biện pháp để thực hiện nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo đạt hiệu quả cao

Là một giáo viên công tác nhiều năm trong nghề tôi luôn nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non đặc biệt là trẻ mẫu giáo, đó chính là động lực thôi thúc tôi tìm tòi ra những giải pháp, biện pháp để thực hiện nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo đạt hiệu quả cao. Đó cũng chính là đề tài tôi chọn cho sáng kiến kinh nghiệm của mình.

A ĐẶT VẤN ĐỀ

Chúng ta biết rằng lứa tuổi mầm non ngôn ngữ đóng một vai trò vô cùng quan trọng và trong đời sống của mội con người chúng ta thì ngôn ngữ là phương tiện để giao tiếp là nhịp cầu nối con người xích lại gần nhau hơn, chúng

ta thử hình dung xem nếu thiếu ngôn ngữ con người sẽ ra sao, chúng ta chẳng khác nào cỗ máy nếu không có ngôn ngữ

Vậy ngôn ngữ từ đâu mà có, không phải từ trên trời rơi xuống hay từ dưới đất chui lên đấy chứ Con bê khi sinh ra đã biết tìm đến đầu vú mẹ, con gà con sinh ra đã đứng dậy biết đi tìm hạt thóc để mổ ăn còn đứa trẻ của chúng ta khi sinh ra thì hoàn toàn bất động, phải trải qua một quãng thời gian “ ba tháng biết lẫy bảy tháng biết bò chín tháng cò rò biết đi” và bất đầu ngôn ngữ của trẻ được hình thành và nảy sinh từ trong qua trình lao động ấy.Engels trong cuốn tác dụng của lao động trong sự chuyển biến từ vượn thành người đã viết “đem so sánh con người với các loài động vật ta sẽ thấy rõ ngôn ngữ bắt nguồn từ trong lao động và cũng nảy sinh với lao động”

Như vậy lao động quyết định nhu cầu tạo ra ngôn ngữ nhưng chỉ có nhu cầu vẫn chưa có ngôn ngữ con người còn có khả năng tạo ra ngôn ngữ nữa

Giáo dục mầm non là nền móngS đầu tiên trong nền giáo dục quốc dân góp phần quan trọng cải tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ Thực hiện nhiệm vụ của bộ giáo dục và đào tạo ngành học mầm non đã đưa 5 lĩnh vực phát triển vào chương trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ đó là: Phát triển thể chất, phát triển nhận thức, phát triển ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ

và phát triển tình cảm – kỹ năng xã hội Trong đó lĩnh vực phát triển ngôn ngữ

là một thể thống nhất không thể tách rời nó là công cụ để tư duy, là chìa khoá để nhận thức, là phương tiện để giao tiếp, điều khiển, điều chỉnh các hành vi giúp trẻ lĩnh hội các giá trị đạo đức chuẩn mực.vậy phải chăng môi trường trong trường mầm non công viêc mà chúng ta đang làm hàng ngày tưởng chừng như đơn giản ấy lại đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra ngôn ngữ

Đây là việc làm vô cùng quan trọng và cần thiết, nó tạo được sự liên thông giáo dục phát triển ngôn ngữ từ độ tuổi mầm non đến lứa tuổi học đường Cho đến nay chuyên đề phát triển ngôn ngữ đã được tổng kết Song năm học

2012 – 2013

Trường mầm non Nga Nhân vẫn tiếp tục triển khai thực hiện chuyên đề đến toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong trường nhằm giúp giáo viên nắm bắt vững nội dung, phương pháp phát triển ngôn ngữ một cách thường xuyên và liên tục Từ đó tác động đến trẻ một cách nhanh nhất, chính xác nhất, góp phần quan trọng trong chiến lược trồng người Tạo ra một lớp người mới có đủ đức,

đủ tài để xây dựng và phát triển đất nước ngày một giàu đẹp hơn, văn minh hơn

xứng đáng với lời dạy của Bác Hồ “ Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây - Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”.

Là một giáo viên công tác nhiều năm trong nghề tôi luôn nhận thức sâu sắc được tầm quan trọng của giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non đặc

biệt là trẻ mẫu giáo, đó chính là động lực thôi thúc tôi tìm tòi ra những giải pháp, biện pháp để thực hiện nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo đạt hiệu quả cao Đó cũng chính là đề tài tôi chọn cho sáng kiến kinh nghiệm của mình

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I CƠ SỞ LÝ LUẬN.

Ngôn ngữ là một hệ thống các ký hiệu có cấu trúc, quy tắc và ý nghĩa Đồng thời ngôn ngữ cũng là phương tiện để phát triển tư duy, truyền đạt và tiếp nhận những nét đẹp của truyền thống văn hoá – lịch sử từ thế hệ này sang thế hệ khác

Theo nhà giáo dục học Liên xô E L Tikhêcva đã khẳng định: “Ngôn ngữ

là công cụ để tư duy, là chìa khoá để nhận thức, là vũ khí để chiếm lĩnh kho tàng kiến thức của dân tộc, của nhân loại Do ngôn ngữ giữ vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống con người”

Không chỉ có vậy, ngôn ngữ tạo nên những con người có linh hồn Ngôn ngữ đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành nên tư duy, nhân cách con người, thúc đấy quá trình tự điều chỉnh hành động chính bản thân mình

Đối với trẻ mầm non nói chung, trẻ mẫu giáo nói riêng trước hết ngôn ngữ

là phương tiện hình thành và phát triển nhận thức về thế giới xung quanh, là công cụ để trẻ học tập, vui chơi Ngôn ngữ được tích hợp trong tất cả các hoạt động giáo dục khác

Trong quá trình nhận thức những sự vật hiện tượng, trẻ phải sử dụng từ ngữ để nhận biết, phân biệt được vật này với vật khác, biết được tên gọi, màu sắc, hình dáng, công dụng và những thuộc tính cơ bản của sự vật, hiện tượng

Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với một số con vật nuôi trong gia đình Trẻ sẽ biết được tên gọi, đặc điểm hình dáng, tiếng kêu, môi trường sống, ích lợi của chúng nói được từ các con vật, như: “ Con chó”, “ Con mèo” Ngôn ngữ không chỉ là cầu nối để trẻ đến với thế giới của nhân loại thông qua các tác phẩm văn học: Thơ ca, hò, vè, các bài ca dao, đồng dao, các trò chơi giân gian, các câu chuyện kể, các hình tượng nghệ mà ngôn ngữ còn là công cụ để trẻ bày

tỏ suy nghĩ những tâm tư, tình cảm, những mong muốn của cá nhân mình Bởi lẽ trẻ có nhu cầu rất lớn trong việc nhận thức thế giới xung quanh mong muốn hoà nhập với xã hội loài người Thông qua ngôn ngữ sẽ giúp trẻ hiểu và nhận biết về chính bản thân mình, về con người và khám phá các sự vật xung quanh cũng như các biến cố đang xảy ra trong đời sống hàng ngày của trẻ: nắng, mưa, nóng, lạnh, các mối quan hệ trong xã hội Đối với các em thế giới xung quanh luôn chứa đựng những điều mới lạ, hấp dẫn Ngay những cái tưởng chừng như bình thường và giản dị thì các em cũng phát hiện ra những điều lý thú Chẳng vậy mà

mãi, Trong thời thơ ấu tất cả đều khác Trẻ em đã nhìn thế giới bằng đôi mắt trong sáng và tất cả đối với chúng đều rực rỡ hơn nhiều Mặt trời chói lọi hơn, đồng ruộng được cày sâu hơn, tiếng sấm vang rền hơn, mưa to hơn, cỏ mọc cao hơn và cả lòng người cũng mở rộng hơn Nỗi đau thương cũng sâu sắc hơn và mảng đất quê hương cũng chứa đầy bí ẩn, nhiều hơn gấp hàng nghìn lần.” Thật

vậy! những câu hát ru ngọt ngào, những cử chỉ âu yếm vỗ về đã đem đến cho trẻ những cảm giác bình yên Đặc biệt khi trẻ được tiếp xúc thường xuyên với ngôn ngữ văn học qua các bài ca dao, đồng dao, các câu chuyện kể, qua giao tiếp hàng ngày ở trường mầm non đã giúp trẻ cảm nhận được cái hay, cái đẹp trong ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ, cái đẹp trong hành vi, trong cuộc sống Từ đó giúp trẻ thêm yêu quê hương, yêu đất nước

II.THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

Nga Nhân là một trong những xã đồng mầu của đơn vị Huyện Nga Sơn được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Phòng giáo dục và đào tạo Huyện Nga Sơn, Tổ Mầm Non, Đặc biê năm 2009 được sự quan tâm của Đảng Ủy hội đồng nhân dân Ủy Ban nhân dân các cấp các ngành xã Nga Nhân đầu tư trang thiết bị

cơ sở vật chất khang trang cho nhà trường

Bản thân tôi là tổ trưởng tổ Mẫu Giáo, giáo viên chủ nhiệm lớp 5 – 6 tuổi tôi luôn luôn sát cánh và tham mưu cùng với ban giám hiệu nhà trường mua sắm đầy đủ học liệu sách vở đầy đủ cho các cháu học tập, không ngừng nghiên cứu tài liệu sách báo tập san của nghành cũng như qua mạng, qua thông tin đại chúng, luôn tham gia đầy đủ các lớp chuyên do phòng giáo dục mở

Mặ khác nhân dân Nga Nhân phân nằm rải rác rộng rãi nên ảnh hưởng rất lớn tới việc cho trẻ đến trường mầm non, phần lớn các cháu không được học qua lớp Bé, Nhỡ mà vào thẳng lớp lớn nên trong những năm đầu thực hiện chuyên

đề Phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo trường tôi đã gặp không ít khó khăn Cụ thể là: Năm học 2012 – 2013 trường tôi có 120 cháu mẫu giáo 5 uổi nhưng số cháu đã học qua lớp bé, nhỡ chỉ có 43/ 120 cháu Do đó khả năng nghe, nói, làm quen với việc đọc viết cũng như cách sử dụng câu từ của trẻ còn nhiều hạn chế Trẻ thường hay nói lắp, nói ngọng, phát âm chưa chính xác, còn lẫn lộn giữa các phụ âm tiếng việt, chưa mạnh dạn trong giao tiếp, trả lời trống không, Bên cạnh đó một số giáo viên chưa nắm chắc các phương pháp, biện pháp tổ chức hoạt động phát triển ngôn ngữ cho trẻ cũng như chưa sáng tạo trong việc lồng ghép nội dung này vào các hoạt động và thời điểm trong ngày, mọi lúc mọi nơi Mặt khác một số phụ huynh ý thức chưa cao được vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ theo hướng chuẩn cho con em mình

Đến nay chuyên đề đã được tổng kết nhưng việc tổ chức thực hiện chuyên đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ còn nhiều hạn chế, kết quả đạt được chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu đạt ra Chính vì lẽ đó tôi rất băn khoăn trăn trở

làm cách nào để trẻ mẫu giáo trường tôi phát triển ngôn ngữ đúng và chính xác hơn Vì thế ngay vào đầu năm học tôi đã khảo sát kết quả trẻ 4 nhóm lớp mẫu giáo trong tổ tôi

Qua kết quả khảo sát ban đầu cho thấy :

cháu

Đạt Tỷ lệ

( %)

Chưa đạt

Tỷ lệ (%)

1 Khả năng nghe, hiểu lời nói

trong giao tiếp hàng ngày

2 Trả lời chính xác các câu hỏi khi

đàm thoại

3 Nghe hiểu nội dung các câu

truyện các bài thơ, ca dao, đồng

dao phù hợp với độ tuổi

4 Thể hiện được tình cảm, ngữ

điệu, nhịp điệu khi đọc các bài

thơ, câu chuyện, ca dao, đồng

dao

5 Kể chuyện có xuất phát từ nội

dung tranh

6 Kể chuyện theo một trình tự hợp

lý

Thông qua kết quả của thực trạng trên với tổng số cháu nắm vững về nội dung phát triển ngôn ngữ ….còn hạn chế Xuất phát từ thực trạng trên tôi đã

mạnh dan chon đề tài “Nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu

giáo” để nghiên cứu nhằm phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo trường tôi cao

hơn nữa:

III CÁC GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN.

Qua quá trình tổ chức thực hiện chuyên đề nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo tôi đã có một số giải pháp tổ chức thực hiện mang lại kết quả khá khả thi như sau:

1 Xây dựng kế hoạch thực hiện phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo.

Tuy chuyên đề đã được tổng kết nhưng vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ

là vô cùng quan trọng và cần thiết

Vì vậy chuyên đề này luôn được nâng cao cả về kiến thức và thực hành cho, giáo viên trong nhà trường và coi đây là chuyên đề trọng tâm cho năm học

Để thực hiện tốt chuyên đề ngay từ đầu năm học tôi đã tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường đã xây dựng kế hoạch một cách cụ thể, sác thực với điều kiện thực tế của nhà trường cũng như của địa phương Sau khi xây dựng kế hoach xong Đươc sự đồng ý của ban giám hiệu nhà trường tôi đã đưa ra tập thể hội đồng sư phạm nhà trường bàn bạc, bổ sung thống nhất khẳng định mục tiêu,

giải pháp thực hiện Từ kế hoạch của nhà trường tôi đã họp giáo viên trong tổ bàn bạc và thống nhất cùng xây dựng kế hoạch cho tổ mẫu giáo và cho cá nhân tôi Trong đó phải xác định rõ mục tiêu, nội dung, biện pháp, dự kiến thời gian thực hiện cụ thể cho năm học, cho từng chủ đề, mạng nội dung mạng hoạt động

kế hoạch tuần, kế hoạch ngày cũng như nội dung lồng ghép giáo dục ngôn ngữ, làm đồ dùng, bổ sung trang thiết bị cho từng chủ đề, phù hợp với chủ đề trên cơ

sở chỉ đạo của Sở, Phòng Giáo Dục đã triển khai Từ đó các lớp trong tổ cùng thực hiện nội dung đã đề ra

2 Nâng cao kiến thức về lĩnh vực phát triển ngôn cho giáo viên

Mặc dù chuyên đề đã được triển khai và tổ chức thực hiện trong nhiều năm, giáo viên đã nắm được tính chất của chuyên đề và vận dụng vào hoạt động giảng dạy Nhưng trong quá trình thực hiện giáo viên trong tổ tôi vẫn còn lúng túng, chưa tích cực sáng tạo vì thế trong năm học 2012-2013 tôi đã giúp các giáo viên của 4 lớp mẫu giáo thực hiện nắm bắt và cập nhật thêm kiến thức mới phù hợp với yêu cầu của chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay

Ngoài việc tạo điều kiện cho giáo viên mẫu giáo được tham gia học tập các chuyên đề do Phòng giáo dục tổ chức tôi đã tham mưu với Ban giám hiệu nhà trường đã tổ chức sinh hoạt theo các hình thức sau:

* Tổ chức hội thảo

Để buổi hội thảo diễn ra sôi nổi và đạt hiệu quả cao, công tác chuẩn bị là

vô cùng quan trọng Vì vậy trước khi tổ chức, tôi phải soạn thảo và chuẩn bị nội dung câu hỏi có liên quan đến nội dung phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo để đưa ra tập thể giáo viên trong tổ cùng thảo luận

Ví dụ:

+ Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là gì?

+ Vì sao phải phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo?

+ Mục tiêu giáo dục phát triển ngôn ngữ là gì?

+ Nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo?

+ Nội dung phát triển ngôn ngữ được tiến hành thông qua những hoạt động nào?

+ Để giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt động phát triển ngôn ngữ bạn sẽ làm như thế nào?

Để buổi hội thảo diễn ra sôi nổi tôi đã cung cấp cho chị em một số tài liệu có liên quan đến vấn đề phát triển ngôn ngữ như:

+ Phương pháp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non

+ Phương pháp tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học + Phương pháp kể chuyện sáng tạo

+ Cho trẻ làm que với tác phẩm văn học một số vấn đề lý luận và thực tiễn

+ Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục mầm non các độ tuổi

+ Một số tạp chí giáo dục mầm non các số: Số 3- 2003: số 3, 4-2006 :

Số 2- 2008: Số 3- 2009

+ Hướng dẫn một số trò chơi phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo

+ Một số bài ca dao, đồng giao, hướng dẫn cách làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo

Qua đó giúp chị em nắm bắt được một số kiến thức cơ bản trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ đặc biệt là trẻ mẫu giáo

+ Dự giờ giáo viên để kịp bổ sung những hạn chế tồn tại Trước khi đi

dự giờ hàng năm vào đầu năm học nhà trường chỉ đạo giáo viên giỏi, có nhiều kinh nghiệm tổ chức hoạt động mẫu, làm đồ dùng dùng đồ chơi để giáo viên học hỏi, rút kinh nghiệm sau đó mới đi dự giờ để thảo luận nhóm và học hỏi lẫn nhau

+ Bên cạnh đó nhà trường còn đầu tư lớp điểm thực hiện góc mở tạo môi trường chữ viết cho các lớp học tập

Đối với trẻ mẫu giáo, môi trường là một vấn đề hết sức quan trọng nhằm kích thích cho trẻ hứng thú tham gia hoạt động Vì thế tôi đã xung phong thực hiện xây dựng lớp điểm tại lớp mình theo phương pháp Động – Tĩnh với hình ảnh ngộ nghĩnh, màu sắc phong phú nội dung phù hợp với từng chủ đề, trong mỗi góc, dưới mỗi hình ảnh đều có chữ viết kèm theo Việc trang trí lớp vừa làm đẹp cho phòng học vừa tạo cho trẻ có điều kiện quan sát, nhận xét tranh ảnh được làm quen với chữ viết ở trong tranh

+ Góc học sách truyện:

Hình ảnh trang trí là một “Quyển Sách” được trang trí rất đẹp với tên gọi rất đáng yêu theo từng chủ đề

Ví dụ: Chủ đề Thế giới thực vật Tôi đặt tên cho góc là “ Thư viện của các loài hoa quả” Bên trong góc này tôi tìm kiếm, sưu tầm, trưng bày các loại tranh truyện chữ to, thơ chữ to, các bài ca dao, đồng giao, truyện kể sáng tạo, truyện

cổ tích, truyện dân gian Việt Nam và một số tranh ảnh, tạp chí khác phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của trẻ Khi cho trẻ xem tranh tôi hướng dẫn cho trẻ đọc từ trái sang phải, từ trên xuống dưới, giáo viên tham gia đọc sách cùng trẻ, tập cho trẻ kể chuyện theo tranh, giúp trẻ hiểu nội dung ý nghĩa của chữ viết, rèn luyện khả năng quan sát, chú ý có chủ định của trẻ

+ Góc phân vai:

Với các hình ảnh gắn với tên gọi như: Hình ảnh góc là những bông hoa được gắn với tên gọi “ Bé tập làm nội trợ” Hình ảnh con cá gắn với từ “ Bé đi siêu thị” Tất cả các mặt hàng, đồ dùng trong góc đều được gắn kèm từ như: Những hộp đựng gia vị đều được ghi tên: Hộp mì chính, đường, muối các mặt hàng khác cũng vậy Với các góc khác:

+ Góc âm nhạc: Bé yêu ca hát, Ươm mầm tài năng âm nhạc nhí, Tiếng hát chim sơn ca

+ Góc xây dựng : Kỹ sư tương lai, Bé làm nghề xây dựng, ngôi nhà hạnh phúc, Ngôi nhà ước mơ,

+ Góc tạo hình:

Bé là hoạ sỹ tý hon, Bé yêu nghệ thuật, Học vẽ cùng trống choai

+ Góc tuyên truyền:

Một số hình ảnh kèm từ về các trò chơi, các bài ca dao, đồng dao, cách phát âm chuẩn các âm tiết khó như: chữ l đọc “là lờ”, chữ n đọc “ là nờ” ; Chữ s đọc “là

sờ”, chữ x đọc “là xờ”… một số nội dung tuyên truyền khác…

Tuỳ theo từng chủ đề giáo viên vận dụng chuyên đề một cách linh hoạt, hợp lý Đặc biệt là cỡ chữ phải phù hợp với trẻ Không treo quá cao mà phải vừa tầm mắt của trẻ

Ngoài ra tôi còn tạo cơ hội để trẻ được tiếp xúc với nhiều chữ thông qua các biểu bảng, danh sách tổ, các ký hiệu riêng được ghi trên đồ dùng của trẻ như: Ba lô, khăn mặt, bàn chải đánh răng, ca cốc…

Môi trường ngoài lớp: mỗi cây cối, đồ vật đều được gắn các từ riêng: Cây

đa, cây vú sữa, cây phượng, thùng đựng rác…tạo môi trường chữ có kèm hình ảnh không những cho trẻ hiểu biết về thế giới xung quanh mà còn cung cấp được vốn từ, cho trẻ một cách nhanh nhất cụ thể nhất

Ngoài việc tổ chức xây dựng lớp điểm, môi trường điểm tôi còn tổ chức nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ qua các buổi sinh hoạt chuyên môn, tham quan thực tế các trường bạn sau đố đúc rút kinh nghiệm cái đã làm được và cái chưa làm được để phát huy Thông qua các hình thức trên sẽ giúp giáo viên nắm chắc những mục tiêu, nội dung , phương pháp tổ chức thực hiện phát triển ngôn ngữ đến trẻ một cách có hiệu quả cao

3 Nâng cao chất lượng phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học.

Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là đưa đến cho trẻ một chân trời mới của nghệ thuật văn chương Với trẻ mầm non văn học nói về thế giới cỏ cây hoa lá, mọi hiện tượng thiên nhiên vũ trụ thông qua đó giúp trẻ nhận biêt các mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái tình huống và nhân vật

Thông qua giao tiếp hàng ngày, qua các bài thơ, câu chuyện, các bài ca dao, đồng dao, các trò chơi dân gian, làm quen với việc đọc viết sẽ làm cho vốn từ của trẻ phát triển, mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh Vậy làm thế nào để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tốt nhất? Thực hiện vấn đề này tôi đã tổ chức thực hiện như sau:

3.1 Phát triển ngôn ngữ thông qua thể loại truyện kể

Trước khi kể chuyện cho trẻ nghe, tôi phải xác định rõ thể loại truyện, phải thuộc tác phẩm, xác định được giọng đọc, giọng kể rõ ràng, phù hợp với giọng điệu tính cách của từng nhân vật Bên cạnh đó phải làm tốt công tác chuẩn

bị khi tiến hành kể chuyện cho trẻ nghe: Chuẩn bị tranh ảnh minh họa, đồ dùng trực quan, hình thức và môi trường kể chuyện, cách gây hứng thú Và đặc biệt

là hệ thống câu hỏi đàm thoại Vì thông qua hệ thống câu hỏi đàm thoại của giáo viên sẽ giúp trẻ, tái tạo lại một cách có hệ thống các sự việc diễn ra Tùy vào đối tượng trẻ để giáo viên có thể lựa chọn câu hỏi theo mức độ từ thấp đến cao, từ

dễ đến phức tạp và nâng cao dần theo độ tuổi

Ví dụ: Khi kể truyện “Cây tre trăm đốt” ( Mẫu giáo 5- 6 tuổi)

