Từ lúc Cục Hải quan Việt Nam hợp tác cùng với Cục Hải quan Nhật Bản chuyển từ hệthống Khai báo Hải quan bằng tay sang hệ thống Khai báo Hải quan bằng điện tử, việcxuất nhập khẩu của các
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
Giảng viên hướng dẫn: Đinh Văn Hiệp
Sinh viên báo cáo: Dương Ngọc Thiên Kim
MSSV: 3112330129 Lớp: DQK1122
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, nền kinh tế càng ngày càng phát triển, kéo theo việc giao thương với cácquốc gia càng ngày càng mạnh mẽ hẳn, việc xuất hàng hóa sang nước ngoài hay nhậphàng hóa về nội quốc để kinh doanh, sản xuất cũng được nâng cao Tuy rằng vẫn cònđang ảnh hưởng từ sự suy thoái của nền kinh tế thế giới, nhưng ngành xuất nhập khẩuViệt Nam vẫn cố gắng vươn lên từng chút một
Trong đó không thể không kể đến ngành Dệt may, và những nguyên vật liệu cho maymặc, có thể nói, trong số những nhu cầu của con người thì nhu cầu ăn, mặc, ở là quantrọng nhất Cũng chính vì vậy, có không ít các Công ty Doanh nghiệp nhập khẩunhiều loại nguyên vật liệu về đặng sản xuất kinh doanh trong nước, làm giàu cho quốckhố
Từ lúc Cục Hải quan Việt Nam hợp tác cùng với Cục Hải quan Nhật Bản chuyển từ hệthống Khai báo Hải quan bằng tay sang hệ thống Khai báo Hải quan bằng điện tử, việcxuất nhập khẩu của các Doanh nghiệp ngày càng tốt đẹp hơn Tuy rằng vẫn còn nhiềuhạn chế và khuyết điểm cần sửa chữa, nhưng nhờ vào sự thay đổi trong hệ thống Khaibáo này, cùng với sự lột xác của hệ thống xuất nhập khẩu tại các Cảng biển (cũng nhưKho bãi Sân bay), đã giúp cho ngành xuất nhập khẩu chuyển mình một cách ngoạnmục, nâng cao khả năng tiềm ẩn của ngành xuất nhập khẩu
Ấn tượng nhất có lẽ chính là sự thay đổi về quy trình xuất nhập khẩu tưởng chừng nhưbình thường kia nhưng lại trở nên gọn gàng chặt chẽ hơn Trong số những công tynghiêm túc thực hiện quy trình nhập khẩu, tuy công ty TNHH Bích Thư là một phầnrất nhỏ trong những công ty nhập khẩu nguyên vật liệu, nhưng Công ty luôn cố gắnggóp phần trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đây cũng là lý do
mà tôi quyết định chọn đề tài Quy trình Nhập khẩu của Hải quan Việt Nam và củaCông ty TNHH Bích Thư
Trang 3MỤC LỤC
Trang 4I TỔNG QUAN VỀ XUẤT NHẬP KHẨU:
1 Định nghĩa Xuất nhập khẩu:
+ Xuất khẩu hay xuất cảng, trong lý luận thương mại quốc tế là việc bánHàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài, trong cách tính toán cán cân thanh toánquốc tế theo IMF là viêc bán Hàng hóa cho nước ngoài
+ Nhập khẩu trong lý luận thương mại quốc tế, là việc quốc gia này muaHàng hóa và dịch vụ từ quốc gia khác Nói cách khác, đây chính là việc nhàsản xuất nước ngoài cung cấp Hàng hóa và dịch vụ cho người cư trú trongnước Tuy nhiên, theo cách thức biên soạn cán cân thanh toán quốc tế củaIMF, chỉ có việc mua Hàng hóa hữu hình mới được coi là Nhập khẩu và đưavào mục cán cân thương mại Còn việc mua dịch vụ được tính vào mục cáncân phi thương mại
2 Các loại hình Kinh doanh – Xuất nhập khẩu:
+ Các loại hình Kinh doanh: Công ty chuyên về Kinh doanh, Công ty chuyên
về Sản xuất Xuất khẩu, Công ty chuyên về gia công các loại Hàng hóa
+ Các loại hình Xuất nhập khẩu:
• Xuất nhập khẩu Kinh doanh: mậu dịch (có Hợp đồng) và phi mậu dịch(không có Hợp đồng, ví dụ như quà biếu, hàng mẫu…)
• Tạm nhập – tái xuất: Doanh nghiệp nhập hàng mua về từ nước thứnhất, sau đó lại xuất hàng sang bán nước thứ hai; hoặc Doanh nghiệpnhập hàng cần sửa chữa của bên mua, sau khi sửa chữa thì xuất hàng trảlại nước bạn
• Tạm xuất – tái nhập: ngược lại với tạm nhập – tái xuất
