đề tài:skkn Rèn luyện khả liên tởng,tởng tợng cho học sinh học văn II nội dung đề tài Tên đề tài: Rèn luyện khả liên tởng ,tuởng tợng cho học sinh học văn I Lí làm đề tài Nhà thơ Tố Hữu đà nói: Dạy văn học thật niềm vui sớng lớn Qua văn học thầy giáo làm cho em yêu đời, yêu lẽ sống lớn thêm chút.Là ngời giáo viên đà khó song làm ngời giáo viên dạy văn khó Làm để em yêu thích môn văn học tốt môn này? Làm để thắp lên em niềm đam mê khát khao với văn chơng? Đây điều làm trăn trở? Không giống với môn khác đợc giảng dạy nhà trờng, Môn văn học có đặc trng riêng, đòi hỏi ngời học phải có khă t trìu tợng cao Ngời học văn biết đến kiện, tợng đợc đề cập tới mà phải có rung cảm thật trớc tác phẩm văn học, kiện văn học Và có đợc tình cảm thấy hết đợc hay, yêu thích môn văn Để làm đợc điều đòi hỏi ngời học phải có khẳ liên tởng, tởng tợng Đó lý chọn ®Ị tµi nµy, víi mong mn gióp häc sinh hiĨu yêu thích môn văn Phạm vi chọn đề tài: Trong suốt năm học 2006 - 2007 Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn III-quá trình thực đề tài (Khảo sát thùc tÕ) Líp 9A1-Trêng trung häc c¬ së Ph¬ng Trung 1.Tình trạng thực tế cha thực đề tài : Qua khảo sát thc tế, thấy khả liên tởng, tởng tợng học sinh văn hạn chế Hầu hết em biết tái tạo lại tác phẩm tức nói đợc tác phẩm đà có, khả cảm thụ văn học yếu Các em khả suy nghĩ độc lập nên gặp khó khăn phải trả lời câu hỏi suy luận hay cảm thụ văn học Trớc vấn đề văn học cần phải bộc lộ quan điểm, em thờng dựa vào đánh giá ngời khác sách giảng thầy cô giáo Đối với viết không bắt chớc khuôn sáo nội dung sơ sài, ngôn ngữ diễn đạt nghèo nàn, cách cảm hiểu tác phẩm nông cạn 2.Số liệu điều tra trớc thực Tôi tiến hành điều tra khả liên tởng,tởng tợng học văn học sinh qua dạng câu hỏi Câu hỏi tái tạo câu hỏi cảm thụ tác phẩm Kết nh sau: Lớp 9A1 có 44 học sinh Câu hỏi tái tạo Câu hỏi cảm thụ Trả lời :18 em Trả lời :12 em Tơng đối :20 em Tơng đối :14 em Cha đạt :18 em Cha đạt :6 em Nội dung chủ yếu đề tài Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Liên tởng, tởng tợng có vai trò quan trọng môn văn học Liên tởng, tởng tợng giúp học sinh xác ấn tợng trực cảm, chủ quan tiếp xúc với văn mà thông qua trình phân tích sÏ gióp häc sinh chun tõ nhËn thøc c¶m tÝnh sang tiÕp nhËn lÝ tÝnh ®Ĩ tõ dã häc sinh vào chiều sâu, bề rộng nhận thức , tạo sở khách quan thao tác đánh giá toàn giá trị tác phẩm Dựa sở thực tế, nhận thấy khả liên tởng,tởng tợng em hạn chế Hầu hết em biết tái tạo lại tác phẩm tức nói đợc tác phẩm đà có, khả cảm thụ văn học yếu Các em khả suy nghĩ độc lập nên gặp khó khăn phải trả lời câu hỏi suy luận hay cảm thụ văn học Rèn luyện khả liên tởng,tởng tợng không mục đích giúp em học tốt môn văn yêu thích môn học này!.