Liên minh công nông trong thời kì quá độ lên CNXHvà thực tế Việt Nam về liên minh công nôngtrong thời kì CNH-HĐH

I - TÍNH TẤT YẾU VÀ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LIÊN MINH CÔNG NÔNG: Tr.1- tr.8 II - NỘI DUNG CỦA LIÊN MINH CÔNG NÔNG: Tr.8- tr.12 III – LIÊN MINH CÔNG NHÂN – NHÂN DÂN – TRÍ THỨC TRONG THỜI KÌ HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY: Tr.12- tr.47

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - ĐHQGHN

BỘ MÔN NGUYÊN LÝ - -

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU NHÓM

Tên vấn đề nghiên cứu:

Liên minh công nông trong thời kì quá độ lên CNXH

và thực tế Việt Nam về liên minh công nông

trong thời kì CNH-HĐH LỚP: NGUYÊN LÝ 4

Hà Nội, 12-2012

I - TÍNH TẤT YẾU VÀ NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA LIÊN MINH CÔNG NÔNG :

Cách mạng xã hội chủ nghĩa là cuộc đấu tranh bền bỉ, kiên trì và đầykhó khăn để đem lại tự do, bình đẳng cho nhân dân Dưới sự lãnh đạo tàitình của Đảng và Bác Hồ, dân tộc Việt Nam đã bảo vệ vững vàng Tổ quốc

và đang từng bước xây dựng một nhà nước xã hội chủ nghĩa to đẹp hơn, giàu

có hơn, sánh vai cùng bè bạn năm châu

Có được thành quả to lớnn này, dân tộc ta đã trải qua bao khó khăn,mất mát và hi sinh, mỗi người dân là một chiến sĩ nhất loạt đồng tâm đoànkết trong một mặt trận dưới sự lãnh đạo của Đảng, đó là cuộc đấu tranh củatoàn dân tộc Ngay từ những ngày đầu Đảng ta đã xác định dùng chiến tranh

vũ trang để giành chính quyền, xây dựng khối liên minh công - nông trong

đó giai cấp công nhân là lực lượng tiên phong tiến lên giành độc lập Đây là

sự sáng suốt của Đảng ta, khẳng định vai trò to lớn của liên minh công –nông trong cách mạng xã hội chủ nghĩa

Sự ra đời của khối liên minh công - nông là một tất yếu trong cáchmạng xã hội chủ nghĩa Chủ nghĩa Mác-Lênin đã chỉ ra rõ ràng rằng: “trongmột số nước nông nghiệp đại đa số dân chúng là nông dân thì vấn đề giaicấp công nhân liên minh với họ là điều tất yếu Nguyên tắc cao nhất củacách mạng là duy trì khối liên minh giữa giai cấp vô sản và nông dân để giaicấp vô sản có thể giữ được vai trò lãnh đạo và chính quyền nhà nước”

Không chỉ công cuộc bảo vệ Tổ quốc mà trong quá trình xây dựng đấtnước, khối liên minh công - nông cũng là nhu cầu cần thiết để gắn kết balĩnh vực: công nghiệp, nông nghiệp, khoa học kỹ thuật để phát triển kinh tế -

xã hội cho đất nước

Ở nước ta, Đảng ta đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vàocon đường đấu tranh cách mạng Từ ngày đầu khi Đảng Cộng sản Việt Nam

ra đời đã thành lập khối liên minh trong mặt trận dân tộc Đảng khẳng định:lực lượng cách mạng chủ chốt là công nhân, nông dân, nhưng cách mạngcũng cần có lực lượng trí thức công nhân, nông dân, trí thức cần phải đoànkết thành một khối Với những đặc trưng cơ bản trong xã hội Việt Nam, liênminh công - nông có nhiều thuận lợi đem đến tiền để cho sự phát triển

Trong giai đoạn mới xây dựng Nhà nước chủ nghĩa xã hội Việt Nam,liên minh công - nông tiếp tục được Đảng và Nhà nước khẳng định là mộtyếu tố tất yếu, một nhu cầu khách quan để giai cấp công nhân giữ vững vaitrò lãnh đạo, giai cấp nông dân được giải phóng và sự phát triển của tầng lớptrí thức

1 Vị trí, vai trò của giai cấp công nhân, nông dân

- Giai cấp công nhân: CNTB ra đời đã đánh dấu một bước tiến vĩ đại

về sự lớn mạnh của lực lượng sản xuất đặt nền tảng cho nền sản xuất đạicông nghiệp và sản sinh ra ra ngững công nhân đại diện cho lực lượng sảnxuất tiến bộ ở các xã hội tư bản, giai cấp công nhân là cơ sở cho sự giàu cócủa xã hội, họ bị bóc lột nên hiện thân của họ biểu hiện cho sự binh đẳng của

xã hội, họ có trách nhiệm xóa bỏ giai cấp tư bản để giải phóng mình, giảiphóng xã hội

+ Được sản sinh rèn luyện từ nền sản xuất đại công nghiệp nên giaicấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất có tinh thần cach mạng triệt để nhất,

có tính tổ chức kỉ luật cao, đại biểu cho lực lượng sản xuất và cao hơn, tiến

bộ hơn giai cấp tư sản Sự tiến của giai cáp công nhân là biết vạch đường lối,

có khả năng vận động và tập hợp các giai cấp khác cùng bị áp bức bóc lộtđứng lên đấu tranh chống lại giai cấp tư sản, và qua các cuộc đấu tranh ấynhận thức được xã hội, hình thành các ý thức giai cấp Song, để đấu tranh điđến thắng lợi hoàn toàn, giai cấp công nhân có chính đảng tiên phong củamình là đảng cộng sản, lãnh đạo giai cấp công nhân đứng lên giành chínhquyền và tiến hành cuộc cách mạng đối với xã hội tư bản, xây dựng xã hộiXHCN, tức là tạo những điều kiện xây dựng xã hội cộng sản, một xã hộikhông có giai cấp.Đó là yêu cầu khách quan sứ mệnh lịch sử của giai cấpcông nhân

- Giai cấp nông dân: là giai cấp của những người lao động trong lĩnh

vực sản xuất nông nghiệp bao gồm: Trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, ngưnghiệp…

+ Giai cấp nông dân có nhiều ưu điểm như: Lao động rất cần cù, chịukhó, tạo ra lương thực, thực phẩm nuôi sống con người, cung cấp nguyênliệu cho công nghiệp và hàng xuất khẩu Là lực lượng chiếm số đông trong

xã hội, và gắn bó lâu đời với cội nguồn của dân tộc nên có nhiều công laođóng góp trong sự nghiệp to lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổquốc Trong xã hội cũ, nông dân bị áp bức, bóc lột nặng nề nhất nên họ cótinh thần phản kháng chống áp bức, bóc lột và bất công

+ Về hạn chế: Giai cấp nông dân là những người tư hữu nhỏ, tuynhiên tư hữu của nông dân không đồng nhất với tư hữu của giai cấp bóc lột

Do phương thức sản xuất phân tán nên nông dân không có sự liên kết chặtchẽ cả về kinh tế, tư tưởng và tổ chức Giai cấp nông dân không có hệ tưtưởng độc lập mà tư tưởng của họ phụ thuộc vào hệ tư tưởng của giai cấpthống trị xã hội Nên nông dân không thể tự mình giải phóng mình Muốnđược giải phóng, nông dân phải tham gia vào khối liên minh và chịu sự lãnhđạo của giai cấp nông dân

Liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớptrí thức là vấn đề có tính chất chiến lược lâu dài, có tính chất sinh tử của mọiquá trình cách mạng do giai cấp công nhân lãnh đạo Điều này được xácđịnh trong cương lĩnh và đường lối chung của các Đảng Cộng sản, Lênin chỉrõ: “Nhân tố thắng lợi khồn phải ở chỗ công nhân tức vô sản hoàn toànchiếm ưu thế trong dân số toàn quôá và ở tính tổ chức của họ mà là ở chỗ vôsản được ủng hộ của người nông dân nghèo khổ và bị phá sản.”