• Xuất nhập khẩu tại chỗ: Doanh nghiệp bán và giao hàng cho Công tynước bạn ngay tại nước sở tại, tức tại Việt Nam
3 Bộ Chứng từ Xuất nhập khẩu:
Trang 5Một bộ Chứng từ Xuất nhập khẩu bao gồm các giấy tờ sau:
+ Hợp đồng mua bán (Sales Contract): là văn bản thoản thuận giữa người
mua & người bán về các nội dung liên quan đến thông tin người mua &người bán, thông tin Hàng hóa, điều kiện cơ sở giao hàng, thanhtoán,.v.v…
+ Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Chứng từ do người Xuất
khẩu phát hành để đòi tiền người mua cho lô hàng đã bán theo thỏa thuậntrong Hợp đồng Chức năng chính của hóa đơn là Chứng từ thanh toán,nên cần thể hiện rõ những nội dung như đơn giá, tổng số tiền, phươngthức thanh toán, thông tin ngân hàng người hưởng lợi,…
+ Phiếu đóng gói (Packing Lists): là loại Chứng từ thể hiện cách thức
đóng gói của lô hàng Qua đó, người đọc có thể biết lô hàng có bao nhiêukiện, trọng lượng và dung tích thế nào,…
+ Vận đơn – Hóa đơn vận chuyển Hàng hóa (Air way Bill – đường hàng
không, Bill of Lading – đường biển, Cargo Service – đường bộ): là
Chứng từ xác nhận việc Hàng hóa xếp lên phương tiện vận tải (tàu biểnhay máy bay) Với vận đơn đường biển gốc, nó còn có chức năng sở hữuHàng hóa ghi trên đó
+ Tờ khai Hải quan (Customs Declaration): Chứng từ kê khai Hàng hóa
Xuất nhập khẩu với Cơ quan Hải quan để hàng đủ điều kiện để Xuấtkhẩu hoặc Nhập khẩu vào một quốc gia
+ Chứng nhận phân tích (C/A – Certificate of Analysis): là bản phân tích
thành phần sản phẩm trong đó có hóa chất phi tự nhiên, như gia vị thực
phẩm, đồ uống, hóa mỹ phẩm,… Riêng đối với Công ty Bích Thư là
Công ty chuyên Nhập khẩu các loại nguyên vật liệu hóa chất đầu vào sản xuất các sản phẩm đầu ngành dệt nên bắt buộc phải có Chứng từ C/A.
Trang 6+ Chứng nhận xuất xứ (C/O – Certificate of Origin): là một loại Chứng
từ quan trọng giúp bên Nhập khẩu được hưởng ưu đãi về thuế Nhậpkhẩu Có nhiều loại C/O như mẫu D (dành cho các nước trong khốiASEAN), mẫu E (ASEAN – Trung Quốc), mẫu AK (ASEAN – Hàn
Quốc),… Đối với Công ty Bích Thư là Doanh nghiệp trong nước Việt
Nam nằm trong khối ASEAN nên dùng C/O mẫu D.
+ Thông báo hàng đến (Arrival Notice): là giấy thông báo Hàng hóa đã
nhập cảng, thông thường sẽ do bên Xuất khẩu thông báo cho bên Nhậpkhẩu biết bằng mail, fax, điện thoại,… hoặc do bên vận tải Hải quanthông báo
+ Giấy kiểm định chất lượng: là giấy kiểm định cho những loại Hàng hóayêu cầu chất lượng an toàn như thực phẩm, gia vị, hóa chất,… Giấy kiểmđịnh chất lượng được làm lần đầu tiên khi Hàng hóa được Nhập khẩu.Những lô hàng tương tự sau này không cần phải kiểm định nữa, trungtâm kiểm định sẽ giám định ngẫu nhiên một mẫu trong lô hàng và kiểm
tra mã thuế Đối với Công ty Bích Thư, vì Hàng hóa là hóa chất độc hại
nên Trung tâm kiểm định Hàng hóa là Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn
đo lường chất lượng 3 (49 Pasteur, P Nguyễn Thái Bình, Q.1, Tp.HCM)
+ Lệnh giao hàng (D/O – Delivery Order): là Chứng từ nhận thêm sau
khi được Hải quan đóng dấu xác nhận cho tờ khai thông quan, dùng đểlàm thủ tục nhận hàng của bên Nhập khẩu
+ Giấy phép Xuất nhập khẩu hoặc Giấy phép Xuất nhập khẩu tự động(nếu có)
+ Giấy giới thiệu của bên Nhập khẩu (dành cho các Công ty chuyên vềdịch vụ Xuất nhập khẩu)
4 Phân luồng Hàng hóa:
Trang 7a Hàng hóa luồng 1 (luồng xanh): gồm Hàng hóa Nhập khẩu là tài liệu,
Chứng từ thương mại, Hàng hóa Nhập khẩu được hưởng chế độ ưu đãimiễn trừ theo quy định của pháp luật; Hàng hóa Nhập khẩu không phảinộp thuế, bao gồm Hàng hóa Nhập khẩu thuộc đối tượng không chịuthuế, Hàng hóa Nhập khẩu có thuế (là hàng không có Hợp đồng giữangười gửi hàng và người nhận hàng) nhưng được miễn thuế theo quyđịnh hiện hành của pháp luật
