“Vì lợi ích mười năm phải trồng cây Vì lợi ích trăm năm phải trồng người” Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, chiếm vị trí quan trọng. Mục tiêu của Giáo dục mầm non là hình thành cơ sở ban đầu về nhân cách con người phát triển toàn diện. Ở trường mầm non nÕu nh V¨n häc, Âm nh¹c, T¹o h×nh lµ mét m«n nghÖ thuËt, nh lµ mét nguồn s÷a nu«i dìng ®êi sèng tinh thÇn cña trÎ,
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang 2A: đặt vấn đề Trẻ em hụm nay, thế giới ngày mai.Trẻ em là nguồn hạnh phỳc của mỗi gia
đỡnh, là tương lai của đất nước, việc bảo vệ chăm súc giỏo dục trẻ khụng chỉ là trỏch nhiệm của mọi người mà của toàn xó hội và của cả nhõn loại.Vỡ vậy lỳc sinh thời Bỏc Hồ kớnh yờu đó từng dạy:
“Vỡ lợi ớch mười năm phải trồng cõy
Vỡ lợi ớch trăm năm phải trồng người”
Giỏo dục mầm non là bậc học đầu tiờn trong hệ thống giỏo dục quốc dõn, chiếm vị trớ quan trọng Mục tiờu của Giỏo dục mầm non là hỡnh thành cơ sở ban đầu về nhõn cỏch con người phỏt triển toàn diện
Ở trường mầm non nếu nh Văn học, Âm nhạc, Tạo hình là một môn nghệ thuật, nh là một nguồn sữa nuôi dỡng đời sống tinh thần của trẻ, cổ vũ tinh thần của các cháu bằng những lời ru ngọt ngào, những câu chuyện kể đầy tính nhân văn thì "mụi Trường Xung Quanh" lại là một bộ môn khoa học Nó mở ra cho trẻ một cái nhìn , một nhận thức hoàn toàn mới về con ngời và cuộc sống xung quanh trẻ Đa trẻ đến thế giới xung quanh, chính là chúng ta đã và đang dẫn trẻ bớc đi những bớc đầu tiên hành trình khám phá khoa học sau này
Lứa tuổi mầm non là lứa tuổi thớch khỏm phỏ, tũ mũ về những gỡ, tại sao đang xảy ra xung quanh trẻ với những cõu hỏi liờn tục là một phần của sự phỏt triển vốn từ Phải chăng trẻ nhỏ đang thể hiện sự khỏt khao tỡm hiểu về mụi trường xung quanh chỳng ta và ham muốn được giao tiếp? Cõu hỏi: Tại sao? Thế nào?,Tại sao lại như vậy? thường được kết nối lần lượt để trẻ nắm bắt thụng tin và những thụng tin này cú thể thay đổi trong cỏch trẻ tỡm hiểu về thế giới xung quanh
Nh chúng ta đã biết, Khỏm phỏ khoa học về mụi trường xung quanh là hoạt động thực sự hấp dẫn làm thừa món nhu cầu nhận thức của trẻ, mở cho trẻ cỏnh cửa vào thế giới rộng lớn hơn Nó là một thế giới rộng lớn với cỏc sự vật hiện tượng vô cùng phong phú v à đa dạng với biết bao màu sắc và các đồ chơi đẹp
Trang 3luôn luôn mời gọi, thôi thúc tâm hồn nhạy cảm và đức tính hiếu động, tò mò của trẻ nú đũi hỏi ở trẻ khả năng tư duy trực quan và tư duy ngụn ngữ sỏng tạo Thụng qua hoạt động khỏm phỏ khoa học trẻ được quan sỏt, tỡm hiểu qua những
đồ vật, sự vật cú thật hay những hiện tượng gần gũi ngoài thiờn nhiờn
Đến với hoạt động khỏm phỏ khoa học trẻ được tớch cực sử dụng cỏc giỏc quan (thị giỏc, thớnh giỏc, xỳc giỏc, khứu giỏc, vị giỏc) Chớnh vỡ vậy mà cỏc cơ quan cảm giỏc của trẻ phỏt triển và khả năng cảm nhận của trẻ cũng nhanh nhạy