Để làm đợc điều thực bớc nh sau: 1.Giúp học sinh hiểu -Tác phẩm văn học đợc xem đẻ nhà văn t tởng, tình cảm Cho nên muốn tìm hiểu tác phẩm trớc hết phải tìm hiểu đời tác giả với tâm t, tình cảm, t tởng họ Để qua nắm đợc đặc điểm phong cách sở trờngmà có đợc cách đánh giá toàn diện tác phẩm Đây việc lµm quan träng song häc sinh thêng dƠ bá qua, yêu cầu học sinh đọc kỹ phần giới thiệu tác giả sách giáo khoa, việc cung cấp kiến thức tác giả sách giáo khoa, giáo viên cung cấp thêm thông tin tác giả mà đà hiểu thêm đợc để học sinh có nhìn thấu đáo -Tác phẩm văn học gơng phản ánh thực, muốn tìm hiểu tác phẩm cần phải tìm hiểu hoàn cảnh đời tác phẩm Có đặt tác phẩm bối cảnh lịch sử hiểu hết đợc giá trị mà tác phẩm đem lại, so sánh với tác phẩm khác thời để tìm nét tác phẩm -Bên cạnh việc tìm hiểu tác giả, tác phẩm theo tinh thần sách giáo khoa, giáo viên nên cho học sinh biết số nhận xét, đánh giá tác giả, tác phẩm, vấn đề có liên quan đến tác giả, tác phẩm có nhằm giúp học sinh có so sánh, đánh giá đúng, định hớng cách cảm thụ Đọc văn Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Do tính đặc thù môn học, đọc hoạt động thiếu Bởi đọc gắn liền với tiếp nhận Đọc văn không việc phát âm kí hiệu văn thông thờng mà trình tri giác ngôn ngữ nghệ thuật đồng thời với việc huy động vốn sống, kinh nghiệm cá nhân ngời đọc để lựa chọn nét nghĩa thích hợp cho văn Để khơi gợi liên tởng tởng tợng tích cực học sinh, hớng dẫn em đọc theo mức độ: Đọc lớt để tạo ấn tợng chungđọc nhấn mạnh vào chi tiết mà cho điểm sáng tạo nên giá trị tác phẩm Đọc nhấn mạnh âm hởng chủ đạo giọng điệu nhà văn Đọc diễn cảm tô đậm giá trị nội dung t tởng thẩm mỹ phong cách nghệ thuật tác giả Để việc đọc không việc phát âm kí hiệu văn thông thờng mà gắn liền với cảm nhận tác phẩm, thờng yêu cầu học sinh: đọc chuẩn bị (đọc trớc đến lớp) đọc lớp - giai đoạn đọc chuẩn bị học sinh cần phải kết hợp đọc với giải từ khó, điển cố với từ ngữ phổ biến Có hiểu rõ đợc giải cảm nhận đánh giá giá trị nghệ thuật nội dung tác phẩm -Trên sở việc đọc chuẩn bị học sinh, hớng dẫn học sinh đọc lớp với tái kiến thức mà học sinh đà tiếp xúc đọc chuẩn bị Trong trình đọc học sinh hình dung, liên tởng để bớc thâm nhập văn, xác định đợc cảm xúc giọng điệu nhà văn - Để việc đọc đạt đợc hiệu quả, học sinh cần nắm vững thể loại, đặc điểm thể loại để tìm cách đọc phù hợp Cần lu ý đặc biệt tới giọng điệu nhà văn thể tác phẩm, ngữ điệu đổi thay tùy theo giọng điệu nhà văn Ngay bài, đoạn có giọng đọc khác Ví dụ: Bài mùa xuân nho nhỏ Đoạn thơ đọc với tiết tấu chậm, từ câu thơ Ơi chim chiền chịên hứng đọc với giọng thiết tha, trìu mến Đoạn thơ tiếp theo, câu Tất xôn xao đọc với tiết tấu nhanh nhằm gợi tả đợc sức sống mùa xuân qua nhịp điệu hối hả, qua âm xôn xao, rộn ràng công khôi phục xây dựng đất nớc nhân dân ta Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Đến đoạn Đất nớc bốn ngàn năm Cứ lên phía trớcđọc với giọng chậm lại , trầm xuống thể suy ngẫm lịch sử dân tộc, nhấn mạnh câu thơ cuối để thấy đất nớc mang đầy thơng tích