70 câu hỏi và gợi ý trả lời môn lịch sử đảng cộng sản việt nam

"Tác động | của chính sách thống trị và khai thác thuộc địa: ‘cua thực dan Phap đổi với tình hình kinh tế, xã hội và giai cấp ở Việt Nam cudi thé ky XIX dau thé Dưới ách thống trị và bóc

NGUYÊN ĐỨC CHIẾN (Chủ biên) -ĐỖ QUANG ÂN

70 CÂU HOI VA GOI Y TRA LOI

MON

LICH SU DANG CONG SAN VIET NAM

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NOI - 2000

Câu hỏi 26 Câu hỏi 97,

Câu hỏi 28 Câu hỏi 29 Câu hỏi 30 Câu hỏi 31

Câu hỏi 32 Câu hỏi 33 Câu hồi 34

Trang

Cau hdi 60

_ Cầu hói 61 Câu hỏi 82

- Câu hoi 63

Cau hoi 64 Cau hoi 65 Câu hoi 66 Cau hoi 67 Câu hỏi 68

Câu hỏi 69

Câu hỏi 7Ô

LỜI NÓI ĐẦU

“Nhân địp ký niệm 70 năm ngày thành lập Đáng Cộng sản: Việt Nam (3-2-1930 - 3-2:2000), chúng tôi biền soạn cuốn sách "7Ø câu hoi và gợi ý trả lời môn lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam" nhằm đấp ứng nhu cầu học tập của sinh viên các trường Đại học, Cao đẳng và bạn đọc đang học tập, nghiên cứu lịch sử Đăng |

Nội dung cuốn sách được: trình bAv mét cách có hệ

thông dưới dạng cầu hỏi và gợi ÿ trả lời những vấn để cơ bản, quan trọng trong quá trình phát triển lịch sử của Đăng Cộng sản Việt Nam Tác giả đã sắp xếp hệ thống câu hỏi theo chương trình lịch sử Đăng và phần gợi ý trả lời nêu lên những kiến thức cơ bản lịch sử Đảng phù hợp với đối tượng dào tạo Tác gia hv vọng cuốn sách sẽ giúp ích cho bạn đọc, góp phản nâng cao chất lượng đào tạo -và nghiên cứu môn lịch su Dang trong các trương Đại học và Cao đáng Trong quá tình biên soạn, các tác giá đã cố ging van dụng những kết quả của quá trình giảng đạy và nghiên cứu song không tránh khối thiếu sốt, mong nhận dược ý kiến đồng góp để lần tái bản được hoàn thiện hơn

CAC TAC GIA

Trình bày phong trào đân tộc theo khuvnh hướng

chính trị tư sản và tiểu tu san thanh thi trước ngày

Đang Cộng san Việt Nam ra đời

Hãy nêu vị trí, đặc điểm phong trào đấu tranh của

giai cấp công nhân Việt Nam trong những năm trước khi Đang Cộng sản Việt t Nam ra dai

Hoàn cảnh lịch sử và các yếu tố đã góp phần dê lãnh

tụ Nguyễn Ái Quốc tiếp thu được.chủ nghĩa Mác — —

Trình bày con đường cứu nước Việt Nam để Phủ tịch

Hồ Chí Minh lựa chọn là phù hợp với wee cầu phát

triên của lịch sử cách mạng Việt Nam

19

16.)

Tại sao Đăng Cộng sản Việt Nam ra đời là một tất

yếu lịch sử? Ý nghĩa của việc Đăng Cộng san Việt

Trình bày nội dung cơ bản-c cur Chanh cwong vdn tat và Sách lược tắn tắt của Đảng ‘do lãnh tụ Nguyễn Ai Quốc soan thao va chục, Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản

Việt Nam ngày 3-2 ~1930 thong qua —_ Hãy nêu hoàn cảnh lịch su, nội dung cơ bản của

Luận cương Chính trị tháng 10 năm 1930 của Dang

Cộng sản Đông Dương

Nguyên nhân, điễn biển: cao trào cách mạng: 1930 - —

1931, dinh cao la X6 viết Nghệ ~ Tĩnh

- Thành quả và bài học kinh nghiệm của cao trảo cách

mạng 1930 - 1931

Sự chỉ đạo của Đăng nhanh chồng phục hổi hệ thống

| tổ chức của Đăng và à phong trào cách mạng của quần

“chúng những năm 1932 - 1933

4 Nội dụng cơ bản của dưỡng lối cách mạng do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Dang (thang 3~198ã) để ra Ý nghĩa của Đại hội |

- Trình bày hoàn cảnh lịch sử và những chủ trương lớn

của Đảng trong Hội nghị Trung ương tháng 7-1936 Những thành quả và bài học kinh nghiệm của cách mạng thời kỷ 1936 - 1939:

- Hoàn cảnh lịch sử, nội dụng cơ bản của chủ trương _ điểu chính chiến lược:cách miạng trong Hội nghị

Trung ương lần thứ 6 của Đáng thang 11-1939

-Hoàn, cảnh lịch sử, nội dụng cơ bản của đường lối

cách mạng do Hội nghị Trung ương lần thứ 7 của

Đăng tháng 11-1940 thông qua

19 Hoan cảnh lịch sử,- nội:dung cd san cua chủ trương

điểu chỉnh chiến lược cách mạng trong Hội nghị

Trung ương lần thứ 8 của Hang th ang 5-1941

Nội dung và ý nghĩa lịch” sử của bản Chỉ thị Nhật ~ _ Pháp bản nhau: tà hành động cua ching ta ngày

Ie cu

12-3- 1945 của Ban Thường vụ Trung ương Dang

- Phân tích sự lãnh dạo của Dang Cộng sản Đông

Dương trong Tổng khởi r nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 194ã |

- Nguyên nhân thắng lợi, ý nghia lịch: sử và bài học kinh

nghiệm của Cách mạng thắng Tám 1 năm 1945

: Hoan cảnh lịch sử, chủ trưởng và biện pháp của

Dang nham xay dung va bao vệ chính quyển "cách

mang non trẻ, giữ gìn độc lập dân tộc (1945 ~ '1946)

- Tại sao tháng 12-1946 Dang đã quyết định phat động cuộc kháng chiến toàn quốc? Phân tích nội dung cơ bản của đường lối kháng chiến chống thực đân Pháp xân# lược của Đang _ ¬— me manana een

Ỷ

- Trình Ì ›àv những nội dụng cơ bản của đường lối cách

mạng Việt Nam do Đại hội đạt biểu toàn quốc lần thứ

1I.của Đăng Lao động Việt Nam (3-1851) xác định

- Trong quá trình, kháng chiến chéng thực dân Pháp

(1946-1954), Đang lãnh đạo quản và đân tạ xây

dựng và phát triển lực lượng kháng chiến về mọi mật

như thế nào?

- Trình bày sự chỉ dao ¢ cua › Đảng Lao động Việt Nam

„ trong việc kết hợp hai nhiệm vụ chiến lược chống để quốc và thống phong kiến tro ng thd, fat kháng chiến chống thực din Phap va can thiệp Mỹ;

10

- Vài trò lãnh đạo của Dang và diễn biển cuộc tiên -

công chiến lược đông xuân 1953 — 1954, định cao là

chiến tháng Điện Biên Phú

- Trịnh bày sự lãnh đạo của Đang về đấu tranh ngoại giao với thực dân Pháp; đi đến ký kết Hiệp định _Gignevd nam 1954 về việc lập lại hòa bình ö Đông

-Bài học Kinh nghiệm của cuộc kháng chiến chông

thực đân Pháp và can thiệp Mỹ

-Phân tích tỉnh hình nước ta sau khi Hiệp định

Giơnevơ về Đông Dương được ký kết (7-1954)

Hoàn cảnh lịch sử, nội dung và ý nghĩa của Nghị,

quyết 1ã (1-1859) của Ban chấp hành Trung ương

Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dụng cø bản của

dưỡng lối cách mạng Việt Nam do Đại hội dai biểu

toàn quốc lần thứ III của Đăng (9-1960) để ra

- Hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản của đường lối

cách mạng dân tộc đân chủ nhân đân 6 mién Nam

Việt Nam được Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II]

cua Dang (9-1960) dé ra,

- Sự lãnh đạo và chỉ đạo cua Đang đánh bại chiến lược chiến tranh đơn phương của đế quốc Mỹ (thời kỳ

1954 - 1960) ở miền Nam Việt Nam, |

- Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dụng và ý nghĩa của

Nghị quyết 11 tháng 3-1965 và Nghị quyết 12 thắng 12-1965 cua Đăng - |

38 - Sự lãnh đạo và chỉ đạo ‹ của ánh bại chiến lược _ "chiến tranh đặc biệt" của dé quéc My (thei kề, 1961 -

40 Hoàn cảnh lịch sử, quan điểm, chủ trương của Dang

ký Hiệp định Pari về„chấm đứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam (1973 ›.Ý nghĩa lịch sử của Hiệp

41 Sự lãnh đạo của Dang trong cuộc “Tổng: tiến công và

"nổi đậy mùa Xuân nam 1975 giải phóng hoàn toàn

.45.-Trinh bay đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa ở

miền Bắc do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ HỊ

của Đăng để ra - _ |

46 Sự lãnh đạo và chỉ đạo của Đăng thực hiện kế hoạch khôi phục kinh tế sau chiến tranh và hoàn thành cơ bản những nhiệm vụ côn lại của cuộc cách mạng dan tộc dân chu nhân, dan ỏ miền Bac (thời "kỳ 1954

“dl

Sự chỉ đạo của Đăng chống chiến tranh phá hoại của

đế quốc Mỹ, tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội ở

- miễn Bắc từ năm 1965 đến năm 1968 đã điển ra nhủ

quốc Mỹ ở miền Bắc lần thứ hai (1972)

Su chi dao của Đẳng khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phất triển kinh tế miền Bắc, ra sức chỉ vién cho mién Nam ttr nam 1973 đến năm 1975

2 Trình bày những thành tựu và ý nghĩa của sự nghiệp cách mạng xã hội chú nghĩa ở miển Bắc từ năm 19ã4 đến năm 1975

*

3 Hoan cảnh lịch sử, chủ trương và sự chỉ dạo của Đảng nhanh chóng thống nhất đất nước về mặt nhà nước,sa u Dai thang mùa Xuân năm 1975

- Hoàn cảnh lịch sử, nội ¡ dụng cơ bản của đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IV của Dang Cộng sản Việt Nam

q3- 1976) dé ra,

- Quá trình Dang lanh dao va chi! dao thực “hiện kế

hoạch 5 nam lần thứ hai (1976 - 1980)

._— +

60

“61

64

- Quan điểm của ‘Dane về công nghiệp hóa xã hội chú

nghĩa được thé hién trong Nghị quyết Đại hội đại

biểu toàn quốc lần thứ V (1983) cua Dang

- Quá trình Đăng lãnh dạo và chỉ đạo thực hiện kế

hoạch ã 5 năm lần thứ ba (1981 — 1985)

Hoan cạnh lịch SỬ, "nội dung cơ ¡bản của đường lối đối

mới do Đại hội đại biểu toàn quốc lần thử VI (1986)

của Đăng để ra

-Quá trình Đăng lành đạo và chỉ dao thức - -hiện kê

hoạch 5 nam lan thú tứ (1986 -1990),

Hoan cảnh lịch sử, nội dung cơ bản của đường lỗi xâv

dựng chủ nghĩa xã hội do Đại hội dại biểu toàn quốc

lần thứ Vil (1991) cua Dang dé ra

Hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản của đường lối:

cách mạng do Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa

- nhiệm kỷ (tháng 1 năm 1994) của Hàng để ra

63 Những thành tựu đạt được sau 10 năm thực hiện chủ trương đổi mới của Dang (1986 - 1996) Nguyên

A ee ee nhancta những thành tựu đó

- Hoàn cảnh lịch sử nước ta chuyển sang thời kỳ đấy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Nhiệm

vụ, mục tiêu chủ yếu của những nãm.1996 - 3900 và

mục tiêu đến năm 2020 do Đại hội đại biểu toàn quốc

lần thứ VHI (1996) của Dang dé ra |

Bai hoc nam vững ngọn cð độc lập đân tộc gần liền với chủ nghĩa xã hội

: Bài học xây dựng khối liên mình công - nông - UÍ thức vững mạnh,

66,

+ rey

Bài họ¿ mở rộng và tăng cường khối đoàn kết toàn dân, xây dựng mật trận dân tộc thông nhất trong cách mạng Việt Nam

- Bài học xây dựng, củng - cố và bảo vệ chính quyền

tế -xã hội tò giai cấp ở Việt Nam cuối thể by

XIX đầu thế kỷ XX như thể nàn?

trên toàn bộ đất nước Việt Nam, thực đân Pháp đã tiến'

hành các cuộc khai thác thuộc địa nhàn cướp đoạt tài nguyên, bóc lột nhân công rẻ mat đem lại lợi nhuận tối

- đa cho bọn tư bạn lũng doạn Pháp

Chính sách thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam là chuyên chế về chính trị, bóc lột nặng nể về kinh tế, kìm ham và nô dịch về văn hoá

+ Về chính trị: Thực dân Pháp dùng lối cai trị trực tiếp, chia dé tri, thang tay dan ap nhân đân Việt Nam “Chính

sách chuyên chế về chính trị của thực đân Pháp cực doan

_

đến mnrức chủ nghĩa cãi lương cũng không dược phép tồn tại, hội họp từ hai người trở lên bị col la không hợp pháp

+ Về hỉnh tế: Thực dẫn Pháp thực hành thủ đoạn độc

quyền kinh tế, như độc' quyền kinh doanh một số ngành công nghiệp nặng, độc quyền khai thác các mỏ có trử lượng

.- khoáng sản lớn, độc quyền xuất nhập khâu, độc quyển

muổố?, rượu, thuốc phiện : Duy trì phương thức bóc lột

phong kiến kết hợp với :việc thiết lập một cách hạn chế

phương thức san xuất tự bản chủ nghĩa Tuy có mở mang,

vay dung một số cd SƠ vật chất kỹ thuật nhưng tất cá các

ngành kinh tế đều không được phép cạnh tranh với kinh tế

"chính quốc", chỉ được phép bổ sưng, phụ thuộc vào kinh tế chính quốc,

+ Vệ tăn hóa xã hội: Thực đân Pháp thi hành chính sách ngụ đân, nô dịch, lập nhà tủ nhiều hơn trường học, đầu độc nhân dân ta bằng rượu cồn, "thuốc phiện, gây tâm

lý vong bản tự tị, ph At trién mé tin đị đoàn ngàn chặn

mọi ảnh hưởng của nén van héa dan cho tiến bộ trên thế,

giới vào Việt Nam

3 "Tác động | của chính sách thống trị và khai thác

thuộc địa: ‘cua thực dan Phap đổi với tình hình kinh tế,

xã hội và giai cấp ở Việt Nam cudi thé ky XIX dau thé

Dưới ách thống trị và bóc lột của thực dân Pháp, Việt Nam đã từ một chế độ phong kiến độc lập chuyển thành

chế: độ thuộc địa, mat han chu quyén, phu thuộc yao nude

- Nền kinh tế Việt Nam dưới chế độ thuộc địa bị kim

hãm nặng nể, tiến triển chậm chạp và quê quật, mạng tính

chat tư bản, thực, dan đồng thời còn màng một phần tính

16:

chất phong kiến

- Xã hội Việt Nam dưới ách thống trị của thực dân Pháp là một xã hội thuộc địa, nửa phong kiến, tổn tại hai

mâu thuẫn cơ bản: đó là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam

với đế quốc thực dân Pháp, mâu thuần này mới xuất hiện, _bao trùm, ngày càng mổ rộng, gay gắt thêm, vừa là mâu

thuẫn cơ bẩn vừa là mâu thuẫn chủ yếu của xã hội:.và mâu thuẫn giữa nhân đân lao động, chủ yếu là nông dân với địa chủ phong - kiến, mâu thuân này vốn có trong lòng xã hội