và chớnh xỏc hơn Trong quỏ trỡnh khỏm phỏ khoa học về mụi trường xung quanh , trẻ phải tiến hành cỏc thao tỏc trớ tuệ như quan sỏt , so sỏnh , phỏn đoỏn , nhận xột, giải thớch vv Vỡ vậy, tư duy và ngụn ngữ của trẻ phỏt triển Đặc biệt, việc tổ chức cỏc hoạt động trải nghiệm, khỏm phỏ mụi trường xung quanh cũn gúp phần phỏt triển ở trẻ cỏc phẩm chất trớ tuệ như tớnh ham hiểu biết, khả năng ghi nhớ cú chủ định , tớnh tớch cực nhận thức làm nền cho sự phỏt triển cỏc năng lực hoạt động trớ tuệ Khụng những thế khỏm phỏ khoa học cũn gúp phần phỏt triển ở trẻ tỡnh cảm, đạo đức, thẩm mỹ, khả năng tớch luỹ tri thức và kinh nghiệm cuộc sống, làm cơ sở lĩnh hội những nội dung giỏo dục của cỏc hoạt động vui chơi, lao động, học tập và cỏc hoạt động khỏc
Trờn thực tiễn hiện nay cỏc hoạt động học cú chủ định “Khỏm phỏ khoa học cho trẻ 5-6 tuổi” cũn rất tẻ nhạt, giỏo viờn chư chịu đầu tư vào hoạt động học cú chủ định, trẻ chưa cú hứng thỳ học tập, vỡ vậy việc sử dụng những biện phỏp gõy hứng thỳ cho trẻ nhằm nõng cao chất lượng tiết học “Khỏm phỏ khoa học” là rất cần thiết
Từ những lý do và tầm quan trọng của hoạt động khỏm phỏ khoa học đối với trẻ mầm non, mà tụi nhận thấy đó thụi thỳc tụi đi sõu vào nghiờn cứu đề tài
“Một số biện phỏp nõng cao chất lượng giỳp trẻ 5- 6 tuổi hứng thỳ khi khỏm phỏ khoa học”.
B.giải quyết vấn đề.
I Cơ sở lý luận:
Trang 4Quan điểm của giáo dục học Singapo đã chỉ ra rằng “Giáo dục không phải là
đổ đầy một cái bình mà là thắp sáng lên ngọn lửa” Điều đó có nghĩa là dạy trẻ không có nghĩa là cứ nhồi nhét lượng kiến thức khối lượng kiến thức vô bờ bến cho trẻ mà dạy trẻ cách học, cách tư duy, nuôi dưỡng lòng ham hiểu biết, thích tìm tòi khám phá Hay nói cách khác, giáo dục mầm non không nhằm cung cấp một khối lượng kiến thức mà nhằm hình thành các chức năng tâm lý, các cơ sở ban đầu cho sự phát triển nhân cách sau này
Theo quan điểm của rất nhiều nhà khoa học, cách tốt nhất để học khoa học là phải làm khoa học Đối với trẻ mầm non làm khoa học cũng chính là quá trình khám phá nó Đây là những hoạt động “ tìm kiếm để phát hiện ra cái mới, cái ấn dấu”(từ điển tiếng việt) Trẻ em lứa tuổi mầm non có tính tò mò khám phá bẩm sinh Đó là mầm mống của việc tự khám phá, tự học Nếu chúng không được nuôi dưỡng sẽ bị mai một và biến mất hoàn toàn Các hoạt động khoa học là con đường ngắn nhất để giúp trẻ sử dụng các giác quan của cơ thể, vận dụng những hiểu biết của bản thân để tìm hiểu sự vật, hiện tượng, đòi hỏi trẻ phải có cơ hội khám phá khác nhau, khi đó việc phát triển kỹ năng, năng lực sẽ đóng vai trò chủ đạo
Chính vì vậy việc tổ chức cho trẻ khám phá khoa học về môi trường xung quanh là phương tiện không thể thiếu nhằm giải quyết mục đích phát triển toàn diện cho trẻ ở Trường mầm non
II- THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 Thực trạng chung
Trường mầm non Nga Trung có đội ngũ Cán bộ giáo viên nhiệt tình năng
động, có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, được tiếp thu chuyên đề giáo dục mầm non mới” Hiện nay trên thực tế việc giáo dục lĩnh vực phát triển nhận thức cho trẻ trong trường mầm non Nga Trung thực sự đã có nhiều đầu tư vào việc nâng cao phương pháp, biện pháp, hình thức cho trẻ qua hoạt động khám phá khoa học, đang được thực hiện rất đều đặn và thường xuyên thông qua hoạt động tìm hiểu, khám phá khoa học về môi trường xung quanh, làm quen với
Trang 5biểu tượng toán vv, công tác giáo dục nhận thức đạt được đáng kể nhưng bên cạnh đó vẫn còn nhiều hạn chế.
