NÂNG CAO KỸ NĂNG VỆ SINH RĂNG MIỆNG CHO TRẺ

Đề tài:NÂNG CAO KỸ NĂNG VỆ SINH RĂNG MIỆNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI LỚP LỚN 1, TRƯỜNG MẪU GIÁO CAM PHƯỚC ĐÔNG THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG CHIỀU Người thực hiện: Mai Thị Thu

Đề tài:

NÂNG CAO KỸ NĂNG VỆ SINH RĂNG MIỆNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI LỚP LỚN 1, TRƯỜNG MẪU GIÁO CAM PHƯỚC ĐÔNG THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG CHIỀU

Người thực hiện: Mai Thị Thu Hằng

Đơn vị: MG Cam Phước Đông

 TÓM TẮT

Mỗi ngày trẻ đều đến trường, và như vậy phần lớn thời gian trong ngày trẻ đều trải qua ở trường, ở lớp với cô giáo với bạn bè Đối với trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo nói riêng thì có nhiều kỹ năng quan trọng mà trẻ cần phải biết, cần phải được rèn luyện trước khi tập trung vào học văn hóa Thực tế cho thấy những kỹ năng quan trọng nhất trẻ phải học vào những năm tháng đầu đời, chính là những kỹ năng sống như: giao tiếp tự tin, chăm sóc bản thân, sống gọn gàng ngăn nắp, yêu thương, đồng cảm, chia sẻ, hợp tác, làm việc theo nhóm… Như vậy, việc xác định được các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi của trẻ, sẽ giúp giáo viên lựa chọn đúng những nội dung trọng tâm để rèn cho trẻ Kỹ năng chăm sóc bản thân là một trong những kỹ năng giúp trẻ lao động tự phục vụ, ý thức về bản thân Trong khuôn khổ của đề tài tôi muốn đề cập việc NÂNG CAO

KỸ NĂNG VỆ SINH RĂNG MIỆNG CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI LỚP LỚN 1, TRƯỜNG MẪU GIÁO CAM PHƯỚC ĐÔNG THÔNG QUA VIỆC TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG CHIỀU.

 GIỚI THIỆU

Những nghiên cứu đã chứng minh rằng việc giáo dục vệ sinh răng miệng cho trẻ nếu được định hướng theo hướng phòng bệnh sẽ hiệu quả hơn nhiều so với hướng điều trị Răng và nướu lành mạnh đóng góp bằng nhiều cách khác nhau cho tình trạng sức khỏe chung của trẻ, răng giúp thẩm mỹ (có nụ cười tự nhiên nếu răng không bị sún), giúp khả năng phát triển ngôn ngữ, phát triển về mặt xã hội và sự tự tin Giáo dục cho trẻ biết tầm quan trọng của vệ sinh răng miệng, sẽ giúp trẻ phòng ngừa được các bệnh về răng miệng

Đối với các trường mầm non, mẫu giáo thì nội dung giáo dục vệ sinh răng miệng cho trẻ vẫn được quan tâm, tuy nhiên giáo viên chỉ tổ chức ở dạng hướng dẫn trẻ đánh răng như một hoạt động học Qua việc thăm lớp, dự giờ, kiểm tra chuyên đề trước tác động, tôi chỉ thấy giáo viên hướng dẫn trẻ vệ sinh răng miệng bằng bộ mẫu hàm răng và bàn chải Hình thức khô khan, ít hấp dẫn trẻ

Để thay đổi hiện trạng trên, trong đề tài nghiên cứu này tôi đã sử dụng hình thức cho trẻ xem phim hoạt hình, đóng kịch, thành lập đội “Dạy chải răng lưu động”

Nội dung vệ sinh răng miệng đã có một số tài liệu, sách hướng dẫn Trong

đề tài này tôi sử dụng tài liệu “Tài liệu tập huấn nha học đường” do Bộ Y tế Bệnh viện răng hàm mặt TW – TP Hồ Chí Minh, và đĩa phim hoạt hình “Cuộc phiêu lưu của bác sĩ thỏ”, băng nhạc của “P/S BẢO VỆ NỤ CƯỜI VIỆT NAM”

Đề tài nghiên cứu này Tôi muốn thông qua việc sử dụng hình thức “học bằng chơi”, qua việc tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, sinh động đó, trẻ sẽ thấy thích thú khi chải răng hàng ngày

I/ PHƯƠNG PHÁP:

1/ Khách thể nghiên cứu:

