Bookmark not

defined.Tiểu kết

chương 2: Error! Bookmark not defined.Chương3: Đềxuất giải pháp công tác xã hội trong việc hỗtrợphát triển kinh tếError!Bookmark not defined

3.1 Thực hiện chương trình tài chính vi mô đểphụnữdân tộc thiểu sốtiếp cận với những gói tín dụng nhỏ, có tác dụng nhanh cho việc sản xuất.Error! Bookmark notdefined

3.2 Giải pháp xóa nghèo tri thứccho phụnữđồng bào dân tộc thiểu sốdựa vào chínhsách của nhà nước Error! Bookmark not defined

3.3 Giải pháp xóa nghèo nhân văn và bền vững Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

ĐỀXUẤT VÀ KIẾN NGHỊ Error! Bookmark not

defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤLỤC

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Hoạt động kinh tếchính Error! Bookmark not defined.Bảng 2.2 Thuận lợi trong phát triển kinh tếgia đìnhError! Bookmark not defined.Bảng 2.3 Khó khăn trong phát triển kinh tếgia đìnhError! Bookmark not defined.Bảng 2.4 Nhận thức vềcông tác xã hội Error! Bookmark not defined.Bảng 2.5 Nhận thức vềvai trò của công tác xã hộitrong hỗtrợphát triển kinh

tế Error! Bookmark not defined.Bảng 2.6 Tổchức tiến hành công tác xã hội tại xã Quang HuyError! Bookmark not defined

Bảng 2.7 Nguyên nhân làm giảm hiệu quảcủa công tác xã hộitrong hoạt động hỗtrợphát triển kinh tế Error! Bookmark not defined.Bảng 2.8 Nhu cầu trợgiúp từCông tác xã hội giúp đỡPN DTTS PTKTGĐError! Bookmark not defined

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ2.1 Nhận thức vềcông tác xã hội Error! Bookmark not defined

Biểu đồ2.2 Tổchức tiến hành công tác xã hội tại xã Quang Huy Error! Bookmark not defined

1 Lý do chọn đềtàiVào đầu thếkỷXX, công tác xã hội với tư cách là một ngành khoa học, một nghềchuyên môn đã ra đời và phát triển ởnhiều quốc gia trên

thếgiới Nó có tác động tích cực trong việc giải quyết các vấn đềxã hội, giảm

sựkhác biệt, tăng cường liên kết, thúc đẩy tiến bộvà công bằng xã hội.ỞViệt Nam, CTXH đã dần đi vào trong cuộc sống của người dân Nó đã mang lạinhiều thay đổitích cực cho sựphát triển và hội nhập với quốc tế, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo cơ hội, bình đẳng và tiến bộxã hội cho đồng bào dân tộc thiểu

sốcũng như người dân trong cảnước.Công tác xã hội được tiến hành đa dạng trong lĩnh vực hoạt động: trường học, gia đình, trẻem, người khuyết tật, tư pháp, bệnh viện, người cao tuổi, người nhiễm HIV vv, và từkhi ra đời CTXH đã có vai trò quan trọng và ý nghĩa đối với cuộc sống của con người Nó hướng tới nhiều đối tượng yếu thếkhác nhau trong xã hội, có thểlà cá nhân, gia đình, nhóm hay cảmột cộng đồng người nghèo, thất nghiệp, thiếu nguồn lực giúp đỡ, cộng đồnglạc hậu, chưa phát triển, đồng bào dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, nạn nhân của bạo lực gia đình hay thiên tai Có thểnói “Công tác xã hội vì niềm vui và hạnh phúc cho con người” Những năm qua được sựquan tâm của Đảng và Nhà nước, Công tác xã hội với các chính sách và dịch vụbảo đảm an sinh xã hội không chỉcó mặt ởnhững thành phốlớn mà nó đã có những hoạt động xa hơn, với những hình thức khác nhau tới các vùng trong cảnước, đặc biệt là đối với khu vực miền núi, nơi đa sốlà đồng bào dân tộc thiểu sốsinh sống, nơi mà nền kinh tế, văn hóa, xã hộirất cần được chú trọng Nhiệm vụđẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn miền núi là việc làm cần thiết, nhiệm vụchung cho cảdân tộc

