Để chuẩn bị cho năm học 2014-2015, vừa qua Bộ GD&ĐT cũng đã tậphuấn giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo địnhhướng phát triển năng lực học sinh, trong đó t
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
Trên tinh thần Nghị quyết 29 - NQ/TƯ về đổi mới căn bản, toàn diện giáodục và đào tạo Năm học 2014-2015, Bộ GD&ĐT chỉ đạo các cơ sở giáo dụckhuyến khích giáo viên dạy học theo hướng “tích hợp,liên môn" Do yêu cầu củamục tiêu dạy học phát triển năng lực học sinh,đòi hỏi phải tăng cường yêu cầuhọc sinh vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn Khi giảiquyết một vấn đề trong thực tiễn, bao gồm cả tự nhiên và xã hội, đòi hỏi họcsinh phải vận dụng kiến thức tổng hợp, liên quan đến nhiều môn học Vì vậy,dạy học cần phải tăng cường theo hướng tích hợp liên môn
Môn hóa học là bộ môn khoa học gắn liền với tự nhiên, đi cùng đời sốngcủa con người Việc học tốt bộ môn hóa học trong nhà trường sẽ giúp học sinhhiểu được rõ về cuộc sống, những biến đổi vật chất trong cuộc sống hàng ngày
Từ những hiểu biết này giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ tài nguyên thiênnhiên rất hạn chế của Tổ quốc, đồng thời biết làm những việc bảo vệ môi trườngsống trước những hiểm họa về biến đổi khí hậu do con người gây ra trong thời
kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhằm tạo dựng một cuộc sống ngày càng tốtđẹp hơn
Môn hóa học trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản, tối thiểu đểhọc sinh khỏi bỡ ngỡ trong các tình huống gặp phải trong tự nhiên, trong cuộcsống Từ đó lý giải được các hiện tượng kỳ bí, bài trừ mê tín dị đoan
Môn hóa học là bộ môn khoa học nghiên cứu về chất, sự biến đổi về chất,những biến đổi vật chất trong tự nhiên Ngày nay các nước trên thế giới, việcgiảng dạy bộ môn hóa học rất được coi trọng Môn hóa học được đầu tư trang bịcác thiết bị dạy học đầy đủ, hiện đại, con người được bố trí phụ trách phòng thiết
bị (đủ biên chế), phù hợp với mục tiêu, yêu cầu giảng dạy bộ môn, phù hợp cấphọc, bậc học, đồng thời đội ngũ giáo viên được chuẩn hóa, được cập nhật thôngtin đầy đủ, kịp thời Trong thực tế giảng dạy, với năng lực cụ thể của từng giáoviên, kỹ năng sử dụng các phương pháp, phương tiện dạy học, đặc biệt là cácthao tác thực hiện kỹ thuật thực hành trong từng bài cụ thể, thí nghiệm chứngminh, thí nghiệm biểu diễn, thí nghiệm thực hành
Bộ môn hóa học là bộ môn được coi là bộ môn khó đối với học sinh,nhưng nếu tạo cho học sinh hứng thú khi học bài trên lớp thì việc học môn hóahọc lại trở nên nhẹ nhàng bằng cách cho học sinh nắm chắc các kiến thức cơbản, sát với thực tế đời sống, sản xuất, đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của nhucầu lao động sản xuất và tiếp tục học lên cao của học sinh Vì vậy người giáoviên đóng một vai trò quan trọng trong chất lượng giảng dạy nói chung, tronggiảng dạy bộ môn hóa học nói riêng Từ thực tế giảng dạy bộ môn hóa học trong
những năm gần đây ở bậc học THCS và đặc biệt với tinh thần đổi mới nội dung
và phương pháp dạy học chuẩn bị cho thay sách giáo khoa cấp THCS Tôi chọn
đề tài : “Dạy học tích hợp phát triễn năng lực học sinh trong môn hóa học ở cấp THCS
Trang 2B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.Cơ sở lí luận của vấn đề.
