Khi học theo nhóm, học sinh có thể cùng nhau đạt được những điều mà các em không làm được một mình mà phải giải bằng cách là mọi người trong nhóm đóng góp một phần hiểu biết của mình rồi
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.
- Lịch sử là môn học có vị trí và ý nghĩa quan trọng đối với việc giáo dục
thế hệ trẻ Từ những hiểu biết về quá khứ, học sinh hiểu rõ truyền thống dân tộc,
tự hào với thành tựu dựng nước và giữ nước của tổ tiên và từ đó xác định nhiệm
vụ trong hiện tại có thái độ đúng đối với sự phát triển hợp quy luật của tương lai Giáo dục học sinh trở thành con người phát triển một cách toàn diện, trong đó có
sự hiểu biết một cách đúng đắn về lịch sử, ngoài nổ lực tự học của học sinh thì vai trò của người thầy là vô cùng quan trọng
- Để nâng cao chất lượng giảng dạy môn lịch sử, việc đổi mới phương pháp
giảng dạy và bồi dưỡng kiến thức chuyên môn cho giáo viên là điều rất cần thiết Nhưng trong thực tế, không ít giáo viên chưa chú trọng lắm việc tích hợp các phương pháp trong quá trình giảng dạy nên chất lượng bộ môn chưa cao
- Học theo nhóm là một trong những phương pháp học tập có hiệu quả
trong công việc tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh trung học
- Khi học theo nhóm hoc sinh sẽ được thảo luận theo từng vấn đề của bài
học Đó là cơ hội cho mọi học sinh tham gia hoạt động học tập Học theo nhóm cũng là cơ hội cho học sinh học hỏi lẫn nhau, hỗ trợ nhau về cách tìm kiếm những giải pháp để giải quyết những tình huống trong bài học Khi học theo nhóm, học sinh có thể cùng nhau đạt được những điều mà các em không làm được một mình mà phải giải bằng cách là mọi người trong nhóm đóng góp một phần hiểu biết của mình rồi cả nhóm tập hợp thành một cách giải quyết tốt nhất nhiệm vụ nhận thức mà giáo viên giao cho Qua đó tính tích cực, chủ động của học sinh được phát huy đến cao độ
- Qua các năm giảng dạy môn Lịch sử lớp ở trường THCS NGUYỆT ẤN đây
là một vấn đề bổ ích, nó có ý nghĩa rất lớn đối với việc nâng cao chất lượng bộ môn bởi vì đối tượng là học sinh THCS miền núi, đa số các em là người dân tộc điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn, mức độ tiếp cận các phương tiện thông tin để tìm hiểu lịch sử còn nhiều hạn chế Nhằm mục đích nâng cao chất
lượng học tập bộ môn lịch sử tôi mạnh rạn trình bày “ Một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động nhóm trong giờ dạy lịch sử 8”, đồng thời cũng là để trao đổi,
học tập kinh nghiệm của các thầy cô giáo, các đồng nghiệp nhằm nâng cao trình
độ chuyên môn cũng như phương pháp dạy học
II PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.
- Đối tượng: Học sinh lớp 8 trường THCS nguyệt ấn – Ngọc Lặc
- Thời gian: Năm học 2013-2014 và năm học 2014-2015
- Nhằm phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh Tự bản thân các em có thể lĩnh hội được kiến thức một cách nhanh nhất thông qua sự hướng dẫn của giáo viên
Trang 2B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN.
