thể hiện ở lớp, việc cho trẻ hoạt động góc tôi đã nhận thấy được rằng việc thực hiện hoạt động góc không phải để cho trẻ chơi không mà còn giúp trẻ phát triển toàn diện trong các lĩnh vực ngôn ngữ, thẩm mỹ, thể chất, nhận thức và tình cảm xã hội, hay nói một cách khác đây là mắt xích gắn kết hỗ trợ lẫn nhau.
Trang 1A.ĐẶT VẤN ĐỀ:
Như chúng ta đã biết : Hoạt động vui chơi có ý nghĩa đặc biệt đối với cuộcsống của trẻ em , riêng với trẻ lứa tuổi mầm non thì đó là hoạt động chñ đạo Trẻmầm non “ Học qua chơi, chơi mà học” , trò chơi là động cơ thúc đẩy trẻ “ Học “
và là tình huống hấp dẫn kích thích trẻ hứng thú , tự nguyện khám phá thử nghiệm,cho phép trẻ mở rộng hiểu biết về sự vật và hiện tượng của thế giới xung quanh…Hoạt động vui chơi giúp phát triển thể lực và trí tuệ cho trẻ , là phương tiện giáodục các phẩm chất đạo đức và khả năng sáng tạo của trẻ.Giờ chơi còn giúp trẻnhận ra được cái đẹp cái xấu của nội dung trò chơi, giúp trẻ phát triển óc thầm mỹ,khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiều cái đẹp.Muốn trẻ phát triển tốt thì cô giáo phải làngười thể hiện tốt nhiệm vụ của mình, luôn linh động sáng tạo, giúp trẻ thông quachơi mà học, bằng cách thông qua “Hoạt động góc”.Trong quá trình giáo dục trẻnói chung tổ chức cho trẻ chơi nói riêng Giáo viên viên cần phải biết dạy cho trẻchơi cái gì ? Chơi như thể nào để đem lại kiến thức phục vụ cho hoạt động học,phục vụ cho sự phát triển tư duy của trẻ Vì vậy góc chơi càng phong phú bao nhiêuthì càng kích thích trẻ chơi bấy nhiêu và tạo sự ham muốn được khám phá mởmang kiến thức về thế giới xung quanh trẻ bấy nhiêu Từ những thực tế mà tôi đãthể hiện ở lớp, việc cho trẻ hoạt động góc tôi đã nhận thấy được rằng việc thực hiệnhoạt động góc không phải để cho trẻ chơi không mà còn giúp trẻ phát triển toàndiện trong các lĩnh vực ngôn ngữ, thẩm mỹ, thể chất, nhận thức và tình cảm xã hội,hay nói một cách khác đây là mắt xích gắn kết hỗ trợ lẫn nhau
Chính vì tầm quan trọng muốn giúp cho sự hứng thú chơi trong trẻ ngày càngnhiều hơn, mở mang kiến thức sâu rộng hơn nên tôi lựa chọn “Một số biện phápgiúp trẻ hoạt động góc høng thó”
Trang 2B.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lí luận:
Mỗi chúng ta đều biết rằng mục tiêu chung của giáo dục mầm non là pháttriển tất cả khả năng của trẻ phải hình thành cho trẻ cơ sở ban đầu về nhân cách conngười, làm tiền đề cho sự phát triển tốt hơn trong những giai đoạn tiếp theo , vì thếgiáo dục mầm non hiÖn nay đã và đang tiếp tục tìm ra những phương pháp mới đểgiảng dạy trong đó có nhu cầu về vui chơi hay còn gọi là hoạt động góc cũng rấtquan trọng và được phân bố như 1 hoạt động chính trong ngày , thông qua giờ hoạtđộng góc giúp trẻ rèn trí nhớ , tính quan sát, kĩ năng phân biệt, so sánh …nhằmgiúp trẻ khắc sâu kiến thức, trẻ hiểu thêm về nội dung bài học , phát triển trí tuệ ởtrẻ một cách toàn diện
Thông qua hoạt động góc còn giúp trẻ hiểu được nội dung của công việc thật
Chơi hoạt động góc còn giúp trẻ thể hiện tình cảm, giáo dục nhân cách chotrẻ, tình cảm của trẻ được hình thành qua mối quan hệ tốt giữa người với người,mối quan hệ giữa con người và lao động, giữa trẻ và gia đình, tình cảm đó được thểhiện một cánh chân thành qua các trò chơi như: Gia đình, Bán hàng, Xây dựng, …
Trang 3Chơi hoạt động góc còn giúp trẻ phát triển tình cảm tập thể, là trung tâm tậphợp trẻ cùng chơi với nhau theo nhóm, thể hiện sự đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trongcác nhóm chơi của trẻ.
