Trong mọi thời đại, xã hội luôn cần đến những con người có tri thức, năng động, sáng tạo. Để đáp ứng được yêu cầu này thì việc đổi mới phương pháp dạy học là điều cốt yếu. Tại Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực. Ưu tiên tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học...”
Trang 12.3.3 Dạy thử nghiệm
55
612
Trang 21.MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Trong mọi thời đại, xã hội luôn cần đến những con người có tri thức, năngđộng, sáng tạo Để đáp ứng được yêu cầu này thì việc đổi mới phương pháp dạyhọc là điều cốt yếu Tại Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽphương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động,sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; tập trung dạy cách học,cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mớitri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Ưu tiên tổ chức hình thức học tập đa dạng,chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học ”
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy nhiều năm, bản thân luôn mong muốnvận dụng những phương pháp đổi mới một cách phù hợp nhất với từng đốitượng học sinh, từ đó gây hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em tiếp thubài học một cách tốt nhất Trăn trở về vấn đề này, tôi đã tích cực nghiên cứu nộidung SGK, các môn học khác, tài liệu đổi mới PPDH, tham gia sinh hoạt cụmchuyên môn, tổ chuyên môn, đặc biệt tích cực dự giờ các đồng nghiệp, kể cảcùng ban và trái ban Tôi nhận thấy, trong mỗi môn học, ngoài những kiến thứccủa môn học đó, còn có kiến thức liên quan đến môn học khác
Ví dụ : khi dự tiết 45 văn học 8- “ Ôn dịch thuốc lá” - của cô giáo NguyễnThị Hồng, tôi thấy giáo viên có thể dùng kiến thức hóa học để làm rõ các chất cótrong thuốc lá; kiến thức môn sinh để thấy chất độc có trong thuốc lá có hại chosức khỏe con người như thế nào Kiến thức môn GDCD giúp các em hiểu đượctác hại từ hút thuốc lá dẫn đến hủy hoại đạo đức, nhân cách ; môn Toán giúp các
em tính toán được thiệt hại về kinh tế khi sử dụng thuốc lá liên tục…
Hoặc khi dự giờ môn Sinh học 9, bài 54, 55, chủ đề “Ô nhiễm môi trường” của cô giáo Trần Thị Xuyến, tôi thấy giáo viên vận dụng kiến thức liên môn: Sinh học, Hóa học, Địa lí, đồng thời tích hợp giáo dục phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu vào bài dạy Cụ thể : qua môn địa lí 6 học sinh được ôn lại vị trí
và vai trò của tầng ôzôn, hậu quả của việc thủng tầng ôzôn, hiệu ứng nhà kính; qua môn hóa học 8 học sinh hiểu được nguyên nhân của hiện tượng mưa a xít; vai trò của nước đối với sự sống; qua kiến thức môn sinh học và hiểu biết thực tếhọc sinh hiểu được nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường, từ đó giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu
Khi giảng dạy chương III “Thống kê” (môn Đại Số 7), để hướng dẫn học sinh tiếp thu nhanh kiến thức, liên hệ thực tiễn tốt, ngoài kiến thức môn toán tôi
đã tích hợp thêm kiến thức các môn Địa lí, Sinh học, Mĩ thuật,GDCD, (Sự phân
bố động, thực vật ở lớp vỏ trái đất, diên tích rừng bị tàn phá trong bài dạy vẽ biểu đồ, thu thập số liệu thống kê ) vào một số tiết dạy
Qua đó có thể nói rằng dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn là hình thức dạyhọc tạo cơ hội cho học sinh tổng hợp kiến thức từ nhiều lĩnh vực học tập và vậndụng một cách sáng tạo để giải quyết nhiều tình huống xảy ra trong thực tiễn Đồngthời giúp các em phát triển kĩ năng giao tiếp, hợp tác và học tập độc lập.Tuy nhiên
Trang 3hiện nay việc dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn còn rất mới mẻ và gặp nhiềukhó khăn Do đó việc nghiên cứu và áp dụng hình thức dạy học này ở nhiều nhàtrường còn rất ít.
Xuất phát từ những lý do trên, trong năm học qua chúng tôi đã thử nghiệm vàthực hiện nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng dạy học – Một trong các giải pháp
mà bản thân đã mạnh dạn áp dụng và đúc rút thành kinh nghiệm đó là: "Phát huy
tính tích cực, tư duy sáng tạo cho học sinh thông qua dạy học vận dụng kiến thức liên môn trong một số chủ đề của môn Toán 7 ở trường THCS Nga Thạch”, xin
được trình bày với mong muốn nhận được sự ủng hộ của đồng nghiệp, các thầy côgiáo và hội đồng khoa học giáo dục các cấp
1.2 Mục đích nghiên cứu
Dạy học tích hợp kiến thức nhiều môn học vào để giải quyết các vấn đềthực tiễn trong cuộc sống sẽ giúp học sinh phát triển các năng lực giải quyếtnhững vấn đề phức tạp, hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đề đó
Tích hợp trong dạy học sẽ giúp học sinh phát huy tính tích cực học tập, tưduy sáng tạo, vận dụng linh hoạt kiến thức các môn học vào giải quyết vấn đềliên quan đến thực tiễn, làm cho việc học tập trở nên có ý nghĩa hơn với họcsinh
Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn góp phần tích cực trong việc đổimới phương pháp dạy – học, nhằm nâng cao năng lực người học, hướng tới việcđào tạo ra những con người có đầy đủ phẩm chất và năng lực giải quyết các vấn
đề của cuộc sống hiện đại
1.3 Đối tượng nghiên cứu
SKKN nghiên cứu về biện pháp hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức liên
môn vào giải một số bài toán có nội dung thực tế trong chương trình Toán 7 SKKN được xây dựng, thử nghiệm, rút kinh nghiệm chuyên đề cấp trườngtại tổ chuyên môn Khoa học tự nhiên trường THCS Nga Thạch, đối tượng khảosát thử nghiệm là học sinh khối 7 trường THCS Nga Thạch
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết (phân tích, tổng hợp tài liệu)
- Phương pháp dự giờ, rút kinh nghiệm
- Phương pháp hợp tác trong chuyên môn
- Kết hợp linh hoạt các phương pháp dạy học như: nêu vấn đề, vấn đáp, gợi mở,hoạt động nhóm, sử dụng sơ đồ tư duy và một số kĩ thuật dạy học khác
- Phương pháp điều tra thực tiễn
- Phương pháp kiểm tra, đối chiếu, so sánh
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận
Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn là một trong những nguyên tắc quantrọng trong dạy học Đây được coi là một quan niệm dạy học hiện đại, nhằmphát huy tính tích cực của học sinh, đồng thời nâng cao chất lượng giáo dụctrong các nhà trường Dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn là hình thức tìm tòinhững nội dung, khái niệm, tư tưởng chung, những chủ đề giao thoa giữa các
Trang 4môn học với nhau, tức là con đường tích hợp những nội dung từ một số môn học
có liên hệ với nhau làm cho nội dung học trong chủ đề có ý nghĩa hơn, thực tếhơn và học sinh có thể tự hoạt động nhiều hơn để tìm ra kiến thức và vận dụngvào thực tiễn
Tại diễn đàn giáo dục ngày 02/11/2013.Thứ trưởng Bộ GD-ĐT NguyễnVinh Hiển cho biết: "Dạy học tích hợp liên môn sẽ mang lại nhiều lợi ích nhưgiúp học sinh áp dụng được nhiều kỹ năng, nền tảng kiến thức tích hợp giúp việctìm kiếm thông tin nhanh hơn, khuyến khích việc học sâu và rộng, thúc đẩy thái
độ học tập tích cực đối với học sinh”
Theo báo cáo kết quả của nhóm nghiên cứu thuộc Viện Khoa học Giáo dụcViệt Nam trong Hội thảo “Dạy học tích hợp - Dạy học phân hóa trong chươngtrình giáo dục phổ thông” được Bộ GD-ĐT tổ chức vào tháng 12/2012 Phương
án tích hợp đã được đề xuất cho việc phát triển chương trình giáo dục phổ thôngViệt Nam sau 2015 ở cả ba cấp học Đối với cấp trung học cơ sở, tương tự nhưchương trình hiện hành tăng cường tích hợp trong nội bộ môn Toán, Ngữ văn,Ngoại ngữ, Công nghệ, Giáo dục công dân, Sinh học … và lồng ghép các vấn đềnhư môi trường, biến đổi khí hậu, kĩ năng sống,… vào các môn học và hoạtđộng giáo dục
Để khuyến khích giáo viên, học sinh sáng tạo, thực hiện dạy và học theochủ đề, chủ điểm có nội dung liên quan đến nhiều môn học, tăng cường khảnăng tự học, tự nghiên cứu và thúc đẩy việc gắn kiến thức lý thuyết, thực hànhtrong nhà trường với thực tiễn đời sống Từ năm học 2013-2014, Bộ GD& ĐT
đã tổ chức cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huốngthực tiễn dành cho học sinh trung học và cuộc thi dạy học theo chủ đề tích hợpdành cho giáo viên trung học
Với những căn cứ nêu trên cho thấy dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn
là một trong những hình thức dạy học tích cực, thiết thực, đem lại hiệu quả caocho người học và người dạy
2.2 Thực trạng của vấn đề
2.2.1 Thực trạng về nội dung chương trình SGK hiện nay
- SGK biên soạn theo hướng nặng về cung cấp kiến thức để thi cử, ít chútrọng vấn đề bồi dưỡng năng lực cho học sinh
- Thể hiện dưới hình thức một môn khoa học, nhiều bài học khô khan, một
số kiến thức hàn lâm không gắn liền với thực tiễn đời sống
2.2.2 Thực trạng về vấn đề dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn ở trường THCS Nga Thạch trong những năm học qua
*) Đối với nhà trường
- Trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy học tích hợp liên môn còn thiếuthốn: Tài liệu về tích hợp liên môn cho giáo viên chưa có; phòng học chức năngkhông đủ, một số thiết bị đã bị hư hỏng
- Các tổ chuyên môn chưa mạnh dạn xây dựng thành chuyên đề, hoặc đềxuất phương pháp tổ chức hình thức dạy học này trong các buổi sinh hoạt
chuyên môn cấp trường, cấp liên trường, cụm trường
Trang 5*) Đối với GV:
- Tích hợp liên môn là nội dung cơ bản trong đề án thay đổi SGK hiện nay
Sự thay đổi này đòi hỏi người dạy cần phải có sự đầu tư, nghiên cứu nhiều mônhọc Trong khi đó GV lại chưa được chuyên sâu, bao quát toàn chương trình nênkhi vận dụng hình thức dạy học đổi mới này còn nhiều lúng túng
- Chưa có sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn cụ thể về tích hợp liên môn -Trình độ đào tạo GV không đồng đều, sự nhạy cảm và cách vận dụng tíchhợp liên môn của mỗi GV khác nhau, nên có sự tranh luận nhiều về kiến thứctrong các lần góp ý, rút kinh nghiệm từ các giờ thao giảng
*) Đối với HS :
Nhiều học sinh cảm thấy hứng thú, say mê với hình thức dạy học đổi mới này.Song bên cạnh đó một bộ phận HS có thái độ thờ ơ, tư tưởng ỉ lại, dựa vào các tàiliệu có sẵn, các sách tham khảo, điều này đã gây khó khăn cho giáo viên trongquá trình giảng dạy Học sinh lớp 7 chưa được học môn Hóa và một số kiến thứccác môn học khác ở các lớp 8, 9 nên việc tích hợp đa dạng kiến thức các môn còngặp khó khăn, một số kiến thức liên quan đến chủ đề tích hợp giáo viên còn phảicung cấp thêm
Trên cơ sở tìm hiểu tình hình của nhà trường, thực trạng của GV và HS.Năm học 2014-2015, với PPDH chưa vận dụng tích hợp liên môn vào bài dạy,khi dạy xong chủ đề tự chọn “ Một số bài toán áp dụng tính chất của dãy tỉ sốbằng nhau”, chúng tôi tiến hành khảo sát 64 HS khối 7 với nội dung câu hỏinhư sau:
Nội dung câu hỏi:
Biết số tiền điện tháng 2, tháng 3, tháng 4 năm 2014 của một hộ gia đình phải trả tỉ lệ với 2, 3, 4 và tổng số tiền phải trả trong 3 tháng là 1485000 đồng Em hãy nhận xét về số tiền điện phải trả của hộ gia đình trên trong mỗi tháng 2, 3, 4; qua đó hãy dự đoán nguyên nhân dẫn đến số tiền điện phải trả trong các tháng 2, 3, 4 tăng dần Từ hiểu biết của bản thân hãy cho biết tiết kiệm điện có lợi ích gì và em sẽ làm gì để góp phần tiết kiệm điện trong gia đình em và trong nhà trường ( Có thể thể hiện bằng bài viết hoặc tranh vẽ ).