Trong công cuộc đổi mới của đất nước vai trò của người phụnữcần được quan tâm đặc biệt, bởi phụnữchiếm hơn nửa dân sốvà là nguồn lực dồi dào đóng góp quan trọng vào sựphát triển bền vững của nền kinh tếxã hội Nhận thức được tầm

quan trọng này, Đảng và nhà nước đã có những chủtrương chính sách, những hoạt động CTXH hỗtrợgiúp đỡphụnữtham gia trên tất cảcác lĩnh vực trong đó có kinh

tế, đảm bảo tiến bộvà công bằng xã hội Thực tếcho thấy đã có nhiều thay đổi đángkểtheo hướng tích cực Tuy nhiên, sựtiến bộnày diễn ra trên mỗi địa phương vùng miền là khác nhau đặc biệt là những vùng miền núi khó khăn, vùng dân tộc thiểu sốthì sựbất bình đẳng nam nữtrong gia đình vẫn tồn tại.Theo Báo cáo số04/BC-HĐND ngày 19/8/2016 của Hội đồng Nhân dân xã Quang Huy về“Kết quảthực hiện chính sách dân tộc năm 2015 trên địa bàn xã Quang Huy” thì xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La là một xã miền núi, đời sống kinh tếxã hội còn nhiều khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu sốsinh sống ởđây là Thái, Mường, H'mông, Tày; với 18 bản vùng thấp và 4 bản vùng cao, có tới 284 hộnghèo trên tổng số1.751 hộ, chiếm 16,21% và có tới 23,3% hộcận nghèo, hoạt động kinh tếchủyếu là nông nghiệp, thu nhập chính của đa sốhộgia đình trong xã phụthuộc vào đồng ruộng Nhờsựhỗtrợtừcác chủtrương, chính sách, dựán của nhà nước cho vùng miền núi và dân tộc thiểu số, trong những năm qua tình hình kinh tếxã hội của xã đã có nhiềucải thiện, phát triển hơn Song sựphát triển đó diễn ra chưa đồng đều giữa các bản và các hộgia đình trong xã, đặc biệt việc tiếp cận và tham gia các hoạt động kinh tếvăn hóa xã hội, tiếp cận với các dịch vụCTXH, an sinh xã hội đới với phụnữdân tộc thiểu sốtrong xã còn nhiều hạn chế Đềtài đi vào tìm hiểu và nắm bắt thực trạng công tác xã hội trong hỗtrợphát triển kinh tếgia đình đối với

phụnữdân tộc thiểu sốtại xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La nhằm đưa ra một sốý kiến, giải pháp CTXH giúp phụnữdân tộc thiểu sốtrong xã phát triển kinh tếgia đình một cách hiệu quả

Do đó tôi chọn đềtài: “Công tác xã hội với phụnữdân tộc thiểu sốtrong việc pháttriển kinh tếgia đình (Nghiên cứu trường hợp xã Quang Huy huyện Phù Yên tỉnh Sơn La)”

2 Tổng quan công trình viết vềcông tác xã hội hỗtrợphát triển kinh tếcho đồng bàodân tộc thiểu sốTrong nhiều năm qua, trên thếgiới cũng như ởViệt Nam, cuộc sống của con người ngày càng được đổi mới, nâng cao và phát triển, những tiến bộtrong khoa học công nghệgiải phóng sức lao động cơ bắp của con người Tuy nhiên, cuộc sống hiện đại và phát triển, xã hội mang tới nhiều những mặt tích cực cho con người, nó cũng kéo theo nhiều vấn đềvềsức khỏe, an ninh, an toàn, những chênh lệch trong phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội giữa nhiều quốc gia với nhau