Thông qua giờ chơi còn giúp trẻ có lòng dũng cảm, cương quyết, có tínhphấn khởi, vui mừng Khi chơi xong trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị tinhthần tốt cho sức khoẻ Khi chơi trẻ được thực hiện những động tác tự nhiên với đồdùng, đồ chơi và có ý thức giữ gìn đồ chơi ở các góc
II.Thực trạng của vấn đề:
Đầu năm học 2011- 2012, tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 5 tuổi,theo chương trình đổi mới hiện hành tôi đã nhận thấy những điều kiện thuận lợi vàkhó khăn như sau
1 Thuận lợi:
- Được Ban giám hiệu nhà trường hỗ trợ mua sắm trang thiết bị, đồ dùng phục vụcho hoạt động đầy đủ, phòng học có diện tích rộng rãi, thoải mái phục vụ cho giờchơi, đặc biệt thoáng mát, có đủ ánh sáng
- Đa số phụ huynh nhiệt tình có nhận thức về việc học tập của mình, sẵn sàng
hỗ trợ và tìm kiếm nguyên vật liệu cho việc làm đồ dùng càng thêm phong phú và
Trang 4hay phê bình cô giáo hay cho trẻ chơi mà ít dạy cho trẻ tập viết, đọc chữ cái, làmtoán, …
- Một số trẻ trong lớp còn có tính thụ động ít giao lưu trong giờ chơi
3.Kết quả kh¶o s¸t:
Vào đầu năm học tôi đã tổ chức các giờ hoạt động góc cho trẻ, qua đó tôinhận thấy rằng một số nhược điểm lớn là một số trẻ chưa tự xung phong nhận vaichơi của mình mà chờ cô chỉ định, trẻ chưa tự chọn góc chơi cho chính trẻ, đa sốtrẻ còn lẫn lộn giữa góc chơi này với góc chơi kia trẻ không hứng thú, một trẻchưa biết sử dụng đồ chơi đúng mục đích dẫn đến giờ hoạt động góc đạt tỷ lệ thấp
Cụ thể như sau:
Số
Kết quả Đạt
III Gi¶i pháp tổ chức thực hiện:
1/ Tạo môi trường góc cho trẻ hoạt động:
Góc hoạt động là khu vực riêng biệt trong lớp , nơi trẻ có thể tự làm việc một mìnhhoặc trong nhóm nhỏ theo hứng thú và nhu cầu riêng để xem xét , tìm hiểu và khámphá cái mới , hoạt động với đồ vật và rèn luyện kĩ năng.Tạo môi trường góc cho trẻhoạt động nhằm tạo điều kiện cho trẻ hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ đượcnhiều hơn, hình thức hoạt động phong phú hơn Để cho trẻ hoạt động góc hoạt động
có hiệu quả, giúp trẻ tự khám phá và phát triển tốt tôi đã dựa vào diện tích lớp để
Trang 5quyết định số góc Vị trí góc hợp lí, thuận tiện cho trẻ hoạt động Góc yên tĩnh xagóc ồn ào ( Góc xây dựng , góc đóng vai ở gần nhau và xa góc sách ) , góc xâydựng tránh lối đi lại , góc thiên nhiên ngoài hiên…Thay đổi vị trí hoặc bố trí sắpxếp lại một số sau mỗi chủ đề để tạo cảm giác mới lạ, kích thích hứng thú của trẻ.Tên các góc đơn giản , dễ hiểu và phù hợp với nội dung từng chủ đề đang thựchiện.