- Phương pháp dạy học tích cực được dùng để chỉ những phương pháp
giáo dục, dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học PPDH tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học, nghĩa là tập trung vào phát huy tính tích cực của người học chứ không phải là tập trung vào phát huy tính tích cực của người dạy, tuy nhiên để dạy học theo phương pháp tích cực thì giáo viên phải nỗ lực nhiều so với dạy theo phương pháp thụ động
- Nhiệm vụ của bộ môn lịch sử trong nhà trường là cung cấp cho học sinh
những kiến thức cơ bản về lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới, giúp cho học sinh nhận thức được một cách rõ ràng, sâu sắc sự phát triển của loài người, của dân tộc Thông qua những kiến thức lịch sử giáo viên phân tích các sự kiện lịch sử, làm cho học sinh nhận thức rõ động lực phát triển của xã hội, thấy rõ vai trò của quần chúng nhân dân và của cá nhân trong lịch sử Bằng những sự kiện lịch sử, giáo viên chọn lọc, phân tích, tái hiện lại quá khứ đúng như nó đã từng tồn tại nhằm khắc sâu kiến thức lịch sử nơi học sinh
- Đổi mới phương pháp dạy học lịch sử đòi hỏi phải phát huy tính tích
cực, sáng tạo của học sinh Trong quá trình dạy học người giáo viên phải đóng vai trò là người xây dựng kế hoạch nhận thức, tổ chức cho học sinh nhận thức và
tự nhận thức, lĩnh hội các kiến thức, kỷ năng cần thiết của môn học Do đó trong giảng dạy bộ môn lịch sử một phương pháp đóng vai trò quan trọng để phát huy tính tích cực của học sinh đó là tổ cức dạy học thảo luận theo nhóm nhỏ Qua hoạt động thảo luận nhóm các em làm việc độc lập với SGK, với tư liệu lịch sử
để rút kiến thức, kỷ năng cần thiết theo yêu cầu do giáo viên đặt ra cho học sinh Qua hoạt động thảo luận nhóm, học sinh hình thành nhu cầu nhận thức mới, từ
đó kích thích các em tham gia vào các hoạt động tập thể tốt hơn
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ.
Trong thực tế giảng dạy bộ môn lịch sử của giáo viên ở các trường tuy có đưa ra phương pháp thảo luận nhóm, nhưng thực hiện rất ít, chưa trở thành phương pháp giảng dạy chủ đạo Trong khi đây là phương pháp tối ưu gây hứng thú học tập cho học sinh Với lý do bài quá dài vì sợ mất thời gian nên giáo viên thường sử dụng phương pháp đàm thoại trong quá trình giảng dạy, trong hoạt động đàm thoại giáo viên có sử dụng câu hỏi phản biện nhưng không nhiều
Hiện nay việc dạy học theo phương pháp thảo luận còn gặp một số hạn chế đó thể hiện như sau:
- Nếu giáo viên chủ yếu sử dụng phương pháp đàm thoại trên lớp sẽ gây cho học sinh sự nhàm chán
Trang 3- Phương pháp đàm thoại chỉ thu hút được bộ phận nhỏ học sinh (chủ yếu
là học sinh khá và giỏi) Tham gia xây dựng bài, còn lại đại bộ phận các em chỉ ngồi nghe nhưng không có tham gia, gây ra hiện tượng thụ động trong giờ học
- Thực hiện không đầy đủ các bước quy trình thảo luận nhóm như chỉ nêu câu hỏi cho học sinh thảo luận rồi cho các nhóm báo cáo Sau đó giáo viên nhận xét đúng, sai, đầy đủ hay chưa đầy đủ nội dung của các nhóm và chuẩn xác kiến thức rồi ghi bảng cho học sinh ghi theo Làm như vậy sẽ thiếu một bước quan trọng là cho học sinh trong nhóm hoặc các nhóm khác nhận xét, bổ sung làm rõ vấn đề Vì thế mỗi nhóm chỉ quan tâm đến câu hỏi của nhóm mình mà không cần biết đến câu hỏi của nhóm khác dẫn đến kết quả là học sinh nhận thức không đầy đủ nội dung bài học
- Có giáo viên muốn rút ngắn thời gian thảo luận nhóm để đảm bảo thời gian tiết dạy bằng cách đưa ra những câu hỏi rất đơn giản ở dạng “câu hỏi đóng” (dạng đúng, sai, có, không) hoặc nhìn vào sách giáo khoa hay nhìn ảnh là đã biết được nội dung trả lời, làm cho hoạt động thảo luận trở nên tẻ nhạt, mang tính hình thức Học sinh trong nhóm không cần đóng góp ý kiến, chỉ cần một mình thư ký hoặc nhóm trưởng mở sách giáo khoa, ghi lại nội dung trả lời là xong, không cần phải xin ý kiến các bạn trong nhóm
- Chưa có hình thức biện pháp kích thích những học sinh lười biếng hoặc học sinh yếu tham gia thảo luận Vì vậy trong nhóm chỉ có một số ít học sinh hoạt động
- Tổ chức chia nhóm không hợp lí, nhiều học sinh không có chỗ ngồi, phải đứng vây quanh gây mất trật tự và chỉ mang tính hình thức …
III CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC THỰC HIỆN.
