Tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử lớp 7, lớp 9 ở Trường THCS

Người dạy Lịch sử cũng cần có thái độ rõ ràng rằng hành động của Trung quốc ở biển đông là hành động xây dựng trái phép hay xâm lược? Với lý do đó bản thân tôi chọn đề tài viết SKKN là: “Tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử lớp 7, lớp 9 ở Trường THCS

1 mỞ ĐẦU

- Lý do chọn đề tài……… ………….……2

- Mục đích nghiên cứu 2

- Đối tượng nghiên cứu ……….……… 2

- Phương pháp nghiên cứu……….………2

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆm .2

2.1 Cơ sở lý luận của Sáng kiến kinh nghiệm 3

2.2 Thực trạng……….………… 4

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề ……….…………8

2.3.1 Chọn những địa điểm cần tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử khối 7, khối 9 8

2.3.2 Chọn nội dung để tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử khối 7, khối 9 8

2.3.3 Thực hiện nội dung tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học ở Trường THCS Chu Văn An 15

2.4 Hiệu qủa của sáng kiến kinh nghiệm với hoạt động giáo dục, bản thân đồng nghiệp và nhà trường……… ….18

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ……….………… 19

1 Kết luận……….………… 19

2 Kiến nghị……….………….19

1 mỞ ĐẦU

- Lý do chọn đề tài.

Biển và hải đảo có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, xãhội, quốc phòng và an ninh của hầu hết các quốc gia trên thế giới, nhất là các quốcgia có biển Việt Nam là một quốc gia ven biển Ngoài phần lãnh thổ đất liền “hìnhcong chữ S”, Việt Nam còn có các vùng biển và thềm lục địa rộng lớn thuộc chủquyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán nằm trong Biển Đông Trong các vùngbiển đó có khoảng 4000 đảo lớn, nhỏ với diện tích phần đất nổi khoảng 1.636 km2,trong đó có 2 quần đảo nằm án ngữ ngoài khơi là Hoàng Sa và Trường Sa

Biển và hải đảo Việt Nam chứa đựng nguồn tài nguyên thiên nhiên phongphú, đa dạng, có giá trị kinh tế cao, rất có ý nghĩa đối với công cuộc dựng nước vàgiữ nước của dân tộc Tuy nhiên, biển đảo còn là nơi tiềm ẩn, xuất hiện những thiêntai khốc liệt đã và đang là mối hiểm họa cho môi trường sinh sống của cư dân và sựphát triển bền vững của đất nước Đây vừa là cơ hội vừa là thách thức cho ViệtNam trong việc phát triển kinh tế xã hội, giao lưu văn hóa và bảo vệ an ninh quốcphòng

Từ bao đời nay, biển luôn gắn bó chặt chẽ với mọi hoạt động sản xuất, đờisống của dân tộc Việt Nam và ngày càng có vai trò hết sức quan trọng trong sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Bước sang thế kỉ XXI là “Thế kỷcủa biển và đại dương”, khai thác biển đã trở thành vấn đề quan trọng mang tínhchiến lược của hầu hết các quốc gia trên thế giới Trước những tiềm năng, lợi thế tolớn của biển, đảo, Nghị quyết Hội nghị lần thứ IV (khóa X) Ban chấp hành Trungương Đảng về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020 đã xác định rõ “đến năm

2020, phấn đấu đưa nước ta trở thành quốc gia mạnh về biển, làm giàu từ biển: đảmbảo vững chắc chủ quyền, quyền chủ quyền quốc gia trên biển đảo; góp phần quantrọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, làm cho đất nước giàu mạnh”

Biển, đảo quan trọng là thế tuy nhiên môn Lịch sử ở trong trường học chưađược đề cập một cách xứng đáng, việc ông cha ta đổ xương máu để giữ gìn biển,đảo chưa được đưa vào SGK lịch sử, nếu có thì chỉ là điểm qua Chính vì vậy việccác em học sinh không thể nắm được sự hy sinh cao cả của ông cha là điều hiệnhữu Từ đó có thể nói rằng vấn đề chủ quyền và quyền chủ quyền của các em vềbiển đảo quê hương còn rất mơ hồ Chưa nói rằng trước đây và hiện nay Trung

Quốc đang có nhiều hành động xây dựng trái phép ở Biển Đông xâm phạm đến chủ

quyền biển đảo của Việt Nam

thái độ rõ ràng rằng hành động của Trung quốc ở biển đông là hành động xây dựngtrái phép hay xâm lược? Với lý do đó bản thân tôi chọn đề tài viết SKKN là: “Tíchhợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng

Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử lớp 7, lớp 9 ở Trường THCS Chu Văn

An – Nga Sơn”

- Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu là các em học sinh khối 7, lớp 9 Trường THCS ChuVăn An Đề tài tập trung tích hợp các sự kiện về chủ quyền của Việt Nam đối vớihai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ thế kỷ XVI đến nay vào SGK lớp 7, lớp 9.Đồng thời cũng đề cập đến các chủ trương và giải pháp của ta nhằm ổn định tìnhhình tranh chấp trên biển đông Từ đó cho học sinh liên hệ đến tình hình hiện nay,Việt Nam cần làn gì để bảo vệ chủ quyền dân tộc; ý thức, trách nhiệm của thế hệtrẻ như thế nào trong xây dựng đất nước, bảo vệ chủ quyền biển đảo!

- Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Trong qúa trình viếtSKKN và áp dụng bản thân tôi đã sưu tầm tài liệu trong thư viện, qua mạng vàđồng nghiệp

Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: qua thực tế dạyhọc lịch sử ở các khối 7, 9 và qua khảo sát học sinh để xác định nội dung tích hợp

Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: yêu cầu học sinh về tìm hiểu các nộidung có liên quan, bản thân tổng hợp và xử lý

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆm 2.1 Cơ sở lý luận của Sáng kiến kinh nghiệm.

Biển Đông là địa danh truyền thống của người Việt Nam từ bao đời naydùng để chỉ một vùng biển nằm về phía Đông của dải đất Việt Nam cong hình chữ

S Địa danh Biển Đông đã khắc sâu trong tâm trí người Việt Biển Đông là mộtbiển tương đối kín Có 9 nước tiếp giáp Biển Đông Việt Nam gồm Việt Nam,Trung Quốc, Philippin, Inđônêxia, Brunây, malaixia, Xingapo, Thái Lan vàCampuchia Biển Đông có ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống của khoảng 300 triệudân các nước này và là một khu vực có tầm quan trọng chiến lược đối với các nước.Việt Nam giáp biển Đông ở 3 phía: phía Đông, phía Nam và phía Tây Nam Bờbiển nước ta dài 3260 km, từ tỉnh Quảng Ninh đến tỉnh Kiên Giang với các vùngbiển và thềm lục địa, tính trung bình cứ 100 km2 đất liền thì có 1 km bờ biển GiữaBiển Đông có hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và hàng nghàn đảo lớn nhỏ, gần

và xa bờ, hợp thành phòng tuyến bảo vệ, kiểm soát và làm chủ các vùng biển vàthềm lục địa

Quần đảo Hoàng Sa là một quần đảo san hô, phân bố rải rác từ khoảng kinh

tuyến 1110 đến 1130 Đông; từ vĩ tuyến 15045’ đến 17015’ Bắc Quần đảo Hoàng Sa

gồm 37 đảo, đá, bãi cạn gồm có các đảo như Phú Lâm, Linh Côn, Hoàng Sa,

Quang Ảnh, Hữu Nhật

Quần đảo Trường Sa, bao gồm hơn 100 đảo, đá, bãi ngầm, bãi san hô nằm

khoảng từ vĩ tuyến 6030’ đến 120 Bắc và khoảng từ kinh tuyến 111030’ Đông đến

117020’ Đông, gồm các đảo Song Tử, Sinh Tồn, Trường Sa, Bình Nguyên, Song

Tử Tây

Biển Việt Nam là nơi chứa đựng nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú,điều kiện chung của khí hậu là nhiệt đới gió mùa, nguồn sinh vật biển phong phú đadạng, rất giàu có về tài nguyên khoán sản và du lịch