Do vậy, đểđáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của con người và tạo ra sựcân bằng vềnhiều mặt trong cuộc sống, hiện nay nhiều loại hình dịch vụđã ra đời trong đó cócông tác xã hội Khái niệm công tác xã hội , an sinh xã hội, phúc lợi hay bảo đảm

xã hội đã trởnên quen thuộc ởnhiều quốc gia trên thếgiới 2.1 Trên thếgiớiMột sốvăn kiện quan trọng vềvấn đềdân tộc trên thếgiới như:-Tuyên ngôn độc

lậpcủaHoa Kỳlà văn bản chính trị tuyên bố ly khai khỏi Anh của 13 thuộc địa Bắc

Mỹ Được Tổng thống Mỹ Thomas Jefferson soạn thảo và tuyên bố vào4 tháng 7năm1776, Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ ghi dấu ảnh hưởng của triết họcKhai sángvà cả kết quả của Cách mạng Anh năm1688.“Chúng tôi khẳng định một chân

lý hiển nhiên rằng mọi người sinh ra đều bình đẳng, rằng tạo hóa đã ban cho họ những quyền tất yếu và bất khả xâm phạm, trong đó có quyền sống, quyền được tự

do và mưu cầu hạnh phúc Rằng để đảm bảo cho những quyền lợi này, các chính phủ được lập ra trong nhân dân và có được những quyền lực chính đáng trên cơ sở

sự nhất trí của nhân dân, rằng bất cứ khi nào một thể chế chính quyền nào đó phá

vỡ những mục tiêu này, thì nhân dân có quyền thay đổi hoặc loại bỏ

chính quyền đó và lập nên một chính quyền mới, đặt trên nền tảng những nguyên tắc cũng như tổ chức thực thi quyền hành theo một thể chế sao cho có hiệu quả tốt nhất đối với an ninh và hạnh phúc của họ.”-Tuyên ngôn quốc tếnhân quyền năm

1948 (Thư viện pháp luật -Điều ước quốc tế) Ngay từnhững điều đầu tiên bản tuyên ngôn đã ghi rõ:+ Điều 1: Mọi người sinh ra tựdo và bình đẳng vềphẩm cách

và quyền lợi, có lý trí và lương tri, và phải đối xửvới nhau trong tình bác ái.+ Điều 2: Ai cũng được hưởng những quyền tựdo ghi trong bản tuyên ngôn này không phân biệt đối xửvì bất cứlý do nào, như chủng tộc, màu da, nam nữ, ngôn ngữ, tôn giáo, chính kiến hay quan niệm, nguồn gốc dân tộc hay xã hội, tài sản dòng

dõi "Quyền của người dân tộc thiểu sốvà các dân tộc bản địa" của UNIFEM Quỹphát triển phụnữLiên Hiệp Quốc (Dịch ra Tiếng Việt: Nguyễn ThịThanh Hải -Trang Diệu) Cuốn sách nêulên:+ Tuyên ngôn vềquyền của những người thuộc các nhóm thiểu sốvềdân tộc, chủng tộc, tôn giáo và ngôn ngữ+ Tuyên ngôn của Liên Hiệp Quốc vềquyền của các dân tộc bản địa.-Trên tạp chí của Hiệp hội y học Hoàng gia, trang điện tửThư viện Quốc gia Hoa Kỳ, Viện y tếquốc gia có bài viết, các chương trình y tếcộng đồng và sức khỏe đồng bào dân tộc thiểu số: một sựphản ánh vềcác ưu tiên, bài viết trình bày những ưu tiên với dân tộc thiểu

-sốtrong lĩnh vực y tế, qua đó nêu một sốnội dung cụthể, các nhu cầu của nhóm dân tộc thiểu sốcần phải được đáp ứng và để đảm bảo các hành động có thể được thực

hiện, y tế công cộng cần tuyển dụng các chuyên gia sức khỏe thiểu số như các thành viên không thể thiếu của đội phát triển các sáng kiến sức khỏe cộng đồng Đồng thời, tất cả các chính sách và chương trình y tế công cộng cần phải chi tiết chính xác cách thức các nhu cầu của các nhóm dân tộc thiểu số sẽ được đáp

ứng.Xoay quanh những vấn đề về quyền tự do, bình đẳng, sự phát triển mọi mặt giữa con người với con người, giữa quốc gia, dân tộc này với quốc gia và dân tộc khác, giữa

dân tộc thiểu số và đa số không còn là vấn đề mới mẻ, xa lạ, đặc biệt với các nước