Kết quả thu được:
Từ kết quả điều tra này, chúng tôi nhận thấy rằng việc “Dạy học vận dụng
kiến thức liên môn trong một số chủ đề toán 7” là điều rất cần thiết, hoàn toàn
phù hợp với xu thế đổi mới nội dung SGK hiện nay
2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện
2.3.1 Tìm hiểu nguyên tắc và các bước xây dựng một chủ đề tích hợp liên môn
2.3.1.1.Các nguyên tắc của dạy học tích hợp liên môn
Trang 6- Liên môn đề cập đến việc tích hợp các khái niệm, các kiến thức và phương
pháp của từ hai môn học trở nên, bổ sung cho nhau, để cùng giải quyết một vấn
đề phức hợp mà vấn đề đó không thể giải quyết bởi duy nhất một môn học
- Để việc tích hợp các kiến thức của các môn học có thể diễn ra cần sự hợp tác,tương tác của các đại diện các môn học để xác định rõ các kiến thức, kĩ năngthuộc các môn khác nhau trong quá trình giải quyết vấn đề
- Kết quả đạt được của sự tích hợp, hợp tác phải được thể hiện dưới dạng tổnghợp Đó là sự hội tụ của những kiến thức, phương pháp của các môn học vànhững cố gắng của sự hợp tác
2.3.1.2 Nguyên tắc xây dựng chủ đề tích hợp liên môn
- Đảm bảo mục tiêu giáo dục phổ thông, đảm bảo mục tiêu giáo dục mônhọc, đặc biệt đảm bảo chuẩn kiến thức và kĩ năng cho từng môn học
2.3.1.3 Các bước xây dựng chủ đề tích hợp liên môn
Để xây dựng được một chủ đề tích hợp liên môn cần tìm hiểu kĩ các bướcsau:
Bước 1: Xác định chủ đề tích hợp: Rà soát và phân tích nội dung chương trìnhcủa từng môn để tìm ra những nội dung chung có liên quan, hỗ trợ và bổ sungcho nhau nhưng lại được trình bày riêng biệt ở mỗi bộ môn
Bước 2: Xác định mục đích tích hợp: Đảm bảo đúng mục tiêu trong chuẩnkiến thức và kĩ năng của môn học và các môn liên quan khác
Bước 3: Tìm các nội dung tích hợp: Lựa chọn nội dung gắn với thực tiễn đờisống và phù hợp với năng lực của học sinh, đồng thời đảm bảo chuẩn kiến thức
và kĩ năng cho từng môn học
Bước4: Xác định mức độ tích hợp: Nội dung đạt được? Thời lượng bao nhiêu?
Có phù hợp với hoàn cảnh nhà trường, địa phương, năng lực của học sinh Bước 5: Tổ chức dạy học theo nội dung tích hợp đã xác định Dự giờ, rút kinhnghiệm, có thể điều chỉnh chủ đề sau khi thực nghiệm
Qua việc tìm hiểu và nắm vững các nguyên tắc và các bước xây dựng mộtchủ đề tích hợp liên môn, giáo viên sẽ xây dựng được các chủ đề tích hợp mộtcách hợp lí, chính xác, khoa học, phù hợp với mục tiêu giáo dục trong giai đoạnhiện nay từ đó góp phần đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượnggiáo dục trong nhà trường
2.3.2 Xây dựng một số chủ đề tích hợp liên môn trong môn Toán 7
Để đảm bảo đúng nguyên tắc và các bước xây dựng chủ đề tích hợp liên môn Đảm bảo chuẩn kiến thức và kĩ năng trong chương trình và các môn học khác khi liên môn Chúng tôi mạnh dạn đề xuất dạy học tích hợp liên môn theo một số chủ đề trong chương trình toán 7 như sau:
Trang 7Toán, Lịch sử Học sinh vận dụng kiến thức toán về tỉ lệ thức hoàn thành
ô chữ Kết quả là tác phẩm : “Binh thư yếu lược”
? Đây là tác phẩm nổi tiếng của ai? Viết về nội dung gì?