Việt Nam phong kiến, nó vẫn tiếp tục tần tại, tuy không

còn hoàn toàn giếng như trước

— Tình hình giai cấp ở Việt Nam cũng có sự biến đổi sâu sắc Dưới chế độ thuộc địa, các giai cấp cũ bị phân hóa,

các giai cấp mới ra đời, kết cấu giai cấp mới hình thành: Giai cấp địa chủ phong kiến Việt Nam, vốn là giai cấp thống trị, nay đầu hàng đế quốc, cấu kết chặt chẽ với đế

quốc, làm tay sai cho chúng, ra sức bóc lột nông dân và kìm

hãm lực lượng sản xuất trong nước Đế quốc Pháp dựa vào giai cấp địa chủ: để áp bức, bóc lột nhân dân Việt Nam Quyển Toi Rành tế của giai cấp địa chủ và tư bản thực dân gan chặt với nhau Vì vậy, giai cấp địa chủ là đối tượng của cách mạng Song do chính sách của Pháp độc quyền về kinh tế, chuyên chế về chính trị nên giữa đế quốc và phong

- kiến vẫn có mâu thuẫn về quyển lợi, giai cấp địa chủ cũng

bị phân hoá, một bộ phận làm tay sai cho thực dan Phap,

một bộ phận địa chủ nhỏ và vừa đã có những phản ứng đối với chính sách thống trị của thực dân Pháp cu TC

— Giai cấp nông dan Viét Nam chiém trén 90% số dân, bị

_đế quốc, phong kiến và tư sản áp bức, bóc lột nặng;nể:

chính sách chiếm đất, mua rẻ, bán đất, sưu cao thuế nặng của đế quốc Pháp: chính sách bóc lột địa tô cao, va, cho VAY

{

‘ai nang của giai cấp địa chủ và bọn con buôn làm cho nông

đân Việt Nam ngày càng bị phá sản, nghèo đói Vì vậy, nông dân Việt Nam căm thù thực dân phong kiến, khao

khát độc lập và ruộng đất Khác với nông dân nhiều nước,

giai cấp nông dân Việt Nam không ởi theo giai cấp tu san

và không chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa cải lượng tư sản Trong điều kiện ở nước ta giai cấp nông đân sẵn sàng di

theo giai cấp công nhân làm cách mạng dân tộc dan chu

nhân dân và có thể cùng với giai cấp cồng nhân tiến lên

chủ nghĩa xã hội Nông dân có tình thần cách mạng đồi dào,

và là lực lượng to lớn nhất của cách mạng Cùng với giai

cấp công nhân, giai cấp nông dân là lực lượng chủ vếu của cách mạng | |

Giai cép tu sdn Viét Nam hình thành và phát triển

trong quá trình khai thác thuộc địa của thực dân Pháp

Nhưng vì đế quốc Pháp ra sức kìm ham cho nén sau Chiến

a tranh thế giới thứ nhất,-giai cấp tư sản Việt Nam mới hình

thành một giải cấp rõ rệt bao gồm hai bộ phan: tu san mar ban.va tu san dân tộc

Tư sản mại bản: là tư sản lớp trên, có Quyền lợi gắn với quyền lợi của thực dân Pháp và tầng lớp phán động Vi vậy

đây là đối tượng của cách mạng

Tư sản dần tộc: gồm những tư sản vừa và nhỏ, bị tử bản Pháp cạnh tranh, chèn ép nên thế lực kinh tế yéu Địa

vị kinh tế đó đã tạo cho tu san dan tộc Việt Nam tinh chat hai mặt: một mật họ có tỉnh thần chống đế quốc phong kiến, có khuynh hướng đân tộc đân chủ: mật Khác, họ lại

bạc nhược về chính trị, không có khả năng lãnh đạo cách

mạng Họ cHỉ tham gia vào cuộc cách mạng đân tộc dân , chủ trong những điều kiện nhất định

Tổng lớp tiểu tư sản: là tầng lớp mới xuất hiện Họ bị

đế quốc, phong kiến bóc lột, có địa vị kinh tế bấp bênh,

thấp kém, luôn bị de doa thất nghiệp, nên rất khao khát

độc lập tự do, hãng hái tham gia-các phong trào yêu nước Đặc biệt là tầng lớp trí thức học sinh rất nhạy cảm với thời cuộc, khi được giác ngộ cách mạng, họ ‘dong vai trò quan trọng trong các phong trào đấu tranh cách mạng và là bạn

đồng minh tin cậy của giai cấp công nhân 7

Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trước giai cấp tư sản Việt Nam, khi có sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản Pháp vào Việt Nam Là sản phẩm trực tiếp của chính sách

khai thác thuộc địa của tư bản thực dân, giai cấp công

nhân Việt Nam tuy chỉ chiếm 19 ⁄4 số dân: trình độ văn hóa,

kỹ thuật còn thấp, nhưng đã có day đủ đặc điểm của giai

cấp vô sản hiện đại: |

+ Sinh trưởng trong một nude thuộc địa, nửa phong kiến, giai cấp công nhân Việt Nam chịu ba tầng áp bức bóc

lột nặng nể của đế quốc phong kiến và tư sản trong nước

+ Giai cấp công nhân Việt Nam bước lên vũ đài chính

“Wy sau Kh Cách mạng tháng Mưỡi Nga thắng lợi |

— Tuy nhiên, the ước khi Dang tiên phong ra đời, giai cấp công nhân chưa có những điều kiện chín mudi dé thực hiện

sứ mệnh lịch sử Phong trào công nhân đòi hỏi được giác

"ngộ về ý thức giai cấp và đôi hồi có đội tiên phong lãnh đạo

CÂU HỎI 2

Trinh bay phong trao dan tộc ‘theo khuynh hướng chính trị tư sản 0à tiểu tư san thời có trước ngày Ð_

Gợi ý trả lời:

-1, Hoàn cảnh lịch sử

Từ khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược, nhân dân ta

vốn có mot truyén thống yêu nước néng nan, tinh than đấu

: tranh anh hùng và bất khuất đã đứng lên kháng chiến

không ngừng để bảo vệ nền độc lập dân tộc: phong trào

chống Pháp ở Nam Ky (1861 — 1868); phong trao Cần

Vương ở Trung Kỷ và Bắc Kỳ (1886 - 1895): khởi nghĩa

Yên Thế ở Bắc Ky (1885-— 1918) Song các phong trào dé

_ đều lần lượt bị thực dân Pháp đần áp |

Vào đầu thé ky XX, trén pham vi quốc tế, sự thức tỉnh của châu Á cùng với phong trào dân chủ tư sản ở Đông Âu bắt đầu từ cách mạng 1905 ở Nga đã tạo thành một cao trào thức tình phương Đông Hàng trăm triệu người đã hướng về một cuộc sống mới với ánh sáng tự do Phong trào đân tộc ở Việt Nam cũng bất đầu hòa nhập vào cao trào phương Đông thức tỉnh trên cd sở một xã hội với kết cấu giai cấp đã biến chuyển theo một:trào lưu tư tưởng mới

mang nội dung va hình thức tổ chức chính trị mới

O Việt Nam, đầu thế kỷ XX trào lưu dân chủ tư sản qua các sách báo mới của Trung Quốc đã đội vào nước ta, tiêu biểu là tư tưởng cải lương của Lương Khải Siêu,

Thang Hữu Vi Tư tưởng cách mạng:của giai cấp tư sản

Phap trong thai ky dang phat triển tiến bộ với các đại biểu

Rútxê (Rousseau), Môngtexkid (Montesquieu), Vénte (Voltaire) nhting khau hiéu tự đo, bình đăng, bác ái của

Cách mạng Pháp 1789 cũng đã có sức hút mạnh đổi với các siphu yêu nước và tiến bộ của Việt Nam

Phong trào đấu tranh dân tộc nhờ đó lại tiếp tục sôi

động dưới sự để xướng và tập hợp của nhiều tổ chức chính

30,

trị theo khuynh hướng dân chủ tư sản mang các màu sắc

— Phong tròo Đông Du (1906 ~ 1908)

Do nhà yêu nước Phan Bội Châu lãnh đạo Đây là

phong trào mở đầu cho cuộc vận động giải phóng đân tộc theo khuynh hướng dân chủ tư sản,

- Phong trào Đông Du đã đưa được một: số thanh - niên tiên tiến đi du học ở Nhật và đã dùng văn thơ yêu nước để thức tỉnh nhân dân Cuộc vận động Đông Du chỉ diễn ra được mấy năm và đã bị thực dân Pháp dập tắt Những du học sinh Việt Nam bị trục xuất khỏi Nhật và cả cụ Phan cũng phải rời khỏi đất nước này |