Với nguồn tài nguyên phong phú, đa dạng và với vị trí chiến lược về kinh tế,

an ninh, quốc phòng, Biển Đông là mối quan tâm của nhiều nước trong khu vực vàthế giới Tuy nhiên đa số các quốc gia hữu quan, cộng đồng quốc tế đều nhận thứcrằng các tranh chấp trong Biển Đông phải được giải quyết trên cơ sở luật pháp quốc

tế, trong đó có Công ước LHQ về Luật biển năm 1982

2.2 Thực trạng

Một thực tế đáng để chúng ta phải suy nghĩ là, trong những năm gần đây vàmấy tháng trở lại đây, Trung Quốc liên tiếp có nhiều hành động phiêu lưu quân sựtrên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnhthổ của Việt Nam đã được quốc tế thừa nhận Điều đáng lo ngại trong nội dung vàchương trình sách giáo khoa Lịch Sử trung học cơ sở hiện hành chưa có thông tinnói đến chủ quyền của Việt Nam ở Hoàng Sa và Trường Sa!

Với góc độ là một giáo viên dạy Lịch sử ở trường trung học cơ sở , tôi thấyrằng kiến thức lịch sử về vấn đề chủ quyền gắn liền với vận mệnh quốc gia dân tộc

và có tầm quan trọng đặc biệt đối với giáo dục thế hệ trẻ nhưng chưa được đưa vàosách giáo khoa môn Lịch Sử?

Trên thực tế chúng ta đã nhiều lần thay đổi sách giáo khoa nhưng sách giáokhoa Lịch sử ở trường cơ sở vẫn giữ nguyên như cũ và chưa có thêm một dòng chữnào về lịch sử chủ quyền Việt Nam ở Hoàng Sa, Trường Sa

Cụ thể: Ở sách giáo khoa Lịch Sử lớp 7, bài 20: Nước Đại Việt thời Lê sơ(1428-1527), trang 95, hình 44 - Lược đồ hành chính nước Đại Việt thời Lê sơ,hoàn toàn không vẽ và không giải thích về chủ quyền Việt Nam ở Hoàng Sa,Trường Sa

Ở bài 25: Phong trào Tây Sơn, trang 123, hình 57: Lược đồ Tây Sơn khởinghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược nước ngoài, tuy cóđánh đấu vị trí của Hoàng Sa, Trường Sa như các bản đồ Việt Nam khác nhưngkhông có thông tin nào nói đến chủ quyền của Việt Nam ở các quần đảo này dướithời Tây Sơn.

Ở bài 27: Chế độ phong kiến nhà Nguyễn, trang 135, hình 61- Lược đồ cácđơn vị hành chính thời Nguyễn (từ năm 1832) tuy có đánh dấu Hoàng Sa, Trường

Sa như bản đồ Việt Nam khác nhưng không giới thiệu một thông tin nào về chủquyền của Việt Nam ở các quần đảo này dưới thời Nguyễn.

Ở sách giáo khoa Lịch Sử lớp 9, bài 27: Cuộc kháng chiến toàn quốc chốngthực dân Pháp xâm lược kết thúc (1953-1954), trang 122, hình 53 - Hình thái chiếntrường trên mặt trận Đông Xuân 1953-1954 Tuy có đánh dấu vị trí của Hoàng Sa,Trường Sa như bản đồ Việt Nam khác nhưng không giới thiệu một thông tin nào vềhoạt động của quân dân ta ở Hoàng Sa, Trường Sa trong những năm 1953-1954

Ở bài 30: Hoàn thành giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước( 1975), trang 163, hình 77- Lược đồ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, cóđánh dấu quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và có vẽ đường mũi tên từ khu vực CamRanh ra Trường Sa nhưng không có lấy một lời giải thích.

