SKKN mầm non: MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÀM QUEN VỚI CHỮ CÁI CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 6 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA THÁI

Như chúng ta đã biết, cho trẻ mầm non làm quen với chữ cái là một nhiệm vụ hết sức quan trọng và cần thiết, nó giúp trẻ nhận biết thế giới xung quanh, giúp trẻ giao tiếp với mọi người, cung cấp vốn từ và mở rộng mối quan hệ giữa ngôn ngữ nói với ngôn ngữ viết. Cho trẻ làm quen với chữ cái là chuẩn bị các kỹ năng tiền biết đọc, biết viết cho trẻ. Đây chính là một trong các lĩnh vực chuyên biệt cần phải chuẩn bị cho trẻ trước khi vào lớp một. Ngoài ra cho trẻ làm quen chữ viết không ngừng có ý nghĩa và tác dụng to lớn trong giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ về mọi mặt, như: trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ.

Trang 1

MỤC LỤC

1 Khảo sát kỹ năng nghe - nói - đọc - viết của trẻ 4

2 Tạo môi trường cho trẻ làm quen với chữ cái 5

2.3 Tạo môi trường chữ viết qua các ký hiệu của trẻ 9

3 Tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái có ứng dụng công

nghệ thông tin

9

3.2 Tổ chức trò chơi cho trẻ làm quen với chữ cái 11

3.3 Cho trẻ tập tô chữ cái qua hình ảnh trên máy vi tính qua chữ cái

5 Làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ hoạt động làm quen với chữ cái 17

6 Kết hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc giúp trẻ làm quen

với chữ cái

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Như chúng ta đã biết, cho trẻ mầm non làm quen với chữ cái là một nhiệmvụ hết sức quan trọng và cần thiết, nó giúp trẻ nhận biết thế giới xung quanh,giúp trẻ giao tiếp với mọi người, cung cấp vốn từ và mở rộng mối quan hệ giữa

Trang 2

ngôn ngữ nói với ngôn ngữ viết Cho trẻ làm quen với chữ cái là chuẩn bị các kỹnăng tiền biết đọc, biết viết cho trẻ Đây chính là một trong các lĩnh vực chuyênbiệt cần phải chuẩn bị cho trẻ trước khi vào lớp một Ngoài ra cho trẻ làm quenchữ viết không ngừng có ý nghĩa và tác dụng to lớn trong giáo dục nhằm pháttriển toàn diện cho trẻ về mọi mặt, như: trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ

Mặt khác, cho trẻ làm quen chữ viết còn là tiền đề vững chắc giúp trẻ mẫugiáo 5 – 6 tuổi bước vào trường tiểu học với một tâm thế tự tin, vững vàng, bởichữ cái là một phương tiện đặc biệt không thể thiếu được ở Trường Tiểu học

Chính vì vậy, từ khi đứa trẻ bắt đầu biết đọc và viết thì ngôn ngữ nói vàngôn ngữ viết hoà làm một Chúng ta phải quan niệm rằng bất cứ một biểu hiệnnào của ngôn ngữ viết cũng liên quan chặt chẽ với khả năng ngôn ngữ nói, vàbất cứ một bài tập nào về ngôn ngữ viết cũng có thể sử dụng vào sự phát triểncủa ngôn ngữ nói Ngôn ngữ sẽ phát triển một cách tự nhiên nếu như điều kiệnxung quanh thuận lợi, có sự tác động về phương pháp, hình thức của con người.Đặc biệt là trẻ Mẫu giáo lớn – lứa tuổi bắt đầu làm quen chữ viết– mà làm quenchữ cái là một trong những nội dung quan trọng của việc làm quen với chữ viết

Tuy nhiên, việc tổ chức cho trẻ 5 – 6 tuổi làm quen với chữ cái ở trườngmầm non là một hoạt động khó, đòi hỏi sự tập trung cao độ của trẻ cũng như sựsáng tạo của giáo viên khi tổ chức hoạt động Chính vì vậy, giáo viên phải tíchcực tìm tòi, nghiên cứu vừa đảm bảo tính vừa sức, vừa gây được hứng thú chotrẻ khi tham gia hoạt động Nhận thức được tầm quan trọng cũng như khó khăntrong quá trình tổ chức hoạt động đã làm tôi băn khoăn suy nghĩ, làm thế nào đểtrẻ nhận biết, thuộc nhanh và khắc sâu 29 chữ cái? Tôi đã mạnh dạn chọn đề tài

