Quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA tại ban Quản lý Trung ương các dự án thủy lợi

Các nhân tố ảnh hưởng Error!. Các tiêu chí đánh giá quản lý đấu thầu Error!. Phương pháp xử lý và phân tích tài liê ̣u Error!. Phương pháp phân tích, tổng hợp Error!.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

TRẦN THI ̣ PHƯƠNG LÂN

QUẢN LÝ ĐẤU THẦU CÁC DỰ ÁN CÓ VỐN ODA TẠI BAN QUẢN LÝ TRUNG ƯƠNG CÁC DỰ ÁN THUỶ LỢI

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

Mã số: 60 34 04 10

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS NGUYỄN TRÚC LÊ

XÁC NHẬN CỦA XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH CÁN BỘ HƯỚNG DẪN HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

PGS TS NGUYỄN TRÚC LÊ PGS TS LÊ DANH TỐN

Hà Nội – 2016

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG iii

DANH MỤC HÌNH iv

LỜI MỞ ĐẦU 5

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ ĐẤU THẦU CÁC DỰ ÁN CÓ VỐN ODA 9

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý đấu thầu các dự án có vốn

1.2 Cơ sở lý luâ ̣n về quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA 13 1.2.1 Đấu thầu và quản lý đấu thầu sử dụng vốn ODA 13

1.2.2 Vai trò , đă ̣c điểm của đấu thầu và quản lý đấu thầu sử du ̣ng vốn ODA.16

1.2.3 Sự cần thiết phải quản lý đấu thầu sử du ̣ng vốn ODA 17 1.2.4 Nội dung quản lý đấu thầu sử du ̣ng vốn ODA 19

1.2.5 Các nhân tố ảnh hưởng Error! Bookmark not defined

1.2.6 Các tiêu chí đánh giá quản lý đấu thầu Error! Bookmark not defined.

1.3 Kinh nghiệm quản lý đấu thầu các dự án sử du ̣ng vốn ODA Error! Bookmark not defined.

1.3.1 Quản lý đấu thầu các dự án sử dụng vốn ODA tại Bộ Kế hoạch và Đầu tư Error! Bookmark not defined.

1.3.2 Quản lý đấu thầu các dự án sử dụng vốn ODA tại Ban quản lý các dự án Lâm nghiê ̣p – Bô ̣ Nông nghiê ̣p và Phát triển nông thôn Error!

Bookmark not defined.

1.3.3 Bài học kinh nghiệm rút ra trong quản lý đấu thầu các dự án sử

dụng vốn ODA Error! Bookmark not defined

defined.

2.1 Phương pháp thu thâ ̣p, xử lý và phân tích tài liê ̣u Error!

Bookmark not defined.

2.1.1 Phương pháp thu thâ ̣p Error! Bookmark not defined.

2.1.2 Phương pháp xử lý và phân tích tài liê ̣u Error! Bookmark not defined.

2.2 Phương pháp thống kê mô tả, so sánh Error! Bookmark not defined.

2.3 Phương pháp phân tích, tổng hợp Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐẤU THẦU CÁC DỰ ÁN CÓ VỐN ODA TẠI BAN QUẢN LÝ TRUNG ƯƠNG CÁC DỰ ÁN THỦY LỢI

Error! Bookmark not defined

3.1 Khái quát về Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi Error! Bookmark not defined.

3.1.1 Sự hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined.

3.1.2 Cơ cấu tổ chứ c Error! Bookmark not defined.

3.2 Tình hình quản lý các dự án có vốn ODA tại Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi Error! Bookmark not defined.

3.3 Thực tra ̣ng hoa ̣t đô ̣ng đấu thầu và quản lý đấu th ầu các dự án có vốn ODA ta ̣i Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi Error! Bookmark not defined.

3.3.1 Quản lý công tác lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu Error!

Bookmark not defined.

3.3.2 Tổ chứ c thực hiê ̣n công tác đấu thầu và quản lý đấu thầu Error! Bookmark not defined.

3.3.3 Kiểm tra, giám sát công tác đấu thầu Error! Bookmark not defined.

3.4 Đánh giá công tác quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA ta ̣i Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi giai đoạn 2013 - 2016 Error!