( Tác giả là Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, Tác phẩm viết về nghệ thuật quân sự)
? Hãy nêu những hiểu biết của em về vị anh hùng dân tộc Trần Quốc Tuấn?
Toán, GDCD 6 (Bài7: Yêu thiên nhiên, sống hòa với thiên nhiên);
Địa lí 6 (Tiết 33, bài 27: Lớp vỏ sinh vật…);
Sinh học 6 (Chương IX: Vai trò của thực vật)
Học sinh vận dụng kiến thức toán về tính chất dãy tỉ số bằng nhau để tính được số cây xanh mỗi lớp trồng được
Lồng ghép giáo dục
ý thức bảo vệ môi trường
Chủ đề tự
chọn
(Đại số 7)
Một số bài toán áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng
nhau
Cả bài Toán, Sinh 6 (Chương
IX: Vai trò của thực vật)
Sinh 7 ( Tiết 10: Đặc điểm chung và vai trò của ngành ruột khoang), Địa lý 6 (Tiết 33, bài 27), GDCD 6 (Bài7, bài 14), Vật Lý 6 (Tiết
11, bài 11), Tin, Mĩ thuật, hiểu biết xã hội
( Giáo án thử nghiệm cụ thể được trình bày đầy đủ ở phần sau)
- Qua chủ đề này học sinh có khả năng vận dụng kiến thức các môn Toán, Sinh học, GDCD, Địa lí, Mĩ thuật, Ngữ văn, Tin học, Vật lí, hiểu biết xã hội để giải quyết những vấn đề thực tế trong cuộc sống
- Nâng cao nhận thức cho học sinh, để các em thấy được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, tham gia giao thông an toàn và tiết kiệm năng lượng.
-Có nhận thức đầy đủ để tích cực tham gia vào những công việc có ích cho cộng đồng và xã hội.
Lồng ghép giáo dục phòng chống thiên tai
và biến đổi khí hậu, giáo dục tiết kiệm năng lượng,
Trang 8giáo dục luật an toàn giao thông Tiết 23
Công thức chuyển động đều trong vật lí: S=v.t
-Học sinh vận dụng công thức vật lí : S=v.t để giải bài tập phần a) trong ?1
- Học sinh vận dụng công thức vật lí : m = D.V để giải bài tập phần a) trong ?1
Tiết 24
(Đại số 7)
Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận
Mục 1: Bài toán 1
Bài tập 8 (Trang
56 – SGK)
Toán , Vật lí 6 (Tiết 11, bài 11: Khối lượng riêng
-Học sinh vận dụng kiến thức toán về đại lượng tỉ lệ thuận
để tính được số cây xanh mỗi lớp trồng và chăm sóc Giáo viên mở rộng:
? Vì sao chúng ta phải tích cực trồng thêm nhiều cây xanh?
? Ngoài việc trồng và chăm sóc cây xanh, chúng ta cần có thêm những hành động gì để bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp?
- Nâng cao nhận thức cho học sinh, để các em thấy được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, tích cực tham gia vào những công việc có ích cho cộng đồng và xã hội.
Lồng ghép giáo dục
ý thức bảo vệ môi trường Tiết 28,29
(Đại số 7) toán về đạiMột số bài
lượng tỉ lệ nghịch
Mục 1: Bài toán 1
Mục 2: Bài toán2
Toán, Vật lí (Công thức chuyển động đều trong vật lí: S=v.t) Toán,
-Học sinh vận dụng công thức vật lí : S=v.t; khi quãng đường không đổi thì vận tóc và thời gian là 2 đại lượng tỉ
lệ nghịch; từ đố học sinh vận dụng tính chất về đại lượng
tỉ lệ nghịch để giải bài tập.
- Từ kiến thức vật lí học sinh suy luận được: Trên các cánh đồng có cùng diện tích, các máy cày có cùng năng suất thì số
Trang 9Bài tập 18, 21 ( Trang 61 – SGK)Bài tập 20 (Trang 61 – SGK)
Vật lí , GDCD6 (Bài 10: Tích cực, tự giác…)
Toán, , Vật lí 6, GDCD6(Bài 10: Tích cực, tự giác…)
( Bài tập 18, 21 tương tự bài toán 2)
-Học sinh vận dụng công thức vật lí : S=v.t và kiến thức toán về đại lượng tỉ lệ nghịch để giải toán.