Trường Mẫu giáo Cam Phước Đông là một trong 18 trường mầm non, mẫu giáo công lập Trường có số lượng trẻ đông nhất Thành phố Cam Ranh (390 cháu), trường chăm sóc và giáo dục trẻ từ 3 tuổi đến 6 tuổi, số trẻ xuất thân

từ thành phần gia đình làm nghề nông là chính chiếm: 82%, gia đình làm nghề khác (buôn bán, thợ hồ ) chiếm: 9,5%, gia đình là cán bộ công chức chiếm: 8,5% Con em đồng bào dân tộc: 89/390 cháu – tỷ lệ: 22,8% Khi thực hiện đề tài này có những thuận lợi và khó khăn sau:

 Thuận lợi :

- Được sự quan tâm của lãnh đạo phòng Giáo dục và đào tạo thành phố Cam Ranh trong xây dựng cở sở vật chất của trường, mà đặc biệt là sự chỉ đạo, hướng dẫn, tạo điều kiện về mọi mặt của bộ phận chuyên môn ngành học mầm non thành phố Cam Ranh

- Đội ngũ CBQL, GV đã được tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn về chuyên đề giáo dục vệ sinh răng miệng cho trẻ Giáo viên năng nổ, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn

- Giáo viên dạy ở 2 lớp thực nghiệm và đối chứng có trình độ chuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn (chuẩn bị thi tốt nghiệp Đại học từ xa vào tháng 6/2012)

+ Cô Nguyễn Thị Lệ Uyên – Gv lớp lớn 1 – Cao đẳng SPMN (nhóm thực nghiệm)

+ Cô Nguyễn Thị Bích Loan – Gv lớp lớn 2 – Trung cấp SPMN (nhóm đối chứng)

- Trẻ đến trường được phân vào các khối lớp đúng theo độ tuổi của trẻ (một vài lớp lớn có từ 6 - 7 cháu 4 tuổi) Trẻ tiếp thu kiến thức, rèn luyện các kỹ năng không được kế thừa từ lứa tuổi nhỏ (đa số phụ huynh để trẻ đến tuổi MG lớn (5 -6 tuổi) mới cho đi học)

- Đa số cháu là con gia đình lao động, nghèo nên hạn chế trong việc quan tâm chăm sóc giáo dục cháu, và phụ huynh chưa thật quan tâm đến việc vệ sinh răng miệng cho trẻ, cứ nghĩ trẻ còn nhỏ, lớn lên sẽ tự khắc biết đánh răng.

2/ Thiết kế nghiên cứu:

* Đối tượng nghiên cứu:

- Đề tài này tôi thực hiện trên trẻ mẫu giáo lớn (5 - 6 tuổi)

- Tôi chọn lớp lớn 1 - Trường mẫu giáo Cam Phước Đông - Thành phố Cam Ranh

* Chọn nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng:

Chọn tất cả trẻ trong 2 lớp: lớp lớn 1 là nhóm thực nghiệm và lớp lớn 2 là nhóm đối chứng Đối với trường mẫu giáo việc kiểm tra trẻ không đánh giá bằng điểm số mà đánh giá bằng chỉ số, bằng kết quả đạt hay không đạt yêu cầu Vì vậy, để có điểm số đo lường cho đề tài này tôi xin đưa ra mốc điểm như sau:

- Trẻ đạt yêu cầu có điểm từ 5 - 9 (số điểm được giới hạn để tính đối với những trẻ thực hiện thao tác đúng, gọn gàng hay thao tác còn hơi lúng túng …)

- Trẻ không đạt yêu cầu có điểm từ < 5

Tôi dùng bài kiểm tra chuyên đề vệ sinh “thao tác đánh răng” làm bài kiểm tra trước tác động Kết quả kiểm tra cho thấy điểm trung bình của 2 lớp có

sự khác nhau, do đó tôi dùng phép kiểm chứng T- test để kiểm chứng sự chênh lệch giữa điểm số trung bình của 2 lớp trước khi tác động

* Bảng 2: Kiểm chứng để xác định nhóm tương đương

Nhóm đối chứng Nhóm thực nghiệm Chênh lệch

P= 0,523 > 0,05

Từ đó kết luận sự chênh lệch điểm số trung bình của 2 nhóm thực nghiệm

và đối chứng là không có ý nghĩa,

 2 nhóm được coi là tương đương

* Bảng 3: Thiết kế nghiên cứu

Rèn kỹ năng vệ sinh răng miệng có sử dụng trò chơi

03

Rèn kỹ năng vệ sinh răng miệng không

sử dụng trò chơi

04

3/ Qui trình nghiên cứu:

Trẻ mẫu giáo thường học các hành vi thông qua việc bắt chước, nhập tâm, qua luyện tập thực hiện hàng ngày, lâu dần trở thành kỹ năng của trẻ Tuy nhiên việc học của trẻ muốn đạt được hiệu quả thì cần phải thông qua chơi: “học bằng chơi, chơi mà học” Vì vậy, tôi muốn tác động đến rèn kỹ năng vệ sinh răng miệng cho trẻ bằng cách thông qua việc tổ chức trò chơi trong hoạt động chiều: xem phim hoạt hình có nội dung về giáo dục vệ sinh răng miệng, thành lập đội

“Dạy đánh răng lưu động”, phát tờ rơi

Như vậy ở lớp lớn 2 là nhóm đối chứng, lớp này do cô Nguyễn Thị Bích Loan phụ trách, sẽ tổ chức hướng dẫn trẻ đánh răng không sử dụng xem phim, không thành lập đội “Dạy đánh răng lưu động”.

Còn lớp lớn 1 là nhóm thực nghiệm, do cô Nguyễn Thị Lệ Uyên phụ trách, sẽ tổ chức hướng dẫn trẻ thao tác vệ sinh răng miệng thông qua việc tổ chức trò chơi trong hoạt động chiều: xem phim, thành lập đội “Dạy đánh răng lưu động”

* Bảng 4: Thời gian tiến hành thực nghiệm sẽ tổ chức vào một số buổi

- Phát tờ rơi cho phụ huynh là bảng điểm “Bé ơi! hãy chải răng”

- Nên ăn thức ăn tốt cho răng

4/ Đo lường và thu thập dữ liệu:

Thực hiện đề tài nghiên cứu này tôi sử dụng công cụ để đo là dựa vào một

số chỉ số trong Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi của Bộ GD&ĐT (Ban hành kèm theo thông tư số 23/2010/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 7 năm 2010 của Bộ trưởng

Bộ GD&ĐT) và một số nội dung trong kết quả mong đợi, mục tiêu cuối độ tuổi trẻ 5 - 6 tuổi của lĩnh vực phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội, từ đó xây dựng mốc điểm để đánh giá.

- Bài kiểm tra trước tác động là kiểm tra chuyên đề “thao tác đánh răng” vào ngày 04/10 và 05/10/2011 đối với cả 2 lớp thực nghiệm và đối chứng (do bản thân tôi và Phó Hiệu trưởng chuyên môn phụ trách)

- Kiểm tra sau tác động tôi căn cứ vào mục tiêu cuối độ tuổi, kết quả mong đợi, và Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi

- Dựa vào bảng điểm “Bé ơi! hãy chải răng” mà tôi phát cho tất cả phụ

huynh cả 2 lớp thực nghiệm và đối chứng

Sau khi tổ chức thực hiện các hoạt động trên theo kế hoạch đã xây dựng Tôi thu lại các bảng điểm đã phát cho phụ huynh (nội dung sẽ trình bày ở phần phụ lục), sau đó cùng giáo viên của 2 lớp tiến hành chấm điểm theo parem đã qui định (tôi tự xây dựng)

II/ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU VÀ KẾT QUẢ:

* Bảng 5: So sánh điểm trung bình bài kiểm tra sau tác động

Trước tác động Sau tác động Trước tác động Sau tác động

Số lượng

Tỉ lệ

%

Số lượng

Tỉ lệ

%

Số lượng

Tỉ lệ

%

Số lượng

* Mức II: cháu đạt điểm từ 7 - 8

* Mức III: cháu đạt điểm từ 5 - 6

* Mức IV: cháu đạt điểm từ < 5

P = 0,00015 < 0,05

* Kết luận: sự chênh lệch điểm trung bình sau tác động của 2 nhóm thực

nghiêm và đối chứng rất có nghĩa (do tác động)

SMD = 0,95 (trong khoảng 0,80 -> 1,00: Lớn)