- Phong trào Duy Tân (1906 _1908) -

Do các sĩ phú yêu nước như cụ Phan Chu Trinh, Tran

Quy Cap, Huỳnh Thúc Kháng V.V., khối : xướng,

Phong trào nhằm vận động cải cách van hoá, xã hội, động viên lòng vêu nước, đã kích bọn vua quan phong kiến thối nát, để xướng tư tưởng dân chủ tư sản với các yêu cầu: "khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh" Cụ Phan Chủ Trinh bài xích cầu viện bên ngoài, bài xích

biện pháp vũ trang bạo động Nhiều sĩ phu yeu nước

ty ong phong trào đã đứng ra mở nhà buôn, lập trường bội,

nông hội, cổ vũ dùng hàng nội hóa, phát triển thủ cong

nghiép, van động mở trường học để mở mang dan ¢ tri nu

~ Phong trào Đông binh nghĩa thục (1907) „ hed ceed he

Do các sĩ phụ Lương Văn Can, Nguyễn, quyện SỜ:

TRE

cư et

21

Lương Văn Can, Nguyễn Quyền; tịch thu, cấm lưu hành

các tài liệu của Đông kinh nghĩa thục

- Việt Nam Quang phục hội (1912)

Do cu Phan Boi Chau vận động thành lập dưới tác động của cuộc Cách mạng Tân Hợi (Trung Quốc) năm 1911

với tôn chỉ "đánh đuổi quân Pháp, khôi phục nước Việt

Nam, thành lập Cộng hòa dân quốc Việt Nam"

Hội chủ trương đẩy mạnh hoạt động 'vũ trang Song Hội thiếu cơ sở quần chúng trong nước và từ đầu đã bộc lộ

tính phiêu lưu, chỉ nghĩ đến bạo động; muốn-làm -một -việc-

sì đó "kinh thiên động dia" dé "danh thức đồng bào", kêu gọi "hồn nước",

Hội đã tổ chức được hai vụ ám sắt (giết tuần phủ

Nguyễn ‘Dury Han va hai trung tá Pháp)

“Thực dân Pháp đã khủng bố đã man, bất giam hang tram người, xử tử bảy chiến sĩ yêu nước Cụ Phan Bội Châu cứng bi ban quan phiét Trung Quốc bắt ở Quảng Dong va giam giữ đến năm 1916

THoạt động vũ trang của Hội lắng xuống và đến thời ky Chién tranh thé gidi tha nh&t, hoat động của Hội mới phục hồi trở lại nhưng chỉ gây nên một số cuộc bạo động le tế tại

một vài địa phương Sa

22

b) Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, tình hình giai cấp -

xã hội ở Việt Nạm tiếp tục biến chuyển mạnh mẽ Giai cấp

tư sân dân tộc đã hình thành, tầng lớp tiểu tư sản thành

thị phát triển đông hơn Phong trao dan-téc va dan chủ theo xu huéng tu san đã phát triển mạnh lên Đó là:

~ Phong trào tư sẵn đấu tranh chống các thế lực tư bản nước ngoài, chống độc quyền, đòi cải cách dân chủ SỐ

Giai cấp tư sản Việt Nam, chủ yếu tư sản thương

nghiệp muốn mở rộng kinh doanh, song bị thực dân Pháp kìm hãm và bị tư sản mại bản Hoa Kiều cạnh tranh Vì vậy, năm 1919-đã dấy lên phong trào "tẩy chay các chú" ở Sài Gòn, Hải Phòng, Hà Nội Nam Định, Phú Lý, Thái Bình Năm 1923, một cuộc đấu tranh của tự sản đã nổ ra nhằm chống sự độc quyền xuất khẩu ở cảng Sài Gòn Cuộc đấu tranh này được đông đảo thành viên trí thức tư sản, _tiểu tư sản ở Sài Gòn và một số tỉnh Nam Ey ủng hộ, cố tiếng vang tới các chính giới Pháp | _ = Phong trao yéu nuéc của các tang lớp tiểu tu sản

_ "+ Cuộc đấu tranh sôi sục trong cả nước đòi trả lại tự đo cho cụ Phan Bội Châu vào cuối năm 192ã đã giành được thắng lợi

+ Phong trào yêu nước của quần chúng tổ chức đám

tang cụ Phan Chu Trinh vào tháng 3-1926,

Những phong trào trên là một dịp biểu dương lòng š yêu: nước của nhân dân, thức tình tỉnh thần dân tộc và, dân chủ của đông đảo thanh niên, học sinh - trí thức v và à nhiều tầng

- Từ trong phong | trào dân | tộc này rđã xuất tiện một $ số

ruts TH SN,

-

tổ chức yêu nước cấp tiến:

- + Việt Nam Nghĩa hòa đoàn thành lập năm 1925 do một nhóm sinh viên trường Cao đẳng Hà Nội đứng ra tổ chức, trong đó có Tôn Quang Phiệt, Đặng Thai Mai, Phạm

Thiéu v.v

+ Dang Thanh niên do Nguyễn Trọng Hy, Tran Huy Liéu-v.v sáhg lập vào tháng 3-1996 tại Sài Gòn

+ Đảng An Nam độc lập do một số học sinh Việt Nam

tại Pháp xuất thân từ các gia đình địa chủ, tư sản tập nên Những tổ chức trên với tên gọi và tổ chức khác nhau

song đều không có đường lối chính trị rõ ràng và hệ thống

tổ chức chặt chẽ, hoạt động rời rạc, cho nên không có khả năng tập hợp quần chúng Tuy vậy, các phong trào là sự

phần ánh sức thu hút của các trào lưu tư tưởng dân chủ tư

sản đối với lớp thanh niên - học sinh và sinh viên lúc bây

g1ð trước bối cảnh đất nước bị thực dân phong kiến áp bức

— Việt Nam Quốc dân đẳng

Việt Nam Quốc dan dang thành, lập tháng 12 năm

1827 từ nhóm hạt nhân đầu tiên là Nam đồng thư xã - một

nhà xuất bản tiến bộ do Phạm Tuấn Tài lập ra dau nam

Về tổ chức: Viet Nam Quốc dân đẳng có 4 cấp: Tổng bệ,

Ky bộ, Tỉnh bộ và Chi bộ, song chưa bao gid thanh hé théng trong ca nước

34°

Về thành phần xã hội của Việt Nam Quốc dan dang chủ yếu gồm trí thức, học sinh, giáo viên, công chức, những người làm nghề tự do, một số thân hào thân sĩ ở nông thôn

Đảng còn cố nhiều đảng viên là binh lính người Việt trong

quân đội Pháp Vì vậy, nó chỉ hoạt động trong một sẽ địa

phương nhỏ hẹp, không phát triển được thành một phong trào rộng lớn _„

Việt Nam Quốc dan đảng sớm bị thực dân h Pháp khủng

bô, nhiều cd sở của đảng bị vỡ Nhiều cán bộ quan trọng

Mac dù hệ thống tổ chức của đang chưa được xây dựng xong, nhưng những người lãnh đạo của Đảng đã quyết định dốc hết lực lượng để thực hiện trận đấu tranh, nếu "không thành công thì thành nhân" Cuộc khởi nghĩa của: Việt Nam Quốc dân đẳng nổ ra đêm 9-9-1930 ở Yên Bái và một vài địa phương ở Phú Thọ, Hải Dương, Thái Bình đã bị thực đân Pháp nhanh chóng dập tat

Khởi nghĩa Yên Bái với những hành dong quả cảm của

các nghĩa quân Việt Nam Quốc dân đảng đã thể hiện tỉnh |

thần vêu Ruse, chi khí quật cường của dân tộc ta, góp phần thối bùng ngọn lửa yêu nước trong các tầng lớp nhân dân

Từ đó, thấy rõ mâu thuẫn giữa nRân dân ta với để quốc Pháp đã trở nên vô cùng gay gắt |

Tuy nhién, that bại của cuộc khởi nghĩa Yên Bái cũng

chứng tỏ sự bồng bột, hãng hái nhất thời của tầng lớp tiểu

tư sản Đó cũng là thất bại của giai cấp tư sản dân tộc trong cuộc: đấu tranh, giành quyền lãnh đạo cách mạng

Đúng như đồng chi Lé Duẩn đã nhân định "Khai nghĩa Yên Bái chí là một cuộc bạo động bất đắc di, mot cuộc bạo động non, để rồi chết luôn không bao giờ ngóc, lân nổi |