Để chuẩn bị cho năm học 2014-2015, vừa qua Bộ GD&ĐT cũng đã tậphuấn giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo địnhhướng phát triển năng lực học sinh, trong đó tập trung xây dựng các chủ đề dạyhọc trong mỗi môn học và chủ đề tích hợp, liên môn phù hợp với phương phápdạy học tích cực và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của địa phương, nhàtrường Bên cạnh tập huấn giáo viên cốt cán, nơi tập huấn giáo viên tốt nhấtchính là ở tổ bộ môn và trên lớp trong từng nhà trường Nội dung sinh hoạttổ,nhóm chuyên môn và tham gia diễn đàn trên mạng về đổi mới phương phápdạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh trongtrường THCS Mục đích là để nâng cao chất lượng dạy và học, tập trung vàothực hiện đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá theo định hướngphát triển năng lực học sinh, đồng thời giúp cho cán bộ quản lý, giáo viên bướcđầu chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi mônhọc và các chủ đề tích hợp, liên môn Mặt khác xây dựng kế hoạch dạy học phùhợp với các chủ đề theo hình thức, phương pháp, kỹ thuật dạy học và kiểm trađánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh, tạo tiền đề tích cực cho việctriển khai thực hiện đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thôngsau năm 2015
Dạy học tích hợp có nghĩa là đưa những nội dung giáo dục có liên quanvào quá trình dạy học các môn học Còn dạy học liên môn là phải xác định cácnội dung kiến thức liên quan đến hai hay nhiều môn học để dạy học, tránh việchọc sinh phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khácnhau Điều quan trọng là dạy học nhằm phát triển năng lực học sinh đòi hỏiphải tổ chức hoạt động học tích cực, tự lực và sáng tạo cho học sinh, mà cáchoạt động ấy phải được tổ chức ở trong lớp, ngoài lớp, trong trường, ngoàitrường, ở nhà và cộng đồng, đặc biệt quan tâm đến hoạt động thực hành và ứngdụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn.Trước hết, các chủ đề liênmôn, tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động, hấp dẫn đối với học sinh, có ưuthế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học các chủ đề tíchhợp, liên môn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giảiquyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc.Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho học sinh khôngphải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau,vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quát cũng nhưkhả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vào thực tiễn Với việc đổi mớiphương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên không còn là người truyềnthụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của họcsinh cả ở trong và ngoài lớp học, vì vậy, giáo viên các bộ môn liên quan có điềukiện và chủ động hơn trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học Như vậy,dạy học theo các chủ đề liên môn không những giảm tải cho giáo viên trong việc
Trang 3dạy các kiến thức liên môn trong môn học của mình mà còn có tác dụng bồidưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần pháttriển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lựcdạy học kiến thức liên môn, tích hợp.
II Thực trạng của vấn đề.
1 Thực trạng chung
Mặc dù bộ giáo dục và đào tạo, sở giáo dục đã triễn khai đến các huyện và
tổ chức tập huấn giáo viên về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánhgiá theo định hướng phát triển năng lực học sinh, trong đó tập trung xây dựngcác chủ đề dạy học trong mỗi môn học và chủ đề tích hợp, liên môn phù hợp vớiphương pháp dạy học tích cực và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của địaphương, nhà trường nhưng thực tế khi dạy học ở trường nhiều giáo viên do tâm
lí nên ngại đổi mới phương pháp dạy học vẫn sử dụng phương pháp cũ vì thờigian đầu khi áp dụng phương pháp dạy học tích hợp liên môn sẽ gặp những khókhăn do việc phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác,mặt khác hiện nay về tài liệu dạy học tích hợp liên môn chưa có hoặc chưa phổbiến nên muốn áp dụng phương pháp này đòi hỏi người giáo viên phải đầu tưnhiều cồng sức và thời gian để nghiên cứu các tài liệu bộ môn liên quan để biênsoạn thành chủ đề dạy học
