Văn học là một loại hình nghệ thuật mà trẻ được tiếp xúc từ rất sớm. Ngay từ tuổi ấu thơ, các em đã được làm quen với các giai điệu nhẹ nhàng, tha thiết của lời hát ru. Lớn hơn một chút các câu chuyện dân gian, các tác phẩm thơ truyện hiện đại đã gieo vào lòng các em sự mến yêu với thế giới xung quanh, giúp cho các em hiểu về truyền thống lao động, chiến đấu bền bỉ nhưng vô cùng anh dũng của dân tộc. Thơ, truyện cũng dẫn dắt các em đi khắp mọi miền đất nước, giới thiệu cho các em những danh lam thắng cảnh như Đồng Đăng:
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐẶT HỆ THỐNG CÂU HỎI
ĐÀM THOẠI TRONG HOẠT ĐỘNG LÀM QUEN
VỚI THƠ CHO TRẺ MẪU GIÁO 4 – 5 TUỔI
TRƯỜNG MẦM NON NGA HẢI
Người thực hiện: Mai Thị Hà Chức vụ : Giáo viên
Đơn vị công tác : Trường Mầm non Nga Hải SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA NĂM 2016
Trang 2A MỞ ĐẦU
I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Văn học là một loại hình nghệ thuật mà trẻ được tiếp xúc từ rất sớm Ngay
từ tuổi ấu thơ, các em đã được làm quen với các giai điệu nhẹ nhàng, tha thiếtcủa lời hát ru Lớn hơn một chút các câu chuyện dân gian, các tác phẩm thơtruyện hiện đại đã gieo vào lòng các em sự mến yêu với thế giới xung quanh,giúp cho các em hiểu về truyền thống lao động, chiến đấu bền bỉ nhưng vô cùnganh dũng của dân tộc Thơ, truyện cũng dẫn dắt các em đi khắp mọi miền đấtnước, giới thiệu cho các em những danh lam thắng cảnh như Đồng Đăng:
“ Đồng Đăng có phố Kì Lừa
Có nàng Tô Thị có chùa Tam Thanh”
Cùng với việc mở rộng nhận thức về thiên nhiên, văn học còn mở rộngnhận thức cho các em về xã hội Qua đó các em thấy nỗi vất vả, khó nhọc củangười nông dân để làm ra hạt thóc ( Hạt gạo làng ta ), quá trình sản xuất ranhững đồ dùng, đồ chơi ( Cái bát xinh xinh ), truyền thống chống giặc ngoạixâm anh hùng của cha ông ( Sự tích Hồ Gươm, Chú giải phóng quân )
Văn học là một phương tiện giáo dục hiệu nghiệm Hình tượng văn học cósức mạnh lôi cuốn trẻ thơ Nó tác động mạnh mẽ lên tình cảm của các em.Những bài học giáo dục đến với các em một cách tự nhiện không gò bó, khôngmang tính giáo huấn bắt buộc
Khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, đặc biệt là các tác phẩm thơ,việc sử dụng câu hỏi đàm thoại có ý nghĩa quan trọng quyết định hiệu quả dạy
và học thơ ở trường mầm non Giáo viên phải vận dụng hiệu quả các câu hỏiđàm thoại thì mới truyền đạt được giá trị nội dung cũng như giá trị nghệ thuậtcủa tác phẩm đến với trẻ, qua đó trẻ mới có thể cảm thụ sâu sắc được cảm xúc,tình cảm trong bài thơ và hiểu được ý nghĩa tư tưởng của tác phẩm Đến với thơ
ca, trẻ còn được hướng tới những tình cảm cao đẹp trong sáng đằm thắm thiếttha, trẻ còn có được tình yêu thiên nhiên, tình yêu con người và có những phẩmchất đạo đức tốt, nghĩa là việc sử dụng câu hỏi đàm thoại cần được vận dụnghiệu quả khi cho trẻ làm quen với tác phẩm thơ, nó không chỉ nâng cao năng lực
Trang 3cho người dạy, người học mà nó còn thể hiện được giá trị thẩm mỹ của thơ, củatác phẩm văn học.