Điều đó cho thấy mức độ ảnh hưởng của tác động đến kết quả thực hiện

kỹ năng của nhóm thực nghiệm là lớn

III/ BÀN LUẬN

Qua khảo sát của Viện răng - hàm - mặt cho thấy: ở độ tuổi từ 6 – 8 tuổi

tỷ lệ sâu răng vĩnh viễn chiếm khoảng 25%; độ tuổi 9 – 10 tỷ lệ này đã tăng lên hơn 54%; và người lớn chúng ta thì tỷ lệ sâu răng là 90% Với những con số giật mình này, chúng ta đang được coi là nước có tỷ lệ người bị viêm răng cao nhất thế giới Có 2 nguyên nhân chính gây ra tình trạng này Thứ nhất là nồng độ flour trong nước của Việt Nam hiện chỉ đạt mức 0,4pmm (chưa bằng ½ tiêu

chuẩn quốc tế) Thứ hai quan trọng hơn là ý thức của chúng ta, coi chuyện răng miệng là chuyện nhỏ Ước tính 80% người dân hầu như không bao giờ đi khám bệnh về răng miệng.

Đánh răng là một trong những phương pháp chăm sóc và bảo vệ răng hữu hiệu Nhưng không phải ai cũng nắm được phương pháp đánh răng khoa học: khi nào bắt đầu đánh răng, thời gian mỗi lần đánh răng, cách đánh răng đúng cách, đánh răng mấy lần một ngày là đủ, bao lâu phải thay bàn chải và các chuyên gia nha khoa cũng cho biết việc dạy trẻ cách đánh răng là một phần quan trọng của vệ sinh răng miệng, và trẻ cần được người lớn hướng dẫn và giám sát cho đến khoảng 6 tuổi

Nhiều bậc cha mẹ không mấy quan tâm đến việc giữ gìn răng sữa cho con, vì hầu hết nghĩ rằng vài năm sau răng sữa cũng sẽ thay bằng 1 hàm răng mới, khi đó giữ gìn cũng không muộn Nhưng trên thực tế, răng sữa ngoài vai trò quan trọng trong việc tập nhai thức ăn trong những năm đầu đời còn có sự ảnh hưởng đến sự phát triển của răng vĩnh viễn sau này

Việc giáo dục kỹ năng vệ sinh răng miệng cho trẻ trong trường mầm non

có ý nghĩa rất quan trọng Giúp trẻ có kinh nghiệm trong lao động tự phục vụ, giúp trẻ tự tin, chủ động trong việc chải răng hàng ngày

IV/ KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ:

1/ Kết luận:

Để chỉ đạo, hướng dẫn, tổ chức thực hiện nội dung giáo dục vệ sinh

răng miệng cho trẻ, là cán bộ quản lý của nhà trường tôi luôn tham khảo, tìm tòi

và suy nghĩ ra những cách thức tổ chức sao cho phù hợp, hiệu quả với lứa tuổi của trẻ Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn của trường tôi thường đưa ra một

số tình huống để kiểm chứng xem việc giáo viên nắm bắt cách giải quyết, ứng

xử của giáo viên như thế nào … từ đó tôi cùng giáo viên tìm ra các phương pháp

tổ chức, tận dụng những điều kiện thực tiễn phù hợp và hiệu quả Qua thời gian chỉ đạo, hướng dẫn giáo viên tổ chức, thực hiện lồng ghép nội dung giáo dục vệ sinh răng miệng cho trẻ tại trường, bản thân tôi nhận thấy đạt được những kết quả sau:

- Trẻ biết các mốc đánh răng trong ngày (sáng: sau khi ngủ dậy, tối: trước khi đi ngủ, và sau bữa ăn ), biết tự đánh răng Thao tác đánh răng đúng, gọn gàng

- Qua thực hiện bảng điểm “Bé ơi! hãy chải răng” đã để lại cho chúng ta

những ấn tượng thật sâu sắc mà đặc biệt đem lại cho phụ huynh sự bất ngờ, cảm thông, chia sẽ với Bậc học mầm non này

Phát động phong trào thi đua sử dụng phần mềm Power Point làm một số hình ảnh, trò chơi để trình chiếu cho hấp dẫn trẻ, và phải chú ý đến điểm thẩm

mỹ, phù hợp với lứa tuổi trẻ

2/ Khuyến nghị:

* Đối với các cấp lãnh đạo:

- Trang bị thêm một số tài liệu, tranh, ảnh có nội dung giáo dục vệ sinh răng miệng cho trẻ mẫu giáo

- Mỗi lớp cần có một bộ mẫu hàm răng và bàn chải lớn

* Đối với giáo viên:

- Không ngừng tự học, tự bồi dưỡng, tham khảo tài liệu, sách báo, trang web để có thêm kiến thức về vệ sinh răng miệng và biết vận dụng vào hoạt động thực tiễn