? Để có được thành tích tốt nhất thì mỗi thành viên trong đội thi phải thế nào?
( Học sinh tự rút ra bài học về ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm, tinh thần đồng đội…)
Công thức chuyển động đều trong vật lí: S=v.t.
- Học sinh vận dụng công thức vật lí : m = D.V để giảỉ bài tập ?1
Toán, Vật lí 6 (Tiết 11, bài 11: Khối lượng riêng);
Vật lí 6 ( Bài 3, 4: Đo thể tích …)
Công thức chuyển động đều trong vật lí: S=v.t.
-Học sinh vận dụng công thức vật lí : m = D.V , với m không đổi thì D và V là 2 đại lượng tỉ lệ nghịch.
- Học sinh vận dụng công thức tính thể tích : V=(chiều dài).(chiều rộng).(chiều cao)
Địa lí 8 (Giáo viên giới thiệu thêm các thông tin về vị trí, giới hạn về
Đề bài: Ngày 13/7/2014, lúc tàu Việt Nam hoạt động( tại
vị trí H) cách khu vực hạ đặt trái phép giàn khoan HD-981 ( tại vị trí A) là 10 hải lí; Trung Quốc đã điều một máy bay chiến đấu bay lên từ A đến khu vực tàu Việt Nam hoạt động, ở độ cao 1500m(vị trí B) Tính thời gian máy bay bay từ A đến B (theo phút) biết vận tốc máy bay là 370 km/h
(Tìm hiểu về biển đảo Việt Nam thông qua một
Trang 10vùng biển Việt Nam);
Lịch sử;
Hiểu biết xã hội về tình hình thời sự, về vấn đề chủ quyền biển đảo
Bằng hiểu biết của mình em hãy cho biết giàn khoan
HD-981 đặt trái phép cách quần đảo Lí Sơn ( Quảng Ngãi) bao nhiêu hải lí? Cách đảo Tri Tôn ( Hoàng Sa) bao nhiêu hải lí?
Trung Quốc chiếm giữ trái phép đảo Tri Tôn năm nào?
( HD-981 cách đảo Lí Sơn 120 hải lí; cách đảo Tri Tôn 17 hải lí; Trung quốc chiếm giữ trái phép đảo Tri Tôn sau cuộc hải chiến năm 1974)
Chúng ta cần có những hành động gì để góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo?
bài toán thực tế)
Kết hợp giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc Tiết 41,42
(Đại số 7) liệu thống kê,Thu thập số
tần số
Mục 1: Ví dụ bảng 2 trang 5 (SGK tập 2):
Bảng điều tra dân số nước ta năm 1999 phân theo giới tính, thành thị, nông thôn.
Bài tập 1 (Trang 7, SGK) a)
Toán, Địa lí 7 (Tiết 2: Sự phân bố dân cư…), GDCD
Toán, Thể dục,
Địa li (Sự phân bố dân cư giữa các vùng, miền), GDCD ( Điều tra dân số)
? Bảng 2 thống kê về vấn đề gì?
? Có nhận xét gì về dân số giữa đồng bằng và miền núi?
Thành thị và nông thôn? Tỉ lệ nam nữ giữa các vùng miền?
Bài 1: a)GV chia lớp thành 4 nhóm(mỗi tổ 1 nhóm), yêu cầu lập bảng số liệu thống kê về cân nặng và chiều cao của mỗi thành viên trong tổ mình ( Thông qua sổ theo dõi, rèn luyện sức khỏe).
? Hãy tính chỉ số BMI cho mỗi bạn trong tổ?
? Nhận xét về mỗi nhóm?
Lồng ghép giáo dục sức khỏe,
y tế học đường Lồng
B
Sa n
A
Trang 11b)
Toán, GDCD 7 (Tiết 2, Bài 2: Trung thực) GDCD 6 (Bài 5: Tôn trọng kỉ luật)
? Đối với các thành viên thiếu cân hay thừa cân béo phì cần lưu ý điều gì trong chế độ dinh dưỡng và luyện tập thể dục thể thao?
b) Lập bảng thống kê về tính trung thực khi làm bài kiểm tra ở hai lớp 7A; 7B.( Số học sinh sử dụng tài liệu hoặc quay cóp bài của bạn; Số học sinh không sử dụng tài lệu, không quay cóp bài bạn)
Mở rộng: ? Trung thực là gì? Trong học tập em thể hiện sự trung thực như thế nào?
ghép giáo dục học sinh trung thực trong học tập và cuộc sống Tiết 45
(Đại số 7)
Biểu đồ Mục 2: Chú ý Toán, GDCD 6 (Bài 7);
Sinh 6( Chương IX);
Địa lí 6 (Phân tích biểu đồ; Tiết 33, bài 27: Lớp
vỏ sinh vật…) Tích hợp giáo dục bảo
vệ môi trường, phòng chống thiên tai và biến đổi khí hậu.
Quan sát biểu đồ hình chữ nhật về diện tích rừng bị phá ở nước ta từ năm 1995 đến năm 1998
? Chặt phá rừng bừa bãi gây ra hậu quả gì đối với tự nhiên
và đời sống con người?
? Rừng có vai trò gì ? Để bảo vệ rừng chúng ta cần làm gì?
Toán, Lịch sử Học sinh tính tổng, hiệu các đơn thức đồng dạng, hoàn
thành ô chữ “Lê Văn Hưu”.
? Em hãy nêu hiểu biết của mình về danh nhân này ? (Quê quán Thiệu Hóa, Thanh Hóa; là nhà sử học lỗi lạc dưới thời vua Trần Nhân Tông, là tác giả cuốn Đại Việt sử kí-
Bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam) Tiết 54
Toán;
Vật lí ( Giáo viên giới thiệu thêm về kiến thức vật lí lớp 9 về mối liên
hệ giữa cường độ dòng điện và điện trở dây dẫn, )
? Vị trí đặt cột điện(C) như thế nào để độ dài dây dẫn từ trạm biến áp(A) đến khu dân cư (B)ngắn nhất? (A, B, C thẳng hàng) Giải thích dựa vào kiến thức BĐT tam giác.
? Đường dây dẫn ngắn nhất có những lợi ích gì ( Giảm chi phí mua dây dẫn, điện trở dây dẫn giảm đi nên cường độ dòng điện tăng(điện sáng hơn, hiệu quả sử dụng cao hơn);
giảm hao phí điện năng);
Trang 12Trong các năm học trước, khi chưa hướng dẫn học sinh vận dụngkiến thức liên môn trong giảng dạy các chủ đề trên, tôi nhận thấy họcsinh chỉ đơn thuần vận dụng kiến thức môn toán để giải các ví dụ và bàitập, các tiết học khô khan, thiếu sinh động, học sinh học tập thiếu sựhào hứng, tích cực Trong năm học này, sau khi tôi mạnh dạn hướng dẫnhọc sinh vận dụng kiến thức liên môn khi dạy học các chủ đề nêu trên,học sinh đã rất hứng thú, tích cực trong học tập; các em đã rất hào hứngkhi được thể hiện suy nghĩ của mình trong việc giải quyết các tìnhhuống thực tiễn liên quan đến bài tập trong SGK Qua đó góp phần hìnhthành phẩm chất và năng lực giải quyết các vấn đề thực tiễn của cuộc sống hiệnđại và làm cho việc học tập trở nên có ý nghĩa hơn với học sinh.
- Biết vận dụng kiến thức các môn học khác: Sinh, Địa lý, GDCD, Tin, Vật lí,
Mỹ thuật, hiểu biết xã hội vào giải toán và giải quyết một số vấn đề thực tiễn đặt
ra trong bài toán
2 Kỹ năng:
- Biết vận dụng kiến thức liên môn để giải các bài toán áp dụng tính chất của dãy
tỉ số bằng nhau và giải quyết một số vấn đề thực tiễn liên quan đến bài toán
- Trình bày tốt các dạng bài tập áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau
- Biết vận dụng linh hoạt và sáng tạo để giải các bài toán có tính thực tiễn và hiểubiết về tự nhiên xã hội trong giai đoạn hiện nay
3 Thái độ:
- GD ý thức tự giác học tập và lòng say mê môn học
- Có ý thức bảo vệ môi trường, hiểu được tác hại của sự biến đổi khí hậu trên toàncầu
- Có ý thức tốt khi tham gia giao thông
- Có ý thức tiết kiệm nguồn năng lượng ( tiết kiệm điện)
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Bài soạn
- Máy chiếu, máy tính, bảng nhóm
- Sưu tầm nội dung các bài toán sử dụng kiến thức liên môn và hiếu biết xã hội
Trang 13- Tìm hiểu về thực trạng xã hội hiện nay trên các lĩnh vực: Vật lý, sinh học,GDCD, Địa lý, thiên nhiên môi trường, giao thông,…
- Các hình ảnh minh họa các nội dung trên, máy quay phim ghi lại tiết dạy
2 Học sinh:
- Kiến thức liên quan đến các bài toán áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau
- Tìm hiểu trên các phương tiện thông tin xã hội hiện nay, những vấn đề thời sựnóng bỏng trong cả nước và trên toàn cầu
- Bút dạ viết bảng, chia nhóm học tập
III PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC
- Phương pháp: Dạy học nêu và giải quyết vấn đề; dạy học theo tình huống (tổchức các hoạt động học tập theo chủ đề phức hợp gắn với các tình huống thựctiễn cuộc sống)
- Kĩ thuật dạy học: Chia nhóm thảo luận; kĩ thuật đặt câu hỏi; kĩ thuật “hỏi và trảlời”; kĩ thuật “động não”(huy động các ý tưởng mới mẻ, độc đáo theo từng chủ đềcủa các thành viên trong nhóm thảo luận); kĩ thuật “viết tích cực”( cá nhân và đạidiện nhóm);…
- Minh họa: hình ảnh về rạn san hô và các tác động ảnh hưởng; hình ảnh về hậuquả nạn chặt phá rừng và các hành động bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường; hìnhảnh về thực trạng tham gia giao thông
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định
2 Dẫn dắt vào bài
Ở các bài học trước các em đã được học các kiến thức về tính chất của dãy
tỉ số bằng nhau Hôm nay cô trò chúng ta sẽ vận dụng các kiến thức đó vào giải quyết một số bài toán thực tế trong cuộc sống
3 Bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh.
Hoạt động 1:
Bài tập 1: Tỉ số diện tích phân bố rạn
san hô biển Việt Nam năm 2001 và
năm 2015 là 55
7 Biết diện tích rạn san hô biển Việt
Nam năm 2015 nhỏ hơn diện tích năm
2001 là 96000 ha Tính diện tích phân
bố rạn san hô biển Việt Nam vào mỗi
năm đó và nêu một số nhận xét của em
về tình trạng suy giảm diện tích rạn
san hô biển ( nguyên nhân suy giảm
diện tích, vai trò của san hô, biện pháp
bảo vệ rạn san hô… )
GV: Bài toán cho biết điều gì và yêu
cầu tìm gì?
HS Đọc và tìm hiểu đề bài.
HS :Bài toán cho biết tỉ số diện tích
phân bố rạn san hô năm 2001 và
Trang 14GV cho học sinh tự làm bài vài phút sau
đó gọi một học sinh lên bảng trình bày
GV: Em có nhận xét gì về kết quả vừa
thu được?
GV: Qua kiến thức môn sinh học lớp 7
đã học, em hãy cho biết san hô là một
đại diện thuộc ngành nào?
7 và hiệu diện tích năm
2001 và 2015 là 96000 ha Yêu cầu tính diện tích rạn san hô mỗi năm
2001 và 2015 qua đó rút ra nhận xét
về tình trạng suy giảm diện tích đó
HS: Gọi diện tích phân bố rạn san hô
Theo đề bài ta có: x y 557 55x 7y vàx-y= 96000
Áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có:
2000 14000( ) 7
HS: Diện tích rạn san hô biển Việt
Nam bị suy giảm nhiều
HS: San hô là một đại diện thuộc
ngành ruột khoang
HS: Vai trò của san hô: Tạo phong
cảnh đẹp; cân bằng sinh thái; làm vậttrang trí, trang sức; là nguyên liệu đốt vôi, nghiên cứu địa chất
HS: Do ô nhiễm môi trường và do