1 Chuẩn bị hoạt động nhóm:
Trước khi hoạt động nhóm vào một bài dạy giáo viên cần phải nắm được:
- Mục tiêu của hoạt động nhóm trong bài này là gì ?
- Liệu có phù hợp với các mục tiêu tổng thể của bài giảng không ?
- Hoạt động này cần bao nhiêu thời gian? Thời gian còn lại đủ để hoàn thành bài dạy không ?
- Hoạt động này yêu cầu giáo viên và học sinh chuẩn bị những phương tiện, thiết bị gì? Học sinh cần phải tham khảo trước những tài liệu gì ?
2 Nểu vấn đề (câu hỏi) cho học sinh thảo luận:
- Việc chuẩn bị câu hỏi cho các nhóm thảo luận là một khâu quan trọng Nếu như câu hỏi quá đơn giản sẽ làm cho thời gian thảo luận buồn tẻ và rất dễ đi đến tình trạng thờ ơ của nhiều học sinh Do đó, nên chuẩn bị những “câu hỏi mở” tức là câu hỏi có nhiều hướng phát triển, nhiều cách lí giải, đòi hỏi học sinh phải tư duy và trình bày nhiều ý kiến, thậm chí có phần tranh luận để tìm ra kết quả đúng nhất thì mới lôi cuốn được nhiều học sinh tham gia
- Mặt khác khi chọn vấn đề thảo luận cần chú ý xem xét, nghiên cứu xem học sinh đã biết gì, cảm thấy gì suy nghĩ gì về vấn đề giáo viên đưa ra để tránh trường hợp quá sức học sinh thì hoạt động thảo luận cũng mất đi ý nghĩa
Trang 4- Nội dung thảo luận có thể lấy từ các câu hỏi khó trong sách giáo khoa
hoặc khi khai thác tình huống mâu thuẫn trong lúc giảng bài để cho học sinh thảo luận tìm phương án giải quyết
* Ví dụ ở Bài 1: Những cuộc cách mạng tư sản đầu tiên: giáo viên có thể
khai thác tình huống có vấn đề cho học sinh thảo luận như: “ Tại sao cách
mạng Hà Lan được xem là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới?”
- Các câu hỏi thảo luận nên cân nhắc kỹ và chuẩn bị trong phiếu học tập,
hoặc tiện nhất là viết sẵn trong bảng phụ Những câu hỏi cần phải tham khảo nhiều tài liệu mới trả lời được thì giáo viên nên phổ biến ở cuối tiết trước (trong phần hướng dẫn học ở nhà) và giới thiệu tên tài liệu tham khảo Cần lưu ý là mức độ và dung lượng kiến thức trong mỗi câu hỏi phải tương đối đồng đều với nhau, tránh trường hợp giao cho nhóm này câu hỏi quá dễ trong khi nhóm kia lại câu hỏi quá khó
3 Xếp nhóm thảo luận:
- Vấn đề cần đặt ra là xếp bao nhiêu học sinh vào một nhóm là vừa ?