- Tuyên truyền, vận động mời phụ huynh tham gia cùng cô giáo trong các hoạt động của trẻ (chú ý hoạt động vệ sinh răng miệng)

* Đối với phụ huynh:

Quan tâm đến các nội dung mà giáo viên trao đổi, phối hợp chặt chẻ giữa gia đình và nhà trường, tạo sự giáo dục đồng bộ để trẻ phát triển toàn diện cả về

thể chất và tinh thần, bởi “Cây giáo dục chỉ đơm hoa thơm và kết trái ngọt khi

có sự chăm sóc và vun xới của nhà trường, gia đình và xã hội”.

 TÀI LIỆU THAM KHẢO:

- “Tài liệu tập huấn nha học đường” do Bộ Y tế Bệnh viện răng hàm mặt

 PHỤ LỤC

Thứ sáu ngày 07 tháng 10 năm 2011

“Cuộc phiêu lưu kỳ thú”

* Mục đích yêu cầu:

- Trẻ thích thú xem phim “Cuộc phiêu lưu kỳ thú” Biết lắng nghe cô đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi của cô theo nội dung phim Hiểu được vì sao răng bị sâu?

- Rèn kỹ năng tập trung, chú ý và trả lời câu hỏi và nói trọn câu

- Giáo dục trẻ hiểu được những gì cần phải làm, để giữ cho nụ cười luôn tươi sáng và hàm răng thật khỏe mạnh Thể hiện cảm xúc, thái độ phù hợp khi xem phim

* Chuẩn bị:

- Màn hình chiếu, đèn chiếu

- Đĩa phim “Cuộc phiêu lưu kỳ thú”

- Máy casset, băng nhạc của “P/S BẢO VỆ NỤ CƯỜI VIỆT NAM”

* Cách tiến hành:

@ Hoạt động 1: Thu hút trẻ vào hoạt động

- Cô cùng trẻ trò chuyện về những lần được đi chơi, đi công viên, khu vui chơi, siêu thị …cho trẻ kể về một vài trò chơi ở những nơi đó

- Cô sơ lược về bộ phim mà trẻ sắp được xem: bộ phim kể về chuyến dạo chơi của một lớp học, đến công viên giải trí và ở đó, các bạn đã tham gia một chuyến phiêu lưu đặc biệt Chúng ta cùng xem cuộc phiêu lưu của những người bạn đó như thế nào?…

@ Hoạt động 2 : cô cùng trẻ xem phim

- Cho cháu ngồi thoải mái xung quanh cô, cô và cháu cùng nhìn lên màn hình theo dõi phim (nhắc trẻ khoảng cách ngồi trước màn hình)

- Trong khi xem phim cô giao nhiệm vụ cho trẻ chú ý tìm hiểu những điều sau:

+ Mỗi ngày cháu nên chải răng mấy lần?

+ Tại sao chúng ta phải chải răng?

+ Bao lâu chúng ta nên đến bác sĩ khám răng một lần?

+ Chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta ăn bánh kẹo ngọt và dính?

+ Chuyện gì sẽ xảy ra nếu chúng ta sử dụng bàn chải cũ?

- Sau khi trẻ xem phim xong, cô đàm thoại cùng trẻ

+ Chuyện gì sẽ xảy ra nếu các em chọn bánh kẹo khi ăn vặt(đường kết hợp với mảng bám vi khuẩn sinh ra axít tấn công răng của ta …khi đó sẽ bị sâu răng)

+ Bác sĩ thỏ đã bảo các bạn trẻ nên chải răng như thế nào?

+ Bác sĩ thỏ dặn khi nào thì chải răng? (trước khi đi ngủ, sáng sau khi ngủ dậy, và bất cứ khi nào có thể sau khi ăn vặt các thức ăn ngọt và dính)

+ Khi nào nên đến nha sĩ khám răng? (ít nhất mỗi năm hai lần)

- Cho trẻ xem lại bộ phim và trò chuyện cùng trẻ

- Giáo dục trẻ theo nội dung của bộ phim:

@ Hoạt động 3: Trẻ hát vận động theo nhạc

- Cô mở nhạc bài hát ”Cùng đánh răng” và cùng trẻ vừa hát vừa vận động theo bài hát

* Chuyển hoạt động : Cô cho cháu ra sân chơi.

Thứ sáu ngày 07 tháng 10 năm 2011