Bookmark not defined.

3.4.1 Những kết quả đa ̣t đươ ̣c Error! Bookmark not defined.

3.4.2 Những ha ̣n chế và nguyên nhân Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ ĐẤU THẦU CÁC DỰ ÁN CÓ VỐN ODA TẠI BAN QUẢN LÝ TRUNG ƯƠNG CÁC DỰ ÁN THỦY LỢI Error! Bookmark not defined.

4.1 Định hướng quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA của Ban quản lý

Trung ương các dự án Thủy lợi Error! Bookmark not defined.

4.2 Một số giải pháp hoàn thiê ̣n công tác quản lý đấu thầu sử du ̣ng vốn ODA ta ̣i Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi Error! Bookmark not defined.

4.2.1 Hoàn thiện cơ cấu tổ chức và bổ sung thêm đội ngũ cán bộ Error! Bookmark not defined.

4.2.2 Đào ta ̣o và nâng cao trình đô ̣ cho các cán bô ̣ dự án ta ̣i Trung ương và địa phương Error! Bookmark not defined.

4.2.3 Hoàn thiện quy trình thực hiện trong quản lý đấu thầu Error! Bookmark not defined.

4.2.4 Hoàn thiện giải pháp về công nghệ và nâng cấp trụ sở làm việc của

Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi Error! Bookmark not defined.

4.2.5 Tăng cườ ng công tác kiểm tra , giám sát các hoạt động đấu thầu

Error! Bookmark not defined.

4.2.6 Tăng cườ ng tính công khai và minh ba ̣ch trong quản lý đấu thầu

Error! Bookmark not defined.

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CHƢ̃ VIẾT TẮT

S

TT

KÝ

NN&PTNT Bô ̣ Nông nghiê ̣p và Phát triển nông thôn

6 JBIC Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhâ ̣t Bản

7 JICA Cơ quan Hơ ̣p tác quốc tế Nhâ ̣t Bản

8 KHLCNT Kế hoa ̣ch lƣ̣a cho ̣n nhà thầu

9 KQLCNT Kết quả lƣ̣a cho ̣n nhà thầu 1

4 1

DANH MỤC BẢNG

Các nội dung quản lý đấu thầu các dự

án có vốn ODA

Tổng hơ ̣p kế hoa ̣ch lƣ̣acho ̣nnhà thầu

mô ̣t số dƣ̣ án giai đoa ̣n 2013 - 2016 48

Kết quả lƣ̣a cho ̣n nhà thầu của một số

DANH MỤC HÌNH

Sơ đồ tổ chƣ́c Ban quản lý Trung

3.2

Sơ đồ quy trình lâ ̣p kế hoạch lƣ̣a

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thực tế cho thấy rằng n guồn vốn ODA đã hỗ trợ đắc lực cho phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam trong suốt hơ n 20 năm qua, nguồn vốn này góp phần tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phát triển xã hội, xoá đói - giảm nghèo;hàng loạt các công trình cơ sở hạ tầng được đầu tư từ nguồn vốn này như các đường giao thông, nâng cấp đô thị, mạng lưới điện, thủy lợi, trường học, bệnh viện đã và đang được đưa vào sử dụng phát huy tác dụng tích cực Tuy nhiên , viê ̣c triển khai thực hiê ̣n các dự án vốn ODA gă ̣p phải mô ̣t số vấn đề n hư Chính phủ nước tiếp nhận vốn ODA vừa phải quản lý và sử dụng vốn ODA theo quy định của pháp luật nước mình như Luật Tài chính công , Luâ ̣t Ngân sách Nhà nước , Luâ ̣t Đầu

tư, Luâ ̣t Đấu thầu , Luâ ̣t Xây dựng và các luật khác có liên quan ; vừa phải theo quy đi ̣nh của Nhà tài trợ theo điều ước quốc tế được ký kết và chịu sự quản lý , giám sát của cả hai bên Trong không ít trường hợp phải tuân thủ mô ̣t số điều kiê ̣n do nước cun g cấp vốn quy