- Cần phải suy nghĩ cẩn thận khi chia học sinh thành nhóm Nếu chia
nhóm không hợp lí thì hoạt động nhóm sẽ thất bại ngay từ đầu vì giáo viên bị mất khả năng kiểm soát lớp
- Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy xếp từ 6 đến 8 học sinh vào một nhóm
là hợp lí, có hiệu quả nhất và nhanh nhất vì khi giáo viên yêu cầu thảo luận nhóm thì từng cặp bàn quay lại với nhau là xong, ít tốn thời gian di chuyển và không gây mất trật tự và có ít học sinh thì sự thống nhất ý kiến càng nhanh, đỡ tốn thời gian
- Số lượng nhóm ít nhất phải gấp đôi số lượng câu hỏi thảo luận Nghĩa là một câu hỏi thì phải có ít nhất hai nhóm cùng thảo luận câu hỏi đó thì mới thực hiện được khâu quan trọng tiếp theo là nhận xét đánh giá lẫn nhau giữa các nhóm Nhóm này có ý kiến thảo luận khác nhóm bạn, hoặc tìm ra đáp án hợp lí hơn nhóm bạn thì hoạt động thảo luận mới sôi nổi
4 Các bước tiến hành khi thào luận nhóm:
- Cử nhóm trưởng điều khiển hoạt động thảo luận và thư kí ghi kết quả củng như ý kiến của các thành viên trong nhóm
- Phổ biến rõ các câu hỏi thảo luận cho từng nhóm đã được chuẩn bị sẵn trong bảng phụ hoặc phiếu học tập, giải thích rõ yêu cầu thực hiện cho từng câu hỏi để học sinh đi đúng hướng và qui định thời gian thảo luận sao cho hợp lí
- Giáo viên phải thường xuyên đi kiểm tra hoạt động của từng nhóm để nắm được em nào hoạt động, em nào không hoạt động, lắng nghe các em trao đổi có đúng hướng không để hướng dẫn kịp thời, còn nếu phát hiện có thành viên trong nhóm không tham gia hoạt động, giáo viên có thể yêu cầu em đó tham gia phát biểu
Ở câu hỏi thảo luận bài 1 Để giúp học sinh giải thích được vì sao cuộc cách mạng tư sản Hà Lan là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới, giáo
viên có thể gợi ý cho học sinh nhớ lại những yếu tố như: thời gian diễn ra cuộc
cách mạng, cuộc cách mạng đạt được thành quả gì ? Nếu học sinh chưa tiếp cận
Trang 5được vấn đề, giáo viên có thể đưa ra một vài gợi ý tiếp theo Và nên giành sự giúp đỡ cho các nhóm là như nhau, không nên giành quá nhiều thời gian cho một nhóm hay một cá nhân nào Giáo viên nên báo trước khi hết thời gian thảo luận
- Khi hết thời gian thảo luận, giáo viên có thể yêu cầu bất kì em nào trong nhóm trình bày kết quả thảo luận Tùy nội dung câu hỏi, tùy điều kiện từng trường học sinh có thể trình bày bằng nhiều cách khác nhau như dùng đèn chiếu, bảng phụ, giấy khổ to hoặc kết hợp với chỉ lược đồ, sơ đồ,… Khi học sinh các nhóm lên trình bày giáo viên không nên đưa ra câu hỏi chất vấn hoặc nhận xét đúng, sai ngay lập tức sẽ làm cho học sinh lúng túng, mà phải để ngỏ cho cả lớp cùng nhận xét
- Khi học sinh các nhóm khác nhận xét, bổ sung, giáo viên phải lắng nghe cẩn thận và ghi tóm tắt lên bảng những điểm cơ bản của mỗi ý kiến phát biểu để phát hiện những mâu thuẫn giũa các ý kiến, nếu có ý kiến khác nhau thì kịp thời nêu vấn đề cho học sinh giải quyết, tuy nhiên không nên để cuộc thảo luận đi sai mục đích ban đầu vì một vấn đề quá nhỏ
- Khi các nhóm không còn ý kiến bổ sung, giáo viên nên dành đủ một khoảng thời gian thích đáng trong giờ giảng để nhận xét các ý kiến của học sinh