VÝ dô: Khi thực hiện chủ đề “ Gia đình” góc sách có thể đặt tên: “Thư viện của gia đình bé” , nhưng ở chủ đề “ Thực vật” , góc sách tôi lại đặt tên : “Thư viện của gia đình bé”, nhưng chủ đề:” Thực vật” góc sách tôi lại đặt tên “Thư viện các loại cây”…Đồ dùng đồ chơi , nguyên vật liệu trong từng góc được trình bày
sao cho trẻ dễ thấy, dễ lấy , dễ lựa chọn
Trang 6Đồ dùng đồ chơi phù hợp với mức phát triển của trẻ , thích hợp với điều kiện, đặcđiểm địa phương và thường xuyên luân chuyển giữa các góc để gây hứng thú chotrẻ đồng thời sử dụng cho nhiều hoạt động khác.
VÝ dô: Có thể sử dung quả cam, quả chuối , quả ổi để cho trẻ học so sánh , phân
loại nhằm phát triển các kĩ năng tư duy ( ở góc học tâp ) Có thể sử dụng chúng đểchơi đóng vai hoặc để phát hiện vật chìm nổi tuỳ theo chất liệu cụ thể…
Trang 7Bên cạnh đó tôi trang trí góc một cách linh hoạt , hấp dẫn và thay đổi theo nộidung chủ đề
Tạo môi trưòng góc tốt chúng ta sẽ thu hút được trẻ chơi tốt hơn, bộc lộ được các kĩnăng trong cuộc sống thông qua vai chơi
2 Thường xuyên tổ chức cho trẻ hoạt động góc:
Trang 8Muốn cho trẻ hứng thú tham gia hoạt động , thích bắt chước đưa các hoạt
động của người lớn vào vai chơi, chơi tích cực , chơi sáng tạo , nghĩ ra nhiều cácchơi trong các góc Muốn đạt được điều đó trước khi chơi tôi thường trò chuyện vớitrẻ về những gì liên quan đến vai chơi mà cô sắp tổ chức VD: Gợi ý về ngày 8/3 làngày lễ của mẹ, ở nhà bố và các con làm những gì để mẹ vui nhỉ? Có thể là chuẩn
bị một bữa ăn thật ngon có món ăn mẹ thích, cắm hoa, cả nhà đi chơi…qua đó đểhướng dẫn trẻ đóng vai một gia đình tổ chức ngày 8/3 cho mẹ
Trước khi tổ chức góc chơi, tôi đưa ra mục đích yêu cầu cụ thể của các góc chơi đó.Đồng thời tôi chuẩn bị địa điểm, thời gian và đồ dùng đầy đủ, chu đáo theo chủđề.VD: Góc xây dựng: ở chủ đề “Gia đình” yêu cầu trẻ biết xây các ngôi nhà caotầng, chung cư… Với chủ đề “Ngành nghề”yêu cầu trẻ xây trang trại chăn nuôi,cánh đồng lương thực, bệnh viện…
Với vai trò là người giáo viên tôi luôn tuân thủ các phần khi tiến hành tổ chức cáchoạt động góc Mỗi chủ đề tôi tìm cho mình một cách ổn định tổ chức và gây hứngthú riêng để trẻ không bị nhàm chán, luôn mở rộng hiểu biết
VD: Chủ đề “ Trường mầm non” cho trẻ hát bài “ Trường chúng cháu là trườngmầm non” sau đó trò chuyện với trẻ về chủ đề, mời trẻ chọn góc chơi mà trẻ thích.Với chủ đề “ Thế giới thực vật” tôi xuất hiện bất ngờ là người “ Làm vườn giỏi”đến thăm lớp, trò chuyện về chủ đề, mời trẻ chọn góc chơi…
Khi triển khai góc chơi tôi căn cứ khả năng của trẻ mà hướng dẫn ( can thiệp) kịpthời đúng lúc đúng tình huống và đúng cách:
+ Đối với những trẻ nhút nhát, ít sôi nổi, hứng thú chơi không bền thì tôi “ Chơicạnh trẻ” Tôi sử dụng cùng một loại đồ chơi và chơi cùng một trò chơi giống trẻ
Trang 9Tôi tự nhận xét về trò chơi của mình nhằm làm mẫu các thao tác chơi cho trẻ VD:Trong khi trẻ đang chơi: Quan sát thấy một cháu ở góc sách đang cầm cuốn sách lật