2 Thực trạng dạy học bộ môn hóa học ở trường THCS Nguyệt ấn.
Về phía nhà trường hiện tại nhà trường vẫn còn thiếu những trang thiết bịcần thiết cho dạy và học như phòng học, phòng thực hành, số lượng học sinhtrong một lớp còn quá đông nên việc triễn khai các phương pháp dạy học mớicòn gặp nhiều khó khăn
Về phía giáo viên : Số lượng giáo viên bộ môn hóa học trong mỗi trường
là không nhiều nên thiếu đi những ý kiến góp ý hay cho giáo viên
Về phía học sinh năm lớp 8 các em lần đầu được làm quen và học tập bộmôn hóa học nên gặp không ít những khó khăn, mặt khác do lâu nay các em vẫnđang học theo các phương pháp cũ nên rất thụ động chưa sáng tạo do đó giáoviên chưa phát huy hết được các năng lực của học sinh
Đầu năm học 2014-2015 tôi được nhà trường giao nhiện vụ dạy bộ mônhóa học khối 8 và khối 9 tôi đã cho các lớp 8A1,8A2 làm bài khảo sát kết quảđược thể hiện qua bảng sau:
Lớp Số học sinh Giỏi Khá TB Yếu - kém
Kết quả trên là do các nguyên nhân sau:
Về phía giáo viên trong các năm học trước chưa thật sự đầu tư chochuyên môn, Phương pháp tổ chức dạy học trên lớp chưa thật hiệu quả , việc
Trang 4phối hợp giữa các giáo viên bộ môn chưa tốt Từ những thực trạng trên tôi đãmạnh dạn đổi mới phương pháp dạy học theo hướng dạy học tích hợp liên mônphát triễn năng lực học sinh và áp dụng với học sinh trường THCS Nguyệt Ấnnơi tôi công tác.
III Giải pháp và tổ chức thực hiện.
Căn cứ vào mục tiêu giảng dạy bộ môn hóa học ở trường THCS theochương trình SGK mới tôi đã thực hiện tại trường THCS Nguyệt Ấn như sau:
1 Về kiến thức.
* Học sinh có một hệ thống kiến thức phổ thông, cơ bản, ban đầu về hóa học baogồm:
- Hệ thống khái niệm hóa học cơ bản.
- Các kiến thức cơ bản về một số hợp chất vô cơ, hữu cơ quan trọng.
- Học sinh có được một số kiến thức cơ bản, kỹ thuật tổng hợp về nguyên liệu,sản phẩm, quá trình hóa học, thiết bị sản xuất hóa học và bảo vệ môi trường
2 Về kỹ năng.
* Học sinh có được một số kỹ năng phổ thông, cơ bản, thói quen làm việc khoa
học đó là:
- Kỹ năng cơ bản, tối thiểu làm việc với hóa chất, với dụng cụ thí nghiệm.
Biết cách làm việc khoa học, biết tổ chức hoạt động để chiếm lĩnh khoa học, kỹthuật.
- Có kỹ năng giải các bài tập định tính, định lượng
- Biết vận dụng kiến thức vào giải quyết những vấn đề thực tiễn
3 Về thái độ, tình cảm.
- Giáo dục học sinh lòng say mê bộ môn hóa học.
- Học sinh có niềm tin về sự tồn tại và sự biến đổi vật chất, phê phán sự mê tín
dị đoan, thấy được sức mạnh của tri thức con người
- Học sinh có ý thức tuyên truyền, vận dụng những tiến bộ khoa học trong đờisống hàng ngày