Điều đó cho thấy, để đảm bảo sự thắng lợi của cuộc cách mạng, liênminh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và các tầng lớp nhândân lao động khác là một tất yếu khách quan Muốn đưa cuộc cách mạng vôsản đến thắng lợi phải làm cho cuộc cách mạng đó có tính nhân dân Điều đó

có nghĩa là Đảng của giai cấp công nhân phải vạch ra được đường lối chiếnlược, sách lược cụ thể, có hiệu quả nhằm thu hút và tập hợp được đông đảoquần chúng tham gia Điều này vô cùng quan trọng đối với một nước tiểunông như nước ta

Cách mạng xã hội chủ nghĩa là một cuộc cách mạng giải phóng ngườilao động về mọi phương diện, do đó nó tạo ra khối liên minh tự nhiên giữacác giai tầng trong xã hội vì lợi ích của chính mình Cuộc cách mạng xã hộichủ nghĩa là một cuộc cách mạng vô cùng khó khăn, gian khổ, nó diễn ratrên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Do đó, việc tập hợp lực lượng,việc huy động sự sáng tạo của cả một cộng đồng vào sự nghiệp vĩ đại đó, làvấn đề có tính quyết định sự thắng lợi Lênin chỉ rõ: “Chuyên chính vô sản

là một hình thức đặc biệt của liên minh giai cấp giữa giai cấp vô sản – độitiên phong của những người lao động với đông đảo những tầng lớp lao độngkhông phải vô sản (tiểu tư sản, tiểu chủ, người dân, trí thức)”

Chủ nghĩa xã hội ngay từ khi mới ra đời đã gắn bó không chỉ với giaicấp công nhân, nông dân mà còn cả với lực lượng trí thức tiến bộ và chânchính Cũng chính nhờ có một bộ phận trí thức gắn với cuộc đấu tranh củagiai cấp công nhân ý thức được sứ mệnh lịch sử của mình, xác định đượcphương hướng – mục tiêu của cuộc đấu tranh Chính thông qua những ngườitrí thức cách mạng ở mỗi quốc gia, mà chủ nghĩa xã hội thâm nhập được vàocuộc đấu tranh của nhân dân lao động Trong di huấn của mình, Ph.Ănghen

đã khẳng định: “Sự nghiệp giải phóng giai cấp công nhân đòi hỏi phải có

những bác sĩ, kĩ sư, nhà hóa học và các chuyên gia khác Vấn đề là ở chỗ giành quyền lãnh đạo không chỉcó bộ máy chính trị mà còn phải toàn bộ nền sản xuất – xã hội nữa mà ở đây cần đến những kiến thức vững chắc, chứ không phải những luận điểm huyênh hoang rỗng tuếch”.

Qua phân tích cơ cấu xã hội TBCN và kinh nghiệm lịch sử đấu tranh của giai cấp công nhân, từ những tổn thất, thất bại trong cuộc đấu tranh đó, các nhà kinh điển đã chỉ ra rằng, vì đã không tổ chức liên minh với “người bạn tự nhiên” của mình đó là nông dân Lê - nin đã vận dụng và phát triển lý luận về liên minh công nông và các tầng lớp lao động khác của Mác trong giai đoạn CNTB phát triển cao - giai đoạn ĐQCN, đã tổ chức liên minh và nhờ đó giành thắng lợi trong Cách mạng tháng Mười vĩ đại Trong hoàn cảnh lịch sử mới, giai cấp công nhân đã xoá bỏ được chế độ xã hội cũ, bước đầu xây dựng xã hội mới, Lê nin lãnh đạo Đảng cộng sản tiếp tục mở rộng liên minh, không chỉ chủ yếu công - nông trước đây mà các tầng lớp lao động, đặc biệt nhấn mạnh hơn vai trò của tầng lớp trí thức

Trung thành với Chủ nghĩa Mác - Lênin, Đảng Cộng sản Việt Nam, do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và lãnh đạo, đã vận dụng một cách sáng tạo nguyên lý đó, từng bước xây dựng được khối liên minh công - nông ngày càng vững chắc và góp phần to lớn vào thắng lợi trong trong suốt quá trình cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng Từ Đại hội lần thứ II năm 1951, Đảng

ta đã xác định rõ vị trí, vai trò của “liên minh công nhân với nông dân

Tính tất yếu khách quan về sự liên minh của giai cấp công nhân với giai cấp nông dân trong thời kỳ quá độ lên CNXH, không phải xuất phát từ ý chí chủ quan của các nhà kinh điển hay của các ĐCS mà nó đặt trên cơ sở chín

muồi của những yếu tố, điều kiện khách quan

Khi phân tích cơ cấu xã hội - giai cấp trong CNTB, C.Mác chỉ ra, ngoài giai cấp công nhân là giai cấp đang phát triển mạnh mẽ cùng với nền công nghiệp hiện đại thì còn các giai cấp và tầng lớp lao động xã hội khác thống nhất với lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân và cùng đối lập với lợi ích cơ bản với giai cấp tư sản Từ những cuộc đấu tranh mang tính đối đầu đầu tiên của giai cấp công nhân với giai cấp tư sản bị thất bại, theo Mác là do công nhân chiến đấu đơn độc, chưa liên hệ được với nông dân nên trở thành “bài

ca ai điếu” Trong Cách mạng tháng Mười và sau khi giai cấp công nhân đậptan chính quyền của giai cấp thống trị bóc lột, Lênin khẳng định “Chuyên chính vô sản là một hình thức đặc biệt của liên minh giai cấp giữa giai cấp

vô sản, đội tiền phong của những người lao động với đông đảo những tầng lớp lao động không phải vô sản (tiểu tư sản, tiểu chủ, nông dân, trí thức)” Công cuộc xây dựng xã hội mới trong thời kỳ quá độ lên CNXH là công việc hoàn toàn mới, đầy khó khăn gian khổ, phức tạp, lâu dài, diễn ra trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, vì sự nghiệp giải phóng không chỉ chogiai cấp công nhân, mà cho toàn xã hội Trong cơ cấu xã hội của thời kỳ quá

độ còn tồn tại nhiều giai cấp tầng lớp, trong đó nông dân còn chiếm đa số Mỗi giai cấp tầng lớp còn có những đặc điểm, vị trí kinh tế - xã hội, vai trò khác nhau Để thực hiện được vai trò lãnh đạo tiên phong của mình, giai cấp công nhân mà đứng đầu là ĐCS phải tổ chức tập hợp được mọi lực lượng xã hội, trong đó chủ yếu là nông dân, trí thức Muốn thế phải nắm bắt được đặc điểm, vai trò, nhu cầu của các giai cấp tầng lớp

Đối với giai cấp công nhân: do vị trí lịch sử quy định, là giai cấp ngày

càng đông đảo theo sự phát triển của nền kinh tế công nghiệp trong nước cũng như trên thế giới Họ có những đặc điểm riêng có, ưu việt mà không cógiai cấp nào có được Trong thời đại ngày nay, thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH trên phạm vi thế giới, là giai cấp đại biểu cho phương thức sản xuất tiên tiến, có sứ mệnh lịch sử lãnh đạo, đi đầu trong việc giải phóng con người, giải phóng xã hội Giai cấp công nhân phải tổ chức lực lượng cách mạng, vì sự nghiệp cách mạng nào cũng là sự nghiệp của quần chúng Việc tìm đến với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức là một nhu cầu tự thân

Giai cấp nông dân là một tập đoàn xã hội đông đảo sinh sống trên địa

bàn nông thôn, sản xuất nông nghiệp là chủ yếu với tư liệu sản xuất đất rừng, sông biển, tạo ra các sản phẩm nông nghiệp đáp ứng yêu cầu của thị trường về lương thực, thực phẩm, nguyên liệu cho công nghiệp và xuất khẩu Nông dân có tính hai mặt, vừa là người lao động, đồng thời là người tưhữu nhỏ Trong mọi chế độ xã hội nông dân không có hệ tư tưởng độc lập, luôn luôn phụ thuộc vào hệ tư tưởng của giai cấp thống trị đương thời Luôn

có nguyện vọng được giải phóng khỏi chế độ áp bức bóc lột nhưng chưa bao

giờ tự làm nổi cuộc cách mạng tự giải phóng của mình Tuy nhiên, nông dânluôn có vai trò to lớn trong mỗi chế độ xã hội, là lực lượng cách mạng của giai cấp đại biểu cho phương thức sản xuất tiến bộ của các giai đoạn lịch sử Trong thời kỳ quá độ lên CNXH, về cơ bản nông dân được giải phóng khỏi chế độ áp bức bóc lột, nhưng đa số nông dân vẫn có đời sống còn thấp kém hơn các giai tầng xã hội khác Mặt khác nông dân lại có vai trò to lớn trong cuộc cách mạng xây dựng và phát triển kinh tế xã hội Họ là lực lượng sản xuất đông đảo đầy tiềm năng, là nguồn cung cấp nhân lực cho công nghiệp hóa, là nơi cung cấp lương thực, thực phẩm chủ yếu cho xã hội, thị trường đầy tiềm năng trong nền kinh tế thị trường của thời kỳ quá độ Giai cấp nôngdân đã được giai cấp công nhân giải phóng khỏi chế độ áp bức bóc lột, nhu cầu tìm đến với giai cấp công nhân cũng là nhu cầu tự thân của họ, nên là người bạn tự nhiên, gần gũi nhất của giai cấp công nhân Đây chính là mối quan hệ đồng hành, gắn bó khách quan tạo ra sự cố kết chặt chẽ công – nông

Như vậy, cả giai cấp công nhân, giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức đều là những lực lượng lao động sản xuất, lực lượng chính trị - xã hội với những đặc điểm, vai trò xác định Họ là những giai cấp, tầng lớp đông đảo nhât trong thời kỳ quá độ lên CNXH Đặc biệt đối với các nước tiền tư bản, nông nghiệp lạc hậu quá độ bỏ qua chế độ TBCN đi lên CNXH đây là lực lượng cách mạng chủ yếu Với tư cách là giai cấp lãnh đạo, giai cấp công nhân mà đứng đầu là Đảng cộng sản phải nắm bắt được những yếu tố khách quan từ các giai cấp tầng lớp, để tổ chức thành liên minh vững chắc, khi đó không chỉ giành được sự thắng lợi mà cũng “không có thế lực nào phá vỡ nổi”