Thơ đến với trẻ mẫu giáo gián tiếp thông qua vai trò trung gian là ngườilớn Bằng giọng đọc truyền cảm và sự phân tích, giảng giải, trao đổi, gợi mở,giáo viên giúp trẻ hiểu được vẻ đẹp của những vần thơ Có thể thấy rằng vai tròcủa người giáo viên mầm non hết sức quan trọng trên con đường trẻ đến với thơ
và tích luỹ tri thức
Thực trạng trong hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm thơ trong trườngmầm non Nga Hải hiện nay chưa đạt hiệu quả cao do khả năng và kiến thức vềvăn học của giáo viên còn hạn chế, giáo viên chưa biết cách xây dựng câu hỏihợp lý để khai thác đúng và đủ nội dung hoạt động làm quen với thơ của trẻ Vì
vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp đặt hệ thống câu hỏi đàm
thoại trong hoạt động làm quen với thơ cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trường mầm non Nga Hải” để nghiên cứu.
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Tìm hiểu thực trạng sử dụng các câu hỏi đàm thoại khi cho trẻ mẫu giáonhỡ làm quen với Thơ ở trường mầm non Nga Hải; đưa ra “Một số hệ thống câuhỏi đàm thoại khi cho trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi làm quen với Thơ” Từ đó tổng kếtkết quả của hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học nói chung, cũngnhư một số các hoạt động khác nhằm góp phần nâng cao công tác chăm – sócgiáo dục trẻ trong trường mầm non
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Việc sử dụng câu hỏi đàm thoại trong hoạt động làm quen với thơ của trẻ mẫugiáo 4-5 tuổi trường mầm non Nga Hải
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Để hoàn thành nhiệm vụ và đề tài đặt ra Tôi sử dụng một số phương phápnghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu một số đề tài để giảiquyết những vấn đề lý thuyết làm cơ sở lý luận cho đề tài
Trang 4- Phương pháp quan sát: Trong quá trình nghiên cứu, tôi tiến hành quan sátmột số giờ dạy thơ cho trẻ mẫu giáo nhỡ ở trường mầm non Nga Hải, huyệnNga Sơn
- Phương pháp thực nghiệm (là phương pháp chính của đề tài): Việc sửdụng các loại câu hỏi đàm thoại của giáo viên và tiếp nhận trả lời của trẻ khinghe câu hỏi đàm thoại trong hoạt động làm quen với thơ ở tại lớp mẫu giáo nhỡtrường mầm non Nga Hải
- Phương pháp trò chuyện:
+ Trò chuyện với trẻ trước và sau khi nghiên cứu đề tài để thăm dò cảmnhận, nhận thức, hiểu biết và thái độ … của trẻ về các bài thơ trẻ đã được học.+ Trò chuyện với giáo viên để biết được những thuận lợi, khó khăn, những
đề xuất của giáo viên để sử dụng các câu hỏi đàm thoại có hiệu quả tốt tronghoạt động làm quen với thơ của trẻ mẫu giáo
+ Trò chuyện với cha mẹ trẻ về mục đích, ý nghĩa của việc tạo không khívăn chương và chuẩn bị tâm thế cho trẻ để trẻ có thể cảm thụ bài thơ được tốt
- Phương pháp thống kê toán học: đưa ra các tiêu chí đánh giá, nội dung vàcách đánh giá việc sử dụng các câu hỏi đàm thoại trong hoạt động làm quen vớithơ của trẻ mẫu giáo nhỡ trường mầm non Nga Hải
- Phương pháp phân tích tổng hợp: Sau khi phân tích số liệu, đề tài sử dụngphương pháp tổng hợp để rút ra những kết luận cần thiết
B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là làm quen với tác phẩm nghệthuật Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là thực hiện nhiệm vụ trọng tâmcủa ngành học Mầm non đó là lĩnh vực phát triển ngôn ngữ Vậy thế nào là chotrẻ làm quen với tác phẩm văn học? Từ những vẻ đẹp nhỏ nhặt thường ngàytrong cư xử mang tính người mà nảy sinh ra những hành động cao thượng, tínhcách nhân ái vì con người Những tác phẩm văn học cho trẻ Mầm non có ảnhhưởng lớn đến việc giáo dục đến phát triển ngôn ngữ cho trẻ Những hình tượng
Trang 5tươi sáng, những bức tranh giàu chất thơ của thiên nhiên được vẽ lên trong tácphẩm, nhạc điệu của những vần thơ, tính chuẩn xác, biểu cảm của ngôn ngữđược các cháu yêu thích Cảm nhận được vẻ đẹp của ngôn ngữ từ đó trẻ ghi nhớ
và hứng thú đọc và kể lại câu chuyện, bài thơ Vốn từ ngữ tăng lên, ngôn ngữcủa trẻ trở nên phong phú, tích cực Tình yêu ngôn ngữ nghệ thuật của trẻ cầnđược giáo dục ngay từ thời thơ ấu trẻ sẽ mang tình yêu đó đến trường phổ thông
và mai sau các cháu sẽ thêm yêu văn học nước nhà
Trẻ tuổi mẫu giáo đặc biệt là ở tuổi mẫu giáo nhỡ, đây chính là giai đoạnphát triển mạnh của tư duy trực quan hình tượng Do đó ở tuổi này tư duy trựcquan hình tượng phát triển mạnh và chiếm ưu thế Phần lớn trẻ mẫu giáo nhỡ đã
có khả năng suy luận tuy nhiên những kết luận mà trẻ đưa ra còn rất ngây ngô vàngộ nghĩnh Ở giai đoạn này, bước đầu bộc lộ tính nhạy cảm đối với các hiệntượng ngôn ngữ, vì thế tốc độ phát triển ngôn ngữ của trẻ phát triển khá mạnh.Hầu hết trẻ mẫu giáo sử dụng thành thạo tiếng mẹ đẻ trong giao tiếp và sinh hoạthàng ngày
Trẻ nắm vững ngữ âm, ngữ điệu khi sử dụng tiếng mẹ đẻ Trẻ mẫu giáonhỡ đã biết sử dụng ngữ điệu một cách phù hợp với nội dung giao tiếp Trẻ biếtdùng ngữ điệu êm ái để biểu thị tình cảm yêu thương trìu mến Ngược lại khigiận dữ trẻ lại dùng ngữ điệu thô và mạnh Khả năng này khi nghe trẻ đọc thơcho người khác nghe
Ngoài việc phát triển vốn từ và cơ cấu ngữ pháp, ngôn ngữ mạch lạc cũngdần phát triển ở giai đoạn này Ngôn ngữ mạch lạc thể hiện ở trình độ phát triểntương đối cao, không những về phương diện ngôn ngữ mà cả về phương diện tưduy
Để từ đó trí nhớ của trẻ cũng được hình thành Trí nhớ không chủ định củatrẻ tiếp tục phát triển và chiếm ưu thế Trẻ ghi nhớ những gì có ý nghĩa và để lại
ấn tượng mạnh và rõ rệt với nó
Quá trình tưởng tượng của trẻ phong phú, phát triển mạnh và trải quanhững giai đoạn khác nhau, ở lứa tuổi này tưởng tượng tái tạo là chủ yếu vàthường phụ thuộc rất nhiều vầo đối tượng đang tri giác
Trang 6Lứa tuổi này bắt đầu xuất hiện trí nhớ có chủ định Do vậy, trẻ thường ghinhớ lại những gì có ý nghĩa với trẻ, những gì gây cho trẻ ấn tượng mạnh và rõrệt.
Chú ý của trẻ là một trạng thái tâm lý luôn đi kèm với quá trình nhận thức
Ở tuổi mẫu giáo nhỡ chú ý không chủ định phát triển ở mức độ cao và chiếm ưuthế Trẻ thường chú ý đến các đối tượng gây kích thích mạnh, hay đối tượng củatrẻ hứng thú Ở tuổi mẫu giáo nhỡ độ bền vững chú ý và khối lượng chú ý cũngđược tăng lên
Thơ là tiếng nói của tình cảm, thơ tác động đến người đọc bằng nhận thứccuộc sống, bằng khả năng gợi cảm sâu sắc, thơ có khả năng thể hiện tâm trạngcủa con người Cho trẻ làm quen với tác phẩm thơ chỉ là mức độ tiếp xúc banđầu của trẻ với các bài thơ
Trẻ cảm thụ văn học gián tiếp bằng lối tư duy cụ thể và vốn hiểu biết vềcuộc sống hạn chế do vậy trẻ đến với văn học có một giới hạn Việc sử dụng câuhỏi đàm thoại trong hoạt động làm quen với thơ của trẻ mẫu giáo nhỡ ở trường
mầm non để giúp trẻ tiếp xúc và cảm nhận, hiểu sâu sắc hơn các hình tượng và
nội dung của bài thơ
- Phụ huynh quan tâm, ủng hộ tạo mọi điều kiện hỗ trợ về đồ dùng, đồchơi, học liệu trong các góc chơi
2 Khó khăn:
- Có một số cháu năm nay mới bắt đầu đi học nên vẫn còn nhút nhát nhưcháu: Mai, cháu Lan, cháu Thư…
Trang 7- Bên cạnh các trẻ nhút nhát còn có một số trẻ quá hiếu động nên ảnhhưởng đến quá trình giảng dạy như cháu: Hoàng Anh, cháu Phương, cháuViệt….
-Trẻ hứng thú trong hoạt động chưa cao
- Vẫn còn một số cháu nói ngọng như cháu Quỳnh, cháu Hương…
Tỉlệ%
Sốtrẻ
Tỉlệ%
Sốtrẻ
Tỉlệ%
Sốtrẻ
Tỉlệ%
34
Khả năng hứng thú nghecác tác phẩm thơ 8 24 12 35 9 26 5 15Khả năng trả lời câu hỏi
đàm thoại 7 21 10 29 10 29 7 21Khả năng đọc diễn cảm
tác phẩm 7 21 10 29 10 29 7 21Với kết quả trên tôi băn khoăn trăn trở để tìm ra phương pháp biện phápkhắc phục thực trạng trên Tôi đã mạnh dạn áp dụng “Một số biện pháp đặt hệthống câu hỏi đàm thoại trong hoạt động làm quen với thơ cho trẻ mẫu giáo 4-5tuổi trường mầm non Nga Hải” để nghiên cứu
III CÁC GIẢI PHÁP SỬ DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Việc đặt câu hỏi là một trong 10 chiến lược dạy học giúp trẻ em có trí tuệphát triển bình thường đạt được thành công trong học tập Với ý tưởng học tậpkiến tạo, thay vì dạy bằng cách kể, giáo viên cần dạy bằng cách hỏi Hiện naytrong quá trình tổ chức hoạt động học: từ giới thiệu bài, tổ chức các hoạt động,củng cố bài… chúng ta cần chú ý đặt câu hỏi và khuyến khích trẻ biết hỏi Đặtcâu hỏi là một kỹ năng quan trọng Câu hỏi đặt ra phù hợp sẽ kích thích sự tưduy, hứng thú học tập của trẻ, kích thích trẻ khám phá, tìm tòi đồng thời cũng “
mở đường” cho trẻ học cách học – hỏi, tập đặt câu hỏi
1 Đặt câu hỏi đàm thoại giúp trẻ hứng thú với bài thơ
Trang 8Tạo cảm hứng ban đầu cho trẻ là một hình thức lên lớp mà ngay từ giâyphút đầu tiên cô gây hứng thú và tạo sự chú ý, gây ấn tượng sâu sắc cho trẻ Đặtcâu hỏi là hình thức đối thoại giữa cô và trẻ trước khi vào bài học Hình thức nàychủ yếu dựa vào kinh nghiệm sống của trẻ mà dẫn dắt, tạo cho trẻ hứng thútrước khi vào bài mới.
Đàm thoại với trẻ thật ngắn gon một vài phút trước khi làm quen với tácphẩm Câu hỏi phải tích hợp nội dung và có thể gắn với chủ đề
- Ví dụ1: Với bài thơ “Trăng sáng” của nhà thơ Trần Đăng Khoa, tôi cho trẻ
hát bài “ Rước đèn dưới ánh trăng” và hỏi trẻ:
+ Các bạn trong bài hát làm gì ?
+ Rước đèn vào ngày nào ?
+ Cô có tập tranh các con xem trong tranh vẽ gì nhé !
+ Cho trẻ xem lần lượt từng tranh cô chuẩn bị, trò chuyện nội dung tranh+ Trong tranh vẽ gì ?
+ Trong tranh có trăng sao rất là đẹp Nên chú Trần Đăng Khoa đã sáng tácbài thơ “Trăng sáng” rất là hay để tặng cho chúng ta Các con hãy lắng nghe côđọc nhé
- Ví dụ 2: Khi dạy bài thơ “ Bạn mới ” của tác giả Nguyệt Mai thì tôi lại trò
chuyện với trẻ:
+ Khi các con đến lớp các con được gặp ai?
+ Các bạn trong lớp chơi với nhau như thế nào?
+ Có một bạn lần đầu tiên đi học nhưng bạn đang còn rụt dè, nhút nhát lắmchúng mình sẽ làm gì để giúp bạn nhỉ?
Nhà thơ Nguyệt Mai đã sáng tác bài thơ “ Bạn mới ” để tặng chúng mìnhđấy
- Ví dụ 3: Với bài thơ “Cây đào” của tác giả Hồng Thu sưu tầm, trước khi
cho trẻ nghe cô đọc hai câu thơ cuối:
“Hễ thấy hoa cười
Đúng là tết đến.”.
Và hỏi: “hai câu thơ nói về hoa gì? Trong bài thơ nào? Các con cùng lắng nghe cô đọc bài thơ này nhé!”
Trang 9- Ví dụ 4: Với bài thơ: “Ong và bướm” của nhà thơ Nhược Thủy, để giới
thiệu bài thơ cô đọc câu đố:
“Con gì làm mật tìm hoa Xây tổ dựng nhà thật là khéo tay”
Sau khi trẻ đoán cô đọc tiếp câu đố:
“Con gì bay lượn rập rờn Luôn dương đôi cánh khoe muôn sắc màu”
Cô cho trẻ đoán và hỏi: “Các con có nhìn thấy ong và bướm bao giờ chưa? Các con nhìn thấy chúng ở đâu? Nhà thơ Nhược Thủy đã viết bài thơ vềcon ong và con bướm đấy, các con hãy lắng nghe cô đọc bài thơ này nhé!”
- Ví dụ 5: Khi dạy bài thơ “ Hoa kết trái ” của nhà thơ Thu Hà tôi cho trẻ
chơi trò chơi gieo hạt Tôi trò chuyện với trẻ:
+ Các con vừa chơi trò chơi gì?
+ Cây phát triển như thế nào?
+ Có rất nhiều loại hoa, mỗi loại hoa có một mầu sắc khác nhau, để biếtđược mầu sắc của hoa cà, hoa mướp, hoa lựu, hoa mận…như thế nào các concùng lắng nghe cô đọc bài thơ “ Hoa kết trái ” của nhà thơ Thu Hà nhé
Hình ảnh trẻ đang chơi trò chơi “ Gieo hạt ”
Kết quả: Như vậy chỉ trong một vài phút đàm thoại ngắn gọn thôi nhưng
toát lên được mục đích cần đạt ở trẻ Giúp cho trẻ đến với bài thơ một cách tựnhiên và hứng thú với bài thơ
2 Đặt câu hỏi đàm thoại giúp trẻ hiểu nội dung bài thơ.
Trang 10Mục đích câu hỏi nhằm giúp trẻ hiểu nội dung tác phẩm Sau khi giáo viênđọc tác phẩm thơ cho trẻ nghe Câu hỏi giúp trẻ nắm được tên bài thơ, tên tácgiả, nắm được hình ảnh cảm xúc chính của bài thơ Khi đặt câu hỏi ta nên đặt ítcâu hỏi hơn, nhưng câu hỏi phải khiến trẻ suy nghĩ, không hỏi tràn lan Vớilượng câu hỏi ít, sẻ có thời gian để trẻ trẻ suy nghĩ trả lời Giáo viên không nênchỉ nêu câu hỏi nhưng không để cho trẻ thời gian suy nghĩ hoặc không nên vộiđánh giá, hãy động viên, khuyến khích để nhận được câu trả lời tốt hơn từ trẻ
- Ví dụ 1: Với bài: “ Gà mẹ đếm con” tôi đặt hệ thống câu hỏi sau:
+ Các con vừa nghe bài thơ gì? Sáng tác của ai?
+ Gà mẹ đã làm gì khi đàn gà con mới nở ra?
+ Khi thấy hạt nắng các chú gà đã làm gì? Tại sao?
+ Vì sao gà mẹ phải đếm lại lần nữa?
- Ví dụ 2: Với bài thơ “Tết đang vào nhà” tôi đã sử dụng hệ thống câu hỏi
sau:
+ Bài thơ có tên là gì? Của tác giả nào?
+ Trong bài thơ có nhắc đến loại hoa gì và mầu sắc như thế nào?
+ Mọi người đang làm gì để chuẩn bị đón tết?
+ Khi tết đến thì mọi người và cảnh vật như thế nào?
- Ví dụ 3: Với bài thơ: “Cây dừa” tôi sử dụng câu hỏi sau:
+ Cô vừa đọc cho các con nghe bài thơ gì? Do ai sáng tác?
+ Bài thơ nói về hình ảnh cây gì?
+ Cây dừa dang tay làm gì? Và gật đầu gọi ai?
+ Theo năm tháng thân dừa như thế nào?
+ Vẻ đẹp của cây dừa đã được tác giả miêu tả như thế nào?
+ Các con cần phải làm gì để có cây dừa?
- Ví dụ 4: Với bài thơ “ Nàng tiên ốc” tôi sử dụng câu hỏi sau:
+ Cô vừa đọc cho các con nghe bài thơ gì? Do ai sáng tác?
+ Tác giả đã kể về cuộc đời của ai?
+ Bà già sống bằng nghề gì?
+ Bà già bắt được con gì?
+ Bà già đã làm gì với con ốc?
+ Từ khi có con ốc chuyện gì lạ đã xảy ra ở nhà Bà già?
Trang 11+ Ai đã giúp Bà già làm những chuyện đó?
+ Bà già đã làm gì để giữ Nang Tiên ở lại với mình?
+ Hai mẹ con sống với nhau như thế nào?
- Ví dụ 5: Với bài thơ “ Cái bát xinh xinh ” tôi sử dụng câu hỏi sau:
+ Cô vừa đọc cho các con nghe bài thơ gì? Do ai sáng tác?
+ Bài thơ kể về ai?
+ Bố mẹ của bạn nhỏ làm ở đâu?
+ Cái bát được làm bằng gì?
+ Khi được bố mẹ tặng cho cái bát bạn nhỏ đã làm gì?
+ Vì sao bạn nhỏ lại nâng niu giữ gìn cái bát?
Hình ảnh trẻ đang trả lời câu hỏi
Kết quả: Sau mỗi câu hỏi tôi luôn dành thời gian cho trẻ suy nghĩ và sử
dụng ngôn ngữ, cử chỉ ( ánh mắt, cười, gật đầu, vỗ tay…) để khuyến khích, khenngợi trẻ thì trẻ rất tích cực hoạt động Với việc đặt câu hỏi từ dễ đến khó, từ đơngiản đến phức tạp và phân bổ câu hỏi cho tất cả các đối tượng trẻ: trẻ nhút nhátđến trẻ tích cực nên tất cả trẻ lớp tôi đêu được trả lời các câu hỏi Vì vậy trẻ đềunhớ tên bài thơ, tên tác giả và hiểu nội dung bài thơ
3 Đặt câu hỏi đàm thoại giúp trẻ tái hiện bài thơ.
Qua hệ thống câu hỏi đàm thoại, giáo viên sẽ giúp trẻ nhớ trình tự nội dungbài thơ Tình tiết nào xảy ra trước thì hỏi trước, tình tiết nào xảy ra sau thì hỏi sau, không nên sa vào những tình tiết vụn vặt