và thực hiện một quá trình phản hồi đầy đủ và hoàn chỉnh các thông tin mà học sinh cần ghi nhớ, giáo viên nên chuẩn bị sẵn trong bảng phụ, sau đó đặt câu hỏi kiểm tra một số em, xem các em đã nắm được vấn đề hay chưa Cuối cùng, giáo viên cũng nên khuyến khích, động viên học sinh tiếp tục tham gia phát biểu trong những lần sau bằng cách tỏ thái độ hài lòng, thích thú, khen gợi kịp thời những câu trả lời của học sinh, hoặc cho điểm những học sinh xuất sắc
5 Biện pháp khuyến khích mọi thành viên trong nhóm tham gia thảo luận
- Đối với những lớp chưa có phong trào và thói quen học tập tốt, giáo viên cũng không nên để cho nhóm tự cử đại diện báo cáo kết quả thảo luận mà giáo viên chỉ định bất kì một thành viên trong nhóm đứng lên báo cáo kết quả thảo luận của nhóm và giáo viên có thể đặt thêm một số câu hỏi phụ yêu cầu học sinh
đó lí giải những nội dung vừa trình bày để kiểm tra xem học sinh đó có tham gia thảo luận không, có hiểu vấn đề không, qua đó giáo viên có thể cho điểm tùy theo mức độ Có như vậy thì mọi thành viên trong nhóm mới tập trung tham gia thảo luận, khắc phục được tình trạng chỉ có nhóm trưởng và thư kí làm việc
- Để phần nào làm rõ hơn phần trình bày ở trên, tôi xin nêu một vài ví dụ
cụ thể sau :
* Ví dụ ở bài 3: Chủ nghĩa tư bản được xác lập trên phạm vi thế giới
- Đối với bài này tôi cho học sinh thảo luận ở mục I: Cách mạng công
nghiệp.
- Ở mục này cần phải đạt được hai mục tiêu :
+ Về kiến thức: Cuộc cách công nghiệp: nội dung và hệ quả của cách mạng công nghiệp
+ Về kĩ năng: Học sinh có khả năng tư duy, so sánh, tìm kiến thức từ kênh hình
Trang 6- Chuẩn bị:
+ Trước tiên giáo viên và học sinh tìm hiểu về nội dung cách mạng
công nghiệp Anh Quan sát hình 17, 18 SGK, đặt câu hỏi: Em hãy nêu những
biến đổi ở nước Anh sau khi hoàn thành cách mạng công nghiệp, từ đó rút ra kết luận về sự tác động của cuộc cách mạng công nghiệp đối với nước Anh.
+ Phiếu học tập:
Nội dung Nước Anh giữa TK XVIII Nước Anh giữa TK XIX
- Số trung tâm sản xuất
thủ công
………
………
………
………
- Số thành phố trên 50 000 dân ………
………
………
………
- Hệ thống giao thông vận tải: ………
………
………
………
Kết luận:………
+ Dự kiến thời gian thích hợp cho hoạt động nhóm: 3 phút
+ Chuẩn bị phương tiện thực hiện gồm: bảng phụ, phiếu học tập, bút dạ -Tiến hành hoạt động:
+ Giáo viên đặt vấn đề
+ Giáo viên treo bảng phụ có câu hỏi và hướng dẫn học sinh quan sát tìm kiến thức và rút ra kết luận
+ Giáo viên phân nhóm theo dự kiến, cử nhóm trưởng, thư kí
+ Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm
+ Yêu cầu các nhóm ngồi vào vị trí ( Từng cặp bàn quay lại với nhau ) + Phát phiếu học tập, bút, quy định thời gian hoàn thành hoạt động
+ Giáo viên đi quan sát hoạt động của từng nhóm để uốn nắn kịp thời + Nhắc nhở về thời gian
- Kết thúc hoạt động:
+ Giáo viên gọi học sinh quay về vị trí ban đầu
+ Gọi các nhóm treo kết quả thảo luận của nhóm mình
+ Giáo viên gọi học sinh nhóm này nhận xét bài làm của nhóm bạn cho
cả lớp nghe
+ Nhóm khác có ý kiến bổ sung, nhận xét (hoặc ngược lại)
+ Giáo viên yêu cầu cả lớp bổ sung nếu thấy chưa đủ Các ý kiến bổ sung giáo viên ghi tóm tắt nhanh lên bảng
+ Sau khi các nhóm trình bày xong và học sinh không còn ý kiến, giáo viên treo kết quả hoàn chỉnh và đối chiếu lại với kết quả thảo luận của từng nhóm để nhận xét, khen gợi những ý kiến bổ sung đúng
+ Cuối cùng giáo viên có thể chốt phần này bằng câu hỏi: Vậy cách mạng công nghiệp đã làm thay đổi bộ mặt nước Anh như thế nào?