2 Thực trạng đối với giáo viên.
Chưa có nhiều sáng tạo trong việc thay đổi hình thức, cách thức lên lớp còn dập khuôn đơn điệu, giáo viên chưa tạo môi trường, tạo ra các tình huống và, tổ chức các hoạt động để cho trẻ tiếp xúc trãi nghiệm với các sự vật, hiện tượng, về môi trường xung quanh.vv Qua thực tế, vẫn còn một số hoạt động dạy hình thức tổ chức nội dung khám phá đơn điệu, kém hấp dẫn, đồ dùng chưa sáng tạo, hấp dẫn thu hút trẻ Cách thức tổ chức khám phá chưa thực sự phát huy được tính tích cực của trẻ
Một số giáo viên chưa nắm vững mục đích, yêu cầu nội dung phát triển hình thức tổ chức hoạt động “Khám phá khoa học” theo chương trình giáo dục mầm non mới
3 Thực trạng đối với trẻ.
Xã Nga Trung là một xã đồng màu kinh tế chậm phát triển, đời sống còn
gặp rất nhiều khó khăn, sự quan tâm của phụ huynh đối với con em ở lứa tuổi mầm non còn nhiều hạn chế, trang bị dành cho việc dạy học chưa phong phú, còn nghèo nàn, cũng ảnh hưởng ít nhiều đến công tác dạy và học của giáo viên
Đa số con nhà nông, nhút nhát, chưa tự tin khi giao tiếp với người lạ, Một số trẻ chưa hứng thú khi tham gia vào các hoạt động khám phá trải nghiệm, trẻ cảm thấy mệt mỏi, gò bó, chưa tập trung Trẻ chưa mạnh dạn, tự tin khi tham gia vào các hoạt động Khả năng tiếp thu kiến thức về khám phá khoa học không đồng đều Vì vậy cũng ảnh hưởng không nhỏ đến công tác chăm sóc giáo dục trẻ
4.Kết quả của thực trạng:
Năm học 2012-2013 Tôi đựợc phân công chủ nhiệm lớp Mẫu giáo lớn (5-6 tuổi), tôi nhận thấy hoạt động cho trẻ khám phá khoa học về môi trường xung quanh còn hạn chế trẻ chưa tích cực tham ra và các hoạt động trãi nghiệm
Để có phương pháp, biện pháp dạy trẻ có những kiến thức sâu rộng, biết được tầm quan trọng của thế giới xung quanh trẻ và kỹ năng, cách hoạt động tìm
Trang 6hiểu các đối tượng Chính vì lẽ đó, đầu năm tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ để nắm được kết quả cụ thể Tôi tiến hành khảo sát trẻ trên nhiều hình thức: Trong các giờ hoạt động, mọi lúc mọi nơi, đón trả trẻ…vv
Qua lời trẻ tôi có thể nắm bắt được khả năng, kiến thức của trẻ ở mức độ nào vào những kiến thức mới tôi cần cung cấp cho trẻ là gì?