- Học sinh có những phẩm chất, thái độ cần thiết trong cuộc sống
4 Các năng lực hướng tới.
Trong chương trình giáo dục phổ thông, mỗi môn học đều có đặc thùriêng và có thế mạnh để hình thành và phát triển đặc thù của môn học Và trongmôn Hóa học bao gồm 6 năng lực đặc thù:
4.1 Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
Qua các bài học, học sinh sẽ nghe và hiểu được nội dung các thuật ngữhóa học, danh pháp hóa học và các biểu tượng hóa học (kí hiệu, hình vẽ, môhình cấu trúc các phân tử các chất, các liên kết hóa học) Các em sẽ viết và biểudiễn đúng công thức hóa học của các hợp chất vô cơ và các hợp chất hữu cơ cácdạng công thức, đồng đẳng đồng phân
4.2 Năng lực nghiên cứu và thực hành hóa học
Năng lực này bao gồm các năng lực tiến hành thí nghiệm, sử dụng và vậndụng thí nghiệm; năng lực quan sát, mô tả, giải thích các hiện tượng tự nhiên.Học sinh được yêu cầu mô tả và giải thích được các hiện tượng thí nghiệm và
Trang 5rút ra những kết luận về tính chất của chất Các bài học sẽ giúp các em sử dụngthành thạo các đồ dùng thí nghiệm Các em sẽ tiến hành lắp đặt các bộ dụng cụcần thiết cho từng thí nghiệm, hiểu được tác dụng của từng bộ phận, biết phântích sự đúng sai trong cách lắp Tiếp theo, các em sẽ tiến hành độc lập các thínghiệm nghiên cứu, tìm kiếm và thu được những kiến thức cơ bản để hiểu biếtgiới tự nhiên và kĩ thuật Thông qua các bài học, các em sẽ mô tả rõ ràng cáchtiến hành thí nghiệm Mô tả chính xác các hiện tượng thí nghiệm, giải thích mộtcách khoa học các hiện tượng thí nghiệm đã xảy ra và viết được các phươngtrình hóa học và rút ra được những kết luận cần thiết.
4.3 Năng lực tính toán
Thông qua các bài tập hóa học sẽ hình thành năng lực tính toán cho họcsinh Các em sẽ có thể vận dụng thành thạo phương pháp bảo toàn (bảo toànkhối lượng, bảo toàn điện tích, bảo toàn electron ) trong việc tính toán giải cácbài toán hóa học Học sinh còn có thể sử dụng thành thạo phương pháp đại sốtrong toán học và mối liên hệ với các kiến thức hóa học để giải các bài toán hóahọc Đồng thời sử dụng hiệu quả các thuật toán để biện luận và tính toán cácdạng bài toán hóa học
4.4 Năng lực giải quyết các vấn đề thông qua môn hóa học.
Qua quá trình học tập trên lớp, học sinh sẽ phân tích được tình huống,phát hiện và nêu được tình huống có vấn đề trong học tập, trong cuộc sống.Các
em sẽ thu thập và làm rõ các thông tin có liên quan đến vấn đề Đề xuất và phântích được một số giải pháp giải quyết vấn đề, lựa chọn được giải pháp phù hợp.Môn Hóa sẽ giúp các em học sinh thực hiện và đánh giá giải pháp giải quyết vấn
đề, suy ngẫm về cách thức và tiến trình giải quyết vấn đề để điều chỉnh và vậndụng trong bối cảnh mới
4.5 Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống.
Quá trình học tập sẽ giúp học sinh có năng lực hệ thống hóa kiến thức,phân loại kiến thức hóa học, hiểu rõ đặc điểm, nội dung, thuộc tính của loại kiếnthức hóa học đó Khi vận dụng kiến thức chính là việc lựa chọn kiến thức mộtcách phù hợp với mỗi hiện tượng, tình huống cụ thể xảy ra trong cuộc sống, tựnhiên và xã hội Học sinh sẽ định hướng được các kiến thức hóa học một cáchtổng hợp và khi vận dụng kiến thức hóa học phải ý thức rõ ràng về loại kiến thứchóa học đó được ứng dụng trong các lĩnh vực gì, ngành nghề gì trong cuộc sống.Đồng thời tìm mối liên hệ và giải thích được các hiện tượng trong tự nhiên vàcác ứng dụng của hóa học trong cuộc sống và trong các lĩnh vực đã nêu trên dựavào các kiến thức hóa học và kiến thức liên môn khác Thêm vào đó, các em sẽchủ động sáng tạo lựa chọn phương pháp, cách thức giải quyết vấn đề Có nănglực hiểu biết và tham gia thảo luận về các vấn đề hóa học liên quan đến cuộcsống thực tiễn và bước đầu biết tham gia nghiên cứu khoa học để giải quyết cácvấn đề đó
4.6 Năng lực sáng tạo
Môn Hóa học sẽ giúp học sinh đề xuất được câu hỏi nghiên cứu cho mộtvấn đề hay chủ đề học tập cụ thể, đề xuất giả thuyết nghiên cứu phù hợp với câu
Trang 6hỏi nghiên cứu một cách khoa học, sáng tạo Học sinh sẽ đề xuất phương ánthực nghiệm tìm tòi để kiểm chứng giả thuyết nghiên cứu, thực hiện phương ánthực nghiệm Sau đó, các em sẽ xây dựng báo cáo kết quả nghiên cứu và trìnhbày kết quả nghiên cứu một cách khoa học, sáng tạo.