đi ̣nh, như mu ̣c đích sử du ̣ng, thủ tục giải ngân, phương thức cung ứng vâ ̣t tư, thiết bi ̣

Ban quản lý trung ương các dự án Thủy lợi trực thuộc Bộ Nông nghiê ̣p và Phát triển nông thôn , được Bộ trưởng giao làm chủ chương trình, dự án ODA sử dụng nguồn ODA và các nguồn vốn khác thực hiê ̣n các dự án vốn vay và vốn hỗ trơ ̣ không hoàn la ̣i trong lĩnh vực thủy lợi, hê ̣ thống tưới tiêu, đê biển, giảm nhẹ thiên tai… Trong quá trình triển khai các hoạt động quản lý nguồn vốn của các dự án được Bô ̣ Nông nghiê ̣p và Phát triển nông thôn g iao, Ban quản lý Trưng ương các dự án Thủy lợi đã quản lý các hoa ̣t đô ̣ng chung và quản lý đấu thầu trong đó bao gồm hoa ̣t đ ộng mua sắm hàng hoá, xây lắp, dịch vụ phi tư vấn và dịch vụ tư vấn đã được áp dụng thông qua các hình thức đấu thầu Điều này cho ta thấy rằng viê ̣c quản lý đấu thầu các dự án sử dụng vốn ODA là tất yếu , đă ̣c biê ̣t các công trình th ủy lợi với mức tổng vốn đầu tư lớn đang đươ ̣c Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi quản lý và thực hiện Các gói thầu có quy mô đầu tư lớn , chiếm khá nhiều thời gian thực hiê ̣n đấu thầu trong khi đó thời

gian thực hiê ̣n dự án thường ngắn , các tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật cao , các tiêu chuẩn thi công phức ta ̣p đòi hỏi cao chất lượng công trình do đó viê ̣c lựa cho ̣n nhà thầu cần thực hiê ̣n và quản lý mô ̣t cách nghiêm túc từ bước lâ ̣p kế ho ạch đến bước tổ chức thực hiện và cuối cùng là giám sát quá trình thực hiê ̣n công tác đấu thầu Lựa cho ̣n được nhà thầu có năng lực tốt , đảm bảo chất lượng xây dựng công trình tốt với chi phí hợp lý , thờ i gian thực hiện đúng và giải ngân kịp thời và đúng tiến độ là những yếu tố cho thấy quản lý đấu thầu càng hiê ̣u quả, minh ba ̣ch sẽ tăng hiê ̣u quả sử du ̣ng nguồn vốn ODA

Trong quá trình thực hiê ̣n chức năng quản lý nhà nước về quản lý đấu thầu, Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi đã được tiếp câ ̣n nguồn vốn ODA vào Việt Nam từ những năm đầu tiên , tuy đa ̣t được những kết quả nhất đi ̣nh nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế cần được khắc phục , chưa thâ ̣t sự đáp ứng tốt các yêu cầu của nhà tài trợ tro ng công tác giải ngân , giải phóng mặt bằng , sử du ̣ng hiê ̣u quả nguồn vốn ODA và kêu go ̣i thêm danh mu ̣c đầu tư các dự án mới trong các năm tiếp theo , cần phải hoàn thiê ̣n hơn nữa công tác đấu thầu ta ̣i Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi

Chính vì vậy đề tài “Quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA tại Ban quản lý Trung ương các dự án Th ủy lợi”được ho ̣c viên cho ̣n làm đề tài nghiên cứu luâ ̣n

văn tốt nghiê ̣p Tha ̣c sĩ

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Nhu cầu đầu tư các dự án về công trình thuỷ lợi , biến đổi khí hâ ̣u là vấn đề nóng của toàn cầu , viê ̣c sử du ̣ng nguồn vốn ODA hiê ̣u quả được các nhà tài trợ quan tâm và cách thức quản lý nguồn vốn ODA thông qua quản lý các hoa ̣t đô ̣ng quản lý đấu thầu ta ̣i các dự án sử dụng các nguồn vốn này đảm bảo tính minh ba ̣ch, cạnh tranh, hiê ̣u quả trong công tác quản lý Do đó, đề tài mở ra một hướng đi cho việc quả n lý đấu thầu ta ̣i Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi cho những năm tiếp theo có hiệu quả hơn và thu hút được nhiều nguồn vốn ODA cho thuỷ lợi, biến đổi khí hâ ̣u