đi lật lại, tôi đến cạnh và nói: “ Tôi cũng rất thích xem tranh truyện này” thế rồi tôicầm sách đúng chiều, giở lần lượt từ trái sang phải, khuyến khích trẻ làm như cô vàtrẻ học theo
+ Đối với trẻ chơi đơn điệu, lập lại thì tôi trực tiếp tham gia cùng nhưng vẫn để trẻ
tự điều khiển quá trình tiến triển của trò chơi VD: Quan sát trẻ đang chơi ở góc nấu
ăn, có hai trẻ cùng nấu đi nấu lại một món rau muống tôi đến và hỏi:
Hai bác nấu gì thế? ( Chúng tôi nấu canh rau muống)
Thế có ai nấu cơm chưa? ( Chưa ạ)
Vậy ai sẽ nấu đây? ( Để tôi nấu cho – Trẻ nói )
Thực đơn hôm nay ngoài cơm và canh còn có gì? ( Còn có thịt rim nữa )
Thế bác nào biết nấu món thịt rim? ( Trẻ nói: Để tôi nấu cho )
Nấu món thịt rim như thế nào hả bác? ( Trẻ trả lời)
Qua VD trên cho thấy: Một mặt tôi vẫn để trẻ tự điều khiển trò chơi của mình, mộtmặt tôi đã tác động lên tiến trình chơi của trẻ một cách khéo léo
+ Đối với những trẻ đã có kỹ năng chơi, tôi dạy trẻ kỹ năng mới khó hơn, thể hiệnđược vai trò trung tâm của trẻ VD: Đối với góc xây dựng thuộc chủ đề “ Gia đình”VD: Chào các bác xây dựng! Hôn nay các bác xây gì? ( Chúng tôi xây khu tập thể )
Ai là kỹ sư trưởng? ( Là bác A )
Theo ý bác đầu tiên chúng ta phải làm gì? ( Xây hàng rào)
Trang 10Tôi cũng nghĩ thế, vậy các bác vào kho chuyển vật liệu ra nào Cứ như thế tôi dùngcâu hỏi mở nhằm gợi ý cho trẻ các nội dung chơi phong phú.
VD: Đến góc nấu ăn và hỏi:
- Thực đơn hôm nay có những gì? ( Trẻ kể )
- Bác nào đi chợ? Nhớ mua thực phẩm đúng thực đơn nhé!
- Bác bếp trưởng, bác địnhk bố trí bếp như thế nào? ( Chúng tôi bố trí bếp mộtchiều: Đây là bàn sơ chế, đây là bàn chế biến, còn đây là bàn chia ăn) Việc
sử dụng câu hỏi theo hệ thống lô gíc có tính chất định hướng giúp trẻ chơi tựtin, thành thạo và có hồn
Trang 11Trong khi trẻ chơi tụi thường xuyờn theo dừi trẻ và nắm bắt được những tõm
tư suy nghĩ của trẻ Gợi hỏi trẻ để trẻ nờu lờn ý nghĩ của trẻ, như ở gúc học tập tụihỏi: Vỡ sao chỏu khụng thớch chơi ở gúc này?, thỡ trẻ trả lời: Tụ theo chữ chấm mờmói con khụng thớch; một chỏu khỏc ở gúc tạo hỡnh thỡ chỏu núi: Con chỉ thớch tụmàu con gà; Cũn lại một số chỏu khụng tập trung vào gúc chơi của mỡnh mà hay đidạo đến gúc chơi của bạn, tôi tìm hiểu nguyên nhân do việc phõn bố gúc chơi, đồdựng, đồ chơi ở cỏc gúc chưa tỏch bạch rừ ràng, chưa trang trớ làm bắt mắt trẻ, nộidung chơi cũn chung chung hay lí do nào khác để dẫn đến vai chơi khụng thể hiệnmối quan hệ với nhau, hay núi một cỏch khỏc cỏc gúc chơi khụng hỗ trợ cho nhau,