Qua khả năng tìm tòi, khám phá của trẻ tôi điều chỉnh biện pháp và hình thức nhằm kích thích tư duy của trẻ mà tránh sự nhàm chán cho trẻ Để từ đó xác định được cách làm phù hợp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ tích cực khám phá khoa học ở lớp mình phụ trách
Số trẻ chưa đạt
Tỷ lệ
Trẻ có khả năng tìm tòi, khám phá
Khả năng nhận biết tên gọi, tính
chất, đặc điểm rõ nét của đối
Suy luận, giải thích được mối liên
hệ đơn giản của hiện tượng sự vật
xung quanh
28 6 21.4 22 78.6
Nhìn vào bảng thực trạng trên, chúng ta thấy kết quả thu được qua các hoạt động khám phá ở trẻ trong lớp là rất thấp Điều này gây ảnh hưởng lớn đến phát triển nhận thức ở trẻ nói chung Từ thực trạng này đặt ra vấn đề cấp thiết phải có
Trang 7những biện pháp tổ chức cho trẻ khám phá khoa học phù hợp hơn nữa Đứng trước tình hình đó, tôi rất băn khoăn, trăn trở phải làm thế nào để tổ chức được các hoạt động khám phá cho trẻ đạt hiệu quả Tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp để tổ chức các hoạt động khám phá khoa học cho trẻ, cụ thể như sau:
III- GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN .
1 Giải pháp : Nâng cao trình độ năng lực sư phạm
Với mong muốn nâng cao chất lượng hoạt động cho trẻ khám phá khoa học
về môi trường xung quanh có hiệu quả trước tiên bản thân phải xác định cần nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực công tác của bản thân Vì vậy, tôi đã không ngừng học tập, nghiên cứu tài liệu, sách báo, trên phương tiện thông tin đại chúng về kỹ năng tổ chức hoạt động khám phá khoa học về môi trường xung quanh có hiệu quả ở trẻ lứa tuổi mầm non và học hỏi qua đồng nghiệp của mình Đặc biệt là qua việc thực hiện chuyên đề: Mầm non mới “Lĩnh vực phát triển nhận thức” đây là một chuyên đề trọng tâm quan trọng trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ, khi thực hiện chuyên đề giáo viên cần nắm vững và nghiên cứu kỹ tài liệu chuyên đề giáo dục mầm non mới, tham gia dự giờ các hoạt động cho trẻ khám phá khoa học: của đồng nghiệp, từ đó đúc rút kinh nghiệm cho bản thân, hơn nữa bản thân tôi còn tự học, tự nghiên cứu qua các tạp san, tạp chí giáo dục mầm non, qua chương trình BDTX chu kỳ II, để áp dụng phương pháp dạy học tích cực vào quá trình dạy học của mình, tham gia các lớp học chuyên đề do phòng giáo dục tổ chức Từ đó bản thân đã rút được kinh nghiệm và vận dụng một cách phù hợp và sáng tạo ở lứa tuổi mình đang chủ nhiệm Khi tổ chức hoạt động cho trẻ khám phá khoa học về môi trường xung quanh, tôi thường đưa ra các hình thức làm phong phú cách thể hiện nội dung bài dạy để thu hút trẻ tham gia hoạt một cách tích cực hơn Ngoài ra tôi còn tạo môi trường, tạo ra các tình huống và tổ chức các hoạt động, cho trẻ tiếp xúc trải nghiệm với các sự vật, hiện tượng, của môi trường xung quanh, thông qua đó trẻ hiểu biết về đặc điểm, thuộc tính của sự vật, hiện tượng, các mối quan hệ qua lại, sự thay đổi phát triển của chúng Điều quan trọng hơn cả thông qua hoạt
