Giáo án nhập môn tin học: Giới thiệu về máy tính điện tử; hệ điều hành

Bộ giáo án Môn tin học cơ bản gồm 2 phần: Phần 1 giới thiệu về Máy tình điện tử và phần 2 giới thiệu về hệ điều hành. Bộ giáo án phù hợp cho việc giảng dạy cho các trường về môn tin học nhập môn. Bộ giáo án bản đẹp, dễ dàng chỉnh sửa và copy bằng Adobe.

Trang 1

Ngày soạn:… / /201 Lớp: Ngày giảng:

HỌC PHẦN: NHẬP MÔN TIN HỌC

Phần 1: Kiến thức cơ sở Bài 1 (Tiết 1+2): Máy tính điện tử; Hệ điều hành

I MỤC TIÊU CỦA BÀI

1 Về kiến thức

- Liệt kê được các thành phần cơ bản của một máy tính điện tử

- Trình bày được các bước thực hiện 5 thao tác với thư mục trên hệ điều hành Windows

2 Kỹ năng

- Thực hành thành thạo các thao tác tổ chức, quản lý thư mục, tập tin trên hệ điều hành

Windows

3 Thái độ

- Thái độ học tập nghiêm túc, sáng tạo Tham gia tích cực vào giờ giảng

II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

- Thuyết trình, diễn giải, đàm thoại

III PHƯƠNG TIỆN VÀ HỌC LIỆU

1 Đối với giảng viên

- Đề cương chi tiết

- Giáo trình liên quan đến môn học

- Kế hoạch bài dạy

2 Đối với học sinh

- Giáo trình

- Vở, bút

IV MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP

- Tại phòng thực hành tin

V TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1.Ổn định lớp học: Kiểm tra sỹ số lớp

2 Các hoạt động cơ bản

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

TG

HĐ CỦA GIẢNG VIÊN

HĐ CỦA NGƯỜI HỌC 1.Dẫn nhập

Tiết học hôm nay cô sẽ giới thiệu với các em

về các thành phần cơ bản của máy tính điện

tử và trình bày 5 thao tác cơ bản trên hệ điều

hành windows

Thuyết trình Lắng nghe và

liên tưởng đến nội dung bài hoc

Trang 2

2.Giảng bài mới

* Hoạt động 1: Máy tính điện tử

1.1.Kiến trúc chung của máy tính điện tử

(Mô hình kiến trúc chung của máy tính điện

tử)

a CPU

Gồm có các thành phần sau:

* Bộ nhớ trong (Central Processing Unit): có

nhiệm vụ chứa chương trình và dữ liệu trước khi

chương trình được thực thi

* Bộ điều khiển Cu ( Central Processing Unit):

có nhiệm vụ điều khiển hoạt động của tất cả các

thành phần của hệ thống máy tính theo chương

trình mà nó được giao thi hành

* Bộ số học và lôgic ALU (Arithmeric Logical

Unit): có nhiệm vụ thực hiện các thao tác tính

toán theo sự điều khiển của CU

b Bộ nhớ chính

Vẽ và giới thiệu kiến trúc chung của máy tính điện tử

?Quan sát mô hình bên Em hãy cho biết CPU gồm các thành phần nào?

Nhiệm vụ cụ thể của từng thành phần Gọi 1 vài Sv trình bày quan điểm của mình

Nhận xét và chốt lại vấn đề

?Quan sát mô hình bên Em hãy cho biết bộ nhớ chính được chia thành mấy loại

? Nêu nhiệm vụ cụ thể của từng loại bộ nhớ

Gọi 1 vài Sv trình bày quan điểm của mình

Quan sát và vẽ

mô hình

Quan sát, lắng nghe, thảo luận

Trình bày quan điểm về vấn đề

GV đưa ra Tổng hợp và ghi vào vở cá nhân

Quan sát, lắng nghe, thảo luận

CPU

Bộ nhớ

trong

AL

U

CU

Bộ nhớ chính

ROM

Bus hệ thống

Ghép nối ra

Thiết bị vào Thiết bị ra

Thiết bị ngoại vi

Ghép nối vào

Trang 3

2 loại bộ nhớ: Ram và Rom

* RAM - Bộ nhớ truy cập ngẫu

nhiên(Random Access Memory): dùng để lưu

các chương trình và dữ liệu khi máy tính hoạt

động, các dữ liệu đó sẽ bị mất khi tắt máy

hoặc mất điện

* ROM - Bộ nhớ chỉ đọc (Read Only

Memory): dùng để lưu giữ các chương trình

và dữ liệu dùng cho việc khởi động hệ thống,

các dữ liệu trong bộ nhớ này không bị mất

khi tắt máy hoặc mất điện

c Thiết bị vào (thiết bị nhập):