Chủ nghĩa Mác - Lênin bàn về tính tất yếu của liên minh công - nông, không chi trong giai đoạn giành chính quyền, mà còn đặc biệt lưu ý trong giai đoạn xây dựng CNXH “trong thời đại chuyên chính vô sản” Trong cuộccách mạng giành chính quyền, cần phải liên minh thì trong sự nghiệp xây dựng xã hội mới liên minh càng phải được tiếp tục duy trì và củng cố

Muốn xây dựng được khối liên minh vững chắc giữa giai cấp công nhânvới giai cấp nông dân với các tầng lớp lao động khác trong tiến trình cáchmạng xã hội chủ nghĩa cần phải đảm bảo những nguyên tắc sau đây:

+ Phải đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân

V.I.Lênin cho rằng, xây dựng khối liên minh giữa giai cấp công nhân vớigiai cấp nông dân không có nghĩa là chia quyền lãnh đạo của hai giai cấpnày mà phải đi theo đường lối của giai cấp công nhân Giai cấp nông dân làgiai cấp gắn với phương thức sản xuất nhỏ, cục bộ, phân tán, không có hệ tưtưởng độc lập Do đó, chỉ có đi theo hệ tư tưởng của giai cấp công nhân mới

có thể tiến lên nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa Lênin khẳng định: “… chỉ

có sự lãnh đạo của giai cấp vô sản mới có thể giải phóng quần chúng tiểunông thoát khỏi chế độ nô lệ tư bản và dẫn họ tới chủ nghĩa xã hội”

+ Phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện

V.I.Lênin đã nhiều lần nhắc nhở những người cộng sản ở Ngà là phảibẳng những việc làm cụ thể để cho giai cấp nông dân thấy rằng, đi với giaicấp vô sản có lợi hơn đi với giai cấp tư sảnm từ đó họ tự nguyện đi với giaicấp công nhân Có thực hiện trên tinh thần tự nguyện thì khối liên minh giữagiai cấp công nhân với giai cấp nông dân mới có thể bền vững, lâu dài

+ Kết hợp đúng đăn các lợi ích

Giai cấp công nhân và giai cấp nông dân có những lợi ích cơ bản làthống nhất, bởi vì họ đều là những người lao động, đều bị bóc lột dưới chủnghĩa tư bản Sự thống nhất lợi ích này tạo điều kiện thực hiện sự liên minhgiữa họ Song, giữa giai cấp công nhân và giai cấp nông dân là những chủthể kinh tế khác nhau Giai cấp công nhân đại diện cho phương thức sản xuấtmới cộng sản chủ nghĩa Giai cấp nông dân gắn vớ chế độ tư hữu nhỏ Màchế độ tư hữu nhỏ thì mâu thuẫn với phương thức sản xuất cộng sản chủnghĩa là xóa bỏ chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất Do vậy cần phải quan tâmgiải quyết mâu thuẫn này, phải thường xuyên phát hiện những mâu thuẫnnảy sinh và giải quyết kịp thời, phải chú ý tới những lợi ích thiết thực củanông dân Sau nội chiến ở Nga, V.I.Lênin đã áp dụng Chính sách kinh tế(NEP), thay chính sách trưng thu lương thực thừa bằng chính sách thuếlương thực Nhà nước quy định nghĩa vụ đóng thuế lương thực cho nôngdân Sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế, người nông dân có thể tự do trao đổiphần lương thực thừa Điều đó đã phát huy được tính tích cực của ngườinông dân, đã nhanh chóng đưa nước Nga thoát khỏi những khó khăn sauthời kỳ nội chiến V.I.Lênin cho rằng: “Chúng ta phải để cho nông dân, với

tư cách là người sản xuất nhỏ, có được một phạm vi tự do khá lớn Khôngnâng cao kinh tế nông dân, chúng ta không thee giải quyết được tình hìnhlương thực”; cần phải có những những nhượng bộ nhất định đối với nôngdân

“Nguyên tắc cao nhất của CCVS là duy trì khối liên minh…để giai cấp

vô sản có thể giữ được vai trò lãnh đạo và chính quyền nhà nước” Trên cơ

sở đó để giai cấp công nhân thực hiện nhiệm vụ xây dựng xã hội mới, nhưmục tiêu Đảng ta đã đề ra là dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dânchủ, văn minh Vai trò đó chỉ được giữ vững và thực hiện có kết quả tốt khi

tổ chức tốt liên minh công, nông và trí thức Xét về lợi ích cơ bản và mụctiêu của Nhà nước XHCN là xây dựng thành công CNXH, vì lợi ích của toànthể nhân dân, nhưng nhân dân lại tập trung chủ yếu trong công nhân, nôngdân Đó là tất yếu về chính trị - xã hội Vì mục têu chung cũng như lợi ích

chính trị của từng giai cấp, tầng lớp là bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc vànhững thành quả của cách mạng XHCN, các giai cấp tâng lớp không đượctách rời nhau hoặc hoạt động tự phát mà phải gắn bó hữu cơ với nhau thànhmột khối liên minh vững mạnh Liên minh phải được Đảng cộng sản - độitiền phong của gia cấp công nhân lãnh đạo và tổ chức hoạt động, thống nhất

cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức thì mới làm cơ sở cho Nhà nước XHCN

và nòng cốt của khối Đại đoàn kết toàn dân tộc Cơ sở gắn kết của các giaicấp tầng lớp công - nông ở nước ta còn tất yếu chính trị từ trong cuộc cáchmạng dân tộc dân chủ Nhờ sự lãnh đao của Đảng, họ đã đoàn kết lại trongmặt trận dân tộc thống nhất, trong đó liên minh công nông là nòng cốt Lợiích, niềm tin của công nhân, nông dân, trí thức đối với Đảng đã được thiếtlập vững chắc Bước vào thờI kỳ quá độ, mối liên kết chính trị đó tiếp tụcđược phát huy cao độ hơn Sự phân tích trên cho thấy cơ sở khách quan, làdiều kiện chính tri- xã hội để liên minh công - nông ngày càng bền chặt hơn

Lê - nin đặc biệt nhấn mạnh khi chuyển từ giai đoạn giành quyền sanggiai đoạn “ chuyên chính vô sản”, chính trị đã chuyển sang chính trị tronglĩnh vực kinh tế, liên minh muốn được phát huy và củng cố hơn phải lấykinh tế làm cơ sở Phải xuất phát từ yêu cầu khách quan về kinh tế - kỹ thuậtcủa một nước nông nghiệp lạc hậu đi lên CNXH, mà nhiệm vụ trung tâm làCNH, HĐH Do đó phải gắn công nghiệp với nông nghiệp và khoa học côngnghệ hiện đại Về tất yếu kinh tế - kỹ thuật, Lênin chỉ rõ: nếu không có kinh

tế nông nghiệp làm cơ sở thì một nước nông nghiệp không thể xây dựngđược nền công nghiệp Hồ Chí Minh cũng chỉ rõ về tính tất yếu này: biếnnền kinh tế lạc hậu thành một nền kinh tế XHCN với công nghiệp và nôngnghiệp hiện đại, khoa học kỹ thuật tiên tiến Tư tưởng đó tiếp tục được thểhiện trong hội nghị trung ương bảy( Khóa IX), trung ương bảy (Khóa X) Tóm lại, khi liên minh công - nông được thiết lập, củng cố trên cơ sở cácđiều kiện khách quan đó thì liên minh trở thành nền tảng chính trị - xã hộivững chắc cho sự lãnh đạo của ĐCS, cho Nhà nước Để tập hợp lực lượngrộng rãi quần chúng nhân dân trong khối Đại đoàn kết toàn dân cũng phảilấy liên minh công – nông làm nòng cốt Có liên minh cũng là điều kịên bảođảm ổn định chính trị cho công cuộc đổi mới, cải cách của CNXH

II NỘI DUNG CỦA LIÊN MINH CÔNG NÔNG:

Chủ nghĩa Mác – Lê-nin cho rằng liên minh giữa công nhân – nôngdân – trí thức là sự liên minh toàn diện bao gồm cả kinh tế, chính trị và vănhóa – xã hội

1 Nội dung liên minh về chính trị

- Cùng tham gia vào chính quyền nhà nước

- Cùng bảo vệ chế độ và thành quả cách mạng

- Dựa trên lập trường chính trị của giai cấp công nhân

Trên lĩnh vực chính trị, liên minh giữa giai cấp công nhân với nôngdân và tầng lớp tri thức nhằm tạo lập một nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhànước mang bản chất giai cấp công nhân, nhà nước của dân, do dân và vì dân

Liên minh về chính trị là tạo ra sự thống nhất giữa giai cấp công nhânvới giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức về ý chí, về tình cảm, về sức mạnh

và trí tuệ trong việc giành chính quyền, giữ chính quyền và xây dựng nhànước chủ nghĩa xã hội Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, liênminh này taọ ra sức mạnh và trí tuệ giữ vững và tạo lập sự ổn định về chínhtrị và phát triển kinh tế đất nước Chính trị ổn định tạo điều kiện phát triểnkinh tế, mở rộng quan hệ đối ngoại, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩatheo sự phát triển của đất nước Vì vậy, bảo đảm sự ổn định về chính trị làmột nội dung cực kỳ quan trọng của liên minh Đảng cần có trách nhiệmnâng cao trình độ giác ngộ chính trị của quần chúng nhân dân, làm cho mọithành viên trong khối liên minh giác ngộ, thấu hiểu, tin tưởng và đường lối,quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước

Liên minh trên lĩnh vực chính trị là phải từng bước xây dựng một nhànước pháp quyền phù hợp với đạo lý và truyền thống Việt Nam Để rút ngắnkhoảng cách và trình độ phát triển giữa nước ta với nhiều nước trên thế giới,chúng ta phải phát huy cao độ nội lực dân tộc, phát huy dân chủ, phát huysức mạnh của khối liên minh

Phát huy dân của phải kết hợp chặt chẽ với tăng cường pháp chế, thựchiện quản lý xã hội pháp luật một cách có hiệu quả, tạo sự thống nhất lợi íchgiữa công nhân, nông dân, tri thức và những người lao động khác Với mộtthể chế dân chủ hiệu quả, công nhân, nông dân và trí thức sẽ có điều kiện thểhiện tâm huyết và trí tuệ của mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, củadân tộc

Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: “Đại đoàn kết toàn dân tộctrên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũtri thức dưới sự lãnh đạo của Đảng là đường lối chiến lược của cách mạngViệt Nam, là cội nguồn sức mạnh, dộng lực chủ yếu và là nhân tố có ý nghĩa

quyết định bảo đảm thắng lợi bền vững của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổquốc”.

Như vậy, liên minh công nhân, nông dân và tri thức cần phải trở thànhhạt nhân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc Việc đoàn kết mọi người dânViệt Nam là một nhiệm vụ trong đại của khối liên minh nhằm phát huy sứcmạnh của cả cộng đồng dân tộc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dânchủ, văn minh

Liên minh trên lĩnh vực chính trị bao gồm cả việc đấu tranh làm thấtbại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch, bảo vệ tổquốc, bảo vệ chế độ chính trị và giữ vững thành quả cách mạng, loại trừ mọimưu toan làm mất uy tín của Đảng, làm giảm hiệu lực quản lý của Nhànước

2 Nội dung liên minh về kinh tế

- Xây dựng nền công – nông nghiệp hiện đại

- Dựa trên chế độ công hữu về TLSX chủ yếu

- Xây dựng hệ thống chính sách KT phù hợp

- Đặc biệt quan tâm đến GCND

Đây là nội dung có tính chất quyết định nhất của liên minh, nhằm đảmbảo sự tồn tại, ổn định và phát triển của đất nước Nội dung liên minh giữagiai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp tri thức về kinh tế trongcách mạng xã hội chủ nghĩa phải dựa trên cơ sở là sự liên kết hỗ trợ pháttriển giữa các ngành công nghiệp, nông nghiệp, khoa học công nghệ để pháttriển kinh tế Sự liên kết giữa các ngành kinh tế sẽ tạo ra một mối quan hệmật thiết tự nhiễn giữa công nhân với nông dân và trí thức để xây dựng cơ

sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội, xây dựng một nền kinh tế công nghiệp,nông nghiệp hiện đại và khoa học tiên tiến

Nội dung liên minh trên lĩnh vực kinh tế trong thời kỳ quá độ lên chủnghĩa xã hội ở nước ta, trước hết phải đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đạihóa, xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đưa nước ta trở thành một nướccông nghiệp Nhiệm vụ quan trọng nhất của nước ta trong thời kì này là phảixây dựng cơ sở vật chất và kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, trong đó có côngnghiệp và nông nghiệp hiện đại Muốn thực hiện thành công nhiệm vụ quantrọng trên cần phải tiến thành chuyển nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu thànhnền kinh tế công nghiệp

Thực chất của nội dung liên minh trên lĩnh vực kinh tế chính là thôngqua các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước nhằm phát huy sứcmạnh tổng hợp, nguồn lực con người trong công nhân, nông dân, trí thức và

những người lao động khác để đa dạng hóa các hình thức hợp tác, liên kết,giao lưu kinh tế nhằm rút ngắn thời gian công nghiệp hóa – hiện đại hóa.

Trong điều kiện hiện nay, sự liên minh về kinh tế là nội dung quantrọng, là cơ sở để đạt tới liên minh có hiệu quả về chính trị Đồng thời liênminh về chính trị vừa là định hướng, vừa là điều kiện đảm bảo bền vững cho

sự liên minh về kinh tế Do đó, công nghiệp hóa – hiện đại hóa phải đảm bảoxây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ bao gồm:

- Độc lập tự chủ về đường lối, chính sách phát triển kinh tế vàhợp tác kinh tế quốc tế

- Có tiềm lực kinh tế đủ mạnh, có mức tích lũy ngày càng cao

từ nội bộ nền kinh tế quốc dân

- Có cơ cấu kinh tế hợp lý, có sức cạnh tranh, kết cấu hạ tầngngày càng hiện đại và có một số ngành công nghiệp thenchốt

- Có năng lực nội sinh về khoa học và công nghệ đủ khả năngứng dụng các công nghệ hiện đại tiếp cận trình độ thế giới

- Giữ vững ổn định kinh tế - tài chính vĩ mô, bảo đảm an ninhlương thực, an toàn năng lượng tài chính, môi trường

Với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, tiềm năng, trí tuệ củakhối liên minh được phát huy Chúng ta có khả năng xây dựng thành côngnền kinh tế đối ngoại, hội nhập sâu hơn và đấy đủ hơn với các thể chế kinh

tế toàn cầu, khu vực, song phương, đa phương, lấy phục vụ lợi ích đất nượclàm mục tiêu cao nhất

3 Nội dung liên minh về văn hóa:

- Nâng cao dân trí

- Xây dựng một xã hội nhân văn, nhân đạo

- Tạo điều kiện cho nhân dân tham gia quản lí nhà nước

Phát triển giáo dục đào tạo – là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững

Cần chú ý bồi dướng cho công nhân, nông dân, trí thức và đặc biệt làthế hệ trẻ yêu nước

Cần có chính sách đào tạo và xây dựng một đội ngũ công nhân, nôngdân, trí thức có được những kiến thức cơ bản, làm chủ kĩ năng nghề nghiệp,nhạy cảm với cái mới, có ý thức vươn lên nắm bắt khoa học công nghệ

Bên cạnh đó cần coi trọng công tác hướng nghiệp và phân luồng họcsinh nhằm tạo lập một đội ngũ công nhân, nông dân, trí thức có năng lực, cótay nghề thích ứng với thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Xây dựng nền văn hóa tiến đậm đà bản sắc dân tộc, vừa là mục tiêu, vừa

là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội

Đây là một nhiệm vụ trọng tâm của khối liên minh Bởi vì mọi hoạtđộng văn hóa, xã hội đều nhằm xây dựng con người Việt Nam phát triểntoàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất, năng lực sáng tạo,

có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái khoan dung, tôn trọng nghĩa tình

Cần có chính sách để đội ngũ trí thức và nghệ sĩ thâm nhập vào đờisống lao động xã hội của công nhân, nông dân để tìm hiểu, sang tác phục vụnhu cầu của công nông

Nâng cao trình độ mọi mặt cho nhân dân

Do nhiều nguyên nhân trình độ của nhân dân ta ở nông thôn vẫn rấtthấp so với thành thị Số lao động trong công nghiệp, nông nghiệp chưa quađào tạo cần phải được đào tạo lại còn lớn Hệ thống chính sách về văn hóa,khoa học, kĩ thuật phục vụ nông thôn, phát triển giáo dục, y tế, vệ sinh môitrường sinh thái… còn nhiều hạn chế, bất cập Do vậy phải “Phát huy tinhthần tự nguyện, tinh thần tự quản và năng lực làm chủ của nhân dân trongđời sống văn hóa Đa dạng hóa các hình thức hoạt động của phong trào

“Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” Đẩy mạnh phong trào

“người tốt việc tốt”, ngăn chặn việc phục hồi các hủ tục, khắc phục và ngănchặn tệ nạn xã hội, làm cho văn hóa thâme sâu vào từng khu vực dân cư,từng gia đình, từng người Nâng cao tính văn hóa trong mọi hoạt động kinh

tế - chính trị - xã hội và sinh hoạt của nhân dân Tạo điều kiện để nhân dânngày càng nâng cao trình độ thẩm mý và thưởng thức nghệ thuật, và chính

họ trở thành chủ thể sang tạo văn hóa, đồng thời được hưởng thụ ngày càngnhiều hơn các thành quả văn hóa

Giải quyết các hậu quả, vấn đề lao động, việc làm và phân hóa giàu nghèo trong xã hội.