Trang 8động khỏm phỏ khoa học này trẻ học được cỏc kỹ năng quan sỏt, so sỏnh, phõn loại, đo lường, phỏn đoỏn, giải quyết vấn đề, chuyển tải ý kiến của mỡnh và đưa
ra kết luận Tụi nhận thấy rằng hoạt động cho trẻ khỏm phỏ khoa học về mụi trường xung quanh cú tầm quan trọng giỳp trẻ phỏt triển toàn diện về cỏc mặt trớ tuệ, đạo đức, thẫm mỹ, thể lực và lao động
Vớ dụ: Để giỳp trẻ hứng thỳ hoạt động cho trẻ khỏm phỏ khoa học về mụi
trường xung quanh Trước tiờn bản thõn thường xuyờn nghiờn cứu kỹ từng đề tài
để đưa ra mục đớch , kiến thức , kỹ năng , thỏi độ sao cho phự hợp với từng đối tượng trẻ ở lớp, trờn cơ sở đú tụi lựa chọn cỏc hỡnh thức thủ thuật để thu hỳt trẻ vào hoạt động khỏm phỏ Hơn nữa để hoạt động khỏm phỏ khoa học về mụi trường xung quanh của trẻ đạt kết quả cao, tụi phải đầu tư thời gian, cụng sức một cỏch cụng phu khoa học chuẩn bị đồ dựng đồ chơi bằng vật thật và tạo mọi điều kiện, cơ hội tổ chức cỏc hoạt động để cho trẻ tớch cực tỡm tũi trải nghiệm về cỏc sự vật, hiện tượng mà tụi đó chuẩn bị
2 Giải phỏp Tạo mụi trường hoạt động phong phỳ hấp dẫn và phự hợp với trẻ.
Việc tạo môi trờng cho trẻ hoạt động là rất quan trọng trong quá trình tổ chức chăm súc giỏo dục trẻ Đõy là hình thức tổ chức giáo dục tích hợp với đặc
điểm tâm sinh lý trẻ nhỏ Trẻ đợc hoạt động học tập, vui chơi, tìm tòi khám phá
và phát hiện những điều mới lạ, hấp dẫn nhằm củng cố, bổ sung kiến thức và kỹ năng cho trẻ GV cần giữ vai trò tích cực trong việc chuẩn bị môi trờng học tập cho trẻ, trang trí tạo môi trờng bên trong và ngoài lớp học bằng các hình ảnh đẹp, hấp dẫn, phong phỳ phự hợp, đỳng chủ đề, sẽ tạo cơ hội cho trẻ hiểu rộng hơn về thế giới xung quanh
Tạo môi trờng giỏo dục trong lớp học: Khu vực hoạt động khỏm phỏ khoa học: để lụi cuốn kớch lệ trẻ tham gia vào cỏc hoạt động trói nghiệm khỏm phỏ khoa học một cỏch tớch cực , trước tiờn tụi căn cứ vào chủ đề, cần trang trí góc hoạt động hấp dẫn, thay đổi nội dung theo chủ đề, sử dụng các mảng tờng trong lớp để treo tranh theo định hớng của cô giáo, tạo cơ hội cho trẻ tìm hiểu, khám
Trang 9phá về MTXQ một cách tự nhiên, ngo i ra à tụi cũn chuẫn bị cỏc dụng cụ phương tiện như Nam chõm , đồng hồ bấm giõy, cõn, thước đo cỏc loại, ống nhũm vv để cho trẻ hoạt động.Vớ dụ: Chủ đề “Thế giới động vật” tụi chuẫn bị một số loại trứng, nước muối, vỏ ốc, vỏ sũ, cỏc sưu tập về động vật … ở chủ đề về cỏc“ Hiện tượng tự nhiờn chuẫn bị cỏc hỡnh ảnh: như mặt trời , giụng bóo, lũ , lụt, hạn hỏn, súng thần, động đất, hỡnh ảnh trỏi đất và cỏc hành tinh, ngoài ra cú cỏc đồ dựng để trẻ cú thể thực hiện cỏc hoạt động khỏm phỏ về cỏc hiện tượng tự nhiờn như đồ dựng để đo sự chuyễn động của của ỏnh nắng mặt trời, đồ dựng tạo ra giú, hoặc tụi cú thể hướng dẫn và cựng trẻ làm thớ nghiệm hiện tượng sạp lỡ đất như dựng tờ giấy màu trắng bỏ ớt đất vào tờ giấy dựng 2 tay điều khiển làm cho