3

Khẩu hiệu ' không thành công thi thành nhân" biểu lộ tính

chất hấp tấp tiểu tư sẵn, tính chất hãng hái nhất thoi va

đồng thời cũng biểu lệ tính chất không vững chắc, non yếu của phong trào tư sản"), | | |

Gại ý tá lời: có |

1 Vi tri, đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam

trước khi Đảng ra đời

Giai cấp công nhân Việt Nam xuất hiện khi có sự xâm nhập của chủ nghĩa tư bản Pháp vào Việt Nam Tuy còn non trẻ, số lượng Ít, trình độ văn hóa và kỹ thuật còn thấp _„ nhưng giai cấp công nhân Việt Nam đã có một vị trí lịch sử -

a) Vi tri kink té€ - xa héi

~ Giai cấp công nhân là một bộ phận quan trọng nhất cấu thành lực lượng sản xuất của xã hội Họ đại điện cho lực lượng sản xuất tiến bộ nhất, nằm trong mạch máu kinh

tế quan trọng

"— Là giai cấp thực sự cách mạng Bởi vì họ đại diện cho

một lực lượng sản xuất được xã hội hóa ngày càng cao Lao:

1 Lê Duẩn: Một vai đặc điểm của cách mạng Việt Nam Nxb, Sự thật, Hà Nội, 1967, tr.53

36

động của họ làm ra tuyệt đại bộ phận của cải trong xã hội - _—= Là giai cấp đứng ở Vị trí trung tâm, quyết định nội

dung, phương hướng phát triển của thời đại

6) Đặc điểm của giai cap công nhân: Việt Nem

Giai cấp công nhân Việt Nam tuy sinh trưởng trong một xa hội thuộc địa, nửa phong kién, dau thé ky XX chi trên 1% số dân, trình độ văn hóa, kỹ thuật thấp nhưng có đây đủ đặc điểm của giai cấp vô sản hiện đại: đại biểu cho lực lượng sản xuất tiến bộ nhất, triệt để cách mạng, có ý

| thức tổ chức và kỹ luật

Giai cấp công nhân Việt Nam còn có những đặc điểm

+ Ra đời trước giai cấp tư san

+ Sinh trưởng trong một nước thuộc địa, nửa phong

kiến, chịu ba tầng áp bức, bóc lot nang né cua dé quốc, : phong kiến và tưbản ~

+ Xuat than tử người nông dân lao động bị bần cùng, hóa và vẫn còn quan hệ nhiều mặt với nông dan: giai cấp công nhân Việt Nam có cơ sở thuận lợi để thiết lập khối liên minh vững chắc với nông dân

_* Là người công nhân của một dân tộc bị mất nước, khi giác ngộ cách mạng, họ dễ thấy ngay chủ nghĩa đế quốc vừa là kẻ áp bức giải cấp mình, vừa là kẻ cướp nước mình Lợi ích giai cấp gắn chặt với lợi ích đân tộc, cho nên họ là người đại biểu trung thành nhất cho cuộc đấu tranh vì giai

- eấp, vì dân tộc Họ là người có khả năng tập hợp rộng rãi các giai cấp và các tầng lớp nhân dan trong cuộc đấu 'tranh chống đế quốc và chống phong kiến Họ là người xứng đáng duy nhất giương cao ngọn cở dân tộc, dân chủ và, à chủ nghĩa

vA RAG

mm

= tom some

bBo „+;

+ Sẵn có truyền thống cách mạng kiên cường của dân tộc, vừa lớn lân được tiếp thu ngay chủ nghĩa Mác - Lênin

và sớm có Đảng tiên phong: lãnh đạo, giai cấp công nhân Việt Nam nhanh chóng trở thành một lực lượng chính trị

độc lập, tự giác, thống nhất trong cả nước

| + Giai cấp công nhân Việt Nam bước lên vũ đài chính trị sau khi Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi, phong trào cộng sản, công nhân quốc tế và phong trào giải phóng đân tộc đang ở trong thời kỳ phát triển sôi nổi Điều kiện lịch sử đó càng nâng cao uy thế chính trị và tình thần, tạo _ cho giai cấp công nhân Việt Nam một sức mạnh to lớn, sớm

năm quyền lãnh đạo cách mạng Giai cấp công nhân không

ch là giai cấp lãnh đạo mà còn cùng với ø1a1 cấp nông dân,

là lực lượng chủ yếu của cách mạng

| Đánh giá về giai cấp công nhân Việt Nam, Hồ Chí Minh viết: "Chỉ có giai cấp công nhân là đũng cảm nhất, cách mạng nhất giai cấp công nhân ta đã tỏ ra là người lãnh

đạo xứng đáng, tin cậy nhất của nhân dân Việt Nam”'",

2 Phong trào đấu.tranh của giai cấp công nhân Việt Nam trong những nim trước khi Đẳng Cêng sân Việt Nam ra đời

- Ngay khi mới ra đời, giai cấp công nhân Việt Nam đã thực hiện các cuộc đấu tranh chống lại chế đệ bóc lột tàn bạo của tư sản thực dân Pháp, với những hình thức đấu tranh ban đầu như: bỏ trốn tập thể, đập phá máy móc

đến những hình thức đấu tranh đình công, bãi công v.v,

- Sau Chiến tranh thế giới, thứ nhất, lực lượng công nhân phát triển đông đão và tập trung hon, các cuộc đấu

tranh cũng nổ ra liên tiếp, mạnh mẽ ở các vùng trung tâm

công nghiệp như Hà Nội, Sài Gòn _ |

~ Từ năm 1925, nhớ sự xuất hiện và tăng cường hoạt động của Hội Việt Neơm cách mạng thanh niên, các tu tưởng của Cách mạng tháng Mười Nga và chủ nghĩa cộng

sản đã được truyển bá rộng rãi trong công nhân và nhân

_ đân lao động Vì vậy phong trào công nhân ngày càng phát triển vã chuyển biến nhanh chóng về chất, từ tự phát đến

-Từ năm 1998, phong trào "vô sản hoa" cua Héi-Viét Nam cach mang thanh nién đã có tác dụng thúc đẩy và nâng Cao, nhanh chóng ý thức giác ngộ và lập trường cách

mạng của giai cấp công nhân Vì vậy phong trào công nhân

đã nổ ra mạnh mẽ sôi nổi đều khắp ba kỳ

~ Tháng 7-1929, Tổng công hội đỏ Bắc Kỳ được thành lập Tổng công hội đỏ đã đề ra chương trình điểu lệ và

quyét định xuất bản tờ.Lao động làm cơ quan ngôn luận,

Sự kiện đó vừa thể hiện bước trưởng thành của phong trào

công nhân, vừa tạo điều kiện thúc đẩy gia) cấp công nhân

đi dần vào đấu tranh có tổ chức, có sự lãnh đạo thống nhất

- Cùng với các cuộc đấu tranh ngày càng trở nên quyết liệt, giai cấp công nhân còn có nhiều hoạt động thể hiện tình thần cách mạng, ý thức Quốc tế của mình Trong các địp kỷ niệm ngày Quốc tế lao đống (1-5-1929) va Cach mạng tháng Mười Nga (7-11-1929), công nhân nhiều nơi

đã tổ chức mít tỉnh, treo cờ đồ, rải truy ần đơn tuyên truyền

cách mạng "

¬ Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào công nhân

ngày càng có sức thu hút, lôi cuốn mạnh mẽ nhiều tầng lớp nhân đân khác, nhất là nông din đi vào cuộc đấu tranh chống dế quốc và phong kiến Từ năm 1937 da né ta nhiều

1

29

cuộc đấu:tranh của nông dân chống sưu cao thuế nặng

“Điển hình là các cuộc đấu tranh của nông dân Bình Giang,

Thanh Hà, Vĩnh Bao, Tu Ky (Hai Dương): Kiến Thuy (iển

An): Tam Sơn (Bắc: Ninh) v.v

Phong trào công nhân, phong trào đấu tranh của nông

dân và các tầng lớp thị dân càng phát triển sôi nổi thì càng

đồi hỏi phải có người tổ chức và lãnh đạo Nhu cầu thành

lập một chính đáng cách mạng có đủ khả năng tập hợp lực lượng dân tộc: và lãnh đạo sự nghiệp giải phóng đất nước