1973-Ngoài ra, sách giáo khoa Lịch Sử trung học cơ sở đều không nhắc đến 2 sựkiện quan trọng liên quan đến cuộc đấu tranh giành lại chủ quyền và bảo vệ chủquyền 2 quần đảo này sau năm 1975 là sự kiện đầu năm 1974, Trung Quốc dùng vũlực chiếm đóng quần đảo Hoàng Sa từ quân đội Việt Nam Cộng hòa và sự kiện Gạc

Ma năm 1988

Kết qủa của thực trạng trên là: Trong qúa trình dạy học giáo viên cũng rấtkhó đặt câu hỏi liên hệ đến tình hình hiện nay, học sinh không thể hiểu được vấn đềlịch sử chủ quyền ở đây là như thế nào?

Như vậy, hầu hết các lược đồ chỉ xác định vị trí của các quần đảo Hoàng Sa,Trường Sa trong khung chung của một bản đồ nền chính thức Việt Nam hiện nay

mà không minh chứng cho một vấn đề nào của chủ quyền biển đảo Việt Nam tronglịch sử

Vùng lãnh thổ, biển đảo, hải đảo do ông cha ta đã đổ bao mồ hôi, xương máukhai phá, xác lập và thực thi chủ quyền từ nhiều đời, nhưng đang bị Trung Quốcngang nhiên xâm chiếm thì cần phải được đề cập rõ ràng, chi tiết trong SGK Điều

này sẽ giúp cho không chỉ học sinh, mà tất cả mọi người dân, không chỉ Việt Nam,

mà Trung Quốc và cả cộng đồng quốc tế biết rõ và có cách xử lý đúng theo nguyêntắc của luật pháp quốc tế

Song song với việc đưa nội dung về cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc, chủquyền của Việt Nam ở Hoàng Sa, Trường Sa vào SGK mới, chúng ta cần phảitriển khai giáo dục một cách mạnh mẽ cho thế hệ trẻ lòng yêu nước, ý thức bảo vệtoàn vẹn chủ quyền quốc gia lãnh thổ

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1 Chọn những địa điểm cần tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch sử khối 7, khối 9.

Đối với khối 7, bài 20: Nước Đại Việt thời Lê sơ (1428-1527), trang 95, hình

44 - Lược đồ hành chính nước Đại Việt thời Lê sơ, hoàn toàn không vẽ và khônggiải thích về chủ quyền Việt Nam ở Hoàng Sa, Trường Sa Khi dạy mục 1 – Tổchức bộ máy chính quyền Giáo viên cần phải bổ xung cho học sinh quần đảoHoàng Sa và Trường Sa cũng như chủ quyền của Việt Nam với hai quần đảo nàydưới thời Lê sơ

Ở bài 25: Phong trào Tây Sơn, trang 123, hình 57: Lược đồ Tây Sơn khởinghĩa chống các thế lực phong kiến và chống quân xâm lược nước ngoài, khi dạymục 1- Lật đổ chính quyền họ Nguyễn, giáo viên cần khẳng định chủ quyền củaViệt Nam dưới thời Tây Sơn

Ở bài 27: Chế độ phong kiến nhà Nguyễn, trang 135, hình 61- Lược đồ cácđơn vị hành thời Nguyễn (từ năm 1832), khi dạy mục 1 – Nhà Nguyễn lập lại chế

độ phong kiến tập quyền giáo viên cần giới thiệu thông tin về chủ quyền của ViệtNam ở các quần đảo này dưới thời Nguyễn

Đối với khối 9: Ở sách giáo khoa Lịch Sử lớp 9, bài 27: Cuộc kháng chiếntoàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược kết thúc (1953-1954), trang 122, hình 53

- Hình thái chiến trường trên mặt trận Đông Xuân 1953-1954 Khi dạy mục Cuộc tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953- 1954 giáo viên giới thiệu thông tin

1-về hoạt động của quân dân ta ở Hoàng Sa, Trường Sa trong những năm 1953-1954,đồng thời giáo viên cũng sử dụng để khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối vớihai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở mục III – Hiệp định Giơ-ne-vơ về chấm dứtchiến tranh ở Đông Dương (1954 )

Ở bài 30: Hoàn thành giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước( 1975), trang 163, hình 77- Lược đồ cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975, khidạy mục 2 – Cuộc tiến công và nổi dậy Xuân 1975, cần giải thích đường mũi tên từkhu vực Cam Ranh ra Trường Sa

1973-2.3.2 Chọn nội dung để tích hợp các vấn đề liên quan đến chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa trong dạy học môn Lịch

sử khối 7, khối 9.

Chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa đượcminh chứng trong các giai đoạn sau:

Giai đoạn từ thế kỷ XVI – XVIII theo bản đồ của các nhà hàng hải phươngTây, hầu hết các bản đồ của các nhà hàng hải phương Tây từ thế kỷ XVI đến thế kỷXVIII đều vẽ chung quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa làm một dưới cáitên Pracel, Paracel hay Paracels Chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảoHoàng Sa và quần đảo Trường Sa trên Biển Đông đã được thế giới khẳng định quacác bản đồ đã được xuất bản và công bố từ hơn 500 năm qua

Việt Nam trên các bản đồ phương Tây mới, từ thế kỷ XVI

Diogo Ribeiro, năm 1529

Livro da Marinharia, năm 1560 (vòng tròn đỏ luôn được ghi ở khoảng đất liền Quảng Ngãi)

Bản đồ lưu trữ ở La Haye, Hà Lan, 1658

Trước năm 1884, Việt Nam đã chính thức tuyên bố rằng, Nhà nước ViệtNam là nhà nước đầu tiên trong lịch sử đã chiếm hữu và thực thi chủ quyền củamình đối với quần đảo Hoàng Sa và quần đảo Trường Sa, khi chúng còn là vùngđất vô chủ, ít nhất là từ thế kỷ XVII Việt Nam hoàn toàn có cơ sở pháp lý vàchứng cứ lịch sử có giá trị đáp ứng đủ những điều kiện mà nguyên tắc chiếm hữuthực sự đòi hỏi.

Nhà nước Đại Việt thời chúa Nguyễn: Chứng cứ lịch sử có giá trị pháp lýchứng minh việc chiếm hữu và thực thi chủ quyền Việt Nam đối với quần đảoHoàng Sa và quần đảo Trường Sa, đó là sự ra đời và hoạt động liên tục của ĐộiHoàng Sa – một tổ chức do nhà nước lập ra để đi quản lý, bảo vệ, khai thác quầnđảo Hoàng Sa và Trường Sa Sau này lập thêm Đội Bắc Hải do Đội Hoàng Sa kiêmquản, đội đã hoạt động theo lệnh của 7 đời chúa, từ chúa Nguyễn Phúc Lan hayNguyễn Phúc Tần cho đến khi phong trào Tây Sơn nổi dậy

Thời Tây Sơn nhà nước Đại Việt từ 1771 đến 1801, gần như lúc nào cũng cóchiến tranh, trên đất liền cũng như trên Biển Đông, tuy vậy các Chúa Nguyễn,Chúa Trịnh và Tây Sơn đã làm chủ được từng khu vực mà mình quản lý

Sau khi đánh bại Tây Sơn thống nhất đất nước Nguyễn Ánh vẫn tiếp tụcquan tâm đến việc bảo vệ, quản lý và khai thác 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa

Một số tư liệu lịch sử ghi nhận những sự kiện pháp lý của Việt Nam như:Toàn tập Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư của Đỗ Bá, tên chữ là Công Đạo vẽ vào thế kỷXVII, Giáp Ngọ Bình Nam đồ do Đoán quận công Bùi Thế Đạt vẽ năm 1774, Phủbiên tạp lục của nhà bác học Lê Qúy Đôn (1726-1784) biên soạn năm 1776, ĐạiNam thống nhất toàn đồ, bản đồ nước Việt Nam thời Nguyễn vẽ khoảng năm 1834,Bản đồ An Nam đại quốc họa đồ do giám mục Taberd lập và xuất bản năm 1838hay Đại Nam thống nhất chí, bộ sách địa lý Việt Nam do Quốc Sử quán nhàNguyễn soạn 1882 tất cả đều ghi Hoàng Sa, Trường Sa là một bộ phận củalãnh thổ Việt Nam