tờ giấy nghiờng , rung rung làm cho đất rơi xuống và giải thớch đú là hiện tượng sạp lỡ đất, khiến trẻ rất tũ mũ hứng thỳ khi tham gia hoạt động khỏm phỏ
Tạo môi trờng bên ngoài lớp học: Cô treo những bức tranh hấp dẫn mang nội dung làm quen với KPKH và luôn thay đổi theo chủ đề Trẻ đợc tiếp xúc, quan sát và khám phá về những hình ảnh trong bức tranh sẽ phát triển t duy, óc sáng tạo, cung cấp cho trẻ một lợng kiến thức rộng mở hơn về môi trờng tự nhiên, môi trờng xã hội, góp phần cho trẻ hoạt động tích cực hơn trong việc tìm hiểu về thế giới xung quanh Vỡ:
Lứa tuổi mầm non là lứa tuổi thớch tỡm hiểu, khỏm phỏ những gỡ mới lạ xung quanh trẻ Nhỡn thấy mưa, trẻ đưa tay ra hứng cho mưa rời vào lũng bàn tay Người lớn cho rằng trẻ nghịch nước và thường la mắng trẻ, hoặc trẻ thớch được tận tay mỡnh sờ vào bụng hoa mới nở, thỡ người lớn cho rằng trẻ đang ngắt hoa vv Nhưng thực chất trẻ đang tỡm hiểu xem mưa rơi như thế nào, và sờ xem cỏnh hoa như thế nào mịn hay xự xỡ Thật vật trẻ mầm non là lứa tuổi thớch tỡm hiểu khỏm phỏ
Nhận rừ tầm quan trọng đú, tụi suy nghĩ: Hằng ngày trẻ đến trường được học tập, vui chơi cựng bạn bố, cụ giỏo từ sỏng đến chiều Để trẻ tớch cực hoạt động khỏm phỏ trói nghiệm Tụi luụn tạo mụi trường, để mụi trường thiờn nhiờn luụn cú xung quanh trẻ, tụi luụn tạo mụi trường trong lớp để trẻ tỡm hiểu gúc
Trang 10thiên nhiên của lớp để trẻ tìm hiểu khám phá, tìm tòi trãi nghiệm Phía sau lớp tôi có một khoảng sân trống nhỏ, tôi trang trí vào đó một giá gỗ Trên giá này tôi dùng để trưng bày một số đồ dùng, đồ chơi thiên nhiên như: gỗ chìm nổi, sỏi, bình tưới, thuyền xe, que xếp hàng rào… Một góc nhỏ tôi để chậu cá và một số chậu cây cảnh để trang trí góc cho sinh động
Khoảng không gian nhỏ này tuy còn nhỏ hẹp nhưng thật sự thu hút trẻ Hằng ngày nhất là vào hoạt động ở các góc, đây chính là không gian thiên nhiên cho trẻ tìm hiểu khám phá Trẻ tự mình chơi với nước, chơi với cá, cho cá ăn…Ngoài ra tôi còn sưu tầm mấy chậu nhựa nhỏ lấy đất để gieo vào đó mấy hạt đậu, hạt lạc, để giúp trẻ biết quá trình phát triển của cây từ hạt, để cho trẻ được hàng ngày quan sát xem sự nảy mầm và lớn lên của (cây đậu, cây lạc), hoặc có thể cùng trẻ thực hành Qua quan sát tôi thấy trẻ rất hứng thú tò mò và rất thích tham gia vào các hoạt động này, có những cháu đi học rất sớm để xem cây ngày hôm sau có gì lạ…
Trẻ trao đổi với nhau với những cảm xúc “ngạc nhiên” , “thú vị “, “reo hò”,
“vui sướng” , reo lên ồ cậu ơi nhìn kìa ! hạt đã nãy mầm rồi
Ngoài không gian thiên nhiên của lớp, trường tôi còn có “Vườn của bé” với đầy đủ các loại hoa, cây cảnh, vườn rau ở khu vườn này trẻ có thể đi dạo, quan sát và khám phá thiên nhiên Tôi thường tổ chức cho trẻ lớp tôi nhặt lá rụng,
Trang 11ngắt lá vàng, tưới vườn rau, bắt sâu cho cây và lồng giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ
3 Giải pháp Tăng cường cho trẻ quan sát vật thật để phát triển các giác
quan, khắc sâu nhận thức về đối tượng tìm hiểu.