để cú biện phỏp kịp thời giỳp đưa trẻ vào vai chơi hứng thú hơn Tụi tiếp tục theodừi vào cỏc giờ hoạt động sau để ghi lại thật cụ thể những trẻ nào thớch chơi ởnhững gúc nào, với đồ chơi gỡ, trẻ nào khụng thớch chơi, nguyờn nhõn vỡ sao Muốncho trẻ thực hiện hoạt động vui chơi ở cỏc gúc một cỏch rừ ràng, cụ thể và mangtớnh chặt chẽ thỡ ngoài những biện phỏp trờn cũn cú một biện phỏp mà tụi nghĩ cũngrất quan trọng đú là: Nội dung chơi ở cỏc gúc Cô phải nắm đuợc nhu cầu chơi củatrẻ Vỡ vậy, muốn trẻ chơi tốt thỡ tụi cũng cần phải hiểu được ý nghĩa của từng trũchơi Ví dụ: Trong trũ chơi xõy dựng thỡ cụ phải hiểu được ý nghĩa của trũ chơixõy dựng đối với trẻ là loại trũ chơi biểu hiện khả năng tạo hỡnh của trẻ, từ nhữngkhối gỗ, khối nhựa, hộp giấy, … với những dạng kớch thước khỏc nhau trẻ cú thểlắp ghộp, xõy dựng nờn những cụng trỡnh như cụng viờn, trường học, …; hoặc từnhững vật liệu thiờn nhiờn như vỏ sũ, vỏ ốc, đỏ, sỏi, … trẻ xõy nờn vườn trường,vườn cõy, … trong những cụng trỡnh đú sỏng kiến của trẻ được bộc lộ rừ nột
Trang 12Tuỳ theo hoàn cảnh sống, vốn sống và khả năng tưởng tượng mỗi trẻ điều cúnhững khả năng riờng biệt và được biểu hiện trong cỏc cụng trỡnh của mỡnh Quatrũ chơi thoả mản nhu cầu tỡm hiểu về đặc điểm, tớnh cất của thế giới xung quanh,đặc biệt là đồ vật xung quanh trẻ
Trong trũ chơi xõy dựng tụi thường hay vấp phải một chủ đề chỉ xõy dựngmột mụ hỡnh, như: Chủ đề Trường mầm non tụi chỉ cho trẻ xõy dựng Trường mầmnon, xõy dựng lặp đi, lặp lại nhiều lần trong chủ điểm và đặc biệt gúc xõy dựngkhụng cú mối liờn hệ với gúc chơi khỏc, tỡnh trạng này sẽ làm cho trẻ nhàm chỏn vàkhụng phỏt triển tớnh sỏng tạo của trẻ Từ đú tụi tỡm ra biện phỏp khắc phục nhưsau:
+ Tụi luụn luụn làm phong phỳ cỏc mối quan hệ xó hội bằng cỏch liờn kết cỏc gúcchơi theo chủ đề thành một xó hội thu nhỏ, trong đú cú nhiều ngành nghề khỏcnhau, gúc xõy dựng ở mẫu giỏo phải cú mối quan hệ qua lại giữa cỏc gúc chơi khỏc,khi đú trẻ khụng những đặt mối quan hệ trong cựng một nhúm mà cũn biết nhõnrộng mối quan hệ với cỏc nhúm khỏc Khi chơi xõy dựng, ngoài tạo một cụng viờn
Trang 13nhất định, cô giáo còn có thể gợi ý cho trẻ mở rộng liên kết với các góc khác bằngnhững đường nối từ góc này sang góc kia, như từ khu chợ đến góc gia đình, từ khuvui chới đến cửa hàng, lúc này góc xây dựng làm nhiệm vụ trung tâm nối các góclại với nhau, muốn đi chợ phải đi băng qua góc xây dựng
Khi trẻ chơi tôi để trẻ tự thể hiện những hiểu biết của mình , tự chọn vai màtrẻ thích , tự giao lưu với bạn trong nhóm Cô là người quan sát, theo dõi trẻ làm gì,nói gì, đồng thời cô can thiệp đúng lúc để trẻ chơi một cách tự nhiên
3 Chuẩn bị nguyên vật liệu làm đồ dùng, đồ chơi ở các góc:
Muốn cho trẻ hoạt động tốt hoạt động này, thì ngay từ đầu năm học tôi đã lên
kế hoạch cho việc làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ ở các góc, không lên một cáchchung chung mà vạch ra rõ ràng cụ thể cho việc làm đồ dùng, đồ chơi, tôi đã thammưu được với BGH để mua sắm bổ sung đồ dùng đồ chơi phong phú giá trị
Trang 14với số tiền là 200.000đ Ba bộ nấu ăn, 5 túi mô hình các con vật, 5 túi các loại thựcphẩm trị giá 300.000đ Một máy chiếu mini trị giá 4.000.000đ để phục vụ góc âmnhạc.
Ngoài những đồ dùng, đồ chơi có sẵn tôi tận dụng những nguyên vật liệu ởdạng phế liệu sẵn có ở địa phương như: Thùng catton xốp, đĩa video cũ, giấy báo cótrang bìa quảng cáo, chai nhựa, vỏ hộp sữa chua, hộp đựng cơm, vải vụn, chuổi hạt,
vỏ ốc, vỏ ngao, vỏ điệp, ống chỉ, tăm tre, khối gỗ, … tất cả những nguyên vật liệucần đảm bảo an toàn về tính mạng, không gây độc hại, không sắc nhọn, không nặng
nề đối với trẻ
Trang 15Từ những nguyờn vật liệu trờn tụi làm ra rất nhiều đồ chơi ở cỏc gúc cho trẻ.
Vớ dụ: Tụi dựng đĩa video cũ cắt hỡnh rẽ quạt, hỡnh thoi, trang trớ giấy decan cho trẻxếp hỡnh con cỏ hoặc dựng bỡnh nhựa làm ra một số đồ dựng trong gia đỡnh như:Nồi cơm điện, đồ uốn túc hoặc dựng con ốc gạo xếp hỡnh ngụi nhà, xếp thành chữcỏi; Giấy bỡa bỏo vũ thành từng nắm nhỏ đắp nỳi, làm cõy, làm lỏ, …; Từ những vảivụn làm thành những con rối để cho trẻ chơi đúng kịch, may quần ỏo, Cũng từnhững nguyờn vật liệu đú, trẻ sử dụng trong giờ hoạt động gúc và trẻ làm ra nhiềusản phẩm như: Trẻ dựng hộp đựng cơm kết hợp với giấy thấm làm ra một loại rau;dựng hộp giấy làm ra một số biển bỏo phương tiện giao thụng; dựng tăm tre gấp lạithành hỡnh vuụng, hỡnh chữ nhật…tận dụng cõy cúi ở địa phương tụi làm được 20chiếc cốc,3 cỏi làn, 10 chiếc đĩa, 10 chiếc mũ cúi phục vụ gúc phõn vai, tận dụngcỏc thựng cactton để làm ụ tụ,làm đoàn tàu phục vụ gúc xõy dựng
Đặc biệt việc chuẩn bị đồ dựng cần phải phự hợp với nội dung chủ đề
Vớ dụ: Chủ điểm Tết – Mựa xuõn thỡ cụ giỏo cần chuẩn bị đồ dựng như: Lon
nước yến, hộp giấy hỡnh vuụng, lỏ chuối, cành cõy khụ, giấy màu, hồ dỏn, tranh ảnh
về ngày tết, bài hỏt, bài thơ về mựa xuõn, … khi trẻ chơi ở cỏc gúc trẻ cú đủ đồdựng để thực hiện một số nội dung như: Làm bỏnh ngày tết, cắm hoa ngày tết, hỏtmỳa về ngày tết, mựa xuõn, xem tranh ảnh về ngày tết, mựa xuõn; Tận dụng khốixốp để làm bỏnh sinh nhật để tổ chức sinh nhật cho những trẻ cú ngày sinh trongmựa xuõn; Tận dụng những cỏi quạt hư đem dỏn giấy lại để làm quạt cho những lỳcchơi đúng kịch, cũng từ những chiếc quạt đú tụi cú thể hỏt mỳa sử dụng bằng quạt
trong giờ hoạt động chung trẻ rất thớch.
Từ những nội dung đú, nhằm hỗ trợ cho giờ hoạt động chung giỳp trẻ sỏng
tạo hơn trong việc thực hiện một số hoạt động và giỳp trẻ khắc sõu kiến thức hơn