Khi về Hải quan kiểm tra, Hàng hóa luồng này được miễn kiểm tra thực
tế Hàng hóa Tuy nhiên trong trường hợp cần thiết thì Hải quan sẽ kiểmtra thực tế ngẫu nhiên với xác suất tỷ lệ 1% đến 5% cả luồng hàng bằngthiết bị máy soi hàng, nếu phát hiện lô hàng có dấu hiệu vi phạm thì tiếnhành kiểm tra thực tế Hàng hóa bằng biện pháp thủ công với toàn bộ lôhàng
b Hàng hóa luồng 2 (luồng vàng): bao gồm Hàng hóa Nhập khẩu phải nộp
thuế, có trị giá khai báo đến 20.000.000 đồng (hai mươi triệu đồng).Khi về kiểm tra Hải quan, Hàng hóa luồng này được kiểm tra thực tế100% Hàng hóa bằng thiết bị máy soi hàng Trường hợp cần thiết thì Hảiquan sẽ kiểm tra xác suất theo tỷ lệ từ 3% đến 5% cả luồng hàng bằngbiện pháp thủ công
c Hàng hóa luồng 3 (luồng đỏ): bao gồm Hàng hóa Nhập khẩu thuộc danh
mục quản lý chuyên ngành, Hàng hóa Nhập khẩu có điều kiện, Hàng hóaNhập khẩu phải nộp thuế có trị giá khai báo trên 20.000.000 đồng (haimươi triệu đồng), Hàng hóa Nhập khẩu là mặt hàng thuộc diện kiểm tratrọng điểm theo quy định của Cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành,Hàng hóa chưa xác định được nội dung khai báo Hải quan, Hàng hóa cónghi ngờ về trị gái khai báo theo quy định của pháp luật
Khi về kiểm tra Hải quan, Hàng hóa luồng này được kiểm tra thực tế100% Hàng hóa bằng biện pháp thủ công
Trang 8Đối với Hàng hóa Nhập khẩu của Công ty Bích Thư, do Hàng hóa thuộc mặt hàng chuyên ngành nên được phân luồng 3 tức luồng đỏ, khi Nhập khẩu về Hải quan thì phải kiểm tra thực tế 100% lô hàng bằng biện pháp thủ công.
5 Cơ chế Hải quan một cửa quốc gia (NSW):
Cơ chế Hải quan một cửa quốc gia là một hệ thống tích hợp, bao gồm: Cổngthông tin một cửa quốc gia, hệ thống thông quan của Cơ quan Hải quan, các
hệ thống cấp phép của bộ công thương, hệ thống thông tin của bộ giao thôngvận tải
Các thủ tục hành chính Hải quan một cửa và việc trao đổi thông tin giữa các
Cơ quan xử lý thông qua Cổng thông tin NSW được thực hiện như sau:Người khai, các Cơ quan xử lý gửi thông tin về thủ tục hành chính Hải quanmột cửa tới Cổng thông tin NSW Cổng thông tin một cửa quốc gia tiếp nhận
và chuyển tiếp thông tin đến các hệ thống xử lý chuyên ngành Các Cơ quan
xử lý tiếp nhận, xử lý thông tin, phản hồi trạng thái tiếp nhận/xử lý, trả kếtquả xử lý tới Cổng thông tin NSW Cổng thông tin NSW phản hồi trạng tháitiếp nhận/xử lý, trả kết quả xử lý thông tin tới người sử dụng và hệ thống xử
lý chuyên ngành có liên quan
Trang 9Hình 1 Cơ chế Hải quan một cửa Quốc gia (NSW)
6 Hệ thống VNACCS/VCIS:
a Giới thiệu hệ thống VNACCS/VCIS:
Hệ thống VNACCS/VCIS là Hệ thống thông quan điện tử và Cơ chế mộtcửa quốc gia gồm 2 hệ thống nhỏ:
+ VNACCS (Vietnam Automated Cargo Clearance System): là hệthống thông quan Hàng hóa tự động của Hải quan việt nam sử dụngcho việc thông quan Hàng hóa Xuất nhập khẩu
+ VCIS (Vietnam Customs Intelligent System): là hệ thống cơ sở dữliệu thông tin nghiệm vụ, hay còn gọi là hệ thống thông tin tình báoHải quan phục vụ cho công tác quản lý rủi ro và giám sát nghiệp vụcủa Hải quan Việt Nam
Hệ thống VNACCS/VCIS gồm các phần mềm chủ yếu: Khai báo điện tử(e-Declaration); Manifest điện tử (e-Manifest); Hóa đơn điện tử (e-Invoice); Thanh toán điện tử (e-Payment); C/O điện tử (e-C/O); Phân
Trang 10luồng (Selectivity); Quản lý hồ sơ rủi ro/tiêu chí rủi ro; Quản lý Doanhnghiệp Nhập khẩu; Thông quan và giải phóng hàng; Giám sát và kiểmsoát.