Các sự vật, hiện tượng trong môi trường thiên nhiên và xã hội xung quanh
chúng ta rất đa dạng và phong phú vì vậy tôi cần lựa chọn các sự vật hiện tượng gần gũi với trẻ để trẻ khám phá Ở lứa tuổi này trẻ thích tò mò, ham muốn hiểu biết các sự vật hiện tượng, đứng trước các sự vật cụ thể trẻ rất hiếu động, trẻ muốn tự tay mình sờ mó, nâng niu các đối tượng cần quan sát thì những thông tin mà cô giáo cần truyền đạt đến trẻ được tiếp thu một cách đồng bộ dễ dàng
Trẻ khám phá khoa học thông qua các giác quan Nếu sử dụng tranh ảnh chỉ giúp trẻ quan sát, tìm hiểu bề ngoài (các bộ phận, màu sắc, hình dáng, công cụ…) của các sự vật, hiện tượng chủ yếu bằng mắt nhìn Để hoạt động khám phá thêm sinh động ngoài quan sát bằng tranh ảnh, tôi luôn tranh thủ lựa chọn những đề tài có thể sử dụng được vật thật nhằm giúp trẻ có thể tận dụng tất cả các giác quan trong quá trình quan sát Khi thực hiện cho trẻ quan sát bằng vật thật bao giờ trẻ cũng rất thích thú và trẻ không những được nhìn, được nghe tiếng kêu của con vật mà trẻ còn được sờ mó vào đồ vật, con vật nhằm giúp trẻ tiếp nhận, mở rộng hiểu biết của mình một cách đầy đủ về đối tượng
Trang 12Ví dụ: Chủ đề Thế giới Động vật “Tìm hiểu về các con vật sống dưới nước” Tôi cho trẻ quan sát cá, tôm, cua, ốc…còn sống, thả vào chậu hoặc bình thuỷ tinh để trẻ dễ quan sát nên trẻ rất thích thú.
Ví dụ : Chủ thề Thế giới Thực vật “ Tìm hiểu một số loại quả, để giúp trẻ có thể tri giác và sử dụng các giác quan như vị giác, khứu giác một cách đầy đủ Tôi chuẫn bị các loại quả như quả chuối, quả cam, quả khế, quả đu đủ vv khi quan sát xong để biết được các vị quả có vị ngọt hay chua , tôi có thể cắt gọt các quả đó cho trẻ nếm xem quả có vị gì? và cho trẻ ngửi và cảm nhận xem mùi vị của các loại quả đó Vì thế mà giờ hoạt động khám phá khoa học của tôi rất thành công, qua hoạt động khám phá trẻ rất hứng thú và tham gia hoạt động rất tích cực vv
4 Giải pháp Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu đối với từng hoạt
động có chủ định cụ thể.