đa dân tộc cùng sinh sống như Trung Quốc, Thái Lan vv thì các chính sách ưu tiên dành cho dân tộc thiểu số rất được quan tâm thực hiện Những văn kiện quan trọng như Bản Tuyên ngôn độc lập của Hoa Kỳ năm 1776 và Tuyên ngôn Nhân quyền năm 1948 và những tác phẩm, công trình nghiên cứu khác là minh chứng rõ ràng nhất thể hiện những quyền lợi mà con người nói chung, người dân tộc thiểu sốtrên mỗi đất nước nói riêng được hưởng.2.2 Tại Việt NamỞViệt Nam, dưới tác động của quá trình tiếp thu, hội nhập kinh tếvà văn hóa, đặc biệt tại các thành phốlớn như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng hay thành phốHồChí Minh thì những khái niệm trên đã phần nào quen thuộc với nhiều người dân.Quanđiểm tựdo và bình đẳng được trình bày rõ ràng nhất trong Bản Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam dân chủcộng hòa được Chủtịch HồChí Minh Minh soạn thảo và tuyênbốtại Quảng trường Ba Đình 2/9/1945:“Tất cả mọi người đều sinh ra

có quyền bình đẳng Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được;trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc” Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.”Kếthừa tư tưởng HồChí Minh vềxây dựng đời sống hạnh phức chonhân dân, những năm qua, các vấn đềliên quan đến phát triển kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội ởvùng miền núi, dân tộc thiểu số, đặc biệt là phụnữdân tộc thiểu sốđã và đang là mối quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền tại các địa phương nhất là vùng cư trú của đồng bào dân tộc thiểu số Đã có nhiều văn kiện, công trình, đềtài hay tin bài viết vềvấn đềnày Trình bày báo cáo tổng kết 05 năm thực hiện Nghị định số 05/2011/NĐ-CPcủa Chính phủ về công tác dân tộc, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộcĐỗ Văn Chiến nêu rõ: “Sau 5 năm thực hiện Nghị định số 05 của Chính phủ đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần thực hiện thắng lợi chủ

trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc, tạo điều kiện thuận lợi để phát huy nội lực của các dân tộc, phát triển kinh tế -

văn hóa xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh, diện mạo vùng DTTS và miềnnúi đã thay đổi tích cực.Từ những kết quả đã đạt được, Bộ trưởng, Chủnhiệm Đỗ Văn Chiến nhấn mạnh:“Sự ra đời củaNghị định số 05/2011/NĐ-CP đã

tạođiềukiệnthuậnlợiđểphát huynôilưccuacacDTTSthúc đẩy phát triển kinh tế -xã hội, đambaoquôcphong–an ninh; cơsơhatângtưngbươcđươcđầutư;

tỷlệhộnghèogiảmđángkể; đơisôngvâtchâtvatinhthâncuangươidânvungDTTS,

vùngsâu, vùngxa, vùngđặcbiệtkhókhănđươcnânglên,

diênmaovungDTTSvamiênnuiđãthayđổicănbảntheohướngtíchcực Đây cũng là sự khẳng định tính đúng đắn, hiệu lực, hiệu quả của Nghị định số 05/2011/NĐ-

CP”.Nghịquyết Hội nghịTrung ương 07-NQ/HNTW khóa IX vềcông tác dân tộc đãđiểm qua một sốquan điểm vềvấn đềdân tộc“Phát triển toàn diện chính trị, kinh

tế, văn hóa, xã hội và an ninh -quốc phòng trên địa bàn vùng dân tộc và miền núi; gắn tăng trưởng kinh tếvới giải quyết các vấn đềxã hội, thực hiện tốt chính sách dân tộc; quan tâm phát triển, bồi dưỡng nguồn nhân lực; chăm lo xây dựng đội ngũcán bộdân tộc thiểu số; giữgìn và phát huy những giá trị, bản sắc vănhóa truyền thống các dân tộc thiểu sốtrong sựnghiệp phát triển chung của cộng đồng dân tộc Việt Nam thống nhất

Ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế-xã hội các vùng dân tộc và miền núi, trước hết, tập trung vào phát triển giao thông và cơ sởhạtầng, xóa đói, giảm nghèo; khai thác

có hiệu quảtiềm năng, thếmạnh của từng vùng, đi đôi với bảo vệbền vững môi trường sinh thái; phát huy nội lực, tinh thần tựlực, tựcường của đồng bào các dân tộc, đồng thời tăng cường sựquan tâm hỗtrợcủa Trung ương và sựgiúp đỡcủa các địa phương trong cảnước.Công tác dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc là nhiệm vụcủa toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của các cấp, các ngành, của toàn bộhệthống chính trị”.[10]Đồng thời, Nghịquyết cũng nêu rõ những thành tựu và hạn chếcơ bản, đềra những mục tiêu, nhiệm vụvà giải pháp trong thời kỳđổi

mới.Bên cạnh đó cũng có nhiều văn kiện của nhà nước vềvấn đềnày được xây dựng, triển khai sâu rộng tới toàn thểđồng bào dân tộc thiểu số, coi đây là cơ sởpháp lý cho việc nghiên cứu, tìm hiểu nội dung đềtài, cụthể:Nghịquyết

số80/NQ-CP ngày 19/05/2011 của Chính phủ“vềđịnh hướng giảm nghèo bền vữngthời kỳtừnăm 2011 đến năm 2020” đã đềra các mục tiêu tổng quát, đến cụthể, đối tượng, được đặc biệt lưu ý là “ ưu tiên người nghèo là người dân tộc thiểu số, người cao tuổi, người khuyết tật, phụnữvà trẻem ” với phạm vi “xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi ” Ngoài ra, nội dung của Nghịquyết cònđềcập tới các chính sách hỗtrợgiảm nghèo nói chung, các chính sách hỗtrợgiảm nghèo đặc thù, đặc biệt ưu tiên tại các huyện nghèo, vùng sâu, vùng xa, vùng dân

tộc thiểu số.Quyết định số07/2006/QĐ-TTg ngày 10/01/ 2006 của Thủtướng Chínhphủphê duyệt chương trình phát triển kinh tếxã hội các xã đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc và miền núi giai đoạn 2006 –2010 (giai đoạn II chương trình 135) Trong đó, một trong các mục tiêu của chương trình là “cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào các dân tộc ởcác xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn một cách bền vững, giảm khoảng cách chênh lệch giữa các vùng, các dântộc trong cảnước”.

Chương trình 134 theo Quyết định 134/2004/QĐ-TTg vềhỗtrợđất sản xuất, đất ở,nhà ởvà nước sinh hoạt cho hộđồng bào dân tộc thiểu sốnghèo có đời sống khó khăn Một trong những mục tiêu cụthểcủa chương trình này là “ Đối với các thôn,bản có từ50% sốhộlà người dân tộc thiểu sốtrởlên, chính quyền trung ương sẽtrợcấp 100% kinh phí xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung Đối với các thôn, bản có từ20% đến dưới 50% sốhộngười dân tộc thiểu số, chính quyềntrung ương sẽtrợcấp 50% kinh phí xây dựng công trình cấp nước sinh hoạt tập trung”.Ngoài ra còn có một sốđềán được triển khai và mang lại hiệu quảcao như Đềán hỗtrợphụnữhọc nghề, tạo việc làm giai đoạn 2011 –2015 –Quyết định số295/QĐ-TTg, ngày 26/ 02/ 2010 của Thủtướng Chính phủ Nội dung của đềánđềcập tới mục tiêu, đối tượng của đềán được nêu rõ: “Lao động nữtrong độtuổi lao động, ưu tiên dạy nghềcho các đối tượng là người thuộc diện được hưởng chínhsách ưu đãi, người có công với cách mạng, hộnghèo, hộcó thu nhập tối đa bằng 150% thu nhập của hộnghèo, người dân tộc thiểu số, người tàn tật, người trong diện thu hồi đất canh tác, phụnữbịmất việc làm trong các doanh nghiệp”, các chính sách, các giải pháp chủyếu cho đềán này.Những văn kiện quan trọng trên là cơ sởchính trịthểhiện sựquan tâm sâu sắc, ưu tiên của Đảng và Nhà nước ta đối với đời sống của đồng bào dân tộc thiểu sốkhắp cảnước.Bên cạnh các văn kiện của Đảng và Nhà nước nhằm mục tiêu hướng tới giải quyết những khó khăn, hạn chế, các vấn đềđối với dân tộc thiểu số, đặc biệt là phụnữdân tộc thiểu số, vùng miền núi khó khăn, cũng có khá nhiều bài báo, cuốn sách viết vềvấn đềnày:Trong tạp chí Thông tin Phụnữsố8.3.2015 (Hội LHPN Việt Nam) tác giảTrần Quang Tiến

có bài viết “Phát huy tiềm năng kinh tếcủa phụnữViệt Nam đểphát triển đất nước” nội dung nói tới vai trò kinh tếcủa phụnữvà những vấn đềđặt ra, đồng thời chỉra các hoạt động hỗtrợphụnữphát triển kinh tếcủa Hội LHPN Việt Nam như hoạt động thoát nghèo có địa chỉ, tài chính vi mô, dạy nghềtạo việc làm và đưa ra các giải pháp phát huy vai trò kinh tếcủa phụnữ.Thông tấn xã Việt Nam có bài “Tiếp tục đềxuất các chính sách cho xóa đói, giảm nghèo”, mục chủtrương –chính sách-

chuyên đềdân tộc thiểu sốvà miền núi, cuốn PhụnữViệt Nam số30 ngày

27/07/2015, với nội dung trình bày mục tiêu và giải pháp, chương trình phối hợp của Ban chỉđạo: Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộtrong việc phát triển kinh tếxãhội, xóa đói giảm nghèo.Trang thông tin điện tử của nhiều tỉnh thành trong cả nướccũng có khá nhiều bài viết sâu sắc về công tác xã hội, chính sách xã hội đối với việc hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, mở mangngành nghề, thực hiện an sinh

xã hội cho đồng bào thiểu số.Đềán chính sách đặc thù hỗtrợphát triển vùng dân tộc thiểu sốvà miền núi giai đoạn 2016-2020đăng ngày 03/01/2016 trên trang điện tửBáo ảnh Dân tộc và miền núi Tác giảMinh Đức cho rằng đây là một chính sách nhằm giải quyết những khó khăn bức xúc vềđời sống kinh tế, xã hội của các

hộnghèo do Ủy ban Dân tộc xây dựng, nó là một chính sách quan trọng trong chiến lược công tác dân tộc giai đoạn mới Theo đó Chính sách dân tộc trong giai đoạnmới sẽđược xây dựng theo hướng dài hạn, phân rõ chính sách có tính chiến lược và chính sách giải quyết những vấn đềbức xúc, có tính tình huống; tiếp cận giảm nghèo theo hướng đa chiều Những chính sách phát huy hiệu quảsẽtiếp tục được thực hiện, và ngược lại sẽsửa đổi những chính sách không phù hợp, tiếp tục đềxuất chính sách mới Bảo đảm an sinh xã hội là góp phần thúc đẩy phát triển kinh tếxã hội của Phòng Bảo trợxã hội đăng trên cổng thông tin điện tửtỉnh Bình Thuậnngày 01/8/2016 Bài viếttrình bày công tác an sinh xã hội, phúc lợi xã hội trọng tâm trong giai đoạn 2016-2020 của tỉnh là “công tác giảm nghèo, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, thực hiện các chính sách trợgiúp xã hội cùng với việc đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội đểnângcao mức sống chung của người dân, tập trung chỉđạo thực hiện nhiều chương trình, dựán, chính sách và huy động nguồn lực của toàn xã hội đểtrợgiúp người nghèo, vùng nghèo vượt qua khó khăn, vươn lên thoát nghèo bền vững Trong đó các chính sách và giảipháp

giảm nghèo được được đềxuất triển khai đồng bộtrên cả3 phương diện: Giúp người nghèo tăng khảnăng tiếp cận các dịch vụxã hội cơ bản, nhất là vềy tế, giáodục, dạy nghề, trợgiúp pháp lý, nhà ở, nước sinh hoạt ; Hỗtrợphát triển sản xuất thông qua các chính sách vềbảo đảm đất sản xuất, tín dụng ưu đãi, khuyến nông -lâm -ngư, phát triển ngành nghề; Phát triển cơ sởhạtầng thiết yếu cho các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn; xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang ven biển; xã có

