B. PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN I. Tên hồ sơ dạy học: Dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 6 Bài 11. Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG (Truyện ngụ ngôn) II. Mục tiêu dạy học : Tích hợp chủ đề Giáo dục môi trường và kỹ năng sống thông qua kiến thức các môn: Ngữ văn, Sinh học, Âm nhạc, Mỹ thuật, Lịch sử, Địa lý, và Giáo dục công dân vào giảng dạy bài: “Ếch ngồi đáy giếng” môn Ngữ văn 6. Trong cuộc sống hàng ngày, mỗi chúng ta cần có những đức tính cần thiết như: tính trung thực, yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên, chan hòa với mọi người, tôn trọng lẽ phải, tôn trọng người khác, tự chủ, tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác, xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh... và đặc biệt là đức tính khiêm tốn giản dị, không huyênh hoang, kiêu ngạo để cuộc sống của chúng ta ngày một tốt đẹp hơn. Điều đó liên quan đến kiến thức của rất nhiều các môn học khác nhau trong nhà trường. Một trong những kiến thức tác động rất lớn đến giá trị nhân văn, hình thành nhân cách của con người đó là môn Ngữ văn. Nhóm giáo viên chúng tôi đã vận kiến thức các môn Ngữ văn, Sinh học, Âm nhạc,Mỹ thuật, Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân để giúp học sinh hoàn thiện nhân cách, có khả năng ứng xử trước mọi tình huống xảy ra trong cuộc sống thông qua văn bản“Ếch ngồi đáy giếng” tiết 39,bài 11, trong chương trình Ngữ văn 6.
Trang 1BÀI DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
A PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI;
- Phòng giáo dục và đào tạo: Yên Định
- Trường trung học cơ sở Định Hưng
- Địa chỉ: xã Định Hưng, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa
- Điện thoại:0373519540; Email: C2dinhhung@gmail Com
- Thông tin về nhóm giáo viên
1.Họ và tên: Phạm Thị Cúc
Ngày sinh: 20 - 06 - 1980 Môn : Ngữ văn
Điện thoại: 091965295 ; Email: phuongcucdh@gmail com 2.Họ và tên: Lưu Thị Ngà
Ngày sinh: 02 - 03 - 1979 Môn : Ngữ văn
Điện thoại: 01253576974 ; Email: luuthinga @gmail com
Trang 2B PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
I Tên hồ sơ dạy học:
Dạy học theo chủ đề tích hợp môn Ngữ văn 6
Bài 11 Tiết 39: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG (Truyện ngụ ngôn)
II Mục tiêu dạy học :
Tích hợp chủ đề Giáo dục môi trường và kỹ năng sống thông qua kiếnthức các môn: Ngữ văn, Sinh học, Âm nhạc, Mỹ thuật, Lịch sử, Địa lý, và Giáo
dục công dân vào giảng dạy bài: “Ếch ngồi đáy giếng” môn Ngữ văn 6.
Trong cuộc sống hàng ngày, mỗi chúng ta cần có những đức tính cần thiếtnhư: tính trung thực, yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên, chan hòavới mọi người, tôn trọng lẽ phải, tôn trọng người khác, tự chủ, tôn trọng và họchỏi các dân tộc khác, xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh và đặc biệt làđức tính khiêm tốn giản dị, không huyênh hoang, kiêu ngạo để cuộc sống củachúng ta ngày một tốt đẹp hơn
Điều đó liên quan đến kiến thức của rất nhiều các môn học khác nhautrong nhà trường Một trong những kiến thức tác động rất lớn đến giá trị nhânvăn, hình thành nhân cách của con người đó là môn Ngữ văn Nhóm giáo viênchúng tôi đã vận kiến thức các môn Ngữ văn, Sinh học, Âm nhạc,Mỹ thuật,Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân để giúp học sinh hoàn thiện nhân cách, cókhả năng ứng xử trước mọi tình huống xảy ra trong cuộc sống thông qua văn
bản“Ếch ngồi đáy giếng” tiết 39,bài 11, trong chương trình Ngữ văn 6
1 Kiến thức của các môn học sẽ đạt được trong bài học này là :
+ Môn Ngữ văn : Có hiểu biết bước đầu về truyện ngụ ngôn Hiểu và cảm
nhận được nội dung, ý nghĩa của truyện Ếch ngồi đáy giếng Nắm được những
nét chính về nghệ thuật của truyện
+ Môn sinh học: HS nhớ lại và vận dụng được kiến thức về đặc tính, thóiquen, môi trường sống của các động vật lưỡng cư.( Tiết 37,39,sinh học 7) dểnhận xét và lý giải về môi trường sống của ếch trong bài
Trang 3+ Giáo dục công dân: học sinh nhận thức được thái độ đối với thiên nhiên
và môi trường sống( Tiết 8, bài 7, lớp 6),thái độ tôn trọng lẽ phải( Tiết 1, bài 1,lớp 8), sống hòa hợp và tôn trọng người khác( Tiết 3, bài 31, lớp 8),ý thức thamgia giao thông
+ Môn Địa lý: Liên hệ đặc điểm khí hậu Việt Nam(Tiết 35,bài 31,lớp 8),Các mùa khí hậu và thời tiết nước ta( Tiết 36, bài 32, lớp 8)
+ Môn Âm nhạc: Hs vận dụng kiến thức môn âm nhạc để hát bài hát Chú ếch con.