Hình 2 Quy trình thông quan đối với cảng biển (áp dụng hệ thống Hải quan điện
tử hay VNACCS/VCIS)
b Các nghiệp vụ cơ bản trong hệ thống VNACCS/VCIS:
+ Nghiệp vụ IDA: là nghiệp vụ (hay thao tác) sử dụng để khai báo cácthông tin Nhập khẩu trước khi đăng ký tờ khai Nhập khẩu
+ Nghiệp vụ IDB: là nghiệp vụ (hay thao tác) xem lại, chỉnh sửa cácthông tin khai báo Nhập khẩu trước khi gửi đăng ký tờ khai Nhập khẩuđến hệ thống
+ Nghiệp vụ IDC: là nghiệp vụ (hay thao tác) tự động của hệ thống, hệthống sẽ tự kiểm tra và phản hồi lại cho bên nhập liệu, nếu các số liệuchưa đúng sẽ sửa lại cho đúng, nếu số liệu không có gì sai sót thì hệthống sẽ tự động phân luồng Hàng hóa
Trang 11+ Nghiệp vụ IDA01: là nghiệp vụ (hay thao tác) sửa đổi nội dung thôngtin tờ khai Nhập khẩu sau khi đã được đăng ký tờ khai đến trước khithông quan Hàng hóa.
Các nghiệp vụ khác sẽ không đề cập trong sơ đồ quy trình NHẬP KHẨUbằng hệ thống VNACCS/VCIS, nhưng sẽ được giải thích chi tiết trong
phần phân tích quy trình Đối với các Công ty, Doanh nghiệp nói chung
và Công ty Bích Thư nói riêng, khi đăng ký tờ khai đều sử dụng hệ thống VNACCS/VCIS này thay vì phải lên Cục Hải quan đăng ký bằng tay.
II GIỚI THIỆU CÔNG TY TNHH Bích Thư:
1 Khái quát chung:
+ Tên Công ty: CÔNG TY TNHH Bích Thư (Bich Thu CO.,LTD)
Trang 12nữa, Công ty đã mua thêm xưởng phục vụ cho việc sản xuất nhiều thànhphẩm, nhằm đáp ứng nhu cầu cho các Công ty lẫn Doanh nghiệp trong nước.Qua 10 năm hình thành và phát triển, Công ty TNHH Bích Thư đã đạt đượcnhiều thành tựu như cung cấp một khối lượng lớn các loại keo dán giấy, bột
hồ sợi tổng hợp, nước khử mùi cho các khâu đầu ngành dệt, giấy, giày da,…cho các Công ty trong nước Hiện nay, Công ty đã có hơ 30 đối tác rải ráckhắp các miền từ Bắc đến Nam Qua đó, có thể thấy được, Công ty đã tạođược niềm tin và uy tín vững chắc trong lòng khách hàng, đánh dấu sự pháttriển vững chắc của Công ty trong lĩnh vực hóa dầu dành cho khâu đầu ngànhdệt
Trang 13Kiểm tra Chứng từ(11)
KT KT
III QUY TRÌNH NHẬP KHẨU:
Quy trình Bướ c thực hiện Bộ phận
Thời gian thực hiện
-(7) Hải quanCơ quan
(11) khẩu, CảngBên Nhập
biển
5 giờ – 5ngày
Tờ khai HH Nhập khẩu
số 100253842250 (5
trang),SNKO190141200642,Sales Contract, Invoice,Packing List, Bill ofLading, Certificate ofOrigin ID2014-0306074,Certificate of Analysis,Giấy thẩm định kỹ thuật(12) Hải quan
kiểm hóa 1 giờ
Trang 142004/N3.10/TĐ, 09/N, Hóa đơn bốc dỡ(13) Bên Nhập
C1-khẩu 1 giờ
Lệnh giao hàng (nộp lại
cho HQ)
* Chứng từ kiểm tra được kèm theo sau bài báo cáo.