hai chiến tranh phải đối phó với giặc nhng hăm hở xây dựng đồ Đoạn Ta làm chim hót Dù tóc bạc đọc với tiết tấu nhanh, dồn dập, thể tình cảm tha thiết , ớc nguyện chân thành nhà thơ đợc đóng góp công sức nhỏ bé làm đẹp thêm mùa xuân đất nớc Nh vậy,việc đọc diễn cảm có khả làm tái cách trọn vẹn đời sống hình tợng tác phẩm, không khí thời đại nh ý đồ t tởng nhà văn Tìm hiểu văn Cùng với trình đọc, việc khơi gợi liên tởng ,tởng tợng cho học sinh nhiều hình thức khác, chọn vào hình thức chủ yếu: gợi mở, phân tích, giảng bình a Gợi mở Đây đợc xem nh phơng pháp cần đợc sử dụng tốt dạy-học văn Phơng pháp có nhiều mặt mạnh mà phơng pháp khác khó có đợc Bằng đờng đàm thoại, gợi mở, giáo viên tạo cho lớp häc mét kh«ng khÝ tù t tëng, tù bộc lộ nhận thức trực tiếp Những tín hiệu phản hồi đợc báo lại kịp thời lên lớp Giờ dạy văn, học văn có đợc không khí tâm tình, trao đổi thân mật vấn đề sống nhà văn nêu lên, mối liên hệ nhà văn, giáo viên, học sinh đợc hình thành lớp học Phơng pháp gợi mở văn chủ yếu đợc thông qua hệ thống câu hỏi Qua hệ thống câu hỏi, việc liên tởng, tởng tợng học sinh đợc phát huy có hiệu Quá trình liên tởng, tởng tợng xuyên thấm tất hình thức yêu cầu hỏi nhiều cách: Liên tởng hoàn cảnh đời tác phẩm với hoàn cảnh xà hội ;liên tởng mối quan hệ nhân vật với hoàn cảnh, nhân vật với nhau; liên tởng mối quan hệ chi tiết nghệ thuật ; liên tởng hình ảnh, hình tợng, biểu tợng tác phẩm với tác phẩm khác ; tởng tợng tâm trạng tác giả, nhân vật Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Việc đặt câu hỏi học sinh trình tiếp nhận văn học có ý nghĩa làm thay đổi tình thái học, xác định tâm thực đặt học sinh vào yêu cầu việc nhận thức Các câu hỏi nói chung câu hỏi liên tởng, tởng tợng nói riêng bớc khai thác giá trị nghệ thuật nội dung tác phẩm mà thể logic kiến thức, tiến trình lĩnh hội đơn vị kiến thức khả sáng tạo tiếp nhận Câu hỏi phải đợc xây dựng sở yêu cầu cấp độ kiến thức học, phải đảm bảo tính vừa sức học sinh, thích hợp với khuôn khổ học lớp,vừa làm cho học sinh có kha suy nghĩ tìm tòi sáng tạo Câu hỏi văn phải đợc xây dựng thành hệ thống có tính toán Cần có cân đối loại câu hỏi cụ thể câu hỏi tổng hợp gợi vấn đề Phạm vi câu hỏi có hẹp thuộc từ câu, hình ảnh, biện pháp nghệ thuật nhng có lại câu hỏi yêu cầu học sinh phải biết huy động kiến thức tác phẩm Câu hỏi cần xây dựng cách hợp lý từ dễ đến khó Có hỏi đợc theo lối diễn dịch có lúc lại quy nạp Các loại câu hỏi thờng sử dụng giảng văn là: - Câu hỏi phát thông tin : Ví dụ: Bài Chị em Thúy Kiều Sau giới thiệu khái quát vẻ đẹp chung chị em Thuý Kiều, Nguyễn Du đà vào giới thiệu vẻ đẹp riêng hai chị em Qua lời thơ miêu tả Thuý Vân, em hình dung nh nhân vật ? -Câu hỏi tái hiện, liên tởng tởng tợng : Ví dụ: Bài Những xa xôi Qua lời kể nhân vật Phơng Định, đà giúp em hình dung sống , chiến đấu ba nữ niên xung phong tuyến đờng Trờng Sơn máu lửa ? -Câu hỏi hớng dẫn học sinh thảo luận, phân tích Ví dụ : Hình ảnh mặt trời khổ đầu thơ lặp lại khổ cuối với cách gieo vần tạo cho em ấn tợng khí lao động ngời thơ Đoàn thuyền đánh cá ? Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Hoặc bàiNhững xa xôi học sinh thảo luận câu hỏi: Vì tác giả không đặt nhan đề cho tác phẩm Tổ trinh sát mặt đờng,Chuyện ba nữ niên xung phong mà lại đặt Những xa xôi? - Câu hỏi so sánh Ví dụ :cùng viết cảnh hoàng hôn song hoàng hôn thơ Huy Cận Đoàn thuyền đánh cá có khác với hoàng hôn nơi Đèo Ngang thơ Bà Huyện Thanh Quan ? - Câu hỏi nâng lên nhận xét khái quát, đánh giá Ví dụ : Qua đoạn trích Những xa xôi đà giúp em hiểu phẩm chất nữ niên xung phong nói riêng tuổi trẻ Việt Nam nãi chung cc kh¸ng chiÕn chèng MÜ cøu níc ? - C©u hái vËn dơng kiÕn thøc VÝ dơ : Từ việc tìm hiểu tác phẩm Lặng Lẽ Sa Pa hệ trẻ em có suy nghĩ trách nhiệm việc xây dựng đất nớc ? Để văn thành đàm thoại, trò chuyện văn chơng thầy trò, câu hỏi văn không nên phát giản đơn hay nhắc lại vài yếu tố vụn vặt tác phẩm Điều làm cho việc tiếp nhận học sinh rời rạc, không chất, hời hợt, nông cạn, học nhàm chán buồn tẻ, hiệu Để việc tiếp nhận học sinh diễn theo trình liên tục, câu hỏi liên tởng tởng tợng phải có mối quan hệ với câu hỏi sách giáo khoa đà đợc học sinh chuẩn bị nhà.Thực điều đó, giáo viên vừa tạo động lực tiếp nối dòng suy nghÜ, liªn tëng cđa häc sinh, võa kiĨm tra, đánh giá kết tự học em Kinh nghiệm không nên đặt câu hỏi cách đơn độc nh: em cho biết câu thơ sử dụng nghệ thuật gì? (hình ảnh, từ, chi tiết) hay nh ? Ngời giáo viên phải xem đặt câu hỏi nghệ thuật Câu hỏi cần có kết hợp lời đề dẫn, gợi mở, tình hấp dẫn bất ngờ kích thích suy nghĩ tởng tợng ngôn ngữ văn chơng, rung cảm thân ngời thầy qua ngữ điệu phù hợp Ví dụ: Dạy Mùa xuân nho nhỏ hỏi: Mùa xuân mùa cối đâm chồi nảy lộc, vạn vật sinh sôi, tơi đẹp Ta đà gặp Mùa xuân chín thơ Hàn Mặc Tử hay Mùa xuân Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn xanh Nguyễn Bính Nhng với Thanh Hải khái niệm mùa xuân Ông thật lạ Mùa xuân nho nhỏ,đặc biệt mùa xuân lại biết lặng lẽ dâng cho đời Vậy theo em mùa xuân mà Thanh Hải nói đến mùa xuân nào? mùa xuân có ý nghĩa ? Với câu hỏi đa cho học sinh, câu hỏi học sinh dễ trả lời dạng câu hỏi có tính chất suy luận, nâng cao cảm thụ văn học, giáo viên cần phải đặt tình gợi mở cho em nh để vừa đảm bảo em trọng tâm kiến thức, vừa đảm bảo đợc tiến trình dạy không tạo thời gian trống cách nặng nề Ví dụ: Trong Cảnh ngày xuântrích Trun KiỊu cđa Ngun Du cã c©u hái: Ph©n tích so sánh cảnh mùa xuân câu thơ cổ Trung Quốc: Phơng thảo liên thiên bích-Lê chi sổ điểm hoa (Cỏ thơm liền với trời xanh-Trên cành có hoa lê)với cảnh mùa xuân câu thơ : Cỏ non xanh tận chân trời- Cành lê trắng điểm vài hoađể thấy đợc tiếp thu sáng tạo Nguyễn Du Tôi hỏi học sinh câu hỏi gợi mở : - Hai câu thơ Nguyễn Du có giống với hai câu thơ cổ Trung Quốc ? - Câu thơ Phơng thảo liên thiên bích với câu cỏ non xanh tận chân trờitheo em câu thơ giàu hình ảnh sức sống ? - Cũng nói xuất hoa lê ,sự sáng tạo Nguyễn Du đợc thể chỗ ? Từ em có nhận xét tranh cảnh mùa xuân thơ Nguyễn Du tài ông ? Từ câu hỏi gợi mở học sinh thấy đợc :Hai câu thơ tả cảnh mùa xuân Nguyễn Du hoàn toàn sáng tạo ông song ông đà có tiếp thu đổi từ hai câu thơ cổ Trung Quốc So với hai câu thơ xa rõ ràng hai câu thơ Nguyễn Du đà trở thành hoạ tuyệt đẹp mùa xuân Nền tranh mầu xanh non bát ngát đến tận chân trời đồng cỏ Trên xanh dịu mát điểm xuyết vài hoa lê trắng Màu sắc có hài hoà đến tuyệt diệu Tất gợi lên vẻ đẹp riêng mùa xuân- vẻ đẹp quyến rũ: vừa mẻ tinh khôi,giàu sức sống lại khoáng đạt trẻo lại vừa nhẹ nhàng, khiết Bức tranh Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn mùa xuân mà Nguyễn Du vẽ nên ta thấy cảnh vật nh cựa lớn lên nh mang thở sức sống tràn trề mùa xuân b Phân tích Đọc diễn cảm phơng pháp gợi tìm gắn liền hoạt động phân tích Đây hoạt động thiếu giảng văn Phân tích tác phẩm nhằm khám phá chiều sâu nội dung t tởng nghệ thuật tác phẩm văn học.Việc phân tích tác phẩm làm cho hoạt động nhận thức không dừng lại nhận thức cảm tính mà nhận thức lý tính Hoạt động phân tích dạy tác phẩm hoạt động có chủ đích, từ chủ đích mà quy định phải phân tích ? phân tích nh ? Đối tợng hoạt động phân tích phong phú rộng : phân tích văn bản, phân tích hình tợng kết cấu, phân tích tính cách nhân vật, phân tích ngôn ngữ đối thoại, phân tích tâm trạng, phân tích tình truyện, phân tích lời kể, phân tích biện pháp tu từ, phân tích vận động cảm xúc thơ, phân tích thời gian, không gian nghệ thuật, tính nhân dân, tính thực, tính nhân đạo, phân tích bi, hài Để việc phân tích hớng, có chiều sâu giáo viên cần xác định bám vào yêu cầu cần đạt tiết học bám vào thể loại, phơng thức biểu đạt văn Cần đặt tác phẩm vào hoàn cảnh đời, có so sánh, đối chiếu phù hợp mặt nội dung, nghệ thuật già tác phẩm loại, thời Quá trình phân tích từ khái quát đến cụ thể ngợc lại.Song để đảm bảo tính sáng tạo học sinh, , phát huy đợc tính chủ động em trình phân tích nên theo hớng quy nạp.Tức từ phân tích chi tiết, bám sát vào chi tiết nghệ thuật nâng lên thành phân tích khái quát Cũng nhờ trình phân tích mà học sinh phát đợc quan điểm thái độ nhà văn thể tác phẩm Hiểu cảm tác phẩm điều cần đạt tới qua giảng văn C Giảng bình Nếu phân tích tác phẩm hoạt động thiếu giảng văn lời bình giáo viên có vai trò quan trọng viêc phát huy khả liên tởng,tởng tợng học sinh.Thực tế cho thấy biết bình bình giỏi giảng văn gây đợc hứng thú mang mầu sắc cảm xúc văn Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn học rõ rệt không giảng văn thành công mà lại thiếu lời bình giáo viên Muốn bình tốt giáo viên cần phải ngời am hiểu,cảm sâu sắc văn, bạn tri âm nhà văn tạo đợc tiếng nói tri âm với ngời nghe học sinh