+ Môn mỹ thuật: Hs vận dụng kiến thức môn mỹ thuật để vẽ tranh thểhiện nội dung câu chuyện
+ Môn Lịch sử: Tìm hiểu về Chủ tịch Hồ Chí Minh
+ Có ý thức tích cực trong hoạt động, độc lập tư duy và hợp tác nhóm
III Đối tượng dạy học của bài học:
- Đối tượng dạy học là học sinh lớp 6B,Trường THCS Định Hưng-Yên Định –Thanh Hóa
- Số lượng học sinh: 38 em
- Số lớp thực hiện: 01 lớp
- Tất cả các em học sinh lớp 6B đều phát triển bình thường
Trang 4- Qua bài học gắn kết được kiến thức, kĩ năng, thái độ các môn học vớinhau, với thực tiễn đời sống xã hội làm cho học sinh yêu thích môn học hơn vàyêu cuộc sống
- Qua thực tế giảng dạy nhiều năm, chúng tôi thấy rằng việc tích hợp kiếnthức giữa các môn học vào giải quyết một vấn đề nào đó trong một môn học làviệc làm hết sức cần thiết Điều đó đòi hỏi người giáo viên giảng dạy bộ môn bắt
buộc phải nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy để tích hợp dọc giúp học sinh “Ôn cố tri tân”- ôn kiến thức cũ, tiếp nhận kiến thức mới và
chuẩn bị tâm thế đón nhận kiến thức sắp học Bên cạnh đó cần tích hợp liên môn
( tích hợp ngang) để trau dồi kiến thức giúp các em giải quyết các tình huống,
các vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất Điều quan trọngtrọng việc tích hợp liên môn này là: giúp học sinh có thái độ học tập tích cực,chủ động tiếp cận bài học, gây được hứng thú trong học tập
Đối với việc tích hợp kiến thức các môn: Sinh học, Âm nhạc, Lịch sử, Địa
lý, Giáo dục công dân , Mỹ thuật vào bài dạy: “Ếch ngồi đáy giếng” sẽ giúp các
em nắm được, hiểu rõ môi trường sống ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cáchcủa con người, nguyên nhân dẫn đến sự thất bại thảm hại khi không nhận thức
rõ giới hạn của mình Cần mở rộng tầm hiểu biết không chủ quan kiêu ngạo.Phải tự ý thức được mình Từ đó có thái độ sống thân ái, đoàn kết, hòa đồng vớicộng đồng để có thái độ cư xử, thái độ sống đúng đắn Có ý thức trách nhiệmvới bản thân và những người xung quanh
Trong thực tế chúng tôi thấy khi bài soạn có tích hợp với kiến thức củacác môn học khác sẽ giúp giáo viên tiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn nhữngvấn đề đặt ra trong SGK, khiến bài học trở nên sinh động hơn, khơi gợi cho họcsinh tư duy tích cực, có hứng thú bài học, được tìm tòi, khám phá nhiều kiếnthức và được suy nghĩ sáng tạo hơn đồng thời vận dụng vào thực tế cuộc sốngtốt hơn
- Tích hợp trong giảng dạy sẽ giúp học sinh phát huy khả năng tư duy tíchcực, sáng tạo và độc lập Các em không chỉ nắm được nội dung đơn vị kiến thứcmới của bài học mà còn ôn lại được kiến thức cũ và chuẩn bị đón nhận nhữngđơn vị kiến thức mới trong cùng môn học hoặc những môn học khác thông qua
sự giới thiệu khi tích hợp của GV Học sinh biết vận dụng các kiến thức để giảiquyết các vấn đề xảy ra trong thực tế, từ đó tự xây dựng ý thức và hành độngcho chính bản thân
Trang 5V Thiết bị dạy học, học liệu:
- Máy chiếu
- Máy vi tính
- Các hình ảnh minh họa cho bài học
- - Phiếu học tập
- Bài kiểm tra đánh giá
VI Hoạt động dạy học và tiến trình dạy học:
Đối với bài: “Ếch ngồi đáy giếng” giáo viên thực hiện theo các bước sau:
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Có hiểu biết bước đầu về truyện ngụ ngôn
- Hiểu và cảm nhận được nội dung, ý nghĩa của truyện Ếch ngồi đáy giếng
- Nắm được những nét chính về nghệ thuật của truyện
- Đặc điểm nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một tác phẩm truyện ngụ ngôn
- Ý nghĩa giáo huấn sâu sắc của truyện ngụ ngôn
- Nghệ thuật đặc sắc của truyện: mượn chuyện loài vật để nói chuyện conngười, ẩn bài học triết lí, tình huống bất ngờ, hài hước, độc đáo
2 Kỹ năng:
- Đọc - hiểu văn bản truyện ngụ ngôn
- Liên hệ các sự việc trong truyện với những tình huống, hoàn cảnh thực tế
- Kể lại được truyện
Trang 6- Tích hợp phân môn Tiếng Việt tiết 10, bài 3 “Nghĩa của từ”; tiết 57, bài
13-14 “Chỉ từ”.
- Tích hợp phân môn Tập làm văn tiết 4, bài 1 “Giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt ”; tiết 11-12, bài 3: “Sự việc và nhân vật trong văn tự sự”, tiết 33
“Ngôi kể trong văn bản tự sự”.
b Tích hợp kiến thức liên môn: ( Tích hợp ngang)
- Tích hợp môn sinh học về đặc tính, thói quen, môi trường sống của các độngvật lưỡng cư.( Tiết 37,39,sinh học 7)
+ Giáo dục công dân: học sinh nhận thức được thái độ đối với thiên nhiên vàmôi trường sống( Tiết 8, bài 7, lớp 6),thái độ tôn trọng lẽ phải( Tiết 1, bài 1, lớp8), sống hòa hợp và tôn trọng người khác( Tiết 3, bài 31, lớp 8),ý thức tham giagiao thông
- Tích hợp môn Lịch sử về những danh nhân đã có lối sống khiêm tốn, học hỏi
- Tích hợp môn Địa lý về vấn đề thích nghi với môi trường và khả năng ứngphó kịp thời với những biến đổi của khí hậu
- Tích hợp môn Âm nhạc để học sinh nắm bắt được một số bài hát có liênduan đến chú ếch con giáo dục học sinh lòng yêu thiên nhiên, yêu loài vật Bài
+ Kỹ năng soạn giảng bằng chương trình word
+ Kỹ năng trình chiếu powerpoint: Hình ảnh về bài học
- Băng đĩa nhạc minh họa
- Kiến thức Ngữ văn gồm 3 phân môn: Văn học, Tiếng Việt, Tập làm văn
- Kiến thức liên môn:
Trang 7+ Sinh học: về sự sống của các loài động vật ở dưới nước và động vậtlưỡng cư.
+ Giáo dục công dân: về tính trung thực, yêu thiên nhiên, sống hòa hợpvới thiên nhiên, chan hòa với mọi người, tôn trọng lẽ phải, tôn trọng người khác,
tự chủ, tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác, xây dựng tình bạn trong sáng lànhmạnh, tính khiêm tốn giản dị, ý thức bảo vệ môi trường, tinh thần tự giác
2.Học sinh:
- Nghiên cứu kĩ nội dung bài học, soạn bài
C.Phương pháp:
- Đàm thoại, gợi mở,hoạt động nhóm
-Phương pháp trực quan: Sử dụng tranh ảnh
-Phương pháp thuyết trình
D.Tiến trình dạy học:
1 Ổn định tổ chức lớp: Kiểm tra sĩ số, chia nhóm học sinh.
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào là truyện cổ tích?
* Đáp án:
+ Truyện cổ tích là loại truyện dân gian kể về cuộc đời của một số kiểunhân vật quen thuộc: nhân vật bất hạnh; nhân vật là dũng sĩ; nhân vật thôngminh và nhân vật ngốc nghếch; nhân vật là động vật
+ Truyện cổ tích thường có yếu tố hoang đường, thể hiện ước mơ, niềmtin của nhân dân về chiến thắng cuối cùng của cái thiện đối với cái ác, cái tốt đốivới cái xấu, sự công bằng đối với sự bất công
H/s nhận xét, gv nhận xét và thống nhất điểm.
3 Bài mới:
*Giới thiệu bài:
Trang 8Chúng ta đã biết truyện cổ tích dân gian có rất nhiều kiểu nhân vật: nhân vật bất hạnh; nhân vật là dũng sĩ; nhân vật thông minh và nhân vật ngốc nghếch; nhân vật là động vật Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu một thể loại mới
đó là truyện ngụ ngôn.
Các em ạ! Ở đời, nếu chúng ta có tính hống hách, cái nhìn hạn hẹp thì phải nhận một hình phạt thích đáng Để rút ra bài học gì cho bản thân, cô trò chúng ta sẽ đi tìm hiểu văn bản “Ếch ngồi đáy giếng”.
*Bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động 1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu
( Khái quát kiến thức về truyện ngụ ngôn bằng
slide 4 trên máy chiếu).
* GV hướng dẫn học sinh đọc truyện
- Giọng kể chuyện bình tĩnh xen chút hài hước
kín đáo, nhấn mạnh vào các động từ, tính từ
“oai, nghênh ngang, nhâng nháo, giẫm bẹp”
* Gv đọc mẫu
H/s đọc Gv gọi Hs nhận xét – Gv nhận xét
*Tích hợp với kiến thức phân môn Tập làm
văn tiết 11,12, bài 3 “Sự việc và nhân vật
trong văn tự sự”.(Video minh họa 01tập làm
văn)
?.Vận dụng kiến thức Tập làm văn lớp 6 tiết
11,12, bài 3 “Sự việc và nhân vật trong văn tự
sự” em hãy xác định nhân vật và các sự việc
- Hàng ngày nó cất tiếng kêu ồm
ộp làm vang động cả giếng, khiếncác con vật kia rất hoảng sợ Ếch
Trang 9chính,sau đó kể tóm tắt câu chuyện.
Hs trả lời GV nhận xét và khái quát lại các sự
việc bằng 5 bức tranh Cho HS nhìn tranh kể
lại câu chuyện
* Trình chiếu 5 tranh ( các slide 7,8,9,10,11)
H/s đọc các từ trong chú thích (tr/100-101)
Gv: Tích hợp phân môn Tiếng Việt Tiết 10,
bài 3 “Nghĩa của từ” ( Video minh họa 01
tập làm văn )
- Vận dụng kiến thức phân môn Tiếng Việt lớp
6 tiết 10, bài 3 “ Nghĩa của từ” em hãy cho
biết các từ đó được giải nghĩa theo mấy cách?
Đó là những cách nào?
- Chúa tể: kẻ có quyền lực cao nhất, chi phối
kẻ khác
- Dềnh lên: (nước) dâng cao
cứ tưởng bầu trời trên đầu chỉ bébằng chiếc vung và nó thì oai nhưmột vị chúa tể
- Một năm nọ, trời mưa to làmnước trong giếng dềnh lên, tràn
bờ, đưa ếch ta ra ngoài
- Quen thói cũ, ếch nghênhngang đi lại khắp nơi và cất tiếngkêu ồm ộp Nó nhâng nháo đưacặp mắt nhìn lên bầu trời, chảthèm để ý đến xung quanh
- nên đã bị một con trâu đi quagiẫm bẹp
* Chú thích từ khó:
Trang 10- Nhâng nháo: ngông nghênh, không coi ai ra
gì
Gv chốt: Từ: “chúa tể”; “nhâng nháo”: trình
bày khái niệm mà từ biểu thị
- Từ: “dềnh lên”: Đưa ra các từ đồng nghĩa,
trái nghĩa với từ cần giải thích
Gv: Tích hợp phân môn Tiếng Việt Tiết 57,
bài 13-14 “Chỉ từ”.(Video minh họa 01 tập
định vị trí không gian của sự vật
-Từ “kia” trong cụm “các con vật kia: chỉ các
con nhái, cua ốc bé nhỏ sống trong giếng
GV: Các từ này thuộc từ loại chỉ từ, nằm ở
phần phụ sau của cụm danh từ có tác dụng bổ
sung ý nghĩa cho danh từ về vị trí không gian
không xác định mà cô trò chúng ta sẽ tìm hiểu
ở các tiết học sau trong chương trình kì I.