Lao động và việc làm là những vấn đề nhạy cảm, ảnh hưởng lớn đến đờisống của các giai cấp trong khối liên minh, tác động trực tiếp đến đờisống của công nhân, nông dân và trí thưc

Đây là nội dung xã hội mang ý nghĩa kinh tế và chính trị cấp thiết củaliên minh

Giải quyết tốt vấn đề này không chỉ xóa đói giảm nghèo mà còn là điềukiện tạo lập vật chất và tinh thần cho các thành viên trong khối liên minh,ngăn chặn có hiệu quả các tệ nạn xã hội

Do đó, cần tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho tất cả các cơ sở sảnxuất, kinh doanh Khôi phục và phát triển các làng nghề, mở rộng thịtrường lao động trong nước Đẩy mạnh xuất khẩu lao động có tổ chức và

có hiệu quả, khuyến khích người lao động tự đi tìm việc làm, nâng caotrình độ đào tạo lại, học nghề mới, đẩy mạnh phong trào lập nghiệp củathanh niên

Bên cạnh vấn đề lao động về việc làm cũng cần phải thực hiện chươngtrình xóa đói giảm nghèo một cách có hiệu quả nhất

III – LIÊN MINH CÔNG NHÂN – NHÂN DÂN – TRÍ THỨC TRONG THỜI KÌ HỘI NHẬP QUỐC TẾ HIỆN NAY:

“Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế trithức’’ là nhiệm vụ lớn thứ tư trong 12 nhiệm vụ lớn mà Nghị quyết Đại Hội

X của Đảng đã đề ra Trong nhiệm vụ này, Liên minh công, nông, trí đóngmột vai trò vô cùng quan trọng

Trước hết, để trở thành một thành viên tích cực trong Hiệp hội các nướcĐông Nam Á (ASEAN), Hiệp hội kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương (APEC)cũng như để trở thành một thành viên đáng tin cậy trong Tổ chức Thươngmại Thế giới (WTO) như bạn bè quốc tế mong đợi, chúng ta phải tích cựcphát huy sức mạnh của Liên minh công, nông, trí Chỉ có sức mạnh này mới

có thể thực hiện tốt nhiệm vụ trên, tạo ra thế đứng vững vàng, tăng thêm uytín quốc tế để chúng ta hoàn thành tốt trách nhiệm là thành viên Khôngthường trực của Hội đồng Bảo an Liên hiệp Quốc mà Việt Nam mới đượcbầu chọn với tỷ lệ phiếu bầu cao hiếm khi có được (183/190) Nói đến sức

mạnh của Liên minh công, nông, trí, chúng ta cần nhìn qua nguồn gốc ra đời

và lịch sử vẻ vang của tổ chức chính trị quan trọng này

1- Nguồn gốc ra đời và lịch sử vẻ vang.

Lịch sử cho thấy đại đa số công nhân Việt Nam ra đời trong chế độ thựcdân nửa phong kiến hồi cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX đều xuất thân từnông dân Như vậy, ngay từ khi giai cấp công nhân Việt Nam mới ra đời,giữa công nhân và nông dân đã có mối quan hệ gắn bó máu thịt

Gắn bó về xã hội đi đôi với gắn bó về kinh tế, chính trị trong cuộc sống

Cụ thể là, những người lao động từ nông thôn ra vùng mỏ đều cố giữ lấymột mảnh ruộng công hay tư ở quê nhà, dẫu phải chịu sưu cao hơn nhữngngười cùng đinh vô sản Mục đích là nhằm khi thất cơ lỡ vận còn có thể trở

về bám lấy cái cuống nhau làng xã mà sống Cũng vậy, người nông dân khi

ra vùng mỏ trở thành công nhân rồi vẫn gắn kết các cuộc đấu tranh của côngnhân với các cuộc đấu tranh của nông dân quê hương Liên minh công -nông từ đây đã hình thành một cách tự nhiên Đông đảo nhất là công nhâncác mỏ than (khu mỏ Hồng Gai) và công nhân đường sắt (Hà Nội - Lào Cai,Bắc - Nam ) Họ là những người đi đầu trong sự nghiệp đấu tranh chống đếquốc phong kiến, nơi đây đã cho ra đời những cơ sở đầu tiên của cách mạng

và góp phần đào tạo nên nhiều nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng qua phongtrào vô sản hoá Nhắc qua các mối quan hệ kể trên để thấy, đó là tiền đề quýbáu để xây dựng nên Liên minh công-nông vững chắc từ khi Đảng ra đờiđến nay Theo nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin về “Liên minh công-nông’’, Đảng ta đã xây dựng nên khối đoàn kết rộng rãi giữa các giai cấptầng lớp yêu nước, thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất, lấy Liên minhcông-nông làm cơ sở, do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo Đường lối

đó đem lại thành công to lớn qua các thời kỳ cách mạng

Kế thừa di sản lịch sử thời kỳ cách mạng dân tộc dân chủ, Đại hội lần thứ

VI của Đảng đã phát huy vai trò Liên minh công-nông trong công cuộc đổimới với sáng tạo độc đáo Việt Nam là ‘’Đổi mới tư duy” Đại hội nêu rõ:

“Đảng phải đổi mới nhiều mặt: đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế’’.Điều này có tác dụng quan trọng đến việc củng cố liên minh công, nông, trí.Các Hội nghị TƯâ khoá VI tiếp tục triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hộiđều có chú ý đến củng cố liên minh công, nông, trí: Hội nghị TW lần thứ 2(4-1987) bàn những vấn đề cấp bách về “lưu thông phân phối” Hội nghị TƯlần thứ 6 (3-1989) quyết định rõ 12 chủ trương, chính sách lớn, trong đónhấn mạnh đến những vấn đề quan trọng hàng đầu là điều chỉnh cơ chế kinh

tế, tập trung thực hiện các mục tiêu của ba chương trình kinh tế, thực hiệnnhất quán chính sách cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, giải phóng mọi năng

lực sản xuất, đổi mới cơ chế quản lý, chuyển mạnh sang hạch toán kinhdoanh, nhấn mạnh yếu tố thị trường, coi thị trường vừa là một căn cứ, vừa làmột đối tượng của kế hoạch hoá Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị (còn gọi là

‘’khoán 10’’) năm 1988, khoán đến hộ gia đình đã đưa sản xuất nông nghiệpphát triển Thành quả cụ thể, như chúng ta đã biết: Lạm phát bị đẩy lùi từ bacon số xuống còn 2 con số, sản xuất nông nghiệp phát triển, từ chỗ phảinhập khẩu gạo (năm 1988 còn nhập 45 vạn tấn) thì từ năm 1989 trở đi chúng

ta đã có gạo xuất khẩu… Đây là sự tháo gỡ quan trọng các khó khăn vướngmắc do thời kỳ khủng hoảng kinh tế - xã hội (1978-1985) để lại, đồng thờicũng là tháo gỡ khó khăn trong yêu cầu củng cố và phát triển khối liên minhcông - nông

2- Từ Liên minh công - nông đến Liên minh công, nông, trí.

Chính trong quá trình tìm đường thoát ra khỏi khủng hoảng, Trung ươngĐảng đã coi trọng sử dụng trí thức khoa học tự nhiên và khoa học xã hội,khiến các ngành khoa học này có đóng góp đáng kể vào Đại hội VI và vàoquá trình thực hiện Nghị quyết của Đại hội Nếu trước kia khoa học xã hộichỉ nhằm để thuyết minh các nghị quyết của Đảng thì từ nay các chươngtrình khoa học xã hội đã góp phần tích cực vào việc xây dựng các Nghịquyết của Đảng, xây dựng Cương lĩnh, Chiến lược của Đảng và Nhà nước.Khoa học tự nhiên - kỹ thuật cũng được trọng dụng, đội ngũ khoa học kỹthuật tăng lên đã đóng góp được nhiều vào công cuộc đổi mới Nhờ thắng lợi

do Đại hội VI đem lại, mà văn hoá, khoa học phát triển, đội ngũ trí thức tănglên và được trọng dụng

Đó là một trong những nguyên nhân làm chuyển biến nhận thức củaĐảng, đưa đến sự ra đời Liên minh công, nông, trí trong Đại hội VII

Đại hội VII nêu rõ: “Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội đòi hỏi mởrộng nền tảng của khối liên minh công-nông, từ liên minh công-nông thànhliên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức’’(Văn kiện Đại hội VII, Nxb ST, 1991, tr.114) Từ đây kinh tế xã hội tăngtrưởng ngày một cao, văn hoá, khoa học ngày càng phát triển Quá trình

“Công-nông trí thức hóa” và “Trí thức công nhân hoá’’ diễn ra nhanh chóng.Nhiều gia đình công nhân, nông dân, trí thức có con cháu trở thành trí thức

Từ tiểu trí thức, tốt nghiệp cấp III phổ thông (xưa là tú tài) đến trung trí thức(đại học, cao đẳng - cử nhân, kỹ sư) đến trí thức cao cấp (tiến sĩ, giáo sư).Các nhà văn, nhà báo, nhà giáo, nhà thơ, kể cả các doanh nhân và lớp chủtrang trại làm ăn khá giả ngày càng nhiều, có khi bằng cấp không cao nhưngtrí tuệ lại rộng, hàm lượng trí thức chứa trong sản phẩm lại cao Tất cả đềumang trong mình cái chất mới của thời đại: chất công-nông-trí kết hợp ở thế

kỷ XXI Công, nông, trí đan xen lẫn nhau, thâm nhập vào nhau, chuyển hoá,thúc đẩy lẫn nhau cùng phát triển Ngoài quan hệ với nhau có tính chất máuthịt còn có quan hệ về kinh tế, văn hoá, xã hội… khiến sức mạnh của Liênminh công, nông, trí được nhân lên gấp bội Những mâu thuẫn gay gắt vềgiai cấp như giữa tư sản và vô sản thường xẩy ra trong xã hội TBCN đãkhông bộc lộ gay gắt ở đây (nhờ có Hiến pháp và pháp luật của Nhà nướcđiều chỉnh trong quan hệ phân phối sản phẩm lao động) Đến cả sự cách biệt

về mức độ hưởng thụ, độ chênh lệch giữa giàu và nghèo cũng được từngbước giảm dần nhờ các chủ trương xoá đói giảm nghèo, tương trợ, hợp tác…Bước đầu đã có những hình thức tổ chức mới để phát huy sức mạnh củaLiên minh công, nông, trí:

-Tổ chức Liên kết 4 nhà: Nhà nước, Nhà nông, Nhà khoa học, Nhàdoanh nghiệp trong phát triển nông nghiệp, nông thôn (báo Nhân Dân, 7-10-2003)

- Liên kết giữa Mặt trận Tổ quốc và các ngành văn hoá thông tin trongxây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá ở nông thôn, đô thị

- Liên kết giữa ngành Công nghệ Thông tin với các địa phương, cáctrường học, các cơ quan nối mạng Internet về nông thôn

- Liên kết giữa ngành Bưu chính Viễn thông với các địa phương pháttriển hệ thống các Nhà Bưu điện văn hoá xã, mà đến nay đã có hàng vạn đơn

vị đi vào vận hành có hiệu quả…

3- Phát huy tác dụng của Liên minh công, nông, trí “Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức””” trong quá trình hội nhập quốc tế.

Hiện nay giai cấp công nhân Việt Nam đang phấn đấu để có thể đóngđược vai trò chính trong phát triển lực lượng sản xuất đưa đất nước chuyểnnhanh từ nền văn minh công nghiệp lên nền văn minh trí tuệ mà nền tảng làkinh tế tri thức

Về kinh tế tri thức, trong phần “Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hóagắn với phát triển kinh tế tri thức”, Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng

đã chỉ rõ: “Tranh thủ thời cơ thuận lợi do bối cảnh quốc tế tạo ra và tiềmnăng, lợi thế của nước ta để rút ngắn quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước theo định hướng XHCN gắn với phát triển kinh tế tri thức, coi kinh

tế tri thức là yếu tố quan trọng của nền kinh tế và công nghiệp hoá, hiện đạihoá’’ (ĐCSVN, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG,

H, 2006, tr.87) Kinh tế tri thức tuy không phải là một hình thái kinh tế xãhội, nhưng lại là một bộ phận quan trọng trong nền kinh tế của mỗi nướchiện nay và là một trong những nhân tố có tính quyết định trong sự phát

triển của hình thái kinh tế xã hội XHCN của chúng ta Kinh tế tri thức là nềnkinh tế tạo ra sản phẩm xã hội mới là “người công nhân tri thức” (knowledgeworker) Do đó, nét mới của thành phần trí thức trong Liên minh công, nông,trí hiện nay là: Cùng với số lao động và công nhân trí thức nói chung(Intellectuel labour, Intellectuel worker) được quy định theo bằng cấp, họchàm, học vị, cùng những lao động có tay nghề cao, có sản phẩm có hàmlượng trí tuệ cao trong mọi ngành sản xuất, còn có lớp người mà khoa họcthế giới thống nhất gọi là lao động tri thức hay công nhân trí thức Lớpngười lao động này đang xuất hiện trong các ngành công nghệ thông tin,công nghệ vật liệu mới, trong công nghiệp điện tử, nguyên tử, vũ trụ học,điều khiển học, vật lý, hoá học, thiên văn, hàng không, bưu chính viễnthông, dầu khí vv ở đây sản phẩm chủ yếu là từ tri thức mà ra Để “Đẩymạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá gắn với phát triển kinh tế tri thức” theoNghị quyết của Đảng, chúng ta phải đặc biệt coi trọng phát triển nhanh độingũ “Công nhân trí thức” - đội ngũ chủ chốt của giai cấp công nhân trongnền văn minh trí tuệ.

Theo một quy định chung hiện nay đã được nhiều nước chấp nhận thìnhững “tiêu chí của nền kinh tế tri thức” được gói gọn trong con số 70%: a/ Trên 70% GDP là do các ngành sản xuất và dịch vụ ứng dụng côngnghệ cao mang lại

b/ Trong cơ cấu giá trị gia tăng, trên 70% là kết quả của lao động trí óc c/ Trên 70% là công nhân trí thức

d/ Trên 70% vốn là vốn về con người

Hiện nay, trong các tiêu chí a/, c/, chúng ta chỉ mới đạt được khoảng từ

10 đến 15% Đảng và Nhà nước cần có chính sách đẩy nhanh sự phát triểncủa đội ngũ công nhân trong các công nghệ cao như: Công nghệ thông tin,công nghệ sinh học, điện tử, nguyên tử, vũ trụ học, công nghệ vật liệu mới,cũng như trong bộ máy Chính phủ điện tử, Thương mại điện tử nhất định sẽphải ra đời để có nhiều công nhân trí thức Đây là những ngành đã được đềcập đến trong định hướng phát triển kinh tế xã hội do các Đại hội Đảng đề ratrong giai đoạn hiện nay

Biện pháp cụ thể trong thực hiện mục tiêu này là:

a/ Kiểm tra thực trạng các ngành công nghệ cao và đề ra chỉ tiêu cụ thểcho việc đào tạo, tuyển dụng, phát triển hàng năm và trong cả kế hoạch 5năm Một khi đã đề ra chỉ tiêu trong kế hoạch Nhà nước thì phải có chínhsách và biện pháp hữu hiệu để thực hiện

b/ Có chính sách ưu tiên trong chu cấp kinh phí, tạo nguồn nhân lực vàđào tạo nhân tài trong lĩnh vực công nghệ thông tin

c/ Có chính sách thu hút nhân tài trong và ngoài nước d/ Có chính sáchthu hút vốn đầu tư nước ngoài và trong đào tạo, tuyển dụng, sử dụng laođộng.

d/ Có chính sách khen thưởng, cổ vũ những “Nhân tài đất Việt” trongcác lĩnh vực

e/ Mục tiêu nhằm đưa số lượng công nhân trí thức từ trên dưới 10% hiệnnay, lên đạt tới 20% năm 2010

Liên minh công, nông, trí với sự tăng cường số lượng công nhân tri thức

sẽ có thể góp phần giải quyết được những yêu cầu mà hội nhập quốc tế đặtra:

1/ Yêu cầu từ thực tiễn trong nước đặt ra với liên minh công, nông, trí là

phải:

a/ Làm thế nào để có thật nhiều cánh đồng cho trên 50 triệu đồng/ha sảnphẩm năm? Có thật nhiều nông hộ có doanh thu trên 50 triệu đồng/năm? b/ Làm thế nào để nông sản biến thành sản phẩm công nghiệp, khôngphải xuất thô với giá rẻ mạt?

c/ Làm thế nào để cung cấp đủ nhân lực có tay nghề đáp ứng cho sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và số lao động dôi dư ở nông thôn cóđược việc làm, hạn chế được nạn thất nghiệp?

d/ Làm thế nào để các khu công nghiệp mới triển khai xây dựng hay cáctrục giao thông cần mở rộng lại, được nông dân tích cực góp phần nhanhchóng giải phóng mặt bằng?

đ/ Làm thế nào để ngăn chặn được nạn ma tuý?

e/ Làm thế nào để nhanh chóng xoá được đói, giảm được nghèo?

g/ Làm thế nào để hạn chế được nạn tham nhũng hiện đang là quốc nạn?

b/ Làm thế nào để ngoại thương của ta có thể mở rộng ra thị trường quốc

tế và tăng cường được sức cạnh tranh quốc tế?

c/ Làm thế nào để có thể cân bằng được xuất-nhập khẩu, cố gắng đạt tớixuất siêu, giảm thiểu nhập siêu?

d/ Làm thế nào để bảo đảm được Việt Nam luôn có vai trò là một thànhviên đáng tin cậy trong ASEAN, WTO và APEC

đ/ Liên minh công, nông, trí phải tăng cường sức mạnh của mình để gópphần tích cực, thậm chí đóng vai trò chủ chốt trong giải quyết các yêu cầutrên Hay nói một cách khác là, tất cả đều cần đến bàn tay của Liên minhcông, nông, trí mới đạt đuợc hiệu quả cao

Thực tế lịch sử vừa qua đã cho thấy rõ: Từ thiếu đói những năm 80 củathế kỷ trước, đến nay mới qua hơn 20 năm, Việt Nam đã trở thành nước xuấtkhẩu gạo đứng thứ hai, xuất khẩu hạt tiêu, hạt điều đứng thứ nhất trên thếgiới Đó là điều chứng minh hùng hồn cho vai trò liên minh giữa nhà nông

và công nhân nông nghiệp, chế biến sản phẩm nông nghiệp với các nhà khoahọc nông nghiệp, thương nghiệp, tài chính, ngân hàng Các ngành kinh tếkhác cũng có những thành quả đáng khích lệ do Liên minh công-nông gópphần tạo nên