Hiểu biết tác phẩm nhuần nhuyễn đến độ biến thành rung động cảm xúc, tình cảm chủ quan, có khả gây cảm truyền cảm Phạm vi bình tác phẩm văn học rộng đề tài, chủ ®Ị, kÕt cÊu, ý nghÜa, t¸c dơng cđa t¸c phÈm chí sâu vào khía cạnh sâu sắc độc đáo phong cách nhà văn, nhà thơ Tuy nhiên giảng văn giáo viên không nên lạm dụng lời bình Cần phải xác định đợc chỗ nên bình thực lời bình nh nào? Trong trình bình cần kết hợp nhuần nhuyễn với giảng Giảng mà không bình ý gọn khô, bình mà không giảng ý đồ miên man xa vời, cần phải giảng cho vỡ nghĩa cảm đợc Giáo viên cần ý từ ngữ điển cố, ý nghĩa lời văn Có nhiều cách bình song mạnh dạn đa số cách thức bình giảng mà cho hiệu + Lời bình kết hợp với trình phân tích Ví dụ: Trong Viếng lăng Bác Viễn Phơng chọn hình ảnh hàng tre khổ thơ để bình: Nh vậy, tới lăng Bác ấn tợng tác giả lăng Bác hàng tre Những hàng tre dài rộng, hàng tre xanh xanh mầu đất nớc Việt Nam Mỗi dân tộc, sứ sở có loài riêng tợng trng cho đất nớc Đất nớc Cu Ba với cánh đồng mía bạt ngàn; Hà Lan với hoa líp mộng mơ; nớc Nga xa xôi với hàng bạch dơng cao vút Vậy chọn tre để nói đến dân tộc Việt Nam có lạ đâu Đà có biết tác giả trớc Viễn Phơng miêu tả tre mà có gần gũi thiêng liêng đến Hàng tre đà trở thành hồn thiêng sông núi mang mầu dân tộc, điệu xanh tre đà trờng tồn bất diệt, bất chấpbÃo táp ma sađể giữ đứng đứng thẳng hàng Dân tộc Việt Nam đà hoá thân vào hàng tre, để đợc gần gũi, nâng niu giấc ngủ cho Bác kính yêu để hàng tre mang cốt cách ngời Việt nam: kiên cờng, bất khuất, không chịu cúi trớc gian nguy thử thách + Dùng lời bình để chuyển tiếp Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm 10 đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Ví dụ: Sau giảng xong đoạn Thuý Kiều nhớ Kim Trọng đoạn trích Kiều lầu Ngng Bích chuyển tiếp: Có thể nói thiên diễm tình Kiều Kim Trọng vừa mở đà vội vàng khép lại Buổi thề nguyền mà đà trở thành kỷ niệm Càng nhớ chàng Kim, Kiều ân hận.Nàng thơng ngời yêu ngày đêm mong đợi trông chờ tin tức cách vô vọng Từ nhớ chàng Kim, Kiều chuyển sang thơng thân Có thể nói Nguyễn Du ngời tinh tế nắm bắt xác tâm lí nhân vật Nhớ thơng, ân hận hết Kiều ý thức đợc tình cảm dành cho Kim Trọng tình yêu chung thuỷ không nhạt phai Song có tình cảm chi phối Kiều lúc làm cho cõi lòng nàng đau đớn, tình cảm nào? (chuyển sang ý: Kiều nhớ cha mẹ) +Bình lời khen trực tiếp Ví dụ:Tôi bình chi tiết Nguyễn Du miêu tả nỗi nhớ Kiều dành cho ngời yêu cha mẹ đoạn trích Kiều lầu Ngng Bích Nguyễn Du thật thiên tài ông đà gọi cung bậc tình cảm khác nhau,rất phù hợp Kiều.Cùng nỗi nhớ mà Kiều nhớ ngời yêu lại tởngmột nỗi nhớ da diết nh hình với bóng, nỗi nhớ cha mẹ lại xóttình cảm sâu nặng, thấm thía +Bình theo lối so sánh Ví dụ: Dạy Đoàn thuyền đánh cá chọn hai câu đầu để bình theo lối so sánh Vẫn cảnh hoàng hôn mà xa thơ bà Huyện Thanh Quan thật buồn , ảm đạm, hiu quạnh làm sao.Còn hoàng hôn thơ Huy Cận tơi tắn, rực rỡ tràn đầy sức sống Sự khác biệt đâu phải thiên nhiên mà tâm hồn ngời đà đợc håi sinh bëi cã mét lng sinh khÝ míi cđa thời đại Nh thông qua trình đọc ,tìm hiểu văn với số hình thức nêu đà góp phần làm cho trình liên tởng ,tởng tợng học sinh đợc tốt gắn từ nhận thức cảm tính đến nhận thức lý tính Và nh đà giúp em hiểu văn , yêu văn gắn bó với môn học Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm 11 đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn IV-KếT QUả THựC HIệN Có SO SáNH Đối chứng Trong năm qua, với việc tham khảo tài liệu,dự chuyên đề, dự giờ,tôi cố gắng áp dụng biện pháp đà nêu vào giảng văn để rèn luyện khả lên tởng, tởng tợng cho học sinh Qua việc thực đề tài thấy: khả tiếp nhận cảm thụ văn học em đà đợc nâng lên rõ rệt, em có hứng thú học môn văn hơn, say mê tìm hiểu kiến thức Các em đà bớc đầu có kỹ phân tích bình giảng văn học, kỹ nói, viết Kết khảo sát cuối năm nh sau : Câu hỏi táI tạo câu hỏi cảm thụ Lớp 9A1: Trả lời :20em Trả lời ®óng :20em T¬ng ®èi ®óng :24 em T¬ng ®èi ®óng :18em Cha đạt :0 Cha đạt :6 em v- kiến nghị đề nghị sau trình thực đề tài -Để việc liên tởng, tởng tợng học sinh đa dạng phong phú có vài đề xuất : Nhà trờng nên tạo điều kiện cho em hoạt động ngoại khoá cách thu thập băng hình tác giả-tác phẩm; thành lập câu lạc văn thơ để học sinh yêu văn có điều kiện gặp gỡ trao đổi Trên suy nghĩ, tâm t, kinh nghiệm nho nhỏ đợc rút qua trình giảng dậy, học hỏi đồng nghiệp, tham khảo tài liệu Có muôn nẻo đờng đến với trái tim có muôn ngàn đờng tiếp cận với văn học Biết dạy văn khó Dẫu mong muốn qua văn học thắp lên lòng học sinh ớc mơ, suy nghĩ đẹp, dù nhỏ Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm 12 đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Rất mong cấp lÃnh đạo đồng nghiệp đóng góp ý kiến giúp hoàn thiện đề tài Phơng trung ngày 15 tháng 5năm 2007 Ngời viết đề tài Nguyễn Thị Tâm ý kiến nhận xét đánh giá xếp loại hội đồng khoa häc c¬ së Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm 13 đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Chđ tÞch hội đồng (Ký tên,đóng dấu) Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm 14 đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Ngời viết đề tài:nguyễn thị tâm 15 ... Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Liên tởng, tởng tợng có vai trò quan trọng môn văn học Liên tởng, tởng tợng giúp học sinh xác ấn tợng trực cảm, chủ quan tiếp xúc với văn. .. đề tài skkn Rèn luyện khả liên tởng, tởng tợng cho học sinh học văn Việc đặt câu hỏi học sinh trình tiếp nhận văn học có ý nghĩa làm thay đổi tình thái học, xác định tâm thực đặt học sinh vào yêu... hay cảm thụ văn học Rèn luyện khả liên tởng,tởng tợng không mục đích giúp em học tốt môn văn yêu thích môn học này!.Để làm đợc điều thực bớc nh sau: 1.Giúp học sinh hiểu -Tác phẩm văn học đợc xem