* Các hoạt động cụ thể:
Tên chủ đề: Dạy học tích hợp các môn học : sinh học, hóa học, địa lí, công
nghệ, giáo dục bảo vệ môi trường, giáo dục công dân thông qua bài “ NƯỚC" hóa học 8
I Mục tiêu của chủ đề:
1.Kiến thức của các môn học sẽ đạt được trong chủ đề:
- Môn sinh học: Vai trò của nước trong cơ thể người và trong đời sống sinh hoạt
- Môn hóa học: Thành phần hóa học của hợp chất nước gồm 2 nguyên tố là H và
O Chúng hóa hợp với nhau theo tỷ lệ thể tích là 2 phần Hidro và 1 phần oxitheo tỷ lệ khối lượng là 8:1 Công thức hóa học của nước, tính chất vật lí, tínhchất hóa học của nước
-Môn địa lí :Vấn đề nước ngọt ở các quốc gia trên thế giới
- Môn công nghệ : Quy trình trồng lúa nước
- Giáo dục môi trường: Nhiều nguồn nước ngọt trên trái đất đang bị ô nhiễmnặng do chát thải sinh hoạt, sử dụng phân bón và chất bảo vệ thực vật không hợp
lí trong sản suất nông nghiệp, chất thải công nghiệm gây ảnh hưởng đến sứckhỏe con người và là nguyên nhân làm biến đổi khí hậu
- Môn giáo dục công dân : Xử lí tình huống gặp phải liên quan đến bảo vệ môitrường
2 Kĩ năng:
Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn: sinh học, hoá học, tích hợp giáo dục môi trường, địa lí, công nghệ, giáo dục côngdân thông qua bài “ nước-hóa học 8”
3 Thái độ:
Có ý thức tích cực trong hoạt động, độc lập tư duy và hợp tác nhóm.Biết vận dụng linh hoạt các kiến thức trong bài học vào giải quyết các vấn đềtrong thực tiễn
4 Ý Nghĩa của chủ đề:
Gắn kết kiến thức, kĩ năng , thái độ các môn học với nhau, với thực tiễnđời sống xã hội , làm cho học sinh yêu thích môn học hơn và yêu cuộc sống.Biết vận dụng các kiến thức để giải quyết các vấn đề xảy ra trong thực tế từ đó
tự xây dựng ý thức và hành động cho chính bản thân
Qua việc thực hiện chủ đề trên sẽ giúp giáo viên bộ môn không chỉ nắmchắc kiến thức bộ môn mình dạy mà còn không ngừng trao dồi kiến thức cácmôn học khác để tổ chức, hướng dẫn các em giải quyết các tình huống, vấn đềđặt ra trong môn học một cách nhanh và hiệu quả
Cụ thể qua chủ đề này học sinh không chỉ nắm được công thức hóa học,tính chất vật lí, tính chất hóa học mà còn thấy được vai trò quan trọng của nước,
Trang 7nắm được nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước, nêu được những biện phápbảo vệ môi trường nước ở cấp độ vi mô và vĩ mô.
II.Chuẩn bị của thầy và trò trong chủ đề:
1 Giáo viên :
- Máy chiếu, máy ảnh bảng phụ, bút dạ
- Hóa chất : Na, Quỳ tím, P đỏ, CaO,H2O
- Dụng cụ : Đèn cồn, Cốc thủy tinh 2 cái loại 250 ml, phễu, ống nghiệm,lọ thủytinh nút nhám đã thu sẵn khí O2, môi sắt
Phân công học sinh chuẩn bị bài từ tiết trước theo 5 nhóm học tập
2 Học sinh:
Siêu tầm tranh ảnh các kiến thức về các nội dung như sau:
Nhóm I : Vai trò của nước trong cơ thể người và trong đời sống sinh hoạt
Nhóm II: Quy trình trồng lúa nước ở Việt Nam
Nhóm III : Công thức hóa học, tính chất vật lí, tính chất hóa học của nước
Nhóm IV: Vấn đề nước ngọt của các quốc gia trên thế giới
Nhóm V: Chất thải sinh hoạt, sử dụng phân bón và chất bảo vệ thực vật khônghợp lí,chất thải công nghiệp đối với nguồn nước ngọt