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen chữ cái cho trẻ Mẫu giáo

5-6 tuổi tại trường Mầm non Nga Thái” với mong muốn đưa những hình thức

mới lạ, hấp dẫn tới trẻ, để trẻ làm quen với chữ cái một cách dễ dàng và hiệuquả

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Tôi tiến hành nghiên cứu các hoạt động cho trẻ 5 - 6 tuổi làm quen vớichữ cái, với mục đích tìm ra 1 số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng làm quenvới chữ cái cho trẻ mẫu giáo lớn tại trường Mầm non Nga Thái

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Trẻ Mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại trường Mầm non Nga Thái

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực hiện đề tài này tôi đã sử dụng các phương pháp như sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Tìm hiểu mọi thôngtin có liên quan đến đề tài để nắm chắc kiến thức giúp trẻ 5 – 6 tuổi làm quenvới chữ cái đạt hiệu quả

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Phương pháp trao đổi gợi mở đàm thoại

- Phương pháp thực hành trải nghiệm

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu

B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Trang 3

I CƠ SỞ LÝ LUẬN.

Ở trường Mầm non, trẻ được làm quen với 29 chữ cái của Tiếng việt Từ

đó trẻ nhận biết mặt chữ, phát âm đúng chữ cái, nghe phát âm tìm được chữ cái,nhìn vào chữ cái đọc được âm tương ứng Ngoài ra, trẻ còn được đọc 1 số câuthơ, ca dao, đồng dao có chứa âm của chữ cái nhằm hoàn thiện bộ máy phát âmvà khả năng ngôn ngữ mạch lạc, biểu cảm, nói đúng ngữ âm Tiếng việt

Ngoài ra, hoạt động làm quen với chữ cái còn giúp trẻ biết cầm bút, ngồiđúng tư thế khi tô, viết Do đó, việc cho trẻ làm quen với chữ cái là 1 hoạt độngrất quan trọng trong chương trình giáo dục trẻ 5 - 6 tuổi Hoạt động này khôngchỉ giúp hình thành những cơ sở ban đầu của kỹ năng nói tiếng mẹ đẻ mà còngiúp trẻ có những hiểu biết và kĩ năng cơ bản, hỗ trợ trực tiếp và tích cực cho bộmôn Tiếng việt ở trường Tiểu học Vì vậy có thể nói việc hướng dẫn trẻ mẫugiáo 5 - 6 tuổi làm quen với chữ cái là cơ hội tốt để chuẩn bị hành trang vữngchắc giúp trẻ bước vào lớp 1 thuận lợi

Qua thực tế đơn vị tôi đang công tác, trong những năm vừa qua tôi đã cốgắng và tìm ra biện pháp để bồi dưỡng và trang bị các kiến thức để tự sưu tầm,cải biên một số trò chơi, tìm tòi thêm ở tài liệu, tập san giúp phát huy được tínhtích cực của trẻ

Ngôn ngữ là một trong những nội dung cơ bản để giúp trẻ phát triển toàndiện Tuy vậy những nội dung này chưa đem lại kết quả cao, chưa phát huy ở trẻtính tích cực sáng tạo Trẻ còn thụ động trong các hoạt động, chưa mạnh dạn tựtin, các tiết dạy chưa đem lại hiệu quả cao

II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ

1.Thuận lợi:

- Trường mầm non Nga Thái là trường chuẩn quốc gia mức độ I, với cơ sởvật chất được trang bị đầy đủ, khoa học phục vụ cho chương trình chăm sóc giáodục trẻ Ban giám hiệu nhà trường luôn sát sao quan tâm bồi dưỡng về năng lựccũng như dự giờ góp ý

- Hầu hết trẻ ở độ tuổi 5 tuổi nói riêng và cháu mẫu giáo nói chung đều hứngthú với các hoạt động chơi giao tiếp và thích được làm người lớn Các cháu hamhiểu biết có nề nếp thói quen trong học tập

- Các bậc phụ huynh luôn quan tâm đến việc học của con em, ủng hộnhiệt tình về tinh thần cũng như ủng hộ các nguyên vật liệu phế thải để làm đồchơi cho các cháu

- Bản thân là giáo viên trẻ có trình độ Đại học, luôn tìm tòi, nghiên cứu tàiliệu sách báo để tìm ra các biện pháp gây hứng thú cho trẻ giúp trẻ tiếp thu bàimột cách nhanh nhất Thường xuyên tham gia, dự giờ của các bạn đồng nghiệptrong khi thao giảng, trong các đợt tập huấn chuyên môn, trong các hội thi giáoviên giỏi cấp huyện, có lòng yêu nghề mến trẻ luôn coi trẻ như con em mình

2 Khó khăn

- Do khả năng tiếp thu của trẻ không đồng đều ảnh hưởng đến chất lượnghọc của trẻ

Trang 4

- Trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi đã đầu tư nhưng còn ít, chưa đa dạng vềchủng loại, chưa đáp ứng được nhu cầu của trẻ.

- 100% phụ huynh học sinh ở nông thôn, cuộc sống còn gặp nhiều khókhăn nên việc đóng góp, ủng hộ còn nhiều hạn chế

- Một số trẻ ở lớp là từ nơi khác chuyển đến nên chưa qua mẫu giáo nhỡ,dẫn đến việc rèn trẻ gặp nhiều khó khăn

- Một số trẻ quá hiếu động nên cũng ảnh hưởng tới việc học tập như cháuGiang, cháu Duy Anh, …

- Đồ dùng và môi trường học còn chưa phong phú, đa dạng…

- Một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến trẻ, chưa hiểu được tầmquan trọng của bộ môn nên chưa phối hợp với nhà trường để dạy trẻ

3 Kết quả thực trạng:

Tiến hành đề tài này tôi thực hiện trên 34 trẻ mẫu giáo lớn, trong đó có 20trẻ đã qua học lớp mẫu giáo nhỡ, số trẻ phát âm và nhận dạng chữ cái kém, nóingọng, nói lắp, chưa có kỹ năng tô Xuất phát từ những thực tế trên tôi đã khảosát về khả năng phát âm nhận dạng chữ cái và kỹ năng tô của trẻ được thể hiện

qua bảng sau:( Tháng 9 năm 2015)

TT Nội dung khảo sát được khảo Số cháu

sát

Kết quả đạt được

Số cháu Tỉ lệ% Số cháu Tỉ lệ %

1 Trẻ nhận biết và nhận

dạng chữ cái

2

Trẻ biết so sánh chữ cái

trong nhóm theo từng cặp.

Từ kết quả trên tôi băn khoăn trăn trở muốn tìm ra cách để giải quyết vấn

đề vì làm quen với chữ cái là một nội dung quan trọng giúp trẻ chuẩn bị vào lớp

1 mà đây lại là một hoạt động tương đối khó với trẻ Vì vậy tôi đã suy nghĩ vàtìm ra một số giải pháp như sau:

III GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THƯC HIỆN

1 Khảo sát kỹ năng nghe - nói - đọc - viết của trẻ.

Đây là bước đầu tiên nhằm xác định tình trạng của trẻ để giáo viên nắmđược kỹ năng nghe, nói, đọc, viết của trẻ để từ đó có biện pháp thay đổi phù

Trang 5

hợp Chính vì vậy, ngay từ đầu năm học, tôi đã tiến hành khảo sát trẻ và thôngqua các bài tập để từ đó đánh giá và có sự tác động đúng với từng trẻ.

Quá trình khảo sát qua các hoạt động chung: ( kể chuyện, đọc thơ, hátmúa…) và qua các hoạt động hàng ngày: ( hoạt động góc, hoạt động chiều…) đểtừ đó đánh giá từng trẻ theo các kỹ năng:

+ Kỹ năng nghe: Trẻ nghe được các âm thanh, ngữ điệu giọng nói khác

nhau Độ to, nhỏ, nhanh, chậm của giọng nói, giọng đọc, các từ khái quát, từ tráinghĩa Nghe hiểu thơ, ca dao, đồng dao, tục ngữ phù hợp với trẻ Nghe và làmtheo từ 2 lời chỉ dẫn liên tiếp nhau trở nên…

Ví dụ: Ở chủ đề Gia đình, khi dạy truyện “ Ba cô gái”, cô kể diễn cảm:

Giọng của Bà mẹ thì trầm, ấm Giọng của Chị Cả, Chị Hai thì đanh đá lanh lảnh.Giọng Sóc con nhanh nhảu còn giọng của cô Út thì điềm đạm hồn hậu Sau đóhỏi và cho trẻ nhắc lại giọng điệu của các nhân vật Tôi thấy có cháu nhắc lạiđược, cũng có cháu nhắc lại được một phần và cũng có cháu không nhắc lạiđược giọng của một nhân vật Từ đó tôi biết được mức khả năng nghe của trẻ đạtđược đến đâu khi cảm nhận nội dung câu chuyện

