bài 43. Ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

 Mục đích: Quan sát đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ... - Quan sát đặc điểm ảnh của vật thật, ảo, cùng chiều, ngược chiều , lớn hơn hay nhỏ hơn vật.. Vật đặt vuông góc

Kiểm tra bài cũ:

Nêu và vẽ tiếp đường truyền của 3 tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ trong hình vẽ sau?



F O F ’ S

 Mục đích: Quan sát đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ

a Đặt vật ngoài khoảng tiêu cự:

Lần 1: Vật cách thấu kính một khoảng d=30 cm(d2f).f).Lần 2f).: Vật cách thấu kính một khoảng d=2f).0cm(fd2f).f)

 Làm thí nghiệm:

- Từ từ dịch chuyển màn ra xa thấu kính cho đến khi xuất hiện ảnh rõ nét của vật ở trên màn

- Quan sát đặc điểm ảnh của vật( thật, ảo, cùng

chiều, ngược chiều , lớn hơn hay nhỏ hơn vật )

- Ghi kết quả vào bảng nhóm trong từng trường hợp.

b Đặt vật trong khoảng tiêu cự:

Lần 3: Vật cách thấu kính một khoảng d= 8cm (d f).

Bài tập : Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống mỗi câu sau:

Với thấu kính hội tụ:

1 Vật đặt rất xa thấu kính cho ảnh ……… nằm tại

……….của thấu kính

2 Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh ……….và

……….với vật

3 Vật đặt ……… ,cho ảnh ảo,……… và cùng chiều với vật

4 Vật đặt vuông góc với trục chính cho ảnh cũng ……… với trục chính

thật tiêu điểm

thật ngược chiều

vuông góc

Vẽ 2 trong 3 tia sau :

a) Tia sáng qua quang tâm O, tía ló truyền thẳng

S

O F

F’



b) Tia tới song song trục chính, tia ló ( hoặc đường kéo dài ) qua tiêu điểm ảnh chính F’

S

O F

F’



c) Tia tới ( hoặc đường kéo dài ) qua tiêu điểm vật chính F, tia

ló song song trục chính

S

O F

 Dựng ảnh của điểm sáng S tạo bởi thấu kính hội tụ:

S: điểm sáng

S’: ảnh của S.

Cách dựng S’:

- Từ S vẽ đường truyền của 2f) trong 3 tia sáng đặc biệt.

- Hai tia ló gặp nhau tại đâu đó là S’.

Vật có dạng một đọan thẳng nhỏ  với trục chính :

B

O F

F’

B’

A

 Dựng ảnh của vật sáng AB tạo bởi thấu kính hội tụ:

AB: vật sáng, A nằm trên trục chính đặt vuông góc với trục chính của thấu kính hội tụ.

A

B

? Phương pháp làm một bài tập định lượng về thấu kính.

1 Vẽ hình ( dựng ảnh).

2 Biểu thị các độ dài đã biết và chưa biết bằng các kí hiệu

3 Xác định cặp tam giác đồng dạng có liên

quan đến các độ dài đã biết và cần tính.

4 Xác định tỉ số đồng dạng Từ các tỉ số đồng dạng tính được các độ dài cần tìm.

 C7: Trả lời câu hỏi đầu bài?

Bài tập:

Cho một thấu kính hội tụ có tiêu cự f = 20 cm Một vật sáng AB đặt trước thấu kính và cách thấu kính 60 cm

a) Ảnh A’B’ thật, ngược chiều với vật.

d) Ảnh A’B’ ở vô cực



: Đối với thấu kính hội tụ:

- Khi vật đặt rất xa thấu kính thì ảnh thật có vị trí cách thấu kính một khoảng bằng tiêu cự.

- Vật đặt ngoài khoảng tiêu cự cho ảnh thật , ngược chiều với vật.

- Vật đặt trong khoảng tiêu cự cho ảnh ảo, lớn hơn vật và cùng chiều với vật.

 Cách dựng ảnh A’B ’ của AB qua thấu kính (AB vuông góc với trục chính của thấu kính, A nằm trên trục chính):

- Dựng ảnh B ’ của B (vẽ đường truyền của hai tia sáng đặc biệt)

- Sau đó từ B ’ hạ vuông góc xuống trục chính ta có ảnh A ’ của A.

 Học bài theo vở ghi và SGK ( Chú ý : đặc điểm

ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ, cách dựng ảnh một vật tạo bởi thấu kính hội tụ ).

Luật chơi:

 Có 9 em tham gia chơi, chia thành 2 nhóm.

 Mỗi em ở nhóm này chọn lấy một bạn ở nhóm kia để ghép với mình sao cho cặp đôi mình chọn nêu đúng được đặc điểm ảnh của một vật tạo bởi thấu kính hội tụ.

Cặp đôi nào lựa chọn đúng và nhanh nhất sẽ chiến thắng.

 Ban giám khảo là các thành viên còn lại trong lớp.

 Phần thưởng là hai điểm 10 cho cặp đôi chiến thắng.

: