Từ các cơ sở trên cho thấy tầm quan trọng của vấn đề chăm sóc nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường Mầm non nói chung và Mầm non Nga Liên nói riêng là một vấn đề quan trọng .
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ
Mục tiêu giáo dục mầm non là hình thành cho trẻ những yếu tố nhân cách đầu tiên của con người, con người phát triển toàn diện về 5 mặt: Nhận thức, thể chất, ngôn ngữ, tình cảm-xã hội và thẩm mỹ Để đạt được mục tiêu giúp trẻ phát triển toàn diện thì ta cần phải kết hợp hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục đó
là điều tất yếu
Ngày nay cùng với sự phát triển chung của xã hội, mỗi gia đình đều có cuộc sống đầy đủ, sung túc hơn, trình độ dân trí cũng ngày được nâng cao Chính vì vậy việc chăm sóc giáo dục trẻ cũng được gia đình và xã hội đặc biệt quan tâm Việc nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ mầm non có một vị trí quan trọng trong sự nghiệp giáo dục con người Nhiệm vụ vô cùng quan trọng đặt ra cho chúng ta phải có đội ngũ làm công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục có đủ điều kiện để thực hiện mục tiêu cơ bản trên, trong đó đội ngũ cán bộ giáo viên có vai trò then chốt là lực lượng nòng cốt quyết định chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ trong trường Mầm non Cùng với nhiệm vụ phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ em, hiện nay là vấn
đề đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm là mối quan tâm đặc biệt của toàn xã hội Trong những năm gần đây đã xảy ra rất nhiều vụ ngộ độc thực phẩm ở các địa phương, làm ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của nhiều người
Trường mầm non là nơi tập trung đông trẻ, bản thân trẻ còn non nớt, chưa chủ động, có ý thức được đầy đủ về dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, nếu để xẩy ra ngộ độc thực phẩm trong cơ sở giáo dục Mầm non thì hậu quả khôn lường
Vì vậy, giáo dục dinh dưỡng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, xây dựng mô hình thực phẩm sạch, đề phòng ngộ độc thức ăn là vấn đề có ý nghĩa thực tế vô cùng quan trọng Mặc dù nhà trường chúng tôi chưa có trường hợp nào ngộ độc thức ăn nhưng việc tuyên truyền trong nhà trường đã được chú ý, chất lượng bữa ăn được cải thiện, gia đình trẻ và lực lượng xã hội đã có sự thay đổi trong nhận thức
Trang 2hành động về tầm quan trọng của công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ trong độ tuổi mầm non
Từ các cơ sở trên cho thấy tầm quan trọng của vấn đề chăm sóc nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường Mầm non nói chung
và Mầm non Nga Liên nói riêng là một vấn đề quan trọng
Là một phó hiệu trưởng nhà trường phụ trách chăm sóc và nuôi dưỡng bản thân tôi thật sự băn khoăn trăn trở, làm thế nào để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ tại
trường Mầm non, đặc biệt là an toàn thực phẩm Do vậy, tôi chọn đề tài “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường mầm non” Đây là một thông điệp giúp cho toàn thể cộng đồng quan tâm đến sức khoẻ của trẻ và cùng nhau thực hiện đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Với trẻ Mầm non còn rất nhỏ sức khoẻ đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển cơ thể Trẻ khoẻ mạnh mới tham gia chơi đùa cùng bạn bè và học tập mới được tốt Vì thế việc chăm sóc nuôi dưỡng để trẻ phát triển và lớn lên trong một môi trường giáo dục tốt thì nhiệm vụ của mỗi chúng ta phải chăm sóc nuôi dưỡng trẻ ngay từ khi còn nhỏ Như chúng ta đã biết cơ thể trẻ em đang ở trạng thái phát triển dần dần các cơ quan chưa ổn định Vì vậy khi chăm sóc nuôi dưỡng trẻ không đảm bảo về nhu cầu dinh dưỡng và rèn luyện thân thể trẻ không hợp lý sẽ kìm hãm
sự phát triển của trẻ, trẻ sẽ dễ đau ốm bệnh tật Việc chăm sóc nuôi dưỡng không chu đáo sẽ ảnh hưỡng không nhỏ đến sự phát triển thể chất của trẻ
Bản thân tôi là một phó hiệu trưởng phụ trách công tác chăm sóc trong nhà trường, mà để trẻ học tốt thì việc chỉ đạo công tác nuôi dưỡng trong nhà trường đóng vai trò quan trọng Thực tế trên địa bàn của trường có rất nhiều khó khăn gây
Trang 3chúa giáo và phần đa phụ huynh đều sống bằng nghề nông đời sống gặp rất nhiều khó khăn nên việc chăm sóc sức khoẻ cho trẻ của phụ huynh chưa được quan tâm chú ý
Vì vậy theo sự thống kê của nhà dinh dưỡng hiện nay có sự chênh lệch về sức khoẻ trẻ em nông thôn và thành thị, trẻ em nông thôn tỷ lệ suy dinh dưỡng nhiều hơn trẻ em ở thành thị, chúng ta phải suy nghĩ và tìm ra những biện pháp để tăng cường sức khoẻ cho trẻ
Thực phẩm vô cùng cần thiết và quan trọng đối với con người, nếu sử dụng thực phẩm không tốt, không đảm bảo vệ sinh rất dễ bị ngộ độc Vì vậy vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm giữ vị trí vô cùng quan trọng đối với sức khỏe của mọi người nhất là trẻ nhỏ
Như chúng ta đã biết trên các kênh thông tin, các tài liệu “ nâng cao chất lượng bữa ăn và vệ sinh an toàn thực phẩm và đề phòng ngộ độc” của cục quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm thuộc bộ Y tế năm 2000 Ngộ độc thực phẩm
có thể xẩy ra với bất kỳ một ai, gây nguy hiểm đến tính mạng hoặc ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe con người Ngộ độc thực phẩm có thể tránh được, để phòng tránh ngộ độc thực phẩm người tiêu dùng, các trường mầm non tổ chức bán trú phải xây dựng các biện pháp hữu hiệu để thực hiện
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 Thực trạng chung
Nga Liên là một xã vùng biển, phần đông là theo Đạo Thiên Chúa, nền kinh tế chủ yếu bằng nông nghiệp và thủ công nghiệp, đời sống của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn Việc tạo điều kiện cho con em đến trường ăn, ngủ tại trường để đảm bảo dinh dưỡng đang còn gặp khó khăn
2 Thuận lợi
Trang 4Trường Mầm Non Nga Liên được xây dựng tại khu trung tâm của xã, có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị để phục vụ cho hoạt động học tập và hoạt động vui chơi cuả trẻ
Nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình, năng động trong công tác giảng dạy, có phẩm chất đạo đức tốt, gương mẫu trong mọi công việc
3 Khó khăn
Bên cạnh đó nhân dân trong xã phần đông theo đạo thiên chúa giáo, trình độ nhận thức có hạn chế Người dân chưa thực hiện tốt công tác kế hoạch hóa gia đình, con đông nên việc đưa con đến trường mà nhất là trường Mầm Non còn chưa thường xuyên
Giáo viên nuôi dưỡng có 4 đồng chí nhưng không có đồng chí nào có bằng nghiệp vụ chế biến do vậy việc chế biến thức ăn như thế nào để đảm bảo tốt việc nuôi dưỡng cũng là một vấn đề gặp rất nhiều nan giải
4 Kết quả của thực trạng
Số lượng trẻ bị suy dinh dưỡng đầu năm cao 15,9%: khảo sát chất lượng đầu năm toàn trường có: 344 cháu
Kênh bình thường là : 289/344 đạt tỉ lệ: 84,1%
Kênh suy dinh dưỡng là: 55/344 đạt tỉ lệ: 15,9%
Tỷ lệ suy dinh dưỡng còn cao so với yêu cầu của trường chuẩn
Đội ngũ giáo viên làm công tác nuôi dưỡng không có chuyên môn trong công tác nuôi dưỡng
Mức đóng góp cho trẻ ăn tại trường (11.000 đồng/trẻ/ngày) còn thấp so với giá
cả thị trường hiện nay vì vậy chế độ dinh dưỡng và khẩu phần ăn của trẻ không đảm bảo
III CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
Trang 5Tôi xác định giáo viên đứng lớp và cô nuôi có vai trò quan trọng như nhau
nếu cô đứng lớp đảm bảo cho chất lượng giáo dục trẻ, thì cô nuôi có vai trò hết sức quan trọng trong việc đảm bảo sức khỏe của các cháu, vì vậy việc lựa chọn, sắp xếp
bố trí cô nuôi là rất quan trọng
Ban giám hiệu nhà trường đã lựa chọn, sắp xếp bố trí cô cấp dưỡng là người có năng khiếu chế biến, biết xây dựng thực đơn hợp lý và có sức khỏe tốt Tổ chức bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ giáo viên những kiến thức cơ bản về phòng chống suy dinh dưỡng, nội dung và hình thức giáo dục dinh dưỡng cho trẻ mầm non
Nhà trường mở lớp chuyên để tổ chức bồi dưỡng kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm cho 26/26 cán bộ giáo viên để triển khai bồi dưỡng các nội dung tìm hiểu về pháp lệnh tiêu chuẩn qui định của Bộ y tế, viện dinh dưỡng về vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường mầm non, các văn bản chỉ thị về vệ sinh an toàn thực phẩm tại nhóm lớp, qui định điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại các nhà bếp
Tạo điều kiện cho giáo viên tham gia tích cực các lớp chuyên đề về giáo dục dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm do phòng giáo dục triển khai
Trong năm học 4 giáo viên phụ trách việc nuôi dưỡng đã được tập huấn về việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm và đã được cấp giấy chứng nhận do trung tâm y
tế dự phòng huyện mở
Bồi dưỡng kiến thức chăm sóc nuôi dưỡng cho cô nuôi, giáo viên qua các đợt hội thảo chuyên đề, những vấn đề chủ yếu như định lượng khẩu phần ăn, các chất dinh dưỡng cần đạt để cung cấp calo cho trẻ Nâng cao kiến thức kỹ năng xử lý khi trẻ bị ngộ độc thực phẩm đối với giáo viên và cô nuôi
Bồi dưỡng củng cố cho cô nuôi về qui trình bếp một chiều, cách bảo quản thực phẩm, rau củ, quả, vệ sinh dinh dưỡng , vệ sinh an toàn thực phẩm Các thao tác qui
Trang 6trình chế biến, cách lựa chọn thực phẩm tươi ngon.
Phân công rõ từng người từng công việc cụ thể, thực hiện đúng dây chuyền chế biến
Giáo viên nhân viên trong trường Mầm non là lực lượng quyết định chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non nói chung, việc bồi dưỡng về nhận thức cung cấp các kiến thức và kỹ năng thực hành như cách chọn thực phẩm, cách bảo quản thực phẩm, cách xây dựng thực đơn, xây dựng khẩu phần ăn cho trẻ, cách chế biến thực phẩm, cách vệ sinh thực phẩm và vệ sinh nhà bếp là những vấn đề được bồi dưỡng
và cập nhật thường xuyên, những kiến thức về chăm sóc sức khoẻ cho trẻ ở từng độ tuổi, cách xử lý một số tình huống đặc biệt như trẻ khó ăn khó ngủ, trẻ khó thích nghi với điều kiện mới đến trường, cách tổ chức và quản lý môi trường lớp học vệ sinh và an toàn cho trẻ, cách tổ chức các hoạt động giúp trẻ làm quen với “Dinh dưỡng dành cho bé”, “Bé tập làm nội trợ” Đó là những nội dung bồi dưỡng rất thiết thực với đội ngũ giáo viên và nhân viên cấp dưỡng Giáo viên, nhân viên điều được khám sức khỏe theo qui định, vệ sinh quần áo, đầu tóc, nhất là vệ sinh đôi tay, khi chế biến phải đeo khẩu trang, tạp dề, thức ăn phải phù hợp với độ tuổi đảm bảo chế biến ngon, hấp dẫn an toàn
2 Xây dựng thực đơn, nguồn cung cấp thực phẩm, tổ chức bữa ăn dinh dưỡng
* Xây dựng thực đơn
Là người phụ trách và trực tiếp xây dựng thực đơn, tính khẩu phần ăn cho trẻ tôi
đã ứng dụng phần mềm quản lý mầm non vào việc tính khẩu phần ăn cho trẻ định lượng clo ban đầu chỉ đạt: Nhà trẻ 790/826kclo, mẫu giáo 978/1029kclo theo định lượng chuẩn một ngày của trẻ ở trường mầm non Với định lượng như thế thì không đạt 70% định lượng một ngày của trẻ ở trường mầm non, vì vậy tôi phải nghiên cứu
để thay đổi thực đơn phù hợp đảm bảo về định lượng dinh dưỡng cho trẻ bằng cách
Trang 7thay đổi thực đơn theo tuần, theo mùa phù hợp với tình hình thực tế của địa phương
và nguồn cung cấp thực phẩm
Khi xây dựng thực đơn phải chú ý đến các món ăn của trẻ nhất là khâu chế biến như băm nhỏ, thái nhỏ, nấu phải nhừ, mềm kể cả rau Các món ăn mặn ta có thể chế biến thêm nước sốt kèm theo để trẻ dễ ăn hơn Ở lứa tuổi mầm non đòi hỏi nhu cầu dinh dưỡng và năng lượng cũng vô cùng quan trọng, vì thế khi chế biến các món ăn cũng phải đặc biệt quan tâm về khẩu vị và trạng thái của thức ăn
Ăn uống còn phụ thuộc vào điều kiện khí hậu theo từng mùa Như mùa hè nóng bức nhu cầu về các món có nhiều nước tăng lên và những món canh chua , canh cua
… trẻ rất thích ăn Còn về mùa đông thời tiết lạnh ta có thể sử dụng các món xào , rán thuộc các món ăn hầm nhừ ăn nhiều hơn
Còn về thực phẩm các loại rau quả ta nên dùng mùa nào thức đó không cần thiết phải sử dụng thực phẩm trái mùa
Ví dụ: Tôi đã biết vận dụng vào thực tế và nguồn thực phẩm theo mùa để xây dựng thực đơn 1 tuần hợp lý đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ
Bữa trưa
Cơm Canh rau mồng tơi nấu cua ghẹ Thịt rim Muối vừng
Cơm Canh rau ngót nấu thịt
Ruốc cá
Cơm Canh rau láo nháo nấu cua Thịt sốt cà chua
Muối lạc
Cơm Canh rau cải nấu tôm Thịt xào giá đỗ
Cơm Canh rau mồng tơi nấu cua Thịt đậu phụ sốt cà chua
Bữa chiều Miến dongnấu thịt Phở thịt nạc Cháo gà Chè đậuđen Cháo lươn Sau khi thay đổi thực đơn định lượng dinh dưỡng đã được cân đối và đảm bảo theo từng độ tuổi Nhà trẻ đạt từ 809-826 đạt 70% định lượng chuẩn, mẫu giáo đạt từ 1012-1029 đạt 70% định lượng chuẩn quy định
* Nguồn cung cấp thực phẩm: Lựa chọn nguồn cung cấp thực phẩm để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm là một vấn đề
Trang 8Vào đầu thỏng 9 hàng năm nhà trường tổ chức họp ban lónh đạo nhà trường
và cỏc đoàn thể thống nhất chế độ ăn uống, thực đơn ăn uống và mời cỏc khỏch hàng về ký hợp đồng thực phẩm
Nguồn cung cấp thực phẩm phải cú đủ điều kiện cung cấp thường xuyờn và
cú trỏch nhiệm trước phỏp luật về chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo giỏ cả hợp lý, ổn định Thực phẩm hợp đồng với nhà trường phải được kiểm tra đảm bảo về chất lượng, đủ về số lượng hàng ngày thỡ nhõn viờn mới ký nhận và chế biến, các cơ sở hợp đồng phải đáp ứng yêu cầu vệ sinh; nhà cửa nơi giết mổ gia súc, gia cầm , nơi cất dựng thực phẩm phải thoáng mát, sạch sẽ, hợp vệ sinh ,ngời bán phải có ý thức bảo quản tốt che đậy, cất giữ không cho ruồi nhặng bụi bám vào u tiên cho các bậc phụ huynh có điều kiện trên tham gia hợp
đồng bán thực phẩm cho nhà trờng hợp đồng với giá gốc và rẻ hơn so với thị trờng
từ 1 đến hai giá
Một số loại rau củ quả
Trang 9*Tổ chức bữa ăn dinh dưỡng
Để được bé khoẻ, bé ngoan cần sự giúp đỡ của hai phía gia đình và nhà trường Trẻ ở giai đoạn đến trường là giai đoạn hết sức quan trọng, trẻ cần được chăm sóc tốt để phát triển thể lực, trí lực Việc tổ chức cho trẻ bữa ăn dinh dưỡng là một trong những biện pháp nhằm nâng cao sức khoẻ cho trẻ Đối với cơ thể trẻ còn nhỏ phát triển thay đổi từng ngày nếu được nuôi dưỡng tốt thì trẻ sẽ khoẻ mạnh thông minh, trái lại việc nuôi dưỡng không tốt thì sẽ bị suy dinh dưỡng ốm đau bệnh tật ảnh hưởng đến sự phát triển toàn diện cơ thể trẻ
Vì thể ở trường chúng tôi đã tổ chức bữa ăn dinh dưỡng vào ngày cuối tuần thực đơn được thay đổi bằng các nguồn thực phẩm có nhiều dinh dưỡng như: Bún bò, sữa đậu nành… Qua một thời gian theo dõi bữa ăn dinh dưỡng cuối tuần đã giúp cho trẻ phấn khởi chờ đợi bữa ăn, ăn hết xuất và rất ngon miệng Cùng với việc tổ chức bữa ăn dinh dưỡng nhà trường đã thành lập ban phòng chống suy dinh dưỡng hiệu trưởng làm trưởng ban, hiệu phó phụ trách chăm sóc làm phó ban Chúng tôi
có nhiệm vụ theo dõi sức khoẻ ở lớp, tuyên truyền phối hợp với phụ huynh để phụ huynh đóng góp thêm các nguồn thực phẩm mà gia đình sẵn có như rau sạch để bổ sung thêm vào bữa ăn cho trẻ Hằng tháng đánh giá kết quả sức khoẻ trẻ qua sổ theo dõi trẻ suy dinh dưỡng và hằng quý kiểm tra sức khoẻ đối với những trẻ tăng cân Ngoài ra tôi còn xây dựng các biện pháp phối hợp với phụ huynh để bồi dưỡng cho trẻ suy dinh dưỡng bằng các thực phẩm như : Chuối ,nước cam ,trứng
gà ,trứng cút ,sữa …Với những thực phẩm nêu trên một phần nào đó cũng bổ sung được một số chất mà cơ thể trẻ còn thiếu
3 Tuyên truyền kiến thức về việc nâng cao chất lượng dinh dưỡng và vệ sinh
an toàn thực phẩm tới các bậc phụ huynh
Trang 10Trường mầm non Nga Liên đầu năm có 15,9% trẻ em dưới 5 tuổi đến trường
là suy dinh dưỡng, tình trạng này do đâu có nhiều nguyên nhân nhưng có lẽ điều cốt lõi nhất là chúng ta chưa có biện pháp trong việc chăm sóc trẻ một cách hợp lý Gia đình là một tế bào của xã hội nếu gia đình biết quan tâm đến sức khoẻ của trẻ,
có trách nhiệm với con em mình thì việc chăm sóc nuôi dưỡng giữa gia đình và nhà trường cùng thống nhất với nhau Vì vậy đầu năm học Ban giám hiệu nhà trường cùng bàn bạc triển khai đến các lớp đầu năm học tổ chức họp phụ huynh để trao đổi tình hình sức khoẻ của các cháu Đầu năm học nhà trường phối hợp với trạm y tế cân đo khám sức khỏe và lập bảng theo dõi sức khoẻ trẻ treo ở lớp để phụ huynh nắm và kết hợp cùng thực hiện
Phát động giáo viên và phụ huynh viết bài tuyên truyền về dinh dưỡng và vệ sinh
an toàn thực phẩm những bài viết hay nhà trường chọn và gửi cho đài truyền thanh
xã tuyên truyền trên loa truyền thanh của xã nhằm tuyên truyền rộng rãi đến toàn thể nhân dân
Ngoài ra nhà trường xây dựng góc tuyên truyền với phụ huynh tuyên truyền cho phụ huynh biết kiến thức nuôi dạy con theo khoa học, triệu chứng cách phòng chống một số bệnh thông qua các lần họp và tiếp xúc với phụ huynh, để phụ huynh thấy được hiệu quả của việc ăn theo đúng chế độ