*Tích hợp với phân môn TLV 6, tiết 34:
Ngôi kể trong văn tự sự ( Video minh họa
01 tập làm văn )
? Các em hãy nhớ lại kiến thức về “ Ngôi kể
tong văn tự sự” , tiết 33, phân môn Tập làm
văn lớp 6 đẻ xác định : VB này được kể theo
ngôi thứ mấy?
*Tích hợp với phân môn TLV 6, tiết 3 4:
Giao tiếp văn bản và phương thức biểu đạt.
3.Ngôi kể:
- Ngôi kể thứ 3
Trang 11Video minh họa 01 tập làm văn )
GV: Tiếp tục các em nhớ lại kiến thức về
“Giao tiếp ,văn bản và phương thức iểu đạt”
tiết 4, phân môn Tập là văn để xác định
phương thức biểu đạt chính của văn bản là
phương thức gì?
- Văn bản chia làm mấy phần? Nội dung mỗi
phần?
Gv dùng máy chiếu làm bảng phụ( Slide 15 )
Hoạt động : Phân tích văn bản
?.Câu văn nào vừa giới thiệu nhân vật, vừa
giới thiệu không gian ếch sống?
- Có một con ếch sống lâu ngày trong một
giếng nọ
?.Giếng là một không gian như thế nào?
?.Khi ở trong giếng, ếch sống cùng với những
con vật nào?Hàng ngày ếch thường làm gì?
- Các con vật sống cùng ếch trong giếng cảm
thấy như thế nào khi nghe thấy tiếng kêu của
- Phần 1: Từ đầu đến “oai như
một vị chúa tể”: Ếch khi ở trong
giếng
- Phần 2: Còn lại: Ếch khi rangoài giếng
II Phân tích chi tiết:
a Khi ếch ở trong giếng:
- Cuộc sống:
+ Không gian: nhỏ bé, chật hẹp,lâu ngày không thay đổi
- Cùng những con vật nhỏ bé
khác như nhái, cua, ốc
- Hàng ngày, ếch cất tiếng kêu
ồm ộp làm vang động cả giếng
- Các con vật đều rất hoảng sợ
mỗi khi ếch cất tiếng kêu
Môi trường sống của ếch nhỏbé,không gian chật hẹp, đơngiản,không thay đổi
- Ếch cứ tưởng: bầu trời trên đầu chỉ bé bằng chiếc vung còn nó: thì oai như một vị chúa tể.=> Tự
Trang 12- Điều đó cho em thấy đặc điểm gì trong tính
cách của ếch?
- Kể về ếch với những nét tính cách như vậy,
tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì?
Thảo luận: Em thấy cách kể về cuộc sống của
ếch trong giếng gợi cho ta liên tưởng tới một
môi trường sống như thế nào?
H/s trả lời, gv kết luận: Kể về cuộc sống của
ếch trong giếng gợi cho ta liên tưởng tới một
môi trường sống hạn hẹp
Gv tích hợp với môn: Giáo dục công dân lớp
6 (Video minh họa 02, GDCD 1 ) để giáo
dục học sinh về lối sống hòa hợp với thiên
nhiên, biết yêu thương,chan hòa với mọi
người, biết tôn trọng lẽ phải, tôn trọng
người khác, không kiêu ngạo mà phải thật
khiêm tốn.
- Với môi trường hạn hẹp dễ khiến người ta có
thái độ như thế nào? (thái độ chủ quan kiêu
ngạo).
Gv : Để cuộc sống hài hòa tốt đẹp hơn, theo
em ếch phải có thái độ sống như thế nào ?
Gv tóm tắt lại nội dung phần 1 và chuyển tiếp
sang phần 2
Gv dùng máy chiếu làm bảng phụ.(Chiếu
slide 20).
?.Quan sát những bức tranh và cho cô biết lí
thấy mình oai phong to lớn hơn
cả bầu trời
+ Ếch là kẻ hiểu biết nông cạn,hạn hẹp nhưng lại huênh hoang,kiêu ngạo
* Tiểu kết:
- Nghệ thuật: Nhân hóa, hình ảnhgần gũi, quen thuộc gợi nhiềuliên tưởng
- Bài học: Sống hòa hợp với thiên
nhiên, biết yêu thương,chan hòavới mọi người, biết tôn trọng lẽphải, tôn trọng người khác,không kiêu ngạo mà phải thậtkhiêm tốn.Dù hoàn cảnh, môitrường sống hạn chế cũng khôngđược tự bằng lòng, ảo tưởng, ngộnhận về mình mà phải cố gắnghọc tập để vươn lên
2 Khi ếch ra khỏi giếng: