Sáng kiến là gì ? Đó là ý kiến mới, có tác động làm cho công việc tiến hành được tốt hơn. Có hai loại ý kiến mới: Ý kiến mới đã được áp dụng và ý kiến mới chưa được áp dụng. Kinh nghiệm : Là điều hiểu biết có được do tiếp xúc với thực tế , do từng trải. Kinh nghiệm không phải là nội dung thụ động của ý thức , mà là sự tác động thực tiễn của con người đến thế giới khách quan.
Trang 1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO TRẺ LÀM QUEN
VỚI CHỮ VIẾT “n,m,l” CHỦ ĐỀ “ ĐỘNG VẬT” 5 - 6 TUỔI
A PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới và phát triển Trong
đó vấn đề giáo dục có vai trò quan trọng làm nòng cốt cho quá trình phát triển chính vì vậy mà trong các văn kiện qua các kỳ đại hội, Đảng ta đều quan tâm đến yếu tố Giáo dục và Đào tạo trở thành quốc sách hàng đầu và kiểm định vấn đề Giáo dục và Đào tạo
là sự nghiệp của toàn xã hội
Giáo dục Mầm non là một bộ phận trong hệ thống giáo dục quốc dân, là ngành học đầu tiên, là mắt xích đầu tiên, có một vị trí, vai trò quan trọng đặt nền móng cho các cấp học sau này với mục tiêu là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm
mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, tạo tiền đề về vật chất và tinh thần cho trẻ tiếp thu tốt chương trình giáo dục phổ thông
Ở trường mầm non, đặc biệt là một trường nằm ở vùng sâu, vùng xa như trường mầm non chúng tôi, đây là một địa bàn đa số dân cư là dân tộc thiểu số, giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ Vì vậy phát triển ngôn ngữ cho trẻ là nhiệm vụ hết sức quan trọng Nó giúp trẻ lĩnh hội cả 3 thành phần của ngôn ngữ: phát âm, vốn từ, ngôn ngữ Phát triển ngôn
ngữ cho trẻ lứa tuổi nhà trẻ là dạy trẻ nghe hiểu và giao tiếp bằng ngôn ngữ (âm, từ,
câu, lời nói) Phát triển ngôn ngữ ở tuổi mẫu giáo là nói mạch lạc Người giáo viên mầm
non có vai trò hết sức quan trọng trong việc giúp trẻ phát âm đúng bởi ngay từ lúc còn nhỏ khi học nói trẻ đã cần phải nhớ được phải nói như thế nào Việc ghi nhớ này diễn ra một cách tự phát trong quá trình bắt chước lời nói của ông bà, cha mẹ, cô giáo và từ những chữ cái đầu tiên trẻ được học chuẩn nhất sẽ là nền tảng cho sự phát triển ngôn ngữ mạch lạc, ngôn ngữ viết được chính xác… kết quả là ngôn ngữ của trẻ được hình thành Do đó nhiệm vụ của người giáo viên là tổ chức xây dựng môi trường ngôn ngữ,
tổ chức các hoạt động để trẻ được nghe, được bắt chước và được nói một cách chuẩn mực nhất
Phát triển ngôn ngữ trong đó hoạt động dạy trẻ làm quen với chữ viết nó có một tầm rất quan trọng Qua việc làm quen với chữ viết giúp trẻ nhận biết được 29 chữ cái, kiểu chữ in thường và viết thường, nhận biết và phân biệt được đặc điểm giống nhau, khác nhau trong nhóm chữ cái, và qua bộ môn này giúp trẻ phát âm đúng chuẩn chính xác tiếng việt Đây là tiền đề giúp trẻ chuẩn bị vào lớp 1 ở bậc tiểu học Thông qua hoạt động này còn giúp trẻ rèn luyện phát âm củng cố kiến thức và mở rộng vốn từ cho trẻ
Bản thân tôi là một giáo viên Mầm Non được nhà trường phân công công tác giảng dạy trẻ ở độ tuổi 5 – 6 tuổi Qua những năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen với chữ viết không phải là việc dễ làm, đặc biệt đối tượng ở đây lại là con
em vùng dân tộc thiểu số, kinh tế đặc biệt khó khăn, giao tiếp hàng ngày với nhau chủ yếu là bằng tiếng mẹ đẻ vì vậy đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khó, tìm hiểu, biết vận dụng những linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy dủ kiến thức của bộ môn, để từ đó trẻ có sự tập trung chú ý và thực sự có hứng thú, có tính
Trang 2kỷ luật trong học tập đặc biệt là giúp ích cho các em sau này khi tiếp xúc ngoài xã hội sẽ không còn phải bỡ ngỡ
Qua những năm giảng dạy, tôi nhận thấy nhóm chữ cái n,m,l là một trong những nhóm chữ cái gây khó khăn nhất cho trẻ của tôi trong quá trình học nói và học viết Đó
là hiện tượng phát âm không đúng so với chuẩn chính tả Riêng với trường hợp ngọng hai phụ âm l - n vì phạm vi quá hẹp, sự đối lập lớn nên hầu hết mọi người đều nhận thấy
sự lệch chuẩn này
Nhận thức được tầm quan trọng của việc học chữ viết, tôi luôn cố gắng thực hiện tốt chuyên đề, học hỏi kinh nghiệm bạn bè, đồng nghiệp, tham khảo trên mọi phương tiện thông tin đại chúng và với ước mơ xóa nạn mù chữ và nói ngọng cho con em xã nhà Vì vậy mà tôi đã nghiên cứu và lựa chọn đề tài “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với chữ viết “ n,m,l” chủ đề “ Động vật” 5 – 6 tuổi làm tiền đề cho những nhóm chữ cái sau
B PHẦN II: NỘI DUNG
1 THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN
Cho trẻ Mẫu giáo 5 tuổi làm quen với chữ cái là một việc thực sự khó khăn bởi cho trẻ làm quen với chữ cái là điều hết sức mới mẻ, lần đầu tiên trẻ được làm quen với
29 chữ cái, ở các lớp dưới trẻ chưa hề được làm quen, trẻ ở đây lại là con em vùng dân tộc thiểu số, quen sử dụng tiếng mẹ đẻ, vốn tiếng việt còn hạn chế ngoài ra một số cháu còn nói lắp, nói ngọng, nhận thức của trẻ còn chênh lệch nhau, bản thân cô giáo lại là người kinh không am hiểu tiếng dân tộc nên việc truyền thụ kiến thức cho trẻ bản thân tôi gặp rất nhiều khó khăn Hơn nữa học chữ cái còn đòi hỏi ở trẻ khả năng tập trung chú ý, khả năng tri giác trọn vẹn một từ, ghi nhớ hình ảnh của từ và khả năng tư duy sáng tạo Trẻ Mẫu giáo rất dễ nhớ nhưng cũng chóng quên nếu không được thường xuyên ôn luyện đặc biệt với những nhóm chữ cái khó học như n,m,l và nhiều nhóm chữ cái khác Qua nhiều năm dạy trẻ ở lớp năm tuổi, ở vùng đặc biệt khó khăn, tôi nhận thấy, thực tế chất lượng cho trẻ làm quen với chữ cái chưa cao, trẻ chưa thực sự hứng thú trong việc học chữ cái, chủ yếu là trên tiết học còn khô khan, gò ép và dạy theo giáo
án mẫu Các trò chơi nhằm mục đích ôn luyện cuối các tiết học và giờ hoạt động góc, các giờ chơi thường lặp đi lặp lại nhàm chán, đơn điệu cô chưa biết tận dụng cơ hội để cho trẻ luyện tập, kích thích trẻ hoạt động với chữ cái Đặc biệt cô chưa thực sự chú ý để tìm ra lỗi phát âm và sửa lỗi cho trẻ nhiều trẻ còn nói ngọng, nói lắp Dạy trẻ còn mang tính đồng loạt chưa thực sự chú trọng đến cá nhân của trẻ Ngoài ra cô giáo cũng chưa biết phối hợp với phụ huynh, cố gắng thực sự tìm tòi tham khảo tài liệu, trên các thông tin đại chúng để tìm ra và làm các đồ dùng, đồ chơi cho trẻ làm quen chữ cái, tạo môi trường cho trẻ hoạt động còn nghèo nàn chưa thực sự thu hút được trẻ chú ý học chữ cái
Từ những thực trạng trên đây gây không ít khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của cô và khả năng tiếp thu bài của trẻ Đó là sự bất cập giữa gia đình và nhà trường, vì vậy mà kết quả đầu năm học 2012 – 2013 của trẻ đạt được như sau: Lớp có
21 Cháu 5 tuổi
1 Trẻ nhận biết và phát âm đúng chữ cái n,m,l 7/21 Trẻ đạt tỷ lệ 33%
2 Trẻ cầm vở, để vở, ngồi tô đúng tư thế 10/21 Trẻ đạt tỷ lệ 48 %
Trang 33 Trẻ tô, viết đúng chữ cái n,m,l 8/21 Trẻ đạt tỷ lệ 38 %
4 Trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạt độnglàm quen chữ viết n,m,l 10/21 Trẻ đạt tỷ lệ 48 %
5 Biết cách cầm sách, mở sách ra xem và quytrình đọc chữ cái. 9/21 Trẻ đạt tỷ lệ 43 %
Xuất phát từ tình hình thực tế khảo sát hoạt động làm quen với chữ cái đầu năm học của lớp tôi với yêu cầu đặt ra cùng với vị trí, vai trò, tầm quan trọng của hoạt động làm quen với chữ viết trong việc giáo dục trẻ Trong năm học 2012- 2013 này tôi quyết tâm đi sâu nghiên cứu và tìm các biện pháp rèn và giúp trẻ nâng cao chất lượng trong hoạt động làm quen chữ cái n,m,l trong quá trình thực hiện tôi đã gặp những thuận lợi
và khó khăn sau:
- Lớp luôn luôn được sự quan tâm của Ban Giám hiệu nhà trường, các cấp uỷ Đảng và chính quyền địa phương luôn quan tâm chăm lo cho công tác giáo dục
- Hai giáo viên đứng lớp mẫu giáo lớn Chăm Hiêng đều đạt trình độ chuẩn trở lên, trong đó có 1 giáo viên là giáo viên giỏi cấp huyện, luôn yêu nghề, mến trẻ, nhiệt tình, năng động
- Ban Giám hiệu đã có kế hoạch chỉ đạo chuyên đề làm quen với chữ cái, từ đó giáo viên đứng lớp rất thuận tiện cho việc thực hiện kế hoạch
- Lớp được trang bị bộ bàn ghế ngồi học đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra, được trang bị ti vi, loa đài, đầu đĩa thuận lợi cho việc dạy và học
- Bên cạnh những thuận lợi còn có những khó khăn sau: Phụ huynh của lớp nghề nghiệp chủ yếu là làm ruộng trình độ học vấn đa số là hết cấp hai hoặc hết cấp một là bỏ nên nhiều phụ huynh chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc học nói, viết, còn xem nhẹ việc học ở độ tuổi này còn cho con nghỉ tùy tiện, mặt khác nhiều phụ huynh lại nôn nóng trong việc học chữ của con nên đã bày trước tập đọc, viết dẫn đến việc tiếp thu bài của trẻ không đồng đều, viết còn sai nét chữ, ngoài ra một số cháu còn nói ngọng nên phát âm chữ n – l, l – n như cháu: Cháu thịnh, cháu thùy linh, cháu tú uyên…nên ảnh hưởng đến việc phát âm của trẻ
Phát huy những thuận lợi, khắc phục mọi khó khăn cùng với ý trí quyết tâm của bản thân tôi đã xây dựng các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với chữ cái n,m,l như sau:
2 BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
* Biện pháp 1: Gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động làm quen chữ cái n,m,l
Có thể nói, trẻ em là một thực thể tự nhiên, giáo dục bắt đầu từ đứa trẻ, trẻ là trung tâm của mọi hoạt động Muốn đạt được mục tiêu đó trước tiên tôi phải chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Trẻ ở đây sự tập trung chú ý chưa bền vững, trẻ thích những cái đẹp, mới lạ có hấp dẫn cao, nên việc gây hứng thú cho trẻ ở hoạt động này lại càng quan trọng hơn bởi tính chất cứng nhắc và khô khan có phần "kỷ luật" Nếu như
cô giáo cứ ép buộc trẻ ngồi học một cách tuân thủ như một học sinh tiểu học hoặc một tiết dạy không có sáng tạo, dập khuôn chưa có hình thức đổi mới còn theo phương pháp cũ dẫn đến trẻ uể oải trong tiết học phân tán tư tưởng, nhàm chán, tiếp
Trang 4dùng cho cô và trẻ vì đồ dùng rất cần thiết, trẻ mẫu giáo suy nghĩ bằng hình thức tư duy hình tượng, tư duy gắn liền với tình cảm Trẻ ghi nhớ những gì gây ấn tượng mạnh, một câu chuyện hấp dẫn hay một bức tranh đẹp mới lạ Chính vì thế, khi dạy một tiết "Làm quen chữ cái" tôi cho rằng: Đồ dùng trực quan là yếu tố đầu tiên
yêu cầu điểm đặc biệt phải bảo đảm an toàn Bước đầu tôi cho trẻ được làm quen với
từng chữ cái có trong nhóm chữ cái n,m,l và trẻ được lần lượt làm quen các chữ qua vật chất, tranh ảnh mà trong đó có chứa một chữ cái mà tôi định cho trẻ làm quen
Ví dụ: Trẻ làm quen với chữ m,n,l (chủ đề động vật) để gây hứng thú cho trẻ:
Trước tiên là cách vào bài đã gây sự hứng thú đối với trẻ, để làm quen với chữ m tôi đọc câu đố về con gà mái:
Con gì quang quác Cục tác cục te
Đẻ trứng tròn xoe Gọi người đến lấy
Là con gì?
Trẻ suy nghĩ và đoán con gà mái, tôi cho trẻ xem bức tranh “Gà mái” trên màn hình vi tính tôi đã tạo slie sẵn và cho trẻ đọc từ dưới bức tranh nhiều lần sau đó cho trẻ lên tìm các chữ cái đã học, hỏi trẻ còn chữ cái gì chưa được học? sau đó giới thiệu chữ cái cần làm quen cho trẻ là chữ m
Tiếp đến chữ "n" tôi thay đổi hình thức gây hưng phấn cho trẻ bằng cách cho
cả lớp hát bài “Chú voi con ở bản đôn” và vận động theo bài hát, sau đó hỏi trẻ bài hát nói về con gì ? sống ở đâu? Trong rừng còn có con gì nữa? Cho trẻ kể và tôi cho trẻ xem một bức tranh về “ Con nai” đố trẻ đó là con gì? trẻ tò mò và đoán “ con nai” sau đó tôi giới thiệu dưới bức tranh có từ "Con nai" cho trẻ đọc từ dưới tranh và cho trẻ lên tìm 2 chữ cái giống nhau tiếp theo tôi cho trẻ làm quen với chữ "n"
Cho trẻ làm quen với chữ l tôi cho trẻ chơi trò chơi “ghép tranh” và hỏi trẻ các bạn ghép được tranh con gì? Sống ở đâu? tôi cho trẻ xem bức tranh “Con lợn” và đọc từ dưới bức tranh nhiều lần sau đó cho trẻ lên tìm chữ cái thứ ba phía bên phải vào và hỏi trẻ đây là chữ gì? sau đó giới thiệu chữ cái cần làm quen cho trẻ
Bước vào phần trò chơi củng cố, để thêm phần hứng thú tôi tạo các trò chơi trên vi tính và lồng tiếng vào trò chơi như trò chơi : “Ai ghép giỏi nào” tôi cắt các nét chữ cái rời ra, để cho trẻ lên và tìm nét chữ cái ghép vào cho đúng, hay trò chơi “ Tìm chữ cái còn thiếu trong từ” Tôi sưu tầm các hình ảnh trên mạng internet như: hình ảnh con mèo, con lươn, con gà mái, con nai tạo có tên dưới hình ảnh còn thiếu chữ cái n(m,l) và một số chữ cái cùng nhóm n,m,l và khác nhóm, tôi tạo hiệu ứng cho một số chữ cái đó, trẻ sẽ được lên và chọn chữ cái còn thiếu trong từ Cứ như vậy trẻ vừa được trải nghiệm thao tác trên vi tính vừa được củng cố chữ cái n,m,l
Hoặc để chuẩn bị cho trò chơi ở tiết 2, tiết tập tô chữ cái n,m,l Tôi huy động trẻ sưu tầm bìa catton, tranh ảnh, hoạ báo về các con vật có chứa chữ cái n,m,l như: con nai, gà mái, con lươn, chim họa mi, chim chào mào, gà con, gõ kiến, con bướm Hướng dẫn trẻ cắt sát mép các hình ảnh đó Khi vào trò chơi cô giới thiệu
Trang 5các nơi sinh sống của các con vật và con nào thì phải về nơi ở của con đó, trẻ được cắt dán sẽ tạo cho sự khéo léo của đôi tay và thuận lợi trong việc viết chữ, dán các chữ cái lên các con vật trẻ sẽ hứng thú hơn với chính đồ dùng mình làm ra Hoặc trước giờ tập tô, trong thời gian đón trẻ, tôi cho một số trẻ đến trước vẽ một số con vật có tên chứa chữ cái n,m,l rồi tô thật đẹp cô viết tên còn thiếu chữ cái n(m,l) ở phía dưới bức tranh để trẻ điền chữ cái còn thiếu trong từ với cách làm đồ dùng, đồ chơi như vậy tôi thấy có những hiệu quả đáng kể Trước hết là giảm sự đầu tư của nhà trường cũng như giáo viên trong điều kiện kinh tế eo hẹp và cái được lớn nhất ở đây là trẻ có hứng thú khi tham gia làm đồ dùng cho tiết học, trẻ sôi nổi học hơn vì mình có góp phần trong đó
Ngoài ra để thêm phần hưng phấn và ghi nhớ sâu sắc về chữ cái tôi còn sáng tác bài hát về chữ cái n,m,l để trẻ có thể hứng thú hơn trong khi học cũng như khi chơi trẻ có thể hát bất cứ lúc nào: Lời bài hát: Sáng hôm nay, cô dạy em làm quen chữ n, có một nét thẳng và một nét móc, chữ n,n chữ n,n cô dạy chúng em
Kết quả từ việc tôi và trẻ cùng chuẩn bị làm đồ dùng học tập, tôi thấy trẻ hứng thú hơn vào tiết học, bản thân tôi lên lớp tự tin hơn, gần gũi với trẻ hơn
* Biện pháp 2: Tự học tập và tìm tòi sáng tạo các trò chơi khác nhau cho trẻ làm quen với chữ cái n,m,l.
Chơi là một hoạt động chủ đạo đối với trẻ mầm non, trẻ học mà chơi, chơi mà
học, thông qua các trò chơi trẻ lĩnh hội được các kiến thức mà cô giáo cần củng cố và cung cấp kiến thức và trẻ thích học thông qua các trò chơi để tránh nhàm chán, gò bó và bắt buộc Đặc biệt nắm được đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo là thường hiếu động, hay bắt chước và nói theo cô, trẻ chưa biết phân tích cách cấu tạo về âm Do đó có nhiều lỗi phát âm trong tiếng việt Chính vì vậy mà tôi đã xây dựng các trò chơi luyện phát âm đúng các âm phù hợp
Ví dụ: Các trò chơi "Bắt chước tiếng kêu của các con vật" để rèn luyện phát
âm cho trẻ như: Gà con kêu "chiếp chiếp", ếch kêu " ộp ộp", vịt con kêu "vít vít" để trẻ phát âm theo cô một cách tự nhiên và cô không cần phải giải quyết cho trẻ cách khép môi, bật hơi
Hay trò chơi “Thi giọng hát hay” với trò chơi này trẻ có thể luyện giọng nói của mình được lưu loát hơn, khi phát âm chữ cái sẽ dễ lấy hơi sâu hơn
Ngoài ra tôi còn học tập và nghiên cứu các trò chơi từ các đồng nghiệp, qua các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ, của trường, qua sách báo, sau khi học tập tôi đã nghiên cứu vận dụng những trò chơi phù hợp vào các góc chơi, hoặc các tiết học chữ cái nhằm ôn luyện củng cố các chữ cái đã học
* Ví dụ trò chơi 1: “ Bé cùng nhau kể chuyện sáng tạo” ở trò chơi này trẻ kể chuyện
sáng tạo trong góc văn học
Chuẩn bị: - Một số bức tranh trẻ vẽ trong hoạt động tạo hình hoặc hoạt động góc
- Một số hình ảnh về động vật được cắt rời
Cách chơi: Tôi cho 2-3 trẻ chơi: Trẻ tự lựa chọn hình ảnh, kể theo ý thích nhằm
mục đích luyện phát âm và phát triển ngôn ngữ, vốn từ, óc sáng tạo, sự tưởng tưởng và tích cực của trẻ ở mọi lúc mọi nơi
Trang 6Tranh minh họa 1: Bé cùng nhau kể chuyện sáng tạo
* Trß ch¬i 2: “ Ong tìm chữ” Trò chơi này nhằm củng cố các chữ cái đã học, kỹ năng
tập viết, vẽ, chọn chữ cái, theo ký hiệu tranh mẫu có sẵn
Chuẩn bị: Các hình ảnh và tên của các con vât, bút dạ
Cách chơi: Trẻ nhìn vào hình ảnh của các con vật và nối hình ảnh với chữ cái
chứa trong từ của các con vật đó Sang ngày hôm sau để tránh nhàm chán, cũng với trò chơi này tôi cho trẻ tìm chữ cái n,m,l có chứa trong từ của các con vật và cho trẻ khoanh tròn, đếm các chữ cái mà trẻ tìm được
Hay trò chơi “ Giải mã chữ cái” Tôi chuẩn bị các hình ảnh và các chữ cái có trong hình ảnh, ở phía dưới tôi cũng vẽ các hình ảnh để cho trẻ chơi
Chuẩn bị: - Một tấm bìa lớn có hình ảnh về các con vật được ký hiệu chữ cái
n(m,l) phía dưới là các hình ảnh chứa tên của các con vật còn thiếu chữ cái trẻ cần tìm kiếm
Cách chơi: Tôi cho trẻ quan sát các hình ảnh và trẻ nhận biết được các chữ cái có
trong tên của các con vật, ở phía dưới của các hình ảnh, trẻ tìm chữ cái gì còn thiếu trong từ và viết chữ cái đó vào Sau khi trẻ đã chơi thành thạo tôi có thể thay đổi hình ảnh và ký hiệu chữ cái khác để trẻ chơi không nhàm chán
Trang 7Tranh minh họa 2: Trò chơi “Ong tìm chữ”
*Trò chơi 3: Bé tập ghép vần
Đối với trò chơi này tôi cắt chữ cái rời in thường, in hoa, viết thường và các hình ảnh có tên chưa chữ cái n,m,l…để nhằm củng cố các chữ cái đã học và chữ cái n,m,l
Chuẩn bị: Tranh có tên của các con vật, và các chữ cái rời
Cách chơi: Tôi cho trẻ tự nhặt chữ cái và ghép chữ cái tạo thành từ theo tranh
giống với mẫu của cô, mỗi chủ đề tôi chuẩn bị nhiều tranh để trẻ thay đổi thường xuyên theo ý thích của mình
Tranh minh họa 3: Trò chơi “Bé tập ghép vần”
Trang 8Trò chơi 4: Bé tập viết chữ
Đối với trò chơi này nhằm củng cố các chữ cái đã học, trí thông minh và óc sáng tạo, sự khéo léo của đôi bàn tay khi trẻ tập viết
Cách chơi: Tôi chuẩn bị cho trẻ một số kí hiệu phù hợp với chủ đề tương ứng với
chữ cái đã cho trước, trẻ đếm số lượng kí hiệu và tìm viết chữ cái ghép vào sao cho tạo thành từ có nghĩa, với trò chơi này tôi luôn thay đổi hình, kí hiệu của các chữ cái sao cho từ mà trẻ viết được, trẻ đọc lên củng cố được chữ cái cần làm quen như n,m,l
( Hình ảnh minh họa)
Tranh minh họa 4: Trò chơi “Bé tập viết chữ”
Trò chơi 5: “ Xếp chữ cái theo quy luật”
Cách chơi : Đối với trò chơi này tôi chuẩn bị sẵn các hình ảnh của các con vật có
tên chứa chữ cái n(m,l), tôi dán các chữ cái n,m,l vào các hình ảnh đó và cho trẻ xếp theo quy luật mà trẻ thích , sau mỗi chủ đề nhánh tôi lại thay hình ảnh, chữ cái để trẻ hứng thú chơi hơn
Tranh minh họa 5: Trò chơi “Xếp chữ cái theo quy luật”
Trang 9Ngoài các trò chơi ở góc hay trong hoạt động làm quen với chữ viết ra trong hoạt động chiều, hoạt động ngoài trời, mọi lúc mọi nơi, tôi cũng sáng tạo ra các trò chơi nhằm ôn luyện về chữ cái n,m,l như
Trò chơi “Qua cầu ghép chữ”
Chuẩn bị: Các nét chữ cái được cắt rời có thể tạo thành chữ cái n,m,l, bảng dính, 2
ghế dài trang trí làm cầu, đàn ghi các bài hát về chủ đề động vật
Cách chơi: Tôi chia trẻ làm 2 đội chơi, lần lượt mỗi bạn trong một đội phải chọn
cho mình một nét chữ cái đi qua cầu và lên gắn nét đó vào bảng, bạn tiếp theo phải chú
ý lấy một nét sao cho ghép với nét thứ nhất tạo thành một chữ cái, nếu như chữ cái có 3 nét như chữ m thì bạn tiếp theo phải lên ghép nét thứ ba nữa để tạo thành chữ m, kết thúc một bản nhạc, đội nào ghép được nhiều chữ cái đội đó là đội chiến thắng
Luật chơi: Mỗi bạn một lần lên chơi chỉ được ghép 1 nét chữ cái và đi thăng bằng
qua cầu không bị rơi xuống cầu
Hay trò chơi: “Xúc xắc vui vẻ”
Chuẩn bị: 2 cái ống đựng xúc xắc, các con xúc xắc có chứa chữ cái n,m,l.
Cách chơi: Chia trẻ ra làm 2 đội, mỗi đội cử ra một đội trưởng lên đặt cược chữ cái
mình đoán sẽ lật được, trẻ đặt cược xong, hai đội sẽ thi đua nhau lắc, vừa lắc vừa hát bài xúc xắc xúc xẻ sau đó đổ ống ra và kiểm tra xem đội nào thắng cuộc và đọc to chữ cái
đó lên và ghi lại kết quả chơi, sau 3 lần chơi đội nào ghi được nhiều điểm nhất đội đó thắng cuộc
Luật chơi: Đội thua cuộc phải hát một bài hát bắt đầu bằng chữ n hoặc m hoặc l Hay trò chơi: “ Nhà chăn nuôi giỏi”
Chuẩn bị: Hình ảnh của các con bò cười trong hình ảnh có chữa chữ cái n hoặc m
hoặc l
Cách chơi: Chia làm 2 đội chơi, mỗi đội chọn cho mình một hình ảnh con bò cười,
giải đáp hình ảnh đó bằng cách hát một bài hát hoặc đọc thơ về chủ đề động vật mang
âm n,m,l
Ví dụ: Bài: Một con vịt, nàng tiên ốc, mèo đi câu cá …
Tất cả các trò chơi trên tôi đã vận dụng và hướng dẫn trưc tiếp cho trẻ lớp tôi Tôi nhận thấy kết quả trẻ hoạt động tích cực và rất hứng thú, kích thích được tính tò mò, ham hiểu biết của trẻ, Phát huy được vốn từ của trẻ, củng cố được các cữ cái đã học Với sự suy nghĩ tìm tòi và sáng tạo trong việc giúp trẻ làm quen chữ cái thông qua các trò chơi tôi nhận thấy kết quả giờ học “ Làm quen với chữ cái n,m,l” đạt kết quả cao
* Biện pháp 3: Tạo môi trường cho trẻ hoạt động làm quen chữ cái n,m,l
Ở lưa tuổi mầm non trẻ rất tò mò, thích khám phá Nhưng tính tò mò, khám phá của trẻ phải được định hướng theo hướng tích cực, phải được người lớn nhất là cô giáo tạo mọi cơ hội thì trẻ mới phát huy được
Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lại đẹp mắt, hấp dẫn là gây được sự chú ý của trẻ Vì thế, việc tạo môi trường "Làm quen chữ cái" trong lớp học rất cần thiết để làm nổi bật chủ đề Hàng ngày vào những lúc vui chơi hay rãnh rỗi tôi và trẻ thường
Trang 10cắt dán chữ cái, hình các con vật mà tôi và trẻ cùng sưu tầm được để trang trí theo chủ đề
Ví dụ : Ở góc học tập: Chủ đề: động vật để trẻ có thể làm quen và ôn tập củng cố chữ cái n,m,l Tôi lên kế hoạch tổ chức các trò chơi như: Bé tập đọc viết, và chuẩn bị các hình ảnh của các con vật như: con gà mái, con lợn, con chim, con lươn, cá chim, con nai… có chứa chữ cái n,m,l có tên dưới hình ảnh sau đó cho trẻ tập viết các chữ cái giống với từ dưới bức tranh , Hay trò chơi: “ Giải mã chữ cái ” tôi cho trẻ chơi trên mảng chính , tôi chuẩn bị các hình ảnh của các con vật có chứa chữ cái n,m,l và các chữ cái đã được học để trẻ cùng ôn luyên lại, ở phía dưới mảng tường tôi để các loại bút để trẻ có tìm chữ cái và viết chữ cái theo đúng với chữ đã cho như ở trên hình ảnh, Hay trò chơi “ bé tập ghép vần” Tôi cho trẻ chơi trên bàn, Tôi chuẩn bị các chữ cái rời và một bức tranh có từ chứa chữ cái n,m,l trẻ nhìn theo từ và ghép các chữ cái đúng với từ cho trước, ngoài ra trẻ có thể sáng tạo trể ghép tên các bạn nào trong lớp có chứa chữ cái n,m,l, Trò chơi “ xếp chữ cái theo quy luật” tôi cho trẻ chơi trên mảng tường, tôi chuẩn
bị sẵn các chữ cái rời dán vào hình của các con vật và cho trẻ xếp theo quy luật mà trẻ thích
Ở góc bán hàng, nấu ăn: Tôi đặt tên góc chơi: “Gấu tập làm nội trợ” vừa phù hợp với chủ đề vừa chứa các chữ cái n,m,l để trẻ có thể tìm chữ cái n,m,l trong tên của góc chơi Đối với các đồ chơi tôi dán các chữ cái đã học hoặc đang học a,ă,â … n,m,l Thuộc chủ đề động vật vào các hình ảnh rời sau đó lại dán các hình ảnh đó vào các đồ dùng, đồ