Hay trong giờ hoạt động góc – Chủ đề: Trường mầm non Tôi yêu cầu 3 trẻđến góc bán hàng mua cho tôi 3 quyển vở, 2 cái bút và kiểm tra lại kết quả xemmức độ nghi nhớ của trẻ như thế nào để rèn luyện khả năng nghe hiểu lời nóicủa trẻ Kết quả: 1 cháu thực hiện đúng yêu cầu, 1 cháu lấy được 3 quyển vở 1cái bút và 1 cháu lấy được 2 quyển vở, 2 cái bút

+ Kỹ năng nói: Trẻ có nói lắp, nói ngọng không? Trẻ có nói đủ câu, nói

mạch lạc không? Trẻ biết bày tỏ tình cảm, nhu cầu và kinh nghiệm của bản thânrõ ràng, để hiểu bằng các câu đơn, câu ghép khác nhau Biết trả lời các câu hỏi

về nguyên nhân, so sánh: Tại sao? Có gì giống nhau? Có gì khác nhau? Do đâumà có? Đặt các câu hỏi: Tại sao? Như thế nào? Làm gì? Sử dụng các từ biểucảm, có hình ảnh Tự tin khi giao tiếp Nói và thể hiện, cử chỉ, điệu bộ, nét mặtphù hợp với yêu cầu, hoàn cảnh giao tiếp Đọc thơ, ca dao, đồng dao Kể lại sựviệc 1 cách mạch lạc, rõ ràng, diễn cảm Kể lại truyện đã được nghe 1 cách rõràng, diễn cảm Kể chuyện sáng tạo theo đồ vật, theo tranh, theo chủ đề, theokinh nghiệm bản thân

Ví dụ: Trong giờ đón trẻ, khi tôi đón cháu vào lớp tôi hỏi trẻ: Hôm nay ai

đưa con đi học? Trong gia đình, con thương ai nhất? con có yêu cô giáokhông? … từ đó rèn kỹ năng nói cho trẻ

Trong giờ hoạt động LQVCC e – ê Chủ đề Gia đình Tôi đã hỏi trẻ: Cáccon có nhận xét gì về chữ e? Có trẻ nghe và trả lời đúng, rõ ràng, mạch lạc vềcấu tạo của chữ e, cũng có trẻ không nghe được, không trả lời được câu hỏi của

cô Lúc này tôi sẽ cho cháu đó đọc nhiều hơn và học ở mọi lúc, mọi nơi

+ Kỹ năng đọc: Trẻ biết cách giở sách, biết đọc từ trái sang phải, từ trên

xuống dưới? biết kể lại chuyện không? Có biết đọc thuộc bài thơ không? Tư thếngồi đọc ngay ngắn, đọc ngắt nghỉ sau các dấu: Phân biệt phần mở đầu, kết thúccủa sách, đọc truyện qua các tranh vẽ, giữ gìn, bảo quản sách cẩn thận

Trang 6

Ví dụ: Trong giờ hoạt động Tạo hình cho trẻ vẽ chân dung bạn trai chủ đề

Bản thân, tôi yêu cầu trẻ dở vở đúng trang số 5 nhưng cũng có cháu dở đúngtheo thứ tự, nhưng ngược lại cũng có cháu dở không đúng Lúc này tôi hướngdẫn để trẻ biết cách giở vở lật từng trang, biết từ trên xuống dưới Từ đó tôi cóphương pháp rèn luyện cho trẻ

+ Kỹ năng viết: Trẻ có biết cầm bút đúng cách không? Biết tô trùng khớp

lên các nét không? Tư thế ngồi viết ngay ngắn, làm quen với cách viết Tiếngviệt: hướng viết từ trái sang phải, từ dòng trên xuống dòng dưới, hướng viết củacác nét chữ

Ví dụ: Chủ đề: Trường mầm non đề tài: Tập tô chữ cái: O,Ô,Ơ Tôi hỏi trẻ

cách cầm bút, tư thế ngồi, cách viết Đây là nhóm chữ cái đầu tiên nên phần lớntrẻ chưa nhận biết được, vì vậy khi hướng dẫn trẻ viết tôi vừa viết vừa hỏi trẻ đểcung cấp kiến thức và khắc sâu bài học cho trẻ như: ( Khi tô, viết, các con phảicầm bút bằng tay nào? Cầm bút bằng mấy đầu ngón tay? (3 đầu ngón tay ) Khi

tô chữ các con phải ngồi như thế nào? (ngồi đúng tư thế, lưng thẳng, đầu khôngcúi sát xuống bàn) Khi tô thì các con phải tô từ đâu trước, và tô như thế nào?(Tô từ trên xuống dưới, từ trái qua phải, tô trùng khít)… nếu trẻ không trả lờiđược tôi hướng dẫn lại cho trẻ Từ đó tôi có biện pháp dạy cho từng đối tượngtrẻ

* Kết quả: Qua khảo sát tôi thấy: Với kỹ năng nghe và hiểu người khác

nói, nghe và làm theo Nghe hiểu nội dung truyện kể, truyện đọc phù hợp vớitrẻ, biết liên hệ với bản thân, kỹ năng nói thì trẻ nói mạch lạc rõ ràng, không nóilắp – nói ngọng, kỹ năng viết của trẻ không đồng đều có cháu giỏi về mặt nàynhưng lại yếu về mặt khác Từ đó tôi có phương pháp dạy khác nhau với từngđối tượng trẻ

2 Tạo môi trường cho trẻ làm quen với chữ cái

Có thể nói, đối với trẻ mầm non Thời gian tham gia các hoạt động giáo dụctrong lớp chiếm phần lớn trong ngày Chính vì vậy, tôi đã tận dụng các khônggian trong lớp để trẻ được làm quen với chữ cái ở mọi lúc, mọi nơi trong vàngoài lớp học Nhưng làm thế nào để tạo ra môi trường mang tính thẩm mỹ, thuhút được sự quan sát, tìm tòi của trẻ? Điều đó đã thôi thúc tôi không ngừngnghiên cứu, tìm tòi để xây dựng môi trường cho trẻ làm quen với chữ cái mà tôicho rằng nó đã đem lại hiệu quả khá tốt

2.1 Xây dựng góc mở cho trẻ làm quen chữ cái:

Để ôn luyện và khắc sâu kiến thức cho trẻ trong giờ hoạt động có chủ định,

tôi xây dựng góc mở “Chữ cái bé yêu”

Ở góc này tôi lấy hình ảnh 2 con kiến đang khiêng quả, trang trí bảng găm

bằng các hình bông hoa để tạo thành góc mở: “Chữ cái bé yêu”, tôi chia quả ra

làm 4 phần tương ứng với các nội dung: Chữ cái bé học, số nét, hình ảnh, từtương ứng Tôi chuẩn bị các lô tô có hình ảnh đẹp kèm từ tương ứng với hìnhảnh ở phía dưới, các thẻ chữ cái, thẻ số, Vào giờ hoạt động góc khi trẻ về gócchơi tôi hướng dẫn trẻ để trẻ được chơi cá nhân Tương ứng với mỗi chủ đề tôichọn các hình ảnh phù hợp lô tô có chữ vừa phải, dễ nhận biết

Trang 7

Ví dụ: Ở chủ đề: “Thế giới thực vật” sau khi cho làm quen với chữ b, d, đ

ở hoạt động có chủ định đến giờ hoạt động góc tôi cho trẻ chơi ở góc mở “Chữ cái bé yêu”, tôi hỏi trẻ: Hôm nay các con được làm quen với chữ cái gì? Tôi

hướng cho trẻ chọn chữ cái đã học, chữ cái đó có mấy nét, trẻ sẽ lấy thẻ số và

gắn lên Như trẻ chọn chữ d, có 2 nét trẻ sẽ lấy số 2 gắn lên Cho trẻ chọn lô tô

có hình ảnh các loại rau củ quả như: quả đu đủ, quả dứa, rau cải bắp, và có từ

ở dưới hình ảnh, trẻ lấy các chữ cái tương ứng với từ và gắn lên phần ghép từ

Trẻ chọn hình ảnh “quả dứa”, trẻ sẽ chọn các chữ cái: q, u, ư, a để ghép thành từ tương ứng Tương tự chữ đ, có 3 nét, với hình ảnh quả đu đủ trẻ sẽ chọn các

chữ: q, u, đ để ghép từ tương ứng

(Hình ảnh: Bé gắn chữ cái theo tranh) 2.2 Tạo môi trường chữ cái trong các góc hoạt động.

Góc hoạt động đối với trẻ mầm non là nơi trẻ thường xuyên được tham giahoạt động nhóm Vì vậy, các góc chơi luôn được tôi trang trí hấp dẫn, phù hợp.Đặc biệt là góc sách truyện và góc chữ cái Để trẻ nhận biết đầy đủ các kiểu chữcái, tôi thay đổi thường xuyên 4 kiểu chữ khác nhau ( viết thường, viết hoa, inthường, in hoa ) Bên cạnh đó tôi còn sưu tầm những bộ tranh truyện, tạp chí,họa báo, với nhiều hình ảnh đẹp có các chữ cái to kèm theo chủ đề phù hợp cáchoạt động trong từng chủ đề Về sách truyện tôi sưu tầm các loại truyện cổ tích,truyện dân gian, truyện kể theo tranh, kể chuyện sáng tạo, bàn cờ chữ cái, bảngchữ cái, lô tô chữ cái, tranh kèm nội dung theo chủ đề

Ngoài ra, tôi còn dành không gian cho việc trưng bày các sản phẩm của trẻ.Luôn dành các mảng tường mở với các bài tập sáng tạo, tái tạo để cho trẻ đượclàm các bài tập theo khả năng, sở thích của mình, trẻ tự in, tô vẽ các chữ đã học,được tự ghi tên mình, tự vẽ các câu chuyện theo trí tưởng tượng sáng tạo và kểcho các bạn nghe

Việc tạo môi trường trong lớp tôi bám sát nội dung giáo dục của các chủ

đề, tạo điều kiện cho giáo viên trong việc tận dụng môi trường để tổ chức cáchoạt động giáo dục trẻ Tôi sử dụng chữ phù hợp với trẻ trong các bảng biểu

Trang 8

xung quanh lớp như: Bảng bé ngoan, Lịch vệ sinh, hay Mạng nội dung, Mạnghoạt động Mảng chủ đề tôi chọn hình ảnh phù hợp có diện tích rộng cho trẻhoạt động theo từng nhánh có chữ tương ứng với hình ảnh Ở các góc kháctrong lớp tôi cũng có tên góc phù hợp theo từng chủ đề cũng như nội dung chơi,các góc mở cho trẻ hoạt động tôi đều có những hình ảnh có chữ phía dưới đểgiúp trẻ được tiếp xúc với chữ cái ở xung quanh lớp

Ví dụ: Chủ đề “Gia đình” góc đóng vai tôi lấy tên là: “Bé tập là người lớn” và được trang trí bằng các hình ảnh người đầu bếp và các món ăn, các

nhóm chất các dụng cụ trong nhà bếp kèm theo tên gọi vừa làm nổi bật góc chơivừa tạo ấn tượng nhằm khơi gợi và khả năng quan sát của trẻ; góc nghệ thuật tôi

lấy tên là: “Gia đình tài tử”; góc âm nhạc tôi lấy tên là: “Những nốt nhạc vui”,

được trang trí bởi các dụng cụ âm nhạc như: bộ trống và ở dưới bộ trống có từbộ trống cũng chứa những chữ cái mà trẻ đã học, hoặc tên mỗi dụng cụ âm nhạckhác đều có tên của dụng cụ đó được đánh bằng các chữ cái in thường để trẻ gọitên và làm quen với chữ cái… Đồ dùng, sản phẩm trong các góc chơi cũng đượctôi gắn tên gọi riêng để trẻ nhận biết và làm quen với chữ cái

Ví dụ: Góc phân vai: “ Trò chơi nấu ăn” được gắn các hình ảnh kèm theo

tạo thành một quy trình chế biến Qua đó trẻ được làm quen với các chữ cái theotranh

( Hình ảnh: Trang trí góc bé tập làm người lớn )

Hay ở góc Khám phá khoa học: Cho trẻ làm quen với nhóm chữ cái đã họcvà giới thiệu nhóm chữ sắp học đều được tôi trang trí hấp dẫn bằng những bứctranh, những hình ảnh kèm từ

Góc sách truyện được sắp xếp gọn gàng với những bức tranh thơ, tranhtruyện kèm nội dung, sách truyện, truyện tranh để cho trẻ xem và luyện tập.cạnh các góc khác đồ dùng, đồ chơi của trẻ đều có dán nhãn để trẻ dần hìnhthành được mối liên hệ giữa lời nói và chữ viết

Trang 9

Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với chữ cái a ă â trong chủ đề Gia đình, tôi cho

trẻ ôn luyện bằng cách yêu cầu trẻ tìm chữ cái a,ă,â trong các từ chỉ tên đồ vậttrong lớp như: Chữ â trong từ “cái ấm”, chữ ă trong từ “khăn mặt”…

