Giáo dục Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Vì vậy các cơ sở giáo dục Mầm non có nhiệm vụ vô cùng cao cả. Đó là trẻ đến trường, trẻ được nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy dỗ, được vui chơi, được tham gia vào các hoạt động và tạo điều kiện tốt nhất để trẻ phát triển hài hòa cả về thể chất lẫn tinh thần. Phối kết hợp giữa Gia đình Nhà trường, Gia đình Xã hội .
Trang 1MỤC LỤC
Trang
A MỞ ĐẦU 1
I Lí do chọn đề tài 1
II Mục đích nghiên cứu 1
III Đối tượng nghiên cứu 2
IV Phương pháp nghiên cứu 2
B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINNGHIỆM 2
I Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2
II Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3
1 Thuận lợi 3
2 Khó khăn 4
3.Kết quả của thực trạng 4
III Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5
*Giải pháp 1:Sưu tầm làm thêm một số đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động kể chuyện 5
*Giải pháp 2:Gây hứng thú thu hút trẻ vào hoạt động kể chuyện 6
*Giải pháp 3:Tổ chức cho trẻ làm quen với hoạt động kể chuyện thông qua hoạt động chơi tập có chủ định 9
*Giải pháp 4:Sắp xếp môi trường 12
*Giải pháp 5:Trò chuyện để có giờ kể chuyện hay 13
*Giải pháp 6:Tổ chức ôn luyện cho trẻ làm quen với hoạt động kể chuyện ở mọi lúc, mọi nơi 14
*Giải pháp 7:Giáo viên phối kết hợp với phụ huynh để giúp trẻ làm quen hoạt động kể chuyện ở gia đình 16
IV.Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 17
C.KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19
I.Kết luận 19
II.Kiến nghị 20
Tài liệu tham khảo 21
Trang 2A MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài
Giáo dục Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân
Vì vậy các cơ sở giáo dục Mầm non có nhiệm vụ vô cùng cao cả Đó là trẻ đếntrường, trẻ được nuôi dưỡng, chăm sóc, dạy dỗ, được vui chơi, được tham giavào các hoạt động và tạo điều kiện tốt nhất để trẻ phát triển hài hòa cả về thểchất lẫn tinh thần Phối kết hợp giữa Gia đình - Nhà trường, Gia đình - Xã hội Mục tiêu của giáo dục Mầm non là giúp trẻ phát triển toàn diện, hình thànhcho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Tạođiều kiện cho trẻ có nhiều cơ hội, lĩnh hội kiến thức để áp dụng những kiến thức
đã tiếp thu vào thực tiễn cuộc sống của trẻ về cả Đạo đức – Trí tuệ – Thể lực–Thẩm mĩ và Lao động Ngoài ra còn đáp ứng được các mục tiêu mà giáo dụcđưa ra như: Phát triển ngôn ngữ, phát triển nhận thức, phát triển thể chất, pháttriển tình cảm xã hội
Kể chuyện cho trẻ nghe ở độ tuổi từ 18-24 tháng tuổi là một hoạt động vôcùng quan trọng và cần thiết góp phần vào việc hình thành và phát triển nhâncách toàn diện cho trẻ
Thông qua các câu chuyện các nhân vật, sự vật hiện tượng gần gũi giúp trẻ
dễ dàng tiếp cận và nhận biết về vạn vật xung quanh Kể chuyện cho trẻ nghecòn giúp trẻ phát triển óc tư duy sáng tạo, trí tò mò mà thích khám phá từ đónảy sinh trong trẻ những nhận thức, tình cảm thẩm mĩ, tình cảm đạo đức yêuquý Ông- Bà, Bố -Mẹ, Thầy- Cô, Bạn- Bè Yêu quý loài vật, yêu thiên nhiên cỏcây, hoa lá, làm cho tâm hồn trẻ ngày thêm hướng thiện
Kể chuyện cho trẻ nghe còn giúp trẻ tích lũy và mở rộng vốn từ ngữphong phú và đa dạng Giúp trẻ nói rõ, nói chuẩn tiếng Việt, diễn đạt ngôn ngữđược mạch lạc rõ ràng hơn Khi nghe cô kể chuyện trẻ đều hứng thú, tích cực,
say sưa nghe cô kể chuyện Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp hướng dẫn trẻ 18 - 24 tháng làm quen với hoạt động kể chuyện ở Trường Mầm Non Nga Thạch”.