Lịch sử đang mở ra một chân trời mới cho sự phát triển của Liên minhcông, nông, trí Vấn đề còn lại là sự nỗ lực của chúng ta

* Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Do điều kiện lịch sử ở một nước thuộc địa, GCCN Việt Nam ra đời vàtrưởng thành gắn liền với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và đi lên xâydựng CNXH GCCN Việt Nam có mối quan hệ tự nhiên, máu thịt với giaicấp nông dân, với tầng lớp trí thức và nhân dân lao động

Đó là những cơ sở để xây dựng khối liên minh công - nông - trí thức bềnvững ở nước ta Đó cũng là cơ sở kinh tế - xã hội vững chắc bảo đảm vị trílãnh đạo của Đảng trong điều kiện hiện nay Sau hơn hai mươi năm tiếnhành đổi mới, từ một nước nông nghiệp là chủ yếu, chúng ta đang chuyểndần thành một nước công nghiệp theo xu hướng hiện đại Tham gia vào đủcác thành phần kinh tế GCCN Việt Nam là lực lượng đi đầu trong sự nghiệpCNH, HĐH đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế và đã có nhiều cố gắng đểphát huy vai trò nòng cốt trong liên minh giữa GCCN với giai cấp nông dân

và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Trong những năm đổi mới,GCCN nước ta đã có những bước phát triển tích cực, mạnh mẽ, đang tăngnhanh về số lượng, ngày càng đa dạng về cơ cấu, đồng thời chất lượng độingũ được nâng lên, đã xuất hiện bộ phận công nhân trí thức Cùng với cácgiai cấp, giai tầng xã hội khác trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, GCCN

đã có đóng góp to lớn vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Về mặt sản xuất, GCCN là lực lượng cơ bản, chủ yếu, có vai trò to lớn trongnền kinh tế quốc dân Mặc dù về số lượng GCCN ở nước ta chiếm tỷ lệkhông lớn trong tổng số dân cư (khoảng 13%) nhưng nắm giữ những cơ sởvật chất và các phương tiện sản xuất hiện đại nhất của xã hội, quyết địnhphương hướng phát triển chủ yếu của nền kinh tế GCCN là lực lượng laođộng đóng góp nhiều nhất vào ngân sách nhà nước Hằng năm GCCN đónggóp khoảng 50% tổng sản phẩm xã hội và bảo đảm hơn 60% ngân sách nhà

nước Sự lớn mạnh của GCCN là nhân tố quan trọng để đưa công cuộc đổimới đi vào chiều sâu, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước Nghị quyết Hội nghịT.Ư 6 (khóa X) khẳng định: "Giai cấp công nhân nước ta có sứ mệnh lịch sử

to lớn: Là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là ĐảngCộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến;giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng điđầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dângiàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; lực lượng nòng cốttrong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thứcdưới sự lãnh đạo của Đảng" Mục tiêu phấn đấu của chúng ta đến năm 2020

là đưa Việt Nam cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiệnđại Trong thời gian từ nay đến mốc thời gian đó, kinh tế thế giới chuyểnmạnh sang nền kinh tế tri thức, tốc độ tăng trưởng kinh tế sẽ cao, khoảngcách giữa các nước giàu và nghèo sẽ ngày càng gia tăng Do vậy, sự nghiệpCNH, HĐH đất nước phải đẩy mạnh hơn, CNH phải gắn với kinh tế tri thức

để rút ngắn thời gian, bảo đảm kinh tế phát triển bền vững, môi trường đượcbảo vệ, an sinh xã hội được tăng cường, xã hội phát triển hài hòa, nguồnnhân lực ngày càng có chất lượng, trình độ cao Trong bối cảnh đó, nền kinh

tế hàng hóa nhiều thành phần, nhiều hình thức sở hữu trong thời kỳ quá độ

đi lên CNXH ở nước ta, với đầy đủ những mặt tích cực và cả những mặt tráicủa nó đặt ra cho GCCN Việt Nam những đòi hỏi mới, những thử thách mớiphải vượt qua Tuy vậy, việc nhận thức đúng và phát huy vai trò của giai cấpcông nhân trong thời kỳ mới còn nhiều bất cập Nghị quyết Hội nghị T.Ư 6(khóa X) chỉ rõ: "Đảng có chú trọng xây dựng giai cấp công nhân, nhưngquan tâm chưa đầy đủ, chưa ngang tầm với vị trí, vai trò của giai cấp côngnhân trong thời kỳ mới Nhà nước ban hành nhiều chính sách, pháp luật xâydựng giai cấp công nhân, nhưng chính sách, pháp luật này vẫn còn hạnchế "; "tỷ lệ đảng viên và cán bộ lãnh đạo xuất thân từ công nhân cònthấp Lợi ích một bộ phận công nhân được hưởng chưa tương xứng vớinhững thành tựu của công cuộc đổi mới và những đóng góp của chính mình;việc làm, đời sống vật chất và tinh thần của công nhân đang có nhiều khókhăn, bức xúc " Địa vị chính trị của giai cấp công nhân chưa được thể hiệnđầy đủ Sự phát triển của giai cấp công nhân cũng chưa đáp ứng được yêucầu về số lượng, về cơ cấu và trình độ học vấn, về chuyên môn, kỹ năngnghề nghiệp cho sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập kinh tế quốc tế Chúng

ta vẫn còn thiếu nghiêm trọng đội ngũ chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lýgiỏi, công nhân lành nghề; tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động ở một

bộ phận công nhân còn nhiều hạn chế; những nông dân và các tầng lớp laođộng xã hội khác mới gia nhập hàng ngũ GCCN chưa được đào tạo cơ bản

và có hệ thống Nhằm khắc phục những tồn tại yếu kém để xây dựng GCCN

đủ sức đảm nhiệm được sứ mệnh của mình là lực lượng chủ yếu đẩy mạnhCNH, HĐH, Đảng ta yêu cầu: Tiếp tục nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, pháttriển lý luận về GCCN trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN;đẩy mạnh và nâng cao chất lượng đào tạo nghề, từng bước trí thức hóaGCCN; quan tâm bồi dưỡng, nâng cao trình độ chính trị, ý thức giai cấp,tính dân tộc cho công nhân; sửa đổi, bổ sung, xây dựng hệ thống chính sách,pháp luật để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân;tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò công đoàn và các tổ chứcchính trị - xã hội khác trong xây dựng GCCN Xây dựng giai cấp công nhânlớn mạnh phải gắn kết hữu cơ với xây dựng, phát huy sức mạnh của liênminh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới

sự lãnh đạo của Đảng, giữa GCCN với tất cả các tầng lớp xã hội trong khốiđại đoàn kết toàn dân tộc - động lực chủ yếu của sự nghiệp phát triển đấtnước, đồng thời tăng cường quan hệ đoàn kết, hợp tác quốc tế với GCCNtrên thế giới Chiến lược xây dựng GCCN lớn mạnh phải gắn kết chặt chẽvới chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, CNH, HĐH đất nước, hội nhậpkinh tế quốc tế Xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế vớithực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và chăm lo xây dựng GCCN; bảo đảmhài hòa lợi ích giữa công nhân và người sử dụng lao động, Nhà nước và toàn

xã hội; không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của công nhân,quan tâm giải quyết kịp thời những vấn đề bức xúc, cấp bách đang đặt ra củaGCCN Giai cấp công nhân Việt Nam đang đứng trước những yêu cầu mớicủa sự nghiệp cách mạng Để xứng đáng là lực lượng đi đầu, GCCN phảivươn lên về mọi mặt Xây dựng giai cấp công nhân nước ta lớn mạnh, ngangtầm với sự nghiệp CNH, HĐH, chủ động vững bước vào quá trình hội nhậpkinh tế quốc tế là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách hiện nay, là trách nhiệmcủa Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị cũng như mỗi người côngnhân Cả hệ thống chính trị, nòng cốt là cấp ủy và chính quyền các cấp cùng

tổ chức công đoàn cần ra sức quán triệt và thực hiện sáng tạo tư tưởng chỉđạo của Nghị quyết Hội nghị T.Ư 6 (khóa X) để xây dựng GCCN vữngmạnh trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước

Từ ngày 12 đến ngày 19 tháng 1 năm 2011, tại Hà Nội đã diễn ra Đạihội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam Đại hội lầnthứ XI của Đảng đã tổ chức thảo luận và thông qua nhiều nội dung quantrọng trong đó có chiến lược xây dựng và phát triển giai cấp công nhân ViệtNam trong thời kỳ mới, trong đó khẳng định: "Quan tâm giáo dục, đào tạo,bồi dưỡng, phát triển giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng; nângcao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp,

tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệpcông nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế Phát huy vai trò của giaicấp công nhân là giai cấp lãnh đạo cách mạng, thông qua đội tiên phong làĐảng Cộng sản Việt Nam"1 Có thể thấy, quan điểm trên đây của Đảng Cộngsản Việt Nam trong Đại hội XI không chỉ là sự tiếp tục kiên trì khẳng địnhcác quan điểm của các kỳ Đại hội, các Hội nghị Trung ương trước đó, đặcbiệt là Nghị quyết số 20-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hànhTrung ương khóa X về "Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước", mà còn thể hiện của

tư duy mới, sách lược mới trong xây dựng và phát triển giai cấp công nhânViệt Nam trong điều kiện mới Tuy nhiên, nhìn từ thực thực trạng phát triểngiai cấp công nhân Việt Nam những năm vừa qua cho thấy bên cạnh nhữngthành tựu nhất định thì cũng còn bộc lộ rất nhiều hạn chế, trong đó nhìn tổngquát về số lượng, chất lượng đội ngũ còn chưa ngang tầm với vai trò là lựclượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là giai cấp đóngvai trò lãnh đạo cách mạng Việt Nam như chúng ta kỳ vọng Bài viết nàymuốn xuất phát từ việc đanh giá thực trạng, nguyên nhân để đi đến góp phần

đề xuất một số giải pháp bước đầu nhằm xây dựng và phát triển giai cấpcông nhân Việt Nam đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hộinhập quốc tế, xứng đáng là giai cấp lãnh đạo cách mạng Việt Nam trong giaiđoạn hiện nay

Trong suốt tiến trình lịch sử của cách mạng Việt Nam, Đảng ta luônkhẳng định: giai cấp công nhân luôn là động lực chính, là lực lượng lãnh đạocủa cách mạng Việt Nam Mặc dù là đội tiền phong của giai cấp công nhânViệt Nam những kể từ khi ra đời Đảng lại luôn chú trọng tới việc xây dựng

và phát triển giai cấp công nhân và sự phát triển của giai cấp công nhântrong suốt tiến trình cách mạng đã qua càng không thể thiếu vai trò lãnh đạocủa Đảng Lịch sử xây dựng và trưởng thành của giai cấp công nhân ViệtNam trong các giai đoạn cách mạng đã qua, đặc biệt trong tiến trình đổi mớihiện nay đã chứng minh điều đó

Ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc, vừa mới lớn lên đã tiếp thu chủnghĩa Mác - Lênin, hệ tư tưởng của giai cấp công nhân quốc tế, nhanh chóngtrở thành lực lượng chính trị tự giác thống nhất, được Chủ tịch Hồ Chí Minhgiáo dục, đã sớm giác ngộ, mục tiêu, lý tưởng chân lý của thời đại: độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân Việt Nam luôn luôn có tinhthần và bản chất cách mạng triệt để Trong thời gian chiến tranh thế giới thứnhất kết thúc trở đi, do ảnh hưởng sâu sắc của cách mạng Tháng Mười Nganăm 1917 và sự truyền bá Chủ nghĩa Mác - Lênin vào phong trào công nhânViệt Nam đã có bước chuyển biến sâu sắc về chất Giai cấp công nhân đã

từng bước giác ngộ về mình, về địa vị, vai trò của mình trong xã hội, trongcách mạng Việt Nam và ngày càng tiến tới sự tự giác Sự ra đời của Cônghội đỏ Bắc Kỳ (28/7/1929) và Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930) là mốclịch sử đánh dấu bước phát triển mới về chất của giai cấp công nhân ViệtNam: từ sự tự phát lên sự tự giác.

Từ đây, giai cấp công nhân Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộngsản Việt Nam - đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu, lãnh tụ chính trị củagiai cấp công nhân - đã không ngừng vươn lên và phát triển mọi mặt, từngbước giác ngộ và thực hiện hoá sứ mệnh lịch sử vẻ vang của mình Và cũng

từ đây giai cấp công nhân Việt Nam thông qua Đảng Cộng sản Việt Nam bước lên vũ đài chính trị nắm quyền lãnh đạo cách mạng Việt Nam Cao tràocách mạng năm 1930-1931 mà đỉnh cao là Xô Viết Nghệ Tĩnh và cao tràocách mạng dân chủ 1936-1939 chứng tỏ sự trưởng thành nhanh chóng vượtbậc của giai cấp công nhân Việt Nam về mặt chính trị, về ý thức giai cấp, vềtinh thần đoàn kết, tính kỷ luật trong đấu tranh cách mạng Với thắng lợi củacách mạng Tháng Tám năm 1945, không những mở ra một kỷ nguyên mớicho lịch sử dân tộc, cho cách mạng thế giới mà còn là dấu mốc đưa giai cấpcông nhân và nhân dân lao động từ địa vị của người dân mất nước, người laođộng làm thuê lên địa vị người làm chủ của đất nước Sự thành công củacuộc cách mạng Tháng Tám 1945 cũng chứng tỏ vai trò lãnh đạo không thếthay thế của giai cấp công nhân Việt Nam thông qua đội tiền phong củamình là Đảng Cộng sản Việt Nam đối với cuộc cách mạng mới ở Việt Nam.Lịch sử cách mạng Việt Nam hiện đại đã trao cho giai cấp công nhân ViệtNam vai trò sứ mệnh lịch sử ấy và giai cấp công nhân Việt Nam đã hoànthành xuất sắc sứ mệnh lịch sử của mình trong giai đoạn cách mạng này.Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Chỉ có giai cấp công nhân làdũng cảm nhất cách mạng nhất, luôn luôn đương đầu với bọn đế quốc thựcdân Với lý luận cách mạng tiên phong và kinh nghiệm của phong trào vôsản quốc tế, giai cấp công nhân ta đã tỏ ra là người lãnh đạo xứng đáng nhất

-và đáng tin cậy nhất của nhân dân Việt Nam”2

Tuy nhiên, trong bối cảnh mới hiện nay gắn liền với quá trình đổi mớithực hiện quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập ngày càng sâurộng vào nền kinh tế quốc tế, giai cấp công nhân Việt Nam đang có sự biếnđổi to lớn cả về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ Nghị quyết Hội nghịBan chấp hành Trung ương lần thứ Sáu (Khóa X) khẳng định: đội ngũ côngnhân Việt Nam là một lực lượng xã hội to lớn, đang phát triển "bao gồmnhững người lao động chân tay và trí óc, làm công và hưởng lương trong cácloại hình sản xuất kinh doanh và dịch vụ công nghiệp, hoặc sản xuất kinhdoanh và dịch vụ có tính chất công nghiệp"3; thuộc các doanh nghiệp nhà

nước, hợp tác xã, hay thuộc tư nhân, hợp tác đầu tư với nước ngoài Họ hìnhthành giai cấp thống nhất đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, thôngqua Đảng Cộng sản Việt Nam được vũ trang bằng Chủ nghĩa Mác - Lênin và

tư tưởng Hồ Chí Minh đang lãnh đạo công cuộc đổi mới và phát triển đấtnước

Theo số liệu thống kê của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, tính đếnhết năm 2010, tổng số công nhân nước ta ước tính có khoảng 12,6 triệungười4, bao gồm số công nhân đang làm việc trong các doanh nghiệp thuộccác thành phần kinh tế (doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp của tư nhân

và tập thể, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài); số công nhân làm việctrong các hộ sản xuất kinh doanh cá thể (trong lĩnh vực công nghiệp hoặc cótính chất công nghiệp); số lao động Việt Nam đang làm việc theo hợp đồng

ở nước ngoài (chủ yếu làm việc trong các doanh nghiệp); số lao động chântay trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể

Sau gần 30 năm đổi mới, giai cấp công nhân nước ta đã có nhữngchuyển biến quan trọng, đang tiếp tục phát huy vai trò là giai cấp lãnh đạocách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấptiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầutrong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tếquốc tế, lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấpnông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng; đóng góp trực tiếp

to lớn vào sự phát triển của đất nước Về mặt sản xuất, giai cấp công nhân làlực lượng cơ bản, chủ yếu, có vai trò to lớn trong nền kinh tế quốc dân Mặc

dù về số lượng giai cấp công nhân ở nước ta chiếm tỷ lệ không lớn trongtổng số dân cư (chiếm tỷ lệ 11% dân số và 21% lực lượng lao động xã hội)nhưng nắm giữ những cơ sở vật chất và các phương tiện sản xuất hiện đạinhất của xã hội, quyết định phương hướng phát triển chủ yếu của nền kinh

tế Giai cấp công nhân là lực lượng lao động đóng góp nhiều nhất vào ngânsách nhà nước Hằng năm giai cấp công nhân "đóng góp hơn 60% tổng sảnphẩm xã hội và 70% ngân sách nhà nước"5

Tuy nhiên, trong điều kiện mới hiện nay bên cạnh những thành tựu thìgiai cấp công nhân ở nước ta hiện nay còn bộc lộ những hạn chế, đó là:

- Sự phát triển của giai cấp công nhân chưa đáp ứng được yêu cầu về sốlượng, cơ cấu và trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp của sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế, quốc tế Có thống

kê của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam năm 2009, trình độ chuyên môncủa công nhân Việt Nam tại các doanh nghiệp trong các thành phần kinh tế