được đặt ra và ngày càng trở nên bức.xúc đết với cách mạng -

Việt Nam lúc bấy gid

CAU HOI 4

-_ Hoàn cảnh lịch sử va các yếu tố đã góp phân để

lãnh tụ Nguyễn Ai Quốc tiếp thu được chủ nghĩa

- Cách mạng tháng Mười Nga (1917) thắng lợi mỡ đầu

thời đại mới trong lịch sử loài người, thời đại quá độ từ chủ nghìa tư bản lên chủ nghĩa xã hội © si

- Là thợi đại đánh dấu bước ngoật của phóng trào công.

nhân, giai cấp công nhân đã phát triển mạnh mẽ về sế

"lượng và chất lượng, dược trang DỊ lý luận Mác'- Lênin, nên ý thức tổ chức, chính trị và giác ngộ cách mạng không ngừng được nâng cao, chứng tỏ là một lực lượng chính trị

độc lập có khả năng tập hợp, đoàn kết những người bị áp

_ bức lật để chủ nghĩa tư bản, xây dựng xã hội mới -

— Tháng 3-1919, Quốc tế Cộng sản được thành lập đã đồng vai trò to lớn đếi với phong trào cộng sản và công

nhâ ân quốc tế,

a

6} tính hình irc ne n¡:¿ớc

Vào giữa thế ky AIX, thực dân Pháp xâm chiếm nước

ta Đến cuối thế ký XI, sau 'khi cơ ban kết thúc: giai đoạn

vũ trang xâm lược, thực dân Pháp, bắt đầu tiến ` hành kê hoạch bóc lột sức người, sức của ở Việt Nam s

- Phát huy truyền thống yêu nước, nhân dân 'ta liên

tiếp nổi đậy chống thực dân Pháp, nhưng tất cả các phorig

_ trào yêu nước theo các khuynh hướng chính trị - XÃ hội ‹ khác nhau đều bi thất bại: cách mạng nước ta lâm vào tình

trạng khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước Nhu cầu -bức thiết đặt ra lúc này là phải tìm ra một đường lối cứủù nước đúng đắn, đáp ứng được những nhu cầu của cách

mạng Việt Nam và phù hợp với xu thế phát triển của thời đại Nhiều chiến sĩ yêu nước vẫn tiếp tục đi tìm đường cứu nước, Nguyé én Ai Quốc là một trong những chiến sĩ đó

2 Các yếu tô đã góp phần để lãnh tụ Nguyễn Ái

Quốc tiếp thu được chủ nghĩa Mác - Lênin,

Quá trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc ` là

quá trình đi từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác —

Lénin Nam 1911, Người ra đi tìm đường cứu nước Sau 10

năm (năm 1920), Nguyễn Ai Quốc là người Việt Nam đầu

tiên đến với chủ nghĩa Mác ~ Lênin và tìm thấy con đường cứu nước, đó là con đường cách mạng vô sản Sự thành công

đó của Nguyễn Ái Quốc là do các yếu tế: |

a) Yéu tố dân tộc 7

- Dân tộc ta hình thành sớm trong lịch sử Trong suốt

quá trình dựng nước và giữ nước hằng nghìn năm, dân tộc Việt Nam đã xây đắp nên nhiềư truyền thống tốt đẹp Đó là - truyền thống kiên cường bất khuất, cần cù: truyển thống

coi trọng đạo lý; yêu hòa Oình: truyền thống đoàn kết gắn

bồ cộng đồng, làng nước Chính Nguyễn Ái Quốc là người tiếp thu từ rất sớm và rất sâu sắc những truyền thống tốt đẹp đó Trong những truyền thống tốt đẹp của đân tộc, nổi

bật là truyền thống yêu nước được hun đúc trong hàng nghìn năm đấu tranh dựng nước và giử nước Dân tệc ta đã từng đánh thắng nhiều kế thù xâm lược lớn mạnh hơn mình và đã sản sinh nhiều anh hùng: Trưng Trắc, Trưng Nhị, Triệu Thị Trinh, Lý Bôn, Ngô Quyền, Trần Hưng Đạo, _ Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Quang, Trung v.v

- Giữa thế kỷ XIX, thựe dân Pháp xâm lược nước ta

Tuy khuất phục được triểu đình nhà Nguyễn, nhưng thực

đân Pháp không thé dé bep dude y chi chéng ngoại xâm của nhân dân ta Giặc Pháp phải mất gần 30 năm (1858 - 1884) mới chiếm được nước ta Nhưng ngay từ khi chúng đặt ách _đô hộ lên nước ta, nhân dân liên tiếp đứng lên khởi nghĩa

Một phong trào yêu nước rộng lớn; tiêu biểu là các cuộc khởi nghĩa: Ba Đình (Thanh Hóa, 1866 - 1887): Bãi Sậy (Hưng

Yên, 1685 - 1889); Phan Đình Phùng (Hà Tĩnh, 1885

- 1896); Hoàng Hoa Thám (Bắc Giang, 1885-1913)

Chính ở những giai đoạn lịch sử khó khản bị ngoại

bang xâm lược thống trị, nhân dân ta càng tỏ rõ tỉnh thần

bất khuất,.kiên cưỡng, bền bị đấu tranh giữ gìn.văn hóa truyền thống tốt đẹp của dần tộc

Trong hoàn cảnh bị thực dân Pháp xâm lược, truyền ˆ thống yêu nước, đoàn kết v.v của đân tộc được khơi đậy

đã thúc giục nhiều người con ưu tú của dân tộc, trong đó có

Nguyễn Tất: Thành, quyết chí ra di tim con đường cứu

nước, cứu dân Chính truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà nổi bật là truyền thống yêu nước ~ một giá trị đặc biệt làm:

cơ SỞ để Nguyễn Tất Thành tiếp thu chủ nghĩa Mác ~ Lênin, một tỉnh hoa văn hóa của nhân loại

by) Yếu tô ý bản thân

Xuất thân trong một gia đình nhà nho yêu nước, lớn lên trên quê hương giàu truyền thống đấu tranh bất khuất, -_ lại được tiếp nhận sự giáo dục của gia đình theo tư tưởng yêu nước thương dân v.v Tất cả đã hình thành trong Nguyễn: Ái Quốc long cam thủ giặc Pháp xâm lược và phong kiến tay sai, thông cảm với nỗi khổ của nhân dân

Ngay từ thời niên thiếu, tuy chịu ảnh hưởng tình thần yêu

"nước của chịa anh, nhưng bằng suy nghĩ độc lập, trí tuệ

thiên tài đã tạo cho Người một chí hướng hoàn toàn khác

với các nhà vêu nước đương thời Người sớm nhận thay

những bạn chế, sai lầm của các nhà cách mạng tiền bôi nên

đã chọn hướng đi sang Tây Âu, xem họ làm ăn thế nào để trở về giúp đồng bào Sau này Hồ Chí Minh: kể lại: Vào trạc tuổi 13, lần đầu tiên Người đã nghe những từ Pháp, "Te do", "Binh dang", "Bae đi" Người muốn làm quen với nền văn minh Pháp, tìm xem những gì ẩn dấu đẳng sau những

từ ấy Vì thế mà Người này ra ý muốn sang „ Pháp và Tây

Âu, xem xét tình hình, nghiên cứu lý luận và kinh nghiệm

của các cuộc cách mạng điển hình trên thế giới, vừa tham

gia lao động và đấu tranh trong hàng ngũ giai cấp công nhân và nhân dân lao "động các nước để tìm đường cứu

nước Đó là sự lựa chọn sáng suốt, đúng dan mang tam vóc

= Từ thời niên thiếu, Người đã bộc lộ những phẩm chất:

giàu lòng nhân ái, ham hiểu biết, có hoài bão lớn, có chí

cứu nước những phẩm chất đó đã được rèn luyện và phát

huy trong quá trình hoạt động cách mạng của Người Nhờ rậy, giữa nhiều học thuyết, quan điểm khác nhau, Người

đã phân tích lựa chẹn để tìm ra chân lý Người nói: "Bây

- giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin"”,

©) Yếu tô thời đại

Nguyễn Ái Quốc sinh ra và lớn lên trong thời đại cố nhiều chuyển biến quan trọng Trong hành trình đi tìm