Giáo viên phải xác định được giọng của từng nhân vật như: Giọng anh nông dân trầm hơi cao ở đoạn trừng trị lão nhà giàu Giọng lão nhà giàu lúc trầm lúc cao biểu hiện sự mánh khóe lừa lọc Giọng ông tiên vang vọng, trầm ấm Qua đó sẽ giúp trẻ hiểu được ngôn ngữ kể truyện và khắc sâu lời nói của từng nhân vật và xác định được sắc thái biểu cảm của nhân vật qua cử chỉ, ánh mắt điệu bộ thể hiện của giáo viên khi vào vai các nhân vật

Hay Để giúp trẻ tái tạo nội dung truyện, tôi đặt câu hỏi từ dễ đến khó từ đơn giản đến phức tạp

Với những trẻ khá hơn tôi đã nâng cao mức độ, sử dụng nhiều câu hỏi mở nhằm giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo

Ngoài ra tôi còn giúp giáo viên sử dụng các câu hỏi đòi hỏi trẻ phải sử dụng nhiều mẫu câu để trả lời như: Hành động nào con biết Chị Út rất thương mẹ? Trong 3 người con, con thích chị nào nhất ? Vì sao? con có thể thay đoạn kết câu chuyện như thế nào? Con có thể đặt tên khác cho câu chuyện là gì?

Từ khâu xác định giọng kể, chuẩn bị đồ dùng trực quan, giáo án đến hệ thống câu hỏi đàm thoại đến hình thức tạo hứng thú bằng các cách khác nhau: Hội thi, trò chuyện, câu đố…với những hình ảnh đẹp, ngộ nghĩnh sáng tạo ứng dụng vào công nghệ thông tin để trẻ hoà nhập vào hoá thân vào trong các tác phẩm truyện kể Và đặc biệt khi trẻ trả lời các câu hỏi sẽ giúp cho ngôn ngữ của trẻ phát triển hơn

Ví dụ: Khi cho trẻ làm quen với câu chuyện: “ Cáo thỏ và gà trống” Tôi

đã xây dựng đoạn VideoClip

VideoClip cao thỏ và và gà trống

Có nội dung câu chuyện, kèm nhạc đệm tạo sự hứng thú của trẻ tích cực tham gia vào hoạt động

3.2 Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các bài thơ, ca dao, đồng dao, trò chơi.

Thơ ca là tinh hoa của ngôn ngữ, là kết tinh của tiếng mẹ đẻ Biết bao điều của cuộc sống được diễn đạt trong thơ một cách giàu nhạc điệu, giàu hình ảnh, làm nảy sinh trong lòng người đọc những tình cảm thiết tha với cuộc đời, những ước mơ trong sáng về tương lai Đặc biệt thơ ca góp phần làm giàu nhân cách trẻ, góp phần vào giáo dục nghệ thuật, phát triển hoàn thiện ngôn ngữ cho trẻ

* Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các bài thơ.

Ở lứa tuổi mẫu giáo khi nhu cầu vể cái đẹp đang phát triển vì vậy việc dạy thơ cho trẻ còn mang một ý nghĩa rất đặc biệt nó có tác động mạnh mẽ về nhiều mặt đối với trẻ: Ngôn ngữ, nhận thức, thẩm mỹ Vì vậy khi dạy thơ ca cho trẻ tôi đã cần chú ý đến những nội dung sau:

Trước hết cần phải chọn bài thơ hay phù hợp với chủ đề, với cách cảm, cách nghĩ của từng độ tuổi, rồi đọc diễn cảm một cách tự nhiên, rõ vần điệu,