II Mục đích nghiên cứu.
Là Giáo viên trực tiếp chăm sóc và giáo dục trẻ ở lứa tuổi này tôi nắm bắtđược đặc điểm tâm sinh lí của trẻ cũng như nắm chắc phương pháp phù hợp vớitrình độ nhận thức của trẻ Để đưa ra các biện pháp hướng dẫn trẻ 18-24 thánglàm quen với hoạt động kể chuyện
Trang 3III Đối tượng nghiên cứu.
Nhóm 18-24 tháng tuổi ở Trường Mầm non Nga Thạch - Nga Sơn –Thanh Hóa.
IV Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lý luận:
+ Đọc các giáo trình, tài liệu có liên quan đến hướng dẫn trẻlàm quen với hoạt động kể chuyện cho trẻ nhà trẻ
+Đọc sách báo, tạp chí, Internet và các phương tiện thôngtin đại chúng về các hình thức hướng dẫn trẻ làm quen với hoạtđộng kể chuyện cho trẻ nhà trẻ
-Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm các biện pháp hướng
dẫn trẻ 18 - 24 tháng làm quen với hoạt động kể chuyện
-Phương pháp trao đổi, trò chuyện: Được thực hiện trao đổithông qua phụ huynh, các đồng nghiệp và thông qua trẻ để thuthập thêm thông tin cũng như có những biện pháp đề xuất khảthi hơn
- Phương pháp tổng hợp so sánh số liệu
B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Cho trẻ làm quen với hoạt động kể chuyện là làm quen với tác phẩm nghệthuật, cùng với các hoạt động chơi - tập khác như hoạt động với đồ vật, hoạtđộng âm nhạc, hoạt động nhận biết tập nói, nhận biết phân biệt hoạt động chotrẻ làm quen kể chuyện với lời kể góp phần quan trọng vào quá trình phát triểnnhân cách toàn diện cho trẻ
Thông qua các hoạt động kể chuyện thuộc đủ mọi thể loại: cổ tích, đóngkịch, kể chuyện sáng tạo, hay các câu chuyện được sáng tác mới phù hợp vớinhận thức của trẻ Ở lứa tuổi này trẻ biết gọi tên các đồ vật con vật hành động
gần gũi và trẻ trả lời và đặt câu hỏi như: “Con gì? Cái gì? Làm gì?” thể hiện
nhu cầu, mong muốn của mình bằng câu đơn giản Trẻ biết đọc theo,đọc tiếpcùng cô tiếng cuối của câu Trẻ biết mở sách, xem tranh và chỉ vào các nhân vật,
sự vật trong tranh
Vì vậy khi tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm chuyện, giáo viên phải sửdụng được các thủ pháp nghệ thuật nhằm giúp trẻ cảm thụ đúng chính xác giá trịcủa tác phẩm góp phần định hướng nhận thức, thái độ, tình cảm của trẻ
Trang 4Từ những yêu cầu trên tôi là một Giáo viên Mầm non tôi luôn nắm vữngkiến thức, biết khai thác, tận dụng mọi điều kiện, bối cảnh, đồ dùng đồ chơi, tíchhợp khéo léo vào các hoạt động hàng ngày để tạo điều kiện cho trẻ làm quen vớitác phẩm văn học đặc biệt là môn kể chuyện.
II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
1.Thuận lợi:
*Về cơ sở vật chất:
Trường Mầm non Nga Thạch là một trường Mầm non đạt chuẩn quốc giamức độ I, theo Thông tư 02 và đón bằng chuẩn vào năm học 2015-2016.Trường nhiều năm đạt tập thể lao động tiên tiến cấp Huyện,chất lượng giảng dạy ngày một cao Trường có khuôn viên Xanh -Xạch - Đẹp, có vườn cây ăn quả, vườn rau sạch, có vườn cổ tích, có sân khấu, cónhà ăn cho trẻ, có đầy đủ phòng chức năng, phòng hội trường, phòng học, cótrang thiết bị, có nhiều đồ dùng-đồ chơi ngoài trời rất phong phú và đa dạng đểgiúp trẻ hoạt động một cách tốt nhất
Trong năm học 2015-2016, trường có 8 nhóm lớp Trong đó có 2 lớp Nhàtrẻ và 6 lớp Mẫu giáo Các lớp đều có đồ dùng trang thiết bị đầy đủ để tổ chứccho trẻ hoạt động, có phòng học rộng rãi, thoáng mát sạch sẽ Trong lớp có tủgóc, tủ đựng đồ cá nhân cho trẻ, có tivi, đầu đĩa, bàn ghế đầy đủ để tạo môitrường cho trẻ tham gia vào các hoạt động
*Đối với giáo viên:
Bản thân có trình độ Đại Học Tôi luôn phấn đấu hoàn thành tốt mọi nhiệm
vụ được giao, nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, đoàn kết, biết tương trợ giúp đỡđồng nghiệp lẫn nhau trong chuyên môn
Năm học 2015-2016 tôi được nhà trường phân công làm Tổ trưởng chuyênmôn, là Giáo viên chủ nhiệm nhóm 18-24 tháng Tôi luôn luôn học hỏi, phấnđấu, rút kinh nghiệm, những hình thức thủ thuật hay để kể chuyện cho trẻ nghe.Tôi luôn tìm hiểu, nghiên cứu, sưu tầm các loại sách, báo, trên mạngInternet nên tích lũy được nhiều kinh nghiệm, phương pháp để cung cấp và đápứng nhu cầu về một số kinh nghiệm trong việc hướng dẫn trẻ làm quen với hoạtđộng kể chuyện
* Đối với học sinh:
Trang 5Ở lớp tôi phụ trách có 15 trẻ Trẻ đến lớp đều đặn ngoan ngoãn, biết vânglời cô giáo, phần đông các cháu đều khỏe mạnh, khi cô tổ chức hoạt động kểchuyện trẻ rất mạnh dạn, tự tin, hứng thú say sưa tham gia vào hoạt động kểchuyện.
* Đối với phụ huynh:
Phụ huynh nhiệt tình quan tâm chăm sóc đến các cháu, luôn phối kết hợpcùng cô để đưa ra các biệt pháp chăm sóc giáo dục trẻ một cách tốt nhất
Trong những giờ đón và trả trẻ, tôi luôn trao đổi với phụ huynh về tình hìnhhọc tập, sức khỏe của trẻ trong ngày để phụ huynh nắm bắt được rõ hơn về trẻ
2.Khó khăn:
* Về cơ sở vật chất:
Bên cạnh những thuận lợi trên thì nhà trường còn có một số khó khăn như:chưa có phòng vi tính, trang thiết bị hiện đại còn thiếu như: máy chiếu, trangphục của các nhân vật để khi cô kể chuyện mặc những trang phục đó, để cô dễhóa thân vào tính cách của các nhân vật trong chuyện một cách chính xác đểgiúp trẻ dễ nhớ câu chuyện, nhớ các nhân vật trong chuyện và hứng thú hơn khitham gia hoạt động kể chuyện
* Đối với giáo viên:
Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan vẫn chưa thành thạo, chưa thu hútđược sự chú ý của trẻ
* Đối với trẻ:
Ở lứa tuổi này trẻ mới đến trường tạm xa gia đình đến với cô giáo và cácbạn cùng lứa tuổi đang còn khóc nhè, bở ngỡ, chưa mạnh dạn tự tin vì trẻ đangcòn sống theo nề nếp trong gia đình Chính vì vậy khi tôi tổ chức kể chuyện chotrẻ nghe thì khả năng nhận thức của trẻ chưa đồng đều cũng ảnh hưởng đến quátrình hoạt động của trẻ
* Đối với phụ huynh:
Đa số phụ huynh lớp tôi làm nông nghiệp và một số phụ huynh đi làmCông ty nên không có thời gian để kể chuyện cho con nghe Phụ huynh chỉ biếtsáng cho trẻ đến trường rồi tối đón trẻ về, nên việc chăm sóc giáo dục và dạycon còn hạn chế, nhất là chưa nhận thức đầy đủ về kiến thức dạy trẻ theo khoahọc Chính những điều đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc chăm sóc và giáodục trẻ
3.Kết quả của thực trạng:
Trang 6Để biết được nhận thức của trẻ ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảosát ban đầu cho trẻ và thu được kết quả như sau: Số lớp tôi phụ trách là: 15 cháu
Bảng 1: Khảo sát đầu năm
Đạt
Chưa đạt
Số cháu
Tỷ lệ
%
Số cháu
Tỷ lệ
%
Số cháu
Tỷ lệ
%
Số cháu
ở trẻ tốt khá còn thấp trong khi đó tỷ lệ trung bình và yếu còn cao Chính vì vậy
mà tôi đưa ra các giải pháp sau để thực hiện
III CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ SỬ DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
Giải pháp 1 : Sưu tầm, làm thêm một số đồ dùng, đồ chơi
phục vụ cho hoạt động kể chuyện.
Đồ dùng, đồ chơi tự tạo có thể nói là muôn hình muôn vẻ, bởi chúng đượctạo ra từ những vật có sẵn, dễ kiếm, dễ làm, có màu sắc rất đẹp, mới lạ, phongphú, hấp dẫn và đa dạng Nên ngay từ đầu năm học, Tôi đã sưu tầm các nguyênvật liệu thiên nhiên, nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để sáng tạo làm nhiềuloại đồ dùng, đồ chơi phù hợp với từng nội dung câu chuyện cần kể, để giớithiệu cho trẻ, giúp trẻ dễ nhớ tên câu chuyện và nhớ các nhân vật trong chuyện
*Ví dụ 1: Tôi sử dụng các nguyên liệu sẵn có ở địa phương như:
Bìa cứng, mút, xốp, giấy màu, thanh tre, gỗ, đất các nguyên vật liệu thiên nhiên,cắt tỉa tạo thành những con vật ngộ nghĩnh, đa dạng màu sắc để thu hút trẻ Tôi
đã làm sân khấu câu chuyện “Con Cáo” như: Mèo hoa, Chó cún, Gà con, Gà
mẹ và con Cáo để làm những con rối rời, khi diễn cho trẻ xem Trẻ rất hứng thú
Trang 7lắng nghe cô kể, trẻ nhớ được tên câu chuyện và nhớ được các nhân vật trongchuyện.
(Mô hình câu chuyện “Con Cáo”)
*Ví dụ 2 : Trong câu chuyện “Quả Trứng” Tôi dùng các nguyên vật liệu
thiên nhiên như: lon bia, lọ C, vỏ trứng vịt, dùng xốp, bìa cứng vẽ, cắt tạo thànhnhững nhân vật trong chuyện như: Gà trống, Vịt con và Lợn Để trẻ hứng thú vànhớ các nhân vật trong chuyện hơn
(Mô hình câu chuyện “Quả Trứng”)
Kết quả: - 14/15=93% trẻ hứng thú nghe cô kể chuyện
Giải pháp 2: Gây hứng thú thu hút trẻ vào hoạt động kể chuyện.
*Gây hứng thú qua áp dụng công nghệ thông tin:
Hoà nhập cùng cả nước đưa công nghệ thông tin vào trường học nói chung,bậc học Mầm non nói riêng rất quan trọng và cần thiết Trẻ học các môn kết hợpvới công nghệ thông tin sẽ giúp trẻ hứng thú hơn trong các hoạt động
Khi tôi tổ chức hoạt động kể chuyện cho trẻ thì trong suốt quá trình dạy, tôi
đã tiến hành kể chuyện bằng nhiều hình thức khác nhau, thông qua công nghệthông tin
Trang 8Ví dụ: Khi kể chuyện “Thỏ con không vâng lời”.
(Hình ảnh truyện Thỏ con không vâng lời)
-HĐ1: Ổn định tổ chức - gây hứng thú
Tôi đã cho trẻ xem hình ảnh về Thỏ con, và trò chuyện cùng trẻ
-HĐ2: Giới thiệu bài
+Lần 1: Qua máy chiếu
+Lần 2: Qua đài catxecs
Khi tôi kể xong lần 1, lần 2, tôi cho trẻ đứng lên chơi trò chơi: “Trời
*Gây hứng thú qua sử dụng đồ dùng trực quan - minh họa.
Biện pháp sử dụng đồ dùng phương tiện trực quan (vật thật, đồ chơi, tranhảnh, phim ảnh), hành động mẫu (cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt, nét mặt, lời nói) cho
Trang 9trẻ quan sát rèn luyện sự nhạy cảm của các giác quan, thỏa mãn nhu cầu các tiếpnhận các thông tin từ thế giới bên ngoài.
Ở lứa tuổi nhà trẻ,trẻ rất hiếu động không chịu ngồi yên, hay đùa nghịch,nói tự do không tập trung Trẻ rất dễ nhớ và dễ quên nên khi tổ chức 1 hoạt động
kể chuyện cho trẻ tôi sử dụng nhiều hình thức tổ chức đồ dùng trực quan khácnhau vào hoạt động
Ví dụ: Trong câu chuyên: “Quả Trứng”.
Lần 1: Cô sử dụng tranh ảnh
Lần 2: Cô sử dụng máy chiếu
Lần 3: Cô sử dụng sa bàn
Trang 10Khi trẻ hoạt động xong tôi thấy trẻ rất hứng thú, chăm chú theo dõi từngnhân vật, thấy trẻ rất hiểu bài và tích cực trả lời các câu hỏi đàm thoại của côđưa ra.
* Gây hứng thú thông qua các trò chơi.
Để tránh tình trạng trẻ bị nhàm chán mệt mỏi khi nghe cô kể chuyện tôiluôn tổ chức đan xen những trò chơi đầu tiết học, giữa tiết học và sau tiết học.Nhằm thay đổi trạng thái giữa động và tĩnh, tĩnh và động cho trẻ Từ nội dungcủa các mẩu chuyện tôi chuyển sang trò chơi một cách nhẹ nhàng để trẻ thông
qua “Chơi mà học - Học bằng chơi”.
Ví dụ: Khi kể câu chuyện “Quả Trứng” cho trẻ nghe.
- Hoạt động 1: Ổn định tổ chức - gây hứng thú
Tôi cho trẻ chơi trò chơi: “Bắt chước tiếng kêu của các con vật”.
- Hoạt động 2: Giới thiệu bài
Khi tôi kể lần 1, lần 2 xong thì tôi cho trẻ đứng dậy chơi trò chơi: “Tạo
dáng các con vật” (Gà trống, Vịt con và lợn).
- Hoạt động 3: kết thúc
Trẻ chơi : Trò chơi “Chuyền trứng vào rổ”
Kết quả: 14/15=93% Trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động
Giải pháp 3: Tổ chức cho trẻ làm quen với hoạt động kể chuyện thông qua hoạt động chơi tập có chủ định
Đối với trẻ nhà trẻ hoạt động chơi tập có chủ định là một hoạt động chínhtrong ngày Trong hoạt động này nhằm để cung cấp kỹ năng, kiến thức, hình ảnhnội dung của các nhân vật trong chuyện
Ví dụ: Giờ làm quen với tác phẩm văn học:
Đề tài: Kể chuyện “ Cây Táo”
- Cô và trẻ hát bài: “Lý cây xanh”.
-Các con vừa hát xong bài hát gì?
-Trong bài hát nói về cây gì?
-Trồng cây để làm gì các con?
Các con rất giỏi trồng cây xanh cho chúng ta bóng mát để làm cảnh, trồng
- Trẻ hát cùng cô -Bài lý cây xanh-Trẻ trả lời
Trang 11*HĐ2:Giới
thiệu bài.
cõy cũn cho chỳng ta ăn quả nữa đấy
Hụm nay cụ cú một cõu chuyện cũng núi về một loài cõy khụng những cõy
để làm cảnh, cho búng mỏt mà cõy cũn cho ta rất nhiều quả ăn rất ngọt vàngon đấy cỏc con ạ
Để biết được đú là loài cõy gỡ thỡ cụ mời cỏc con lắng nghe cụ kể cõu
+Cụ kể lần 2: Cụ sử dụng mỏy chiếu
Cô hỏi trẻ :Cỏc con vừa nghe cụ kể cõu chuyện gỡ?
* Giảng nội dung:
Câu chuyện“Cây táo”nói về một Ông
lão trồng cây táo Hàng ngày Em bé
đã tới nớc cho cây, ông mặt trời sởi nắng ấm cho cây nhờ vậy mà cây đã
lớn mau ra hoa kết quả thành những quả chín đỏ thơm ngon đấy các con ạ
-Gà trống đó núi gỡ với cõy?
-Khi Gà trống gọi thỡ cõy tỏo như thế nào?
-Bươm bướm đó núi gỡ với cõy?
-Khi Bươm bướm gọi thỡ cõy tỏo như thế nào?
-Trẻ chỳ ý lắng nghe
-Võng ạ-Trẻ chỳ ý lắng nghe
-Cõu chuyện cõy tỏo
- Trẻ lắng nghe-Cõu chuyện cõy tỏo
- Trẻ lắng nghe
- ễng, Em bộ, Bơm bớm, Gà trống
-Cõy tỏo-Tới nớc cho cây-Cây ơi cây lớn mau-Cõy tỏo ra đầy lỏ-Cây ơi cây lớn mau