1 Kiến thức: Qua bài học học sinh biết được.
- Thành phần định tính và định lượng của nước
- Tính chất của nước: Nước hòa tan được nhiều chất, nước phản ứng với nhiềuchất ở điều kiện thường như kim loại ( Na, Ca, K…), oxit bazơ ( CaO, Na2O,BaO…), oxit axit ( P2O5, SO2…)
-Vai trò của nước trong đời sống và trong sản xuất, sự ô nhiễm nguồn nước vàcách bảo vệ nguồn nước, sử dụng tiết kiệm nước sạch
2 Kĩ năng:
Quan sát thí nghiệm hoặc hình ảnh rút ra được nhận xét về thành phần củanước
Viết được PTHH minh họa tính chất hóa học của nước
Biết sử dụng giấy quỳ tím để nhận biết một số dung dịch axit, bazơ cụ thể
Nhận biết các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường nói chung,
và môi trường nước nói riêng
Biết quý trọng và sử dụng nguồn nước tiết kiệm
3 Thái độ:
Trang 8Học sinh có ý thức và tích cực trong bài học, thông qua đó các em yêuthích hơn môn hóa học, cũng như các môn sinh học, địa lí, công nghệ, giáo dụccông dân
4 Các năng lực hướng tới:
- Năng lục sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực nghiên cứu và thực hành hóa học,
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn hóa học
- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống
- Năng lục sáng tạo
II.Chuẩn bị của thầy và trò:
1 Giáo viên :
- Máy chiếu, máy ảnh bảng phụ, bút dạ
- Hóa chất : Na, Quỳ tím, P đỏ, CaO, H2O
- Dụng cụ : Đèn cồn, Cốc thủy tinh 2 cái loại 250 ml: phễu, ống nghiệm,lọ thủytinh nút nhám đã thu sẵn khí O2, môi sắt
Phân công học sinh chuẩn bị bài từ tiết trước theo 5 nhóm học tập
2 Học sinh:
Siêu tầm tranh ảnh hoặc các slide cóp vào USB các kiến thức về các nộidung như sau:
Nhóm I : Vai trò của nước trong cơ thể người và trong đời sống sinh hoạt
Nhóm II: Quy trình trồng lúa nước ở Việt Nam
Nhóm III : Công thức hóa học, tính chất vật lí, tính chất hóa học của nước
Nhóm IV: Chất thải sinh hoạt, sử dụng phân bón và chất bảo vệ thực vật khônghợp lí, chất thải công nghiệp đối với nguồn nước ngọt
Nhóm V: Vấn đề nước ngọt của các quốc gia trên thế giới
III Tổ chức hoạt động dạy học:
1 Ổn định lớp.
2.Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
- Giáo viên : Hôn nay chúng ta sẽ tìm hiểu sự liên quan
giữa các môn học : hóa học, sinh học, địa lí vậy đó là
chủ đề gì?
- GV: chiếu một số hình ảnh, HS dự đoán tên chủ đề
Qua đó giáo viên giới thiệu nội dung của bài học
I Vai trò của nước.
II Thành phần và công thức hóa học của nước.
III Tính chất vật lí và tính chất hóa học của nước.
Trang 9IV Bảo vệ nguồn nước.
I Vai trò của nước
Hoạt động 1: Tìn hiểu vai trò của nước trong cơ thể
và trong đời sống sinh hoạt.