Quá trình cho trẻ khám phá khoa học có đạt hiệu quả cao hay không phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó môi trường xung quanh trẻ giữ một vị trí quan trọng, môi trường xung quanh chứa đựng các phương tiện cần thiết để tổ chức cho trẻ khám phá như đồ dùng đồ chơi mua sắm, đồ dùng đồ chơi tự tạo, mô hình vật thật gần gũi xung quanh trẻ
Việc sử dụng đồ dùng, đồ chơi đối với từng hoạt động có chủ định đóng vai trò rất quan trọng, giúp tiết học đó có kết quả cao và hiệu quả nhất Nếu tiết học
đồ dùng sơ sài, cô giáo dạy chay thì trẻ sẽ nhàm chán, ít tập trung Nhận rõ tầm quan trọng của đồ dùng, đồ chơi với tiết học “Tìm hiểu môi trường xung quanh” trên cơ sở những đồ dùng đồ chơi sẵn có từ những năm trước, tôi cải biến , tu sửa lại nhằm thu hút trẻ hơn Bên cạnh đó để thu hút trẻ hơn thì đồ dùng đồ chơi cần phải đẹp, mới, hợp vệ sinh và đảm bảo tính khoa học…Nguồn nguyên liệu một phần tôi xin từ phụ huynh lớp tôi phụ trách như: Lịch treo tường, sách báo, tạp chí, các đồ dùng đã hỏng như máy sấy tóc, ống khám bệnh cuả bác sĩ, ống tiêm…một phần tôi tự tìm kiếm từ bạn bè xung quanh
Trang 13Đối với từng hoạt động học cụ thể tôi với cô giáo cùng lớp chuẩn bị trước
đó từ 2- 3 ngày Tranh thủ những lúc rảnh rỗi vào giờ nghỉ trưa, vào những ngày nghỉ cuối tuần, chúng tôi làm đồ dùng đồ chơi cho tiết học sắp tới Ví dụ: Chúng tôi làm đồ dùng đồ chơi để xây dựng mô hình ngã tư đường phố để giáo dục trẻ biết thực hiện một số luật lệ giao thông phổ biến ở ngã tư đường phố
Nhằm củng cố kiến thức giáo dục trẻ “Một số luật lệ giao thông phổ biến” tôi làm đồ dùng đèn xanh, đỏ, vàng, biển báo cấm đi ngược chiều, cho trẻ xem băng hình và tham quan ngã tư đường phố để giáo dục trẻ một số luật lệ giao thông phổ biến
Ví dụ: chủ đề thế động vật: để cho trẻ tìm hiểu khá phá sâu hơn về thế giới
các con vật, tôi sử dụng các nguyên vật liệu tái sử dụng như các vỏ ngao, vỏ hến, đá, sỏi, cát, keo dán, xốp, để làm sa bàn về các động vật sống dưới nước để trẻ chơi ở khu vực hoạt động khám phá khoa học
5 Giải pháp Tổ chức hoạt động khám phá khoa học ngoài trời một cách thích hợp nhằm gây hứng thú cho trẻ, truyền đạt kiến thức một cách có kết quả cao.
Ngoài cung cấp kiến thức ở hoạt động học có chủ định Để kiến thức truyền đạt đến trẻ có hiệu quả, tôi nhận thấy qua nghiên cứu kế hoạch thực hiện theo từng chủ đề đối với hoạt động theo từng nội dung, thì tổ chức cho trẻ khám phá khoa học ở hoạt động ngoài trời rất bổ ích và thiết thực đối với trẻ
Vì khi dạo chơi ngoài trời, trẻ có điều kiện tiếp xúc trực tiếp với môi trường thiên nhiên và môi trường xã hội Các sự vật hiện tượng mà trẻ được tiếp xúc vừa phong phú, đa dạng vừa phản ánh sinh động các mối quan hệ và quan hệ trong thực tiễn nên chúng rất có giá trị đối việc cho trẻ khám phá môi trường xung quanh Vì vậy, việc tổ chức hoạt động ngoài trời sẽ giúp trẻ tiếp cận các sự vật, hiện tượng xung quanh một cách có hiệu quả thông qua việc tiếp xúc với thiên nhiên và xã hội trong hoạt động ngoài trời góp phần hình thành cho trẻ những biểu tượng ban đầu chân thực về thế giới khách quan, giúp trẻ tích lũy kiến thức và ứng dụng chúng vào thực tiễn, phát triển và rèn luyện cho trẻ các