Các tên góc được gắn vừa tầm mắt với trẻ để trẻ dễ nhìn và dễ đọc cácchữ cái có trong tên góc Không gian trong các góc hoạt động cần phải đượcchăm chút và thường xuyên thay đổi về hình ảnh cũng như tên gọi để phù hợpvới chủ đề không để từ đầu năm đến cuối năm

Ví dụ: Trong chủ đề: “ Bản thân” tôi đặt tên gọi cho góc là “ Bé học chữ cái” Nhưng sang chủ đề “ Thế giới thực vật” tôi lại đổi tên là “ Thư viện của các loài hoa” Đồng thời các hình ảnh cũng được thay đổi phù hợp với chủ đề.

( Hình ảnh: Tạo môi trường chữ cái trong các góc hoạt động )

Khi tổ chức cho trẻ hoạt động trong các góc, để giúp trẻ nhận biết và làmquen với các chữ cái giáo viên cần phải quan sát hướng dẫn, gợi mở và tham giachơi cùng trẻ để trải nắm được các đặc điểm cơ bản của bài học: Cách mở sách,lật trang, xem sách Cách đọc một trang sách: đọc từ trái sang phải, đọc từ trên

Trang 10

xuống dưới; biết cách tô, nối các từ còn thiếu trong tranh mà trong hoạt độnghọc trẻ chưa hoàn thành.

2.3 Tạo môi trường chữ viết qua các ký hiệu của trẻ:

Bên cạnh đó tôi còn sử dụng chữ cái làm ký hiệu các đồ dùng cá nhân củatrẻ như: khăn, cốc, ghế, díp đánh răng, gối hay đồ dùng học tập: hộp bút, sách ,vở Tất cả các đồ dùng của trẻ tôi chỉ sử dụng 1 kí hiệu Điều này có tác dụnggiúp trẻ được tiếp xúc với chữ cái ở mọi thời điểm, trẻ dễ nhớ chữ cái đồng thờinhớ đồ dùng của mình từ đó mà trẻ có ý thức giữ gìn đồ dùng của mình

Ví dụ: Tôi đã gắn kí hiệu riêng cho trẻ bằng các chữ cái ở nơi để đồ dùng cá

nhân của trẻ Hằng ngày, khi lấy hoặc cất đồ dùng trẻ sẽ được nhìn và biết đó làchữ cái gì…Từ đó, trẻ bắt chước và sao chép lại các chữ cái của mình cũng nhưcủa bạn Hay cốc uống nước, khăn mặt của trẻ cũng đều được tôi đánh ký hiệu làcác chữ cái

2.4 Tạo môi trường chữ cái ngoài lớp học:

Môi trường ngoài lớp học như: Băng từ, tranh tuyên truyền, cây cối, đồchơi ngoài trời, khẩu hiệu, tên các câu chuyện có gắn các chữ cái cũng là điềukiện cho trẻ được củng cố, khắc sâu về chữ viết và mở rộng vốn từ

Ví dụ: Các cây ở sân trường, góc thiên nhiên, vườn cổ tích… đều được gắn

tên gọi Giúp trẻ nhận biết các chữ cái

Hay: khi trẻ chơi ở góc thiên nhiên tôi giới thiệu các loại cây và phát âmchữ cái bắt đầu trong tên cây, hoặc chữ cãi đã học, đếm số chữ cái

*Kết quả: Tôi đã tạo ra môi trường chữ cái phong phú, hấp dẫn, thẩm mỹ, cho trẻ 96% trẻ hứng thú khi hoạt động, nhận biết và phát âm chữ cái một cách

3.1 Cho trẻ làm quen với chữ cái.

Khi tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái tôi luôn chú ý đến khảnăng của từng trẻ, cho trẻ làm quen với 2 - 3 chữ cái mới (theo nhóm chữ) trongmỗi hoạt động học sau đó tổ chức các hoạt động ôn luyện các nhóm chữ đó dướihình thức trò chơi

Ví dụ: Đề tài: Làm quen chữ cái v, r - Chủ đề “Thế giới động vật” tôi đã

tổ chức cho trẻ làm quen với chữ cái bằng giáo án điện tử như sau:

* Hoạt động 1: Trước tiên tôi tạo 1 slide có hình ảnh về đàn vịt bơi sau đó

trò chuyện với trẻ về các con vật mà trẻ biết

Trang 11

- Cho trẻ ngồi xúm xít bên cô, hướng trẻ nhìn lên màn hình và hỏi trẻ:

“Đây là biểu tượng gì? (con vật) Sau đó đưa ra những câu hỏi về con vật? Trẻ

kể về những con vật mình biết, là những con vật được sống ở đâu?

- Sau đó tôi củng cố lại để trẻ hiểu: “Mỗi con vật đều có 1 môi trường sốngriêng, có những con vật được sống ở dưới nước, có những con vật lại được nuôitrong gia đình….”Tôi giảng cho trẻ hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các con vậtvới nhau thông qua tranh ảnh về con vật trên màn hình Cho trẻ hát những bàihát về các con vật để trẻ hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa các con vật( ví dụ bàihát “Tôm cá cua thi tài…”

* Hoạt động 2: Làm quen với chữ cái v, r tôi sẽ tạo 1 slide có hình ảnh chữ

cái v và r

Tiếp theo, tôi gọi 1 trẻ lên tìm chữ cái gồm có 2 nét xiên, 1 nét xiên trái

-1 nét xiên phải chụm vào nhau ( chữ v) Sau đó tôi tiến hành cho trẻ làm quenvới chữ cái theo trình tự: Bật màn hình cho trẻ làm quen chữ v Cô phát âm mẫuchữ cái v Trẻ phát âm theo lớp, tổ, cá nhân Trẻ nêu nhận xét về cấu tạo chữ.(Chữ v gồm có 2 nét, 1 nét xiên trái - 1 nét xiên phải chụm vào nhau ) Khi trẻmiêu tả về cấu tạo chữ xong, tôi click chuột tạo hiệu ứng để các nét của chữ cái

v lần lượt hiện ra cho trẻ dễ hiểu

+ Củng cố lại cấu tạo chữ cái v và phân tích nét chữ Tôi đã cho lần lượttừng nét chữ xuất hiện theo quy trình viết chữ như: nét xiên trái trước, nét xiênphải xuất hiện sau, 2 nét chụm vào nhau tạo thàn chữ cái v, hoặc phân tích đếnnét nào thì nét đó đổi màu để trẻ dẽ hiểu

+ Giới thiệu thêm chữ cái v in hoa và chữ cái v viết thường: Tôi cho lầnlượt từng nét chữ xuất hiện trên màn hình để trẻ quan sát và phát âm

+ Trẻ nêu nhận xét về điểm giống nhau và khác nhau của 3 chữ cái v theokiểu chữ in thường, in hoa, viết thường( giống nhau ở cách phát âm, khác nhau ởnét chữ) Giới thiệu cách ghép chữ cái v bằng các nét rời, đó là nét xiên trái vàxiên phải trên màn hình: Tôi tạo hiệu ứng để các nét tách rời nhau, sau đó tôigiới thiệu cách ghép hai nét chụm lại để tạo thành chữ v

(Chữ cái r thực hiện tương tự như chữ cái v)

* Hoạt động 3: Sau đó tôi tạo 1 slide có hình ảnh 2 chữ v,r để trẻ so sánh

chữ cái v và chữ cái r Cô đặt câu hỏi: “Chữ cái v và chữ cái r giống nhau ởđiểm nào?” (Đều có hai nét) “Chữ cái v và chữ cái r khác nhau ở điểm nào?”.( Chữ v có 2 nét: 1 nét xiên trái và 1 nét xiên phải Còn chữ r gồm có 1 nét sổthẳng và 1 nét móc nhỏ bên phải trên đầu nét sổ thẳng)

- Khi củng cố lại, tôi đã tạo hiệu ứng để 1 xiên phải của chữ v xuất hiệntrước rồi 1 nét xiên trái của chữ v xuất hiện sau, 2 nét chụm vào nhau tạo thànhchữ cái v Tôi đã làm hiệu ứng cho các chữ cái xuất hiện từ các hướng khácnhau Như vậy trẻ rất dễ nhận biết và cũng rất hứng thú

* Hoạt động 4: Tôi tạo 1 slide có hình ảnh các con vật để trẻ chơi trò chơi

với chữ cái Khi cho trẻ chơi với chữ cái, tôi thường xuyên chọn lọc và tìm tòinhững trò chơi phù hợp với từng nhóm chữ cái Để gây hứng thú cho trẻ, tròchơi mà tôi sử dụng trong các hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái thường

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	8,64 MB