+ Học sinh trả lời được câu hỏi này xem như các em đã nắm được kiến thức của phần này, thảo luận đạt kết quả
Trang 7* Ví dụ ở Bài 8: Sự phát tiển của khoa học kỹ thuật, văn học và nghệ thuật thế
kỷ XVIII – XIX
- Cho học sinh thảo luận ở mục 2: Những tiến bộ về khoa học tự nhiên
và khoa học xã hội
- Ở mục này cần phải đạt được hai mục tiêu :
+ Kiến thức: Học sinh trình bày được những thành tựu về khoa học tự nhiên của thế kỷ XVII- XIX, các nhà khoa học, phát minh của họ, ý nghĩa và tác dụng của những phát minh đó trong cuộc sống xã hội loài người
+ Kĩ năng: Biết phân tích giữa mặt hạn chế và tích cực của các phát minh này
- Chuẩn bị:
Phiếu học tập số 1: Thiết kế dạng bảng tổng hợp để học sinh dựa vào trình bày các phát minh, các nhà khoa học tương ứng, lĩnh vực…
Thời gian Tên nhà bác học Phát minh khoa học Lĩnh vực
Đầu thế kỉ
XVII
Niu-tơn (Anh) Thuyết vạn vật hấp dẫn Vật lí
…… ……… ……… …………
……… ……… ……… …………
……… ……… ……… …………
Phiếu học tập số 2: Ý nghĩa và tác dụng của những phát minh đó trong cuộc sống xã hội loài người Nhóm : …………
- Ý nghĩa: ………
- Tác động :………
+ Tích cực:………
+ Tiêu cực:………
+ Phương thức thực hiện là tổ chức hai hoạt động nhóm cùng lúc
+ Dự kiến thời gian thích hợp cho hoạt động nhóm: 4 phút
+ Chuẩn bị phương tiện thực hiện gồm: bảng phụ, hai phiếu học tập, bút dạ
+ Tổ chức nhóm: Tôi chia 6 nhóm, mỗi nhóm 2 bàn
-Tiến hành hoạt động:
+ Giáo viên đặt vấn đề
+ Giáo viên treo bảng phụ có phiếu học tập số 1 + số 2 và hướng dẫn học sinh thu thập thông tin kênh chữ (mục 2) SGK điền vào các ô trống của phiếu học tập
+ Giáo viên phân nhóm theo dự kiến, cử nhóm trưởng, thư kí
+ Giáo viên giao nhiệm vụ cho từng nhóm (ví dụ: nhóm 2, 4, 6 làm phiếu học tập số 1, nhóm 1,3,5 làm phiếu học tập số 2)
+ Yêu cầu các nhóm ngồi vào vị trí Phát phiếu học tập, bút, quy định thời gian hoàn thành hoạt động
- Kết thúc hoạt động:
Trang 8+ Giáo viên gọi học sinh quay về vị trí ngồi.
+ Gọi các nhóm treo kết quả thảo luận của nhóm mình
+ Giáo viên gọi học sinh nhóm làm phiếu học tập số 1 lên báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình cho cả lớp nghe
+ Nhóm khác có ý kiến bổ sung, nhận xét
+ Giáo viên yêu cầu cả lớp bổ sung nếu thấy chưa đủ Các ý kiến bổ sung giáo viên ghi tóm tắt nhanh lên bảng
+ Đến đây học sinh mới dừng lại ở mức độ nhận biết và thu nhập các
thông tin từ sách giáo khoa mà chưa hiểu rõ vấn đề: Trong các phát minh trên
phát minh nào có ý nghĩa quan trọng nhất Vì sao ?
+ Giáo viên treo nội dung chuẩn xác về kết quả thảo luận của phiếu học tập số 1 khen gợi những ý kiến bổ sung đúng
+ Để rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức, giáo viên tiếp tục nhận xét phiếu học tập số 2
+ Các nhóm trình bày xong và học sinh không còn ý kiến, giáo viên treo kết quả hoàn chỉnh và đối chiếu lại với kết quả thảo luận của từng nhóm để nhận xét
* Ví dụ bài 9: Ấn Độ từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX.
- Học sinh thảo luận ở mục 1: Sự xâm lược và thống trị của thực dân
Anh.
- Ở mục này cần phải đạt được hai mục tiêu :
+ Kiến thức: Học sinh trình bày được quá trình xâm lược và chính sách thống trị của thực dân Anh
+ Kĩ năng: Có kỹ năng sử dụng bảng số liệu thống kê
- Chuẩn bị:
+ Cho học sinh tìm hiểu quá trình xâm lược Ấn Độ của thực dân Anh + Phần chính sách cai trị tôi tiến hành cho học sinh thảo luận bằng câu
hỏi: Qua các thông tin trong bảng thống kê em có nhận xét gì về chính sách
trống trị của thực dân Anh và hậu quả của nó đối với Ấn Độ?
Giá trị lương thực xuất khẩu Số người chết đói
1840
1858
1901
858.000 livrơ 3.800.000 livrơ 9.300.000 livrơ
1825-1850 1850-1875 1875-1900
400.000 5.000.000 15.000.000 + Phiếu học tập
- Nhận xét:………
………
- Hậu quả: ………
………
+ Giáo viên cho học sinh quan sát bảng số liệu trong sách giáo khoa, câu hỏi viết trên bảng phụ hoặc đưa cả câu hỏi và bảng số liệu đưa lên máy vi tính cho học sinh quan sát
Trang 9+ Dự kiến thời gian thích hợp cho hoạt động nhóm: 3 phút
+ Chuẩn bị phương tiện thực hiện gồm: bảng phụ, phiếu học tập, bút dạ
- Tiến hành hoạt động: Giáo viên hướng dẫn và yêu cầu học sinh tiến hành thảo luận theo từng bước tương tự như ví dụ trên
- Kết thúc hoạt đông:
+ Giáo viên gọi học sinh quay về vị trí
+ Các nhóm treo kết quả thảo luận của nhóm mình
+ Các nhóm nhận xét chéo, bổ sung
+ Giáo viên treo kết quả hoàn chỉnh và nhận xét, khen gợi những ý kiến
bổ sung đúng
* Ví dụ ở bài 17: Châu Âu giữa hai cuộc chiến tranh thế giới 1918 -1939
- Thảo luận ở mục 2: Châu Âu trong những năm 1929 – 1939
- Phần kiến thức cần đạt được ở mục này là: Nguyên nhân, hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế
- Phần chuẩn bị:
+ Giáo viên cho học sinh tìm hiểu phần nguyên nhân và tác động của cuộc khủng hoảng đối với nền kinh tế thế giới
+ Sau khi tìm hiểu được nguyên nhân và tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1929 – 1939
+ Giáo viên phân tích thêm về tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế
+ Giáo viên cho học sinh thảo luận ở phần này bằng câu hỏi: Tại sao
nói cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới là cuộc khủng hoảng kinh tế lớn nhất, kéo dài nhất và gây thiệt hại nặng nề nhất
+ Phiếu học tập
Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929-1939.:
- Lớn nhất:……… ………
- Dài nhất:……….……….………
- Thiệt hại nặng nề nhất: ……….………
+ Dự kiến thời gian thích hợp cho hoạt động nhóm: 3 phút