GV: yêu cầu nhóm I lên trình bày kết quả sưu tầm và
trình chiếu nội dung dã sưu tầm lên máy chiếu
Nước uống đối với cơ thể con người cũng quan
trọng như không khí Chúng ta nên biết rằng 2/3
lượng nước trong cơ thể con người là thành phần
cơ bản của 50.000 triệu tế bào sống Vì vậy, cung
cấp đầy đủ nước cho cơ thể là nhu cầu thiết yếu
bậc nhất của con người
- HS đại diện cho nhóm lên trình bày vai trò của nước
-HS các nhóm quan sát và rút ra kết luận về vai trò của
nước
Giáo viên chốt lại kiến thức về vai trò của nước
GV: Với nền nông nghiệp lâu đời là sản xuất lúa nước
như nước ta cho thấy nước giữ vai trò quan trọng nhất
trong sản xuất Trước sự khắc nghiệt của thời tiết, ở
nước ta hai mùa mưa và hạn ngày càng có khoảng cách
rõ ràng Mùa mưa thừa nước và thường xuyên gây ra lũ
lụt gây thiệt hại nặng về mùa màng và con người vậy ta
hayc tìm hiểu về quy trình trồng lúa nước ở ta
Hoạt động 2: Quy trình trồng lúa nước ở việt nam:
- GV: Lúa là một lương thực quan trọng của người Việt
Nam Vậy quy trình trồng lúa nước như thế nào chúng
ta hãy tìm hiểu qua kết quả sưu tầm của nhón II
- GV: Yêu cầu nhóm II lên trình bày và trình chiếu
tranh ảnh sưu tầm được
- HS các nhóm lắng nghe quan sát và có thể bổ sung rút
ra kết luận
- Nước có vai trò quantrọng trong cơ thể làdung môi hòa tan cácchất, dẫn máu đi nuôi
cơ thể
- Nước có vai trò quantrọng trong sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp , xây dựng, giao thông vận tải
Trang 10NHÓM II: QUY TRÌNH TRỒNG LÚA Ở VIỆT NAM
I.Lựa chọn giống lúa
II Chuẩn bị đất.
III Gieo xạ.
IV Bón phân.
V Quản lí nước.
- Giai đoạn cây con(0-7NSG)rút cạn nước trước khi xạ
và giữ khô mặt ruộng trong vòng 3 ngày sau khi xạ,
ngày thứ tư cho nước lan mặt ruộng 1 ngày Sau đó rút
cạn để đảm bảo đủ ẩm bề mặt ruộng
- Giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng(7-42 NSG) sau khi
được 7-10 ngày bắt đầu cho nước từ từ vào mặt ruộng
và giữ nước trên mặt ruộng ở mức 5-7 cm Trong giai
đoạn này, thay nước trong ruộng lúa 2-3 lần sau mỗi
lần thay nước giữ cạn 2-3 ngày
- Giai đoạn sinh trưởng sinh thực (42-65NSG) giữ nước
trong ruộng ở mức 3-5 cm
- Giai đoạn chín(65-95NSG) giữ nước trong ruộng ở
mức 2-3 cm cho đến giai đoạn chín vàng (7-10 ngày
trước khi thu hoạch) tháo cạn nước trong ruộng
VI Phòng trừ cỏ dại, sâu, bệnh hại.
VII Thu hoạch, chế biến, bảo quản.
II Công thức hóa học của nước,tính chất vật lí
Hoạt động 3: Công thức hóa học của nước,tính
chất vật lí và tính chất hóa học của nước.
- GV yêu cầu nhóm III lên trình bày kết quả sưu tầm
- HS nhóm khác quan sát lắng nghe và rút ra kết luận
về thành phần , tính chất vật lí của nước
1 Thành phần hóa họccủa nước:
-Nước là hợp chất đượctạo bởi hai nguyên tố H
và O chúng hóa hợp vớinhau theo tỉ lệ thể tích :
1 : 2 : 2
2 O =
H V V
-Tỉ lệ về khối lượng:
8 : 1
Trang 11NHÓM III CÔNG THỨC HÓA HỌC CỦA NƯỚC
- Nước là hợp chất Tạo bởi hai nguyên tố: Hiđro và oxi ,theo tỉ lệ
D H2O =1 / ( 1Kg/ lít)
* Hòa tan nhiều chất
III Tính chất hóa học của nước