IV PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ QUY TRÌNH:
1 Phân tích quy trình:
Bảng quy trình trên là quy trình chung mà tất cả các Công ty Nhập khẩu cần
phải thực hiện khi Nhập khẩu bất kỳ loại Hàng hóa nào, kể cả với Công ty
TNHH Bích Thư
Vì thế, trong phần phân tích quy trình, đầu tiên tôi sẽ đề cập chi tiết về
phương thức thực hiện từng bước trong quy trình chung về Nhập khẩu Hàng
hóa Sau đó sẽ nêu chi tiết về một loại sản phẩm được Công ty Bích Thư
Nhập khẩu từ Thái Lan, cụ thể là hai mặt hàng: Poly(vinyl alcohol) với ký
hiệu mẫu là J-VANOL-217 và sáp chế biến (thường được dùng trong ngành
dệt) với ký hiệu mẫu là SICO 52-D
Có tổng cộng là 13 bước trong quy trình Nhập khẩu, tuy nhiên trong bước
(11) Kiểm tra Chứng từ còn có thêm 9 bước nhỏ.
(1) Hàng hóa nhập cảng: Khi Hàng hóa đến nơi, Cảng biển sẽ tiếp nhận
hàng, thông báo cho bên Xuất khẩu biết để bên Xuất khẩu thông báo cho bên
Nhập khẩu
Trong trường hợp này, thì bên Xuất khẩu là Công ty TNHH Decyphe A.K, còn bên Nhập khẩu là Công ty TNHH Bích Thư.
(2) Thông báo hàng đến: Lúc này, bên Xuất khẩu sẽ gửi thông báo cho bên
Nhập khẩu bằng fax hoặc email (thông thường là email), sau đó bên Nhập
khẩu sẽ đem in thông báo hàng đến cùng với các giấy tờ khác (sau khi đã
Trang 15khai báo với Hải quan điện tử tức VNACCS/VCIS) đến Cảng biển hoặc Hảiquan tương ứng để làm thủ tục Thông quan nhận hàng.
Tuy nhiên, phải lưu ý một điều rằng, bên Xuất khẩu phải thông báo sớmcho bên Nhập khẩu, và bên Nhập khẩu phải nhanh chóng làm thủ tục khaibáo Hải quan và thông quan nhận hàng trong vòng 30 ngày kể từ ngày Hànghóa nhập cảng Nếu hai bên không nhanh chóng tiến hành, thì Hải quan sẽ xửphạt hành chính, hoặc tùy trường hợp mà hủy hàng hay xuất trả Hàng hóa vềnơi Xuất khẩu
Do thỏa thuận giữa hai bên, Công ty Decyphe A.K chỉ dùng email thông báo cho Công ty Bích Thư, và ngay khi nhận được thông báo hàng đến, bên phía Công ty Decyphe A.K luôn gửi ngay email cho Công ty Bích Thư Vì thế, từ lúc lập Hợp đồng cho đến nay, hai bên chưa từng để xảy ra việc xử phạt hành chính hay xuất trả Hàng hóa.
(3) Xác định loại hình Kinh doanh của Doanh nghiệp: Việc xác định loại
hình Kinh doanh của Doanh nghiệp là để Doanh nghiệp đến đúng Hải quankhai báo tương ứng hoàn thành thủ tục Thông quan
Đốí với loại hình Doanh nghiệp Sản xuất Xuất khẩu sang các Công tynước ngoài, Doanh nghiệp sẽ khai báo với Hải quan đầu tư
Đối với loại hình Doanh nghiệp gia công cho các Công ty nước ngoài,Doanh nghiệp sẽ khai báo với Hải quan Gia công
Đối với loại hình Kinh doanh thông thường của Doanh nghiệp với Công
ty nước ngoài, Doanh nghiệp sẽ khai báo với Hải quan nơi hàng đến hayCảng
Công ty Bích Thư là Công ty Nhập khẩu nguyên vật liệu từ nước ngoài về và sản xuất Kinh doanh trong nước, nên không được tính là loại hình Sản xuất Xuất khẩu sang nước ngoài Vì thế, Công ty Bích Thư thuộc loại hình Kinh doanh thông thường, và Công ty mỗi khi nhận được thông