Có nhiệm vụ nhận các thông tin từ thế giới

bên ngoài, biến đổi sang dạng số một cách

thích hợp rồi đưa vào bộ nhớ trong

Vd: Chuột Bàn phím, máy scaner

d Thiết bị ra (thiết bị xuất):

Có nhiệm vụ đưa thông tin từ bộ nhớ trong ra

ngoài dưới những dạng mà con người yêu

cầu

Vd: Màn hình, máy in, loa

e Ngoài ra còn có Bus hệ thống: kết hợp

với các mạch ghép nối vào ra để liên kết các

khối của máy tính với nhau, thường có 3 bus

thành phần: bus địa chỉ, bus điều khiển, bus

dữ liệu

1.2 Các thế hệ máy tính

Máy tính đã trải qua 5 thế hệ:

* Thế hệ máy tính số không

- Đặc trưng: máy tính hoàn toàn là cơ khí, sử

dụng các bánh răng xe, năng lượng cung cấp

cho máy là sức người (quay tay)

* Thế hệ máy tính thứ nhất

? Trình bày nhiệm

vụ của thiết bị nhập

? Lấy vd minh họa Gọi 1 vài Sv trình bày quan điểm của mình

? Trình bày nhiệm

vụ của thiết bị nhập

? Lấy vd minh họa Gọi 1 vài Sv trình bày quan điểm của mình

Giới thiệu về hệ thống bus

Qua quan sát hàng ngày ?Theo các em máy tính đã trải qua bao nhiêu thế hệ?

trình bày đặc trưng của từng thế hệ Gọi 1 vài Sv trình bày quan điểm của mình

Lắng nghe, thảo luận

Lắng nghe, tổng hợp và ghi bài

Trang 4

- Đặc trưng: máy tính dùng đèn điện tử

* Thế hệ máy tính thứ hai

- Đặc trưng: máy tính dùng transistor

* Thế hệ máy tính thứ ba

- Đặc trưng: máy tính dùng mạch tích hợp IC

(Integrated Circuit)

* Thế hệ máy tính thứ tư

- Đặc trưng: dùng mạch VLSI (trong một

chip có thể có hàng nghìn, hàng trăm nghìn,

thậm chí hàng triệu transistor)

* Thế hệ máy tính thứ năm

- Đặc trưng: máy tính thông minh

1.3 Phân loại máy tính

Máy tính được phân làm 3 loại:

* Máy tính số: là loại máy tính sử dụng các

đại lượng vật lý biến thiên rời rạc để biểu

diễn các đại lượng cần tính toán

- Máy tính số có thể được phân chia theo các

tiêu chí như

+ Theo cách thực thi chương trình: ta sẽ có

máy tính số liên tiếp, máy tính số song song,

máy tính số liên tiếp - song song

+ Theo nhiệm vụ máy tính thực hiện: ta sẽ có

máy tính số chuyên dụng, máy tính số đa

năng

* Máy tính tương tự: là loại máy tính sử dụng

các đại lượng vật lý biến thiên liên tục để

biểu diễn các đại lượng cần tính toán (điện

áp, dòng điện)

* Máy tính lai: là loại máy tính kết hợp cả 2

nguyên lý trên tức là trong hệ thống có một

nửa là số, một nửa là tương tự

Do sự phổ cập của máy vi tính nên khi nói đến máy tính điện tử người ta nghĩ ngay đến máy

vi tính Thực ra còn

có các lớp máy tính khác: siêu máy tính, máy lớn và các máy tầm trung, trạm làm việc Tuỳ thuộc vào nguyên lý hoạt động mà máy tính điện tử được phân thành bao nhiêu loại máy tính?

Nội dung trên chúng ta cùng nhau tìm hiểu các thành phần cơ bản của máy tính điện tử, vậy nội dung tiếp theo chúng ta cùng

Lắng nghe, liên tưởng đến nội dung bài học tiếp theo

Trang 5

* Hoạt động 2: Hệ điều hành

2.1 Khái niệm, chức năng của hệ điều

hành

- HĐH là một bộ chương trình (phần mềm)

quán xuyến toàn bộ hoạt động của máy tính

điện tử

- Chức năng của HĐH

+ Điều khiển việc thực thi mọi chương

trình

+ Quản lý, phân phối và thu hồi bộ nhớ

+ Điều khiển các thiết bị

+ Điều khiển và quản lý việc vào/ra dữ

liệu

+ Làm nhiệm vụ trung gian

2.2 Giới thiệt một số HĐH

- Hệ điều hành MS – Dos: Sử dụng bằng các

câu lệnh

- Hệ điều hành Window: Giúp chúng ta làm

quen với máy tính, dùng máy tính với mục

đích để soạn thảo văn bản, trình bày văn

bản

+ Windows dễ học, dễ sử dụng hơn DOS nhờ

giao diện đồ họa thông qua hệ thống menu và

các hộp thoại

2.3 Khởi động và thoát khỏi Windows

* Khởi động Windows:

- Bấm nút power trên case

- Khởi động lại máy tính:

nhau tìm hiểu thế nào là hệ điều hành? Các thao tác

cơ bản trên hệ điều hành

? Theo em hiểu thế nào là HĐH

? HĐH có những chức năng gì

Giới thiệu về một số HĐH

Giới thiệu cách khởi động và thoát khỏi Windows

Lắng nghe, ghi bài

Quan sát và ghi bài để tiết sau thực hành

Trang 6

+ C1: Ctrl + Alt+ Delete

+ C2: Nhấn phím Reset

+ C3: Start->turnoff-> Restart

* Thoát khỏi Windows:

Trước khi tắt máy, phải tắt hết chương trình

đang chạy trên máy

+ C1: Start -> TurnOff my computer->

Turnoff

+ C2: Nhấn nút Power trên case

+ C3: rút nguồn điện

2.4 Giới thiệu về màn hình Destop, thanh

menu Tasbar

2.5 Khơ ̉ i động và thoát khỏi 1 chương trình

ứng dụng:

* Khơ ̉i động:

Cách 1: Kích đúng chuô ̣t vào chương trình

mà ba ̣n cần làm viê ̣c ở ngoài màn hình Desk

top

Cách 2: Start / Program/ cho ̣n chương trình

bạn cần làm viê ̣c

* Thoa ́ t khỏi 1 chương trình ứng dụng:

+ File/ Exit

+Ấn Clt + F4

+ Chọn 

2.6 Thao tác với hệ điều hành

a Tạo thư mục

B1: Bấm phải chuột vào MyComputer

B2: Bấm trái chuột vào tên ổ đĩa hoặc thư

mục muốn tạo thư mục trong đó

B3: Có 2 cách

C1: BTC vào File/New/Folder/ gõ tên thư

mục/ nhấn enter

C2: Di chuyển chuột đến vùng trắng/

BPC/New/Folder/gõ tên thư mục/ nhấn enter

b Đổi tên thư mục

B1: BPC vào thư mục muốn đổi

Giới thiệu cách khởi động và thoát khỏi

1 chương trình ứng dụng

Giới thiệu và minh họa thao tác tạo thư mục

Giới thiệu và minh họa thao tác đổi tên thư mục

Trang 7

B2: BTC vào Rename

B3: Gõ tên thư mục muốn đổi, nhấn enter

c Xóa thư mục

B1: BPC vào thư mục muốn xóa

B2: Ấn phím Delete trên bàn phím/enter

d Di chuyển hoặc sao chép các tệp và thư

mục:

* Sao chép tệp tin vào thư mục khác:

B1: Chọn tệp tin cần sao chép

B2: Trong bảng chọn Edit, chọn mục Copy(

nhấn tổ hợp phím Ctrl +C)

B3: Chuyển đến thư mục sẽ chứa tệp tin mới

B4: Trong bảng chọn Edit, chọn mục Paste

(nhấn phím tổ hợp Ctrl +V)

* Di chuyển tệp tin sang thư mục khác:

B1: Chọn tệp tin cần di chuyển

B2: Trong bảng chọn Edit, chọn mục Cut

B3: Chuyển đến thư mục sẽ chứa tệp tin mới

B4: Trong bảng chọn Edit, chọn mục Paste

(nhấn phím tổ hợp Ctrl +V)

Giới thiệu và minh họa thao tác xóa tên thư mục

Giới thiệu và minh họa thao tác di chuyển hoặc sao chép các tệp và thư mục

3 Củng cố kiến thức và củng cố bài

Qua nội dung bài học lý thuyết hôm nay các

em đã biết liệt kê các thành phần cơ bản trong

máy tính điện tử và trình bày được các thao

tác với hệ điều hành

Trả lời 1 số câu hỏi liên quan đến nội dung

bài học

Thuyết trình, vấn đáp Lắng nghe, trả lời câu hỏi

4 Hướng dẫn tự học, tự rèn luyện

- Tìm hiểu thêm các vấn đề liên quan đến:

máy tính điện tử; hệ điều hành

Thuyết trình Lắng nghe, ghi

nội dung yêu cầu

5 Nguồn tài liệu tham khảo

[1] Thạc Bình Cường, Giáo trình Tin học văn phòng, Nxb Giáo dục, 2011

[2] KS Công Tuân, Tin học văn phòng, Nxb Văn hóa thông tin, 2010

[3] Bùi Thế Tâm, Tin học cơ sở, Nxb Văn hóa thời đại, 2011

[4] Phạm Hưng, Tự học Power Point 2003, Nxb Văn hóa Thông tin, 2008

Ngày …tháng… năm ……

Ký duyệt của Trưởng bộ môn

(ký, ghi họ tên)

Ngày… tháng … năm…

Giảng viên

(ký, ghi họ tên)

Trang 8

Ngày soạn:… / /201 Lớp: Ngày giảng:

Bài 2: Kiến thức cơ sở Bài 2 (Tiết 3+4): Thực hành Máy tính điện tử; Hệ điều hành

I MỤC TIÊU CỦA BÀI

1 Về kiến thức

- Liệt kê được các thành phần cơ bản của một máy tính điện tử

- Trình bày được các bước thực hiện 5 thao tác với thư mục trên hệ điều hành Windows

2 Kỹ năng

- Thực hành thành thạo các thao tác tổ chức, quản lý thư mục, tập tin trên hệ điều hành

Windows

3 Thái độ

- Thái độ học tập nghiêm túc, sáng tạo Tham gia tích cực vào giờ giảng

II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY

- Vấn đáp, diễn giải

III PHƯƠNG TIỆN VÀ HỌC LIỆU

1 Đối với giảng viên

- Giáo trình liên quan đến môn học

- Kế hoạch bài dạy

2 Đối với học sinh

- Giáo trình

- Máy tính

IV MÔI TRƯỜNG HỌC TẬP

Tại phòng thực hành tin

V TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1.Ổn định lớp học: Kiểm tra sỹ số lớp

2 Các hoạt động cơ bản

NỘI DUNG

HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

TG

HOẠT ĐỘNG CỦA GIẢNG VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA NGƯỜI HỌC 1.Dẫn nhập

Tiết học hôm nay cô sẽ giới thiệu với các em về các thao tác cơ bản trên hệ điều hành windows

Để củng cố cho kiến thức trên tiết học hôm nay chúng ta cùng nhau thực hành: Thực hiện một số thao tác với hệ điều hành qua bài tập cụ thể

Thuyết trình Lắng nghe và liên

tưởng đến nội

dung bài hoc

2 Hướng dẫn ban đầu;

Trang 9

Phân chia các sinh viên vào các máy thực

hành;

Nhắc lại nội dung lý thuyết liên quan đến bài

thực hành

1.1 Kiến trúc chung máy tính điện tử

+ Thiết bị nhập

+ Thiêt bị xuất

2.2 Hệ điều hành

+ Khởi động và thoát khỏi HĐH Windows

+ Thoát khỏi chương trình ứng dụng

+ Các thao tác với HĐH

Vấn đáp, đoàn thoại

Đưa ra yêu cầu bài

thực hành

Thảo luận và đưa

ra câu trả lời

Thực hành theo

yêu cầu của bài

3 Hướng dẫn thường xuyên;

Bài tập thực hành

Bài 1: Tạo các cây thư mục sau

Bài 2: Thực hiện theo các yêu cầu sau

Thư mục cần đổi tên Tên sẽ đổi

Đưa ra yêu cầu bài thực hành

Quan sát và hướng dẫn 1 số Sv các lỗi khi thực hành

Thuyết trình, làm mẫu bài thực hành

Thực hành theo yêu cầu của bài

Thực hành Quan sát GV chữa bài để phát hiện ra những lỗi đã mắc phải trong giờ thực hành Khắc phục trong giờ sau

D:\

Document

Lớp …………

Họ vàtên sinh viên

Bàithực hành Giáo án

Kế hoạch

Lớp 1 Lớp 2

Quý 1 Quý 2

Trang 10

thành

Trường CĐ VHNT Tây

Bắc\TT Tin học\ Quý 1

BPQL Web

Bắc\TT Tin học\ Quý 2 BPQL Mạng

Bắc\Giáo án\Lớp 1

BM QLVH

Bắc\Giáo án\Lớp 2 BM LSVMTG

Bắc\Giáo án

Khoa SP

ÂN Trường CĐ VHNT Tây

Bắc\Hiệu phó\Hiệu phó 1

BM Tiếng Anh

Bắc\Hiệu phó\Hiệu phó 2 BM học Tin

Bắc\Hiệu phó

Khoa TN

Lớp \ Họ và tên sinh

viên\Hiệu phó\ Hiệu phó 1

Cẩm Ly

Lớp \ Họ và tên sinh

viên\Hiệu phó\ Hiệu phó 2

Đan Trường Lớp \ Họ và tên sinh

viên\Hiệu phó

Giải trí

Bài 3: Thực hiện xoá thư mục theo yêu cầu

- Xóa cây thư mục Trường CĐSL

- Xóa thư mục Giải trí trong cây thư mục Lớp

4 Hướng dẫn kết thúc;

Chữa bài cho học sinh, Từ những lỗi sai phổ biến

để củng cố lại kiến phần còn chưa hiểu rõ