đường cứu nước, từ năm 1911 đến khi gập được chủ nghĩa

Mác — Lênin, Ngươi đã lao động, học tập và hoạt động thực:

tiễn, Người tham gia các buổi diễn thuyết của nhiều nhà

chính trị và triết học Người tiếp xúc với văn hóa và các danh nhân văn hóa, chính trị của Pháp, tiếp xúc VỚI những tư tưởng nhân văn qua vân học Pháp, Nga, Ảnh,

Mỹ v.v

Cuối năm 1917 , Nguyễn Ái Quốc từ Anh trở về Pháp

vừa hoạt động chính trị vừa phải kiếm sống một cách chật

vật, nhưng Người vẫn lạc quan, say sua học tập, nghiên cứu Cách mạng Mỹ (1776), Cách mạng: Pháp (1799), Cách

(1) Hé Chi! Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995, t1, tr.265

34

mạng Nga (1917), Người rút ra kết luận: "Muốn cửu -nước

va giai phéng dân tộc, khong cổ con đường nào khác con mene cach mang vô sản" : ¬ dc

m 1919, được sự giúp đỡ của một số đàng viên Đẳng

xã hài Pháp, Người gia hhap Dang xa hội Pháp Tháng 7-1990, Người sung sướng khì đọc bản so thảo lần thứ hhất

Luận cương về uấn đề: dân tộc :uề van để thuộc địa của

Lénin, Luan cương đã mở ra cánh cửa để Người dến với chủ

nghĩa Mác - Lênin và cách mạng vô sản

Cuối nắm 1920, tại Đại bội Đảng xã bội Pháp, với việc

bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế Cộng sản và là một trong những người thạm gia thành lập Đảng Cộng sản Pháp, Người khẳng định sự lựa chọn đứt khoất: dang | han -về chủ nghĩa 2 Mác - Lénin và Quốc tế Cộng sản "¬

CÂU HỎI bể

_— Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong tiệc

chuẩn bị uễ-chính trị, tư tưởng uà tổ chức để thùnh lập Đảng Cộng sản Việt Nam?

Qua trinh van động thành lập Đảng là một qua trình đấu tranh và chuẩn bị lâu dài, toàn điện của Nguyễn Ai Quốc và những người ,cách mạng Việt Nam Trong đó vai trò quan trọng hàng đầu, lớn nhất là của

Sau khi trở thành người cộng sản, "Nguyễn Ái Quốc lịch

cực chuẩn bị về.chính trị, tư tưởng và tổ chức cho việc

— Từ năm 1921 dén thing 6 1923: tại Pháp, Người

35

hoạt động trong Đảng Cộng sản Pháp, tham gia các Đại hội

1 (1921); Dai hội II (1999): Đại hội III Đẳng Cộng sản

Pháp Thành lập "Hội liên hiệp các dân tộc thuộc địa”,

"nhằm thức tỉnh đân tộc, tế cáo chủ nghĩa thực đân, kêu gọi đoàn kết đấu tranh cách mạng trong nhân dân thuộc địa

Người viết nhiều sách bdo: ra td bao Le Paria (Người cùng

khổ), đặc biất là tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp

- Từ thang 6-1923 đến thang 12-1924: tai Lién Xô (tháng 6 năm 1923, Nguyễn Ái Quốc sang Liên Xổ), Người

có địp tìm hiểu về kinh tế, chính trị, xã hội của nước Nga

Xô viết Người làm việc tại Ban Phương Đông của Quốc tế Cộng sản Người viết nhiều bài để trình bày những ý kiến

cla minh về cách mạng giải phóng dân tộc, về những

thành tựu của nước Nga Xô viết, về nguyện vọng và ý ‘chi

của nhân đân Việt: Nam trong su nghiệp cách mạng Người

tham gia Đại hội Quốc tế Nông dân, Đại hội lần thứ V

Quốc tế Cộng sản với tư cách đại biểu tư vấn đự các Đại hội quốc tế Công hội đỏ, Quốc tế Phụ nữ, Quốc tế Thanh niên,

Quốc tế giúp đỡ các chiến sĩ cách mạng: nghiên cứu kinh

nghiệm tổ chức Đăng kiểu mới của Lênin

— Thang 12-1924 Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu

(Trung Quốc) để trực tiếp chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Trong thời kỳ từ 1925 đến 1928, trong cao

trào cách mạng ở Trung Quốc và được sự giúp đỡ của Phái

bộ cố vấn Liên Xô tại Nam Trung Quốc, người đi vào tế

| chtte, dao tao, béi dudng can bộ Trưởng huấn luyện chính

trị được thành lập để đão tạo cán bộ nòng cốt đầu tiên cho cách mạng Việt Nam |

Đầu năm 192ã, để có tài liệu giảng dạy, Nguyễn Ai Quốc

biên soạn tập để cương bài giảng Tập để cương bài giảng

- độ được Bộ Tuyên truyền của Hội liên hiệp các đân tộc bị

36

áp bức ở A Done xuất bản thành sách vào đầu năm 1927 _với nhan để là Đường cách mệnh,

Nội dung cơ bản của tóc phẩm Đường cách mệnh:

+ Mẻ đầu tác phẩm, Nguyễn Ái Quốc viết về "Tư cách

một người cách mệnh" Người dạy cán bộ đối với mình, với

người khi làm việc, nên và phải như thế nào Nguyễn Ái Quốc thấy rõ quan hệ giữa đạo đức và chính trị Người cách

"mạng chân chính phải là người có đạo đức: và đạo đức trong sáng tạo nên uy tín của người cách mạng, của tổ_ chức, sức lôi cuốn của đường lối chính trị

+ Tiếp tục phát triển tư tưởng đặt cách mạng giải

phóng dân tộc vào quy đạo cách mạng vô sản

Người dùng lịch sử để giải thích đường lối chính trị Giới thiệu các cuộc cách mạng điển hình, só sánh cách mang tư sản với cách mạng.vô sản, Người rút ra kết luận:

"Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh Mỹ, nghĩa là cách mệnh tư bản, cách mệnh không đến nơi Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công, và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cái hạnh phúc tự

do, bình đẳng -thật, không phải tự do vã bình đẳng giả đối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khỏe khoang bên An Nam),

| + Chỉ ra nhiệm vụ của cách mạng dân tộc

Cách mạng có hai thứ: dân tộc cách mạng và thế giới cách mạng Dân tộc cách mạng coi chỉia mũi nhọn đấu

tranh vào chủ nghĩa để quốc và phong kiến tay sai, Vì

Nguyễn Ái Quốc cho rằng, mâu thuẫn dân tộc giữa dân tộc

ta với đế quốc và bè Ìũ tay sai là mâu thuẫn sâu sắc nhất

(Œ) Hồ Chí Minh: Toàn tap Tap 2, Nxb Chinh tri 1 quốc 8 gia, Ha Noi,

1995, tr.274

837

và "Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nude" | cần

+ Cách mạng là việc chung của dân chúng:

Dân chúng không phải, là một khái niệm trừu tượng

Dân chúng bao gềm các giai cấp nào, tầng lớp xã hội nào, sắp xếp các giai cấp ra sao? Đường cách mệnh xác dink

"công nông là” gốc cách mệnh: còn học trò, nhà buôn nhỏ, điển chủ nhỏ cũng db} tư ‘ban áp bức, song không: cực “thổ bảng công nông: ba hạng av chi là bầu bạn cách mệnh của

Việc s sắp xếp lực lượng như trên, các nhà: yêu nước tiền

+ Về phương pháp cách mạng, Nguyễn Ái Quốc 3 ác

định: “Dân khí mạnh thì quản: lính nào, súng ống nào cũng

không chống lại nổi"?!