+ Chuẩn bị phương tiện thực hiện gồm: bảng phụ, phiếu học tập, bút dạ + Tổ chức nhóm: chia 6 nhóm hoặc 4 nhóm
- Tiến hành hoạt động: Giáo viên hướng dẫn và yêu cầu học sinh thảo luận theo từng bước tương tự như ví dụ trên
- Kết thúc hoạt đông:
+ Giáo viên cũng làm tương tự như các ví dụ ở trên
+ Cuối cùng giáo viên treo kết quả hoàn chỉnh và đối chiếu lại với kết quả thảo luận của từng nhóm để nhận xét, khen gợi những ý kiến bổ sung đúng
* Ví dụ ở bài 18: Nước Mỹ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới
- Cho học sinh thảo luận ở mục 2: Nước Mỹ giữa những năm 1929-1939
- Ở mục này cần phải đạt được hai mục tiêu:
Trang 10+ Kiến thức: Tác dụng của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929-1933) và chính sách mới nhằm đưa nước Mỹ thoát khỏi khủng hoảng
+ Kĩ năng: Học sinh có khả năng tư duy, so sánh, miêu tả tranh ảnh
- Chuẩn bị :
+ Trước tiên giáo viên và học sinh tìm hiểu về tác động của cuộc khủng
hoảng kinh tế thế giới tới nền kinh tế của Mỹ, sau đó đặt câu hỏi: Để thoát khỏi
cuộc khủng hoảng này giới cầm quyền Mỹ đã làm gì? Em hãy khái quát nội dung chính của chính sách mới này?
+ Thiết kế hoạt động nhóm ở phần này bằng câu hỏi: Quan sát bức
tranh: Nêu nhận xét của em về Chính sách mới của Ru-dơ-ven?
+ Phương thức thực hiện: Giáo viên cho học sinh quan sát tranh trong sách giáo khoa, câu hỏi viết trên bảng phụ hoặc đưa cả câu hỏi và tranh lên máy
vi tính cho học sinh quan sát
+ Dự kiến thời gian thích hợp cho hoạt động nhóm: 3 phút
+ Chuẩn bị phương tiện thực hiện gồm: bảng phụ, hai phiếu học tập, bút dạ
-Tiến hành hoạt động: Giáo viên đặt vấn đề, hướng dẫn các bước như ví
dụ trên
- Kết thúc hoạt động: Giáo viên hướng dẫn học sinh tiến hành thảo luận như các ví dụ trên Giáo viên yêu cầu cả lớp bổ sung nếu thấy chưa đủ Các ý kiến bổ sung giáo viên ghi tóm tắt nhanh lên bảng Đưa kết quả hoàn chỉnh và nhận xét, khen gợi những ý kiến bổ sung đúng
* Ví dụ ở bài 24: Cuộc kháng chiến từ năm 1858 đến năm 1973
- Yêu cầu học sinh tự thảo luận nhóm ở nhà với câu hỏi sau: Hãy quan sát
bản đồ Việt Nam và cho biết tại sao thực dân pháp chọn Đà Nẵng làm nơi đầu tiên để nổ sung xâm lược nước ta?
- Học sinh thảo luận và ghi kết quả vào vở học nhóm
- Chiếm được Đà Nẵng, thực dân Pháp sẽ dùng Đà Nẵng làm bàn đạp tấn công chiếm kinh thành Huế, nhanh chóng kết thúc chiến tranh xâm lược Việt Nam
* Ví dụ ở bài 26: Phong trào kháng chiến chống Pháp trong những năm cuối
thế kỷ XIX
- Học sinh thảo luận ở mục 2: Những cuộc khởi nghĩa lớn trong phong
trào Cần Vương.
- Mục tiêu: + Kiến thức: Tìm hiểu cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương: khởi nghĩa Hương Khê (thời gian, người lãnh đạo kết quả, ý nghĩa) + Kĩ năng: Sử dụng bản đồ để tường thuật các trận đánh; kĩ năng đánh giá sự kiện
- Sau khi tìm hiểu đầy đủ về cuộc khởi nghĩa Hương Khê, đặt câu hỏi:
Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê là tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?