tỷlệhộnghèo cao” Ngoài ra, bài viết còn đềcập tới các nhiệm vụtrọng tâm cần tập trung thực hiện đểđạt được các mục tiêu vềan sinh xã hội và phúc lợi xã hội trong định hướng phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2020 của tỉnh.Trên cổng thông tin điện tửhuyện Bù Gia Mập tỉnh Bình Phước có bài “Kết quảthực hiện chính sách

an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu sốởhuyện

Bù Gia Mập”của tác giảLê Nga (ban Tuyên giáo huyện Bù Gia Mập) trình bày nội dung công tác lãnh đạo, chỉđạo và cốgắng trong việc thực hiện chính sách an sinh

xã hội, xóa đói -giảm nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu sốcủa huyện được triển khai thực hiện có hiệu quả, những kết quảmà các dựán, chương trình, chính sách mang lại đã góp phần to lớn trong việc thực hiện xóa đói giảm nghèo, phát triển cơ sởhạtầng, nâng cao dân trí, cải thiện dân sinh, đẩy lùi tập quán lạc hậu, xây dựng nông thôn mới theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, củng cốlòng tin của người dân nói chung và đồng bào dân tộc thiểu sốnói riêng đối với Đảng, chính quyền, tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc, an ninh chính trị, trật tựan toàn xã hội tại địa phương được giữvững ổn định.Bảo đảm an sinh xã hội vùng Tây Bắcđăng ngày 24 tháng 6 năm 2016 trên trang điện tửbáo Công thương, bài viết có đềcập tới vấn đềchung tay xóa đói giảm nghèo từviệc triển khai thực hiện Nghịquyết số30a/2008/NQ-CP của Chính phủvềChương trình hỗtrợgiảm nghèo nhanh và bền vững đối với các huyện nghèo ởvùng Tây Bắc (gọi tắt là Chương trình 30a), quá trình huy động sựhỗtrợtừcác nguồn lực khác nhau và quá trình đưa nội dung Nghịquyết vào thực tếtừng địa phương, bài viết cũng đềcập vềnhững giải pháp nhằm nâng cao hiệu quảcông tác an sinh xã hội đối với vùng Tây Bắc

Tác giảDiệp Hương có bài viết đăng ngày 22/11/2014 trên báo điện tửSơn La có bài “Giúp đồng bào các dân tộc thiểu sốphát triển kinh tếxóa đói giảm nghèo và nâng cao đời sống” trình bày những kết quảđạt được tại tỉnh Sơn La sau khi triển khai thực hiện các chính sách an sinh xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số,đây là sựcốgắng, nỗlực của chính quyền, các ngành chức năng trong việc tạo điều kiện cho các hộđồng bào dân tộc thiểu sốđặc biệt khó khăn được tiếp cận với khoa học kỹthuật, cây, con giống Đồng thời là sựtựnỗlực vươn lên thoát nghèo của đồng bào dân tộc thiểu sốSơn La, đểsựhỗtrợcủa Nhà nước thực sựtrởthành động lực giúp họthoát nghèo bền vững và vươn lên làm giàu cho bản thân, gia đình, địa phương.Cũng trên trang báo điện tửSơn La, tác giảQuốc Tuấn có bài viết

“PhụnữPhù Yên tích cực trong phong trào thi đua vềphát triển kinh tế, tăng thu nhập, xóa đói giảm nghèo bền vững”đăng ngày 16/11/2015 với nội dung Hội LHPN huyện Phù yên đã có nhiều đổi mới trong công tác lãnh đạo, chỉđạo triển khai thực hiện các chương trình, chính sách, phát động các phong trào thi đua

“Phụnữlàm kinh tếgiỏi”, “phụnữgiúp nhau phát triển kinh tếgia đình” , mạnh dạn xây dựng các mô hình phát triển kinh tế, phối hợp với các nguồn lực ngân hàng chính sách, Dựán PALD hỗtrợvốn cho chịem, đặc biệt là chịem vùng dân tộc