+ Về đoàn kết quốc tế:

Đường cách mệnh xác định, ai làm cách mệnh trong thế giới đều là ' 'đồng chí" của nhân đân Việt Nam, Nhung

Nguyễn Ái Quốc nhấn mạnh: * Muốn người ta giúp cho thì

trước mình phải tự giúp lấy mình da"

+ Về xây dựng Đăng

"Táo phẩm chỉ rõ: "Trước hết phai có Dang each ménh

Dang có vững cách mệnh: mới thành công Đăng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cếtP”?, Vì chủ nghĩa của

Dang, theo Nguyễn Ái Quốc xác định là, sự lựa chọn của

những người cách mạng Việt Nam: chủ nghĩa Lénin

Đường cách mệnh nêu lên một chân lý sáng ngời 1à muốn sông phải làm cách mạng g, quyết tâm giành độc lập

tự do cho Tổ quốc “tha chét được tự do còn hơn sống làm nở lệ" Tư tưởng nổi bật bao trùm trong Đường cách mệnh chính là tự tưởng độc lập, tự do gắn liền với chủ nghĩa xã

hội Đó là thể hiện sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với thực tiễn cách mạng nước ta, là ngọn eo chi dao cach mang nước ta trong thời kỳ xúc tiến chuẩn bị thành lập Đang

Cộng sản Viet Nam và đặt nền móng cho Chính cương tắn tắt và Sách lược uăn, tắt của Dang ra doi dau nam 1930

- Tháng 6 năm 199ã, Người lập Nội Viét-Nam cách

mang thanh nién ra bao Thanh nién để tập hợp giáo dục các lực lượng cách mạng, chuẩn bị cho một Đảng kiểu mới

của cách mạng Việt Nam ra đời

- Nguyễn Ái Quốc cũng đã cùng các nhà cách mạng ở các nước phương Đông thành lập Hội liên hiệp các đân tộc _bị úp bức Ở Á Đông góp phần thúc đẩy phong trào cách -

_"tĩạng:' oTh lãi Lan, Mã Lai, Lào v.v

~ Théng qua) :hoạt động của: “Hội Việt Nam cách mạng |

thanh niên, phòng trào cách mạng trong nước phát triển sôi nổi Những điều kiện để thành lập Đăng Máexít da dan hình thành Hội Việt Nam cúch mạng thanh niên không

'cồn phù hợp nữa Kết quả là sự ra đời của ba tế chức cộng sản vào nửa sau năm 1939: Đông Dương Cộng sản dang,

An Nam Cong s san dang va Dong Duong Cộng ‡ sản: Tiên

_— Một yêu cầu cấp thiết đật ra phai thếng nhất

những người cộng sản Việt Nam trong một pang duỷ nhất:

H6 Chi Minh da dam nhận trách nhiệm thống nhất các tổ

39

chức cộng sản, thành lập một Đảng Cộng sản duy nhất ở Việt Nam Ngày 3~2—1930 Đang Cộng sản Việt Nam ra đời

- CÂU HỘI 6

| Hệ thống quan điểm cách mạng uẻ lý luận cua ' Nguyễn Ái Quốc uê con."“đường cách mệnh ”~ con đường dân đến độc lập, tự do đã thể hiện qua cóc tác phẩm, bài uiết của Người trong chặng

đường hoạt động tư nam 1991 đến nữm 1937

như thế nào?

Gợi ý trả lời:

Sau khi trở thành người chiến sĩ cộng sản, cùng với việc thực hiện những nhiệm vụ đối với phong trào công nhân và phong trào cộng sản quốc tế, Nguyễn Ái Quốc đã:

tích, cực vận động phong trào cách mạ ang ø các thuộc địa, nghiên cứu chủ nghĩa Mac — Lénin va bat đầu xây dung tu tưởng chiến lược cách mạng giải "phóng dân tộc để tr uyển

bá về Việt Nam Qua các tác phẩm, bài viết của Người từ

"năm 1931 đến năm 1997, hệ thống quan điểm cách mạng

và lý luận của Người về con "đường cách mệnh” ~ con đường dẫn đến độc lập, tự do đã thể hiện: | -.Di-.sdu vach rd ban chat cua chu nghia thue dan la

"ăn cướp", là "hiếp đâm và giết người” Chủ nghĩa thực dân

là kể thù chung của các dân tộc thuộc địa, của giai cấp

công nhân và nhân đân lao động trên thế giới Người đã

khơi dậy mạ anh mé tinh thần yêu nước, thức tỉnh tỉnh thần dân tộc, kêu goi nhan dan cae nude thudc địa phải dựa vào

lực lượng của bản thân mình, phải tự mình đứng lên giải phóng cho mình, Người nói: Công \ cuộc giải phóng anh em

-(ö các thuộc dia) chi cé thể thực: hiện: được bằng s su nỗ lực

của bản thân anh em

~ Cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ: phận cách mạng của thơi đại - cách mạng vô sản, chỉ có giải phóng

giai cấp vô sản thì mới giải phóng được dân tộc, cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là sự nghiệp của 2 chu nghĩa cộng

san và cách mạng thế giới " Si

_ Tư tưởng đó là nền tảng của đường lối chiến lược tiến

hành cách mạng giải phóng: dân: tộc theỏ khuvnh hướng

tiến lên chủ nghĩa xã hội của Đăng Cộng sản Việt Nam

~ Cách mạng giải phóng đân tộc ở các nước thuộc địa

và cách mạng vô sản Ỏ "chính quốc" có quan hệ khăng khít với nhau Điều quan trọng là Nguyễn Ái Quốc đã nêu rõ

"cách mạng thuộc địa không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở "chính quốc" mà nó có tính chủ động, độc lập Cách mạng thuộc địa có thể thành công trước cách mang ở

"chính quốc" và góp phần thúc đẩy cách mạng ở chính quốc

tiến lên Đây là một quan điểm cách mạng độc lap, sang

| tao của Nguyễn Ái Quốc |

— Tư tưởng về đường lối chiến lược của cách mạng ở thuộc địa là tiến hãnh giai phóng đân tộc — mỡ đường tiến lên giải phóng.hoàn toàn những người lao động, giải phóng con người, tức là làm cách mạng giải phóng đân tộc tiến lên

cách mạng xã hội chủ nghĩa Song trước hết phải giải

phóng dân tộc, phải đánh đuổi bọn để quốc, giành lấy độc lập, tự do Nguyễn Ái Quốc đã sớm xác định một cách đúng đấn tính chất của cách mạng ở các: nước thuộc địa, 1a “dan

tộc cách mệnh" Nước đã mất thi din mat hét cA quyển: lợi

về kinh tế và chính trị, mất eä tự do, độc lập: Ách áp: bức

dân tộc của bọn đế quốc đã lầm cho các dân: tộc: by nee

khong thể chịu nổi mãi, đã ' tình ngộ lên, đoàn, kết Jai, “bié eka oe

Cử Ÿ« Ê

rằng thà chết dược tự do hơn sống làm nô lệ, đồng tâm hiệp lực đánh đuổi tụi áp bức mình đi: ấy là dân tộc cách

yeh

mệnh"

Nhận thức đúng dan tinh chat của cách mệnh có tác

dụng chì phối Sự nhận thức và xác định các vấn dé vé ke

thù, về nhiệm vụ cách mạng, về các lực lượng tạo nên sức

mạnh dân tộc về xây dựng đội tiên phong cách mạng v.v

Ö các nước thuộc địa, bọn dé quốc và phong kiến: thường cấu kết chật chẽ với nhau Cơ cấu kinh tế thực dân trùm lên cơ câu kinh té phong kiến và chì phối mọi mật của xã hội Nhân dân lao động các nước thuộc địa "bị hai lần bóc

lột: là lao động và dân bán xứ" Ở nước ta người Việt Nam - nối chung phải ẻ ra mà chịu công ơn bảo hộ của nước Pháp

Riêng người nông dân Việt Nam lại càng phải ẻ ra mà chịu

sự bao hộ ấy một cách nhục nhã hơn: là người Việt Nam, họ ˆ

bị áp bức: là người nông dan, ho bi tude đoạt Vì thế kẻ thù

chủ yếu của các nước thuộc địa là chủ nghĩa đế quốc xâm lược Vì vậy nhiệm vụ của cuộc cách mạng giải ghóng dân

tộc ở các nước thuộc địa trước hết và chủ véu là phải đánh đuôi bọn dé quốc xâm ‘luge, ' 'như An Nam đuổi Pháp, Ấn Độ

đuổi Anh, Cao Lv duổi Nhật, Philippin duối Mỹ, Tàu duổi

các: để quôc chủ nghĩa để giành lấy quyển tự do bình đăng của dân nước mình"? ©1ương cao ngọn cờ chống dế quốc, gianh lấy độc lập, tự do: và sau khi thẳng lợi sẽ phát triển

theo khuynh hướng đi lên chủ nghĩa xã hội, đó là tư tưởng chiến lược cách mạng đúng dan cua Nguyén Ai Quốc về cách mạng: “thuộc dia