2.2 Nhiê ̣m vụ nghiên cứu

Từ mu ̣c tiêu nghiên cứu nói trên đă ̣t ra nhiê ̣m vu ̣ nghiên cứu cho luâ ̣n văn như sau: -Hệ thống những lý luận chung vềquản lý đấu thầu các dự án sử dụng vốn ODA bao gồm: các khái niê ̣m, nô ̣i dung quản lý đấu thầu , các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý

đấu thầu, các quy trình thực hiê ̣n công tác đấu thầu

-Thu thập, tổng hợp các nghiên cứu, số liệu để đánh giá thực trạng quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODAtạiBan quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi trong giai đoa ̣n

2013 – 2016

- Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODAtạiBan quan lý Trung ương các dự án Thủy lợi trong giai đoạn tiếp theo

3 Câu ho ̉i nghiên cứu

- Thực trạng công tác quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA tại Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi như thế nào?

- Các giải pháp nhằm hoàn thiê ̣n công tác quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA tại Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi?

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu về c ông tác quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA tại Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi

4.2 Phạm vi nghiên cứu

+ Về không gian :Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý đ ấu thầu các dự án có vốn ODAtại Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi

+ Về thơ ̀ i gian : Luâ ̣n văn giới ha ̣n viê ̣c nghiên cứu công tác quản lý đấu thầu các

dự án có vốn ODAtrong giai đoa ̣n 2013 đến 2016

+ Về nội dung:Nghiên cứu và đánh giá công tác quản lý đấu thầu v ới các nô ̣i dung như: lập kế hoạch lựa cho ̣n nhà thầu , tổ chức thực hiê ̣n lựa cho ̣n thầu, kiểm tra, giám sát

công tác đấu thầu

5 Kết cấu của luận văn

Ngoài lời mở đầu, kết luâ ̣n, danh mu ̣c tài liê ̣u tham khảo , phụ lục đính kèm , kết cấu của luâ ̣n văn bao gồm 04 chương:

Chương1 Tổng quan tình hình nghiên cứu ,cơ sơ ̉ lý luâ ̣n và thực tiễn về quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA

Chương 2 Phương pháp nghiên cứu Chương 3 Thực trạng quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA tại Ban quản lý Trung ương các dự án Thủy lơ ̣i

Chương4 Giải pháp hoàn thiện quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA tại Ban quản lý Trung ương các dự án Thu ̉ y lơ ̣i

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC

TIỄN VỀ QUẢN LÝ ĐẤU THẦU CÁC DỰ ÁN CÓ VỐN ODA 1.1 Tổng quan ti ̀nh hình nghiên cứu về quản lý đấu thầu các dự án có vốn ODA

Quy chế đấu thầu ra đời đánh giá mô ̣t bước tiến mới trong công tác quản lý của Việt Nam, nó tạo ra một hành lang pháp lý cho việc lựa chọn được các nhà thầu để thực hiê ̣n các dự án đầu tư, đồng thời góp phần nâng cao vai trò của chủ đầu tư và tăng cường trách nhiệm của nhà thầu Thực hiê ̣n đấu thầu sẽ ta ̣o được sự công bằng và ca ̣nh tranh giữa các nhà thầu , hạn chế tiêu cực trong việc lựa chọ n đơn vi ̣ thực hiê ̣n và qua đó giảm đươ ̣c chi phí đầu tư , mang la ̣i hiê ̣u quả cho dự án Từ năm 2005 đến nay, Luâ ̣t Đấu thầu đã được sửa đổi , bổ sung cùng với các Nghi ̣ đi ̣nh và Thông tư hướng dẫn với mu ̣c tiêu hoàn thiện công tá c đấu thầu, phân cấp theo các quy đi ̣nh , tăng cường tính chủ đô ̣ng linh hoạt cho chủ đầu tư , thu he ̣p được cấp trình duyê ̣t trong quá trình lựa cho ̣n nhà thầu , rút ngắn đáng kể thời gian thực hiê ̣n công tác đấu thầu , thúc đẩy nhanh quá trình thực hiê ̣n triển khai dự án Mô ̣t trong những vấn đề quan tro ̣ng hàng đầu khi thực hiê ̣n các dự án vốn ODA này là sự đóng góp không nhỏ của công tác đấu thầu được nhiều đề tài nghiên cứu, cụ thể:

Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ “Hoàn thiê ̣n công tác quản lý đấu thầu mua sắm trang thiết bị, phương tiê ̣n tại Cục Kế hoạch và Đầu tư , Bộ Công an”của tác giả của Võ Thị

Hồng Lan, Trường Đa ̣i ho ̣c Kinh tế , Đa ̣i ho ̣c Quốc gia Hà Nô ̣i , 2014 Luâ ̣n văn đã cố gắng đi sâu tìm hiểu các cơ sở lý luâ ̣n về hoa ̣t đô ̣ng đấu thầu , quản lý đấu thầu, thực tra ̣ng mua sắm cung cấp trang thiết bi ̣ , phương tiê ̣n phu ̣c vu ̣ công tác , chiến đấu, hoàn thành các chỉ tiêu Ngân sách nhà nư ớc giao , giúp chấn chỉnh và minh bạch hoá hoạt động đấu thầu trong Bộ Tác giả đã nghiên cứu về quy trình thủ tục đấu thầu, các hình thức lựa chọn nhà thầu trong các lĩnh vực mua sắm hàng hóa , xây lắp và tư vấn , đưa ra các tiêu chí đánh giá cho các lĩnh vực đấu thầu này ; và

chú trọng vào các hình thức lựa chọn nhà thầu cho lĩnh vực mua sắm hàng hoá một cách rất cụ thể Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn tồn ta ̣i những nên tác giả đã đánh giá và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đấu thầu mua sắm trang thiết bi ̣, phương tiê ̣n ta ̣i Cu ̣c Kế hoạch và Đầu tư, Bô ̣ Công an

Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ “Quản lý đấu thầu mua sắm phương tiê ̣n phòng cháy, chữa cháy tại Cục Cảnh sát phòng cháy , chữa cháy và cứu nạn , cứu hộ – Bộ Công An”

của tác giả Đặng Thị Thu Hiền, Trường Đa ̣i ho ̣c Kinh tế, Đa ̣i ho ̣c Quốc gia Hà Nô ̣i,

2015 Luâ ̣n văn đã vận dụng lý luận cơ bản về công tác đấu thầu, quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu để làm rõ được công tác quản lý nhà nước về hoạt động đấu thầu mua sắm phương tiện phòng cháy, chữa cháy tại Cục cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ - Bộ Công an Tác giả đã đ ề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý đấu thầu mua sắm phương tiện phòng cháy, chữa cháy tại Cục cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ - Bộ Công an trong thời gian tới

Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ “Quản lý nhà nước về đấu thầu các công trình xây dựng cơ bản ở huyện Anh Sơn , tỉnh Nghệ An” của tác giả Nguyễn Quốc Hoàn, Trường Đa ̣i

học Kinh tế, Đa ̣i ho ̣c Quốc gia Hà Nô ̣i, 2015 Luâ ̣n văn đã tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý Nhà nước về đấu thầu các công trình xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sa ́ch nhà nước ở c ấp huyện, tìm hiểu cách thức quản lý nhà nước trong đấu thầu ở các đơn vi ̣ khác , rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm để đưa ra kiến nghi ̣ cho huyê ̣n Anh Sơn trong thời gian tới Tác giả đã nêu thực tra ̣ng công tác đấu thầu xây dựng cơ bản ở huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An cũng như những hạn chế trong thực hiê ̣n công tác đấu thầu đă ̣c biê ̣t là các văn bản quy pha ̣m pháp luâ ̣t về đấu thầu, phân tích những nguyên nhân thực hiện công tác quản lý Nhà nước về đấu thầu các công trình xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước ở cấp huyện không hiệu quả, đề xuất một số giải pháp