MỘT số BIỆN PHÁP sử DỤNG các NGUYÊN vật LIỆU tự NHIÊN để HƯỚNG dẫn TRẺ CÁCH làm đồ DÙNG đồ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG tạo HÌNH CHO TRẺ 4

MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG CÁC NGUYÊN VẬT LIỆU TỰ NHIÊN ĐỂ HƯỚNG DẪN TRẺ CÁCH LÀM ĐỒ DÙNG ĐỒ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ 4-5 TUỔI MỤC LỤCvà phát triển, dạy cho trẻ ngay từ lứa t

MỘT SỐ BIỆN PHÁP SỬ DỤNG CÁC NGUYÊN VẬT LIỆU TỰ NHIÊN ĐỂ HƯỚNG DẪN TRẺ CÁCH LÀM ĐỒ DÙNG ĐỒ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ 4-5 TUỔI MỤC LỤC

và phát triển, dạy cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non thì hoạt động tạo hình đóngvai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của trẻ về mọi mặt: Thẩm mỹ, đạođức, trí tuệ, thể lực và lao động Hoạt động tạo hình là một nghệ thuật nhằm pháttriển khả năng thẩm mỹ cho trẻ, việc tham gia vào các hoạt động sẽ tạo nguồncảm hứng làm nảy sinh những ý tưởng sáng tạo của trẻ trong hoạt động tạo hình

* Tính mới của sáng kiến là đi sâu vào môn học để biết được thực trạng của mônhọc sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ cách làm đồ dùng đồchơi trong hoạt động tạo hình cho trẻ 4-5 tuổi Mới là trong giờ học luôn lấy trẻlàm trung tâm.

* Ưu điểm của sáng kiến là rèn cho trẻ sự khéo léo của đôi bàn tay, rèn cho trẻ

óc sáng tạo, tư duy Đặc biệt là giúp cho trẻ sự ham học hỏi về cách làm đồ chơi

từ nguyên vật liệu sẵn có của địa phương…

Vì vậy bản thân tôi đã nghiên cứu kỹ nội dung của đề tài, tìm hiểu về môn tạohình của trẻ 4-5 tuổi do tôi phụ trách Vận dụng một số kinh nghiệm, nên ngay

từ đầu năm tôi đã có ý thức tích lũy ở địa phương cũng như huy động phụ huynhủng hộ những nguyên vật liệu có sẵn để hướng dẫn trẻ cách làm đồ dùng, đồchơi trong hoạt động tạo hình

II: ĐÓNG GÓP CỦA SÁNG KIẾN ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

QUẢN LÝ DẠY VÀ HỌC:

Đề tài này thể hiện sự quan tâm thiết thực đến trẻ em tôn trọng quyền trẻ emđược sống và phát triển, quyền được học tập hình thánh tiếp thu nền giáo dụctiến bộ, được hưởng nền văn hóa của dân tộc mình Trên cơ sở tiếp thu và vậndụng những thành tựu niên nghành, thì đề tài này góp phần làm sáng tỏ đúngđắn các vấn đề lý luận học tập và vui chơi của trẻ với phương châm: Học mà

chơi, chơi mà học Trong trường mầm non làm phong phú hơn về cách hiểu vàcách nhìn trẻ em hiện nay trong giáo dục mầm non.

Đề tài dựa vào quan điểm giáo dục trẻ em phát triển toàn diện việc đưa chươngtrình chăm sóc giáo dục trẻ phải dựa trên tâm lý của trẻ để rút ra một số biệnpháp sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ cách làm đồ dùng

đồ chơi trong hoạt động tạo hình giúp trẻ có cơ hội khám phá, tìm tòi, kích thích

sự tò mò mong muốn trải nghiệm, phát triển tình cảm của trẻ với thế giới xungquanh, từ đó có những phương pháp, biện pháp điều chỉnh phù hợp nhất Hơnnữa còn tận dụng nguyên vật liệu rẻ tiền có sẵn, đơn giản không tốn kém nhiềukinh phí mà mang lại hiệu quả giáo dục cao

PHẦN II: NỘI DUNG

CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA SÁNG KIẾN.

I: Cơ sở lý luận của đề tài

Làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liêu có sẵn được đưa vào chương trình mẫugiáo từ những năm 60 Hiện nay đồ chơi trẻ em có rất nhiều trên thị trường tuynhiên xét về phương diện giáo dục thì chúng không thể đáp ứng đầy đủ các nhucầu và mục đích của chương trình dạy học mầm non Hơn thé nữa việc mua quánhiều đồ dùng, đồ chơi cho trẻ làm ảnh hưởng đến kinh tế của các bậc phụhuynh,Trong khi các phụ phế phẩm từ gia đình( Báo, tạp chí, lon bia, hộp bánhkẹo, vỏ sữa chua, lọ gội đầu….) có rất nhiều Đó là những thứ có sẵn trong môitrường xung quanh, dễ kiếm, không phải mua Bằng những thứ thông thường vàgần gũi đó trẻ có thể tạo thành những sản phẩm làm đồ dùng, đồ chơi hằng ngày

mà trẻ rất hứng thú Qua đó cũng giáo dục trẻ yêu lao động, quý trọng công sứclao động ngay từ bé Xuất phát từ những ý tưởng nêu trên tôi nghĩ rằng việc sửdụng các nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ tìm đồ chơi, đồ dùng dochính mình làm ra là việc làm cần thiết và bổ ích cho trẻ mầm non.

II: Cơ sở thực tiễn của đề tài

Hiện nay ở trường tôi nói riêng cũng như một số trường mầm non trên địa bànnói chung, việc giáo viên sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên đa dạng, gần gũivới trẻ để hướng dẫn trẻ tự tạo ra đồ chơi, đồ dùng trong hoạt động tạo hình củatrẻ còn rất hạn chế Đa số giáo viên sử dụng đồ chơi mua sẵn, để cho trẻ chơi, đểtrưng bày ở các góc lớp Gia đình chưa biết tận dụng các nguyên vật liệu tựnhiên sẵn có như các phế phẩm, nguyên vật liệu tự nhiên để hướng dẫn trẻ làm

đồ dùng, đồ chơi tự tạo trong các giờ hoạt động tạo hình của trẻ Đầu năm học2016-2017 tôi đã mạnh dạn sử dụng các nguyên liệu tự nhiên, nguyên vật liệugần gũi để hướng dẫn trẻ mẫu giáo tự tạo đồ dùng, đồ chơi

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG CÁC NGUYÊN VẬT LIỆU TỰ NHIÊN ĐỂ HƯỚNG DẪN TRẺ CÁCH LÀM ĐỒ DÙNG

ĐỒ CHƠI TRONG HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH CHO TRẺ 4-5 TUỔI.

1 §Æc ®iÓm t×nh h×nh cña trêng mÇm non ThÞ TrÊn Thøa.

* ThuËn lîi:

Trờng mầm non Thị Trấn Thứa đợc xây dựng trên địa bàn Thị Trấn Thứavới môi trờng chăm sóc trẻ an toàn, lành mạnh, có văn hóa Địa điểm của trờng

là nơi thoáng mát, có lối ra vào thuận tiện, môi trờng xanh - sạch - đẹp

Trờng đã đạt trờng mầm non chuẩn quốc gia, nhiều năm liền trờng đạt danhhiệu tập thể lao động xuất sắc cấp tỉnh Để có đợc kết quả nh vậy là nhờ

sự quan tâm giúp đỡ, đờng lối chỉ đạo đúng đắn của phòng giáo dục và đàotạo huyện Lơng Tài, sự phấn đấu không ngừng của Ban giám hiệu nhà trờng,

sự đoàn kết nhất trí của tập thể giáo viên, nhân viên trong trờng, cùng sựquan tâm giúp đỡ của Đảng ủy - UBND Thị Trấn Thứa và khối phụ huynh họcsinh

Ban giám hiệu nhà trờng với trình độ chuyên môn cao, có phơng pháp chỉ đạo

rõ ràng, đúng đắn, hiệu quả và tạo sự đồng thuận với đội ngũ giáo viên, nhânviên trong trờng

Đội ngũ giáo viên với trình độ chuẩn 100% và trên chuẩn 90%, thực hiện đúngchỉ đạo của nhà trờng, hoàn thành tốt nhiệm vụ

Nhà trờng đã sửa sang, tạo cảnh quan môi trờng sạch đẹp, mua sắm trang thiết

bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho học tập: Đặc biệt nhà trờng đã trang thiết

bị cho các lớp máy vi tính phục vụ cho việc dạy của cô và trẻ, làm cho trẻ rấtthích thú, tiết học trở nên sinh động và có kết quả cao

Lớp học khang trang sạch đẹp rộng rãi, thoáng mát, đủ ánh sáng, mỗi lớp có côngtrình vệ sinh khép kín nam riêng, nữ riêng.

Các lớp đã dần đợc trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc chăm sócgiáo dục, có đồ chơi ngoài trời cho các cháu vui chơi sau mỗi giờ học, trongnhững thời gian hoạt động tự do

Thị Trấn Thứa là trung tâm của huyện Lơng Tài Nên nhà trờng rất quantâm đến sự nghiệp giáo dục, xây dựng cơ sở vật chất khang trang đầu t

Là một giáo viên đợc học tập và nắm vững chuyên môn với lòng yêu nghề, mếntrẻ, nhiệt tình tích cực trong việc nghiên cứu phơng pháp tôi luôn học hỏi

đồng nghiệp, học hỏi những giáo viên có nhiều thành tích trong công tác

Tôi hiểu đợc mục đích yêu cầu, tầm quan trọng, tính cấp thiết của bộ mônnày, nên tôi đã cố gắng tìm ra những biện pháp tốt nhất, phù hợp với đặc

điểm địa phơng, của lớp, của trờng để dạy tốt môn học đạt kết quả cao trongviệc dạy học của cô và trẻ

Là một giáo viên chủ nhiệm lớp 4 - 5 tuổi học thơng chơng trình đổi mới Độtuổi đồng đều cũng là thuận lợi cho việc truyền thụ kiến thức cho trẻ 100%

số trẻ ở nông thôn, các cháu rất ngoan, ham học, cha mẹ học sinh cũng biết đợcnhu cầu của con em mình, ở độ tuổi 4 -5 tuổi rất cần đợc học bộ môn tạo hỡnh

mà hiểu đợc tầm quan trọng của việc đa trẻ đến trờng

Cơ sở vật chất đợc nhà trờng quan tâm đáp ứng nhu cầu đồ dùng đồ chơi,trang thiết bị cho lớp tôi một máy tính để cho việc học môn tạo hỡnh cũng nhcác môn học khác dễ hơn.

để nặn thành cỏc đồ vật, con vật mà trẻ yờu thớch…chớnh từ cỏc sản phẩm trẻ tạo

ra, trẻ đặt tờn gọi,và tưởng tượng ra những gỡ trẻ thớch, từ đú làm nảy sinh tỡnhcảm yờu cỏi đẹp, hướng tới cỏi đẹp đõy là yếu tố cần thiết gúp phần phỏt triển

toàn diện cho trẻ Đú là lý do tụi chọn đề tài “Một số biện phỏp sử dụng cỏc

nguyờn vật liệu tự nhiờn để hướng dẫn trẻ làm đồ dựng đồ chơi trong hoạt động tạo hỡnh”

- Đồ dựng phục vụ cho việc làm cỏc thớ nghiệm cũn hạn hẹp, thiếu thốn rấtnhiều

Vận dụng phơng pháp đổi mới ở một số giáo viên còn hạn chế

2 Tình hình trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi lớp tôi phụ trách.

Năm học 2016 - 2017 đợc Ban giám hiệu nhà trờng phân công dạy lớp 4 tuổicụm mầm non Kim Đào, thực hiện chơng trình giáo dục mầm non hiện nay.Tổng số trẻ là 36 cháu, có một số cháu nói ngọng, nhút nhát cha mạnh dạn tronggiao tiếp, trẻ học tập tại lớp xuất thân thuộc con em của cán bộ, công chức, kinhdoanh, buôn bán và đại đa số là con em bố mẹ làm nghề nông nghiệp.Chính vì thế thờng gặp những thuận lợi, khó khăn thực tế

Khi tiến hành giảng dạy làm quen với hoạt động làm đồ dựng đồ chơi, đợc sựquan tâm của ban giám hiệu nhà trờng tạo điều kiện cho tôi đợc dự giờ ở tr-ờng bạn, những giáo viên khác có tiết dạy để học tập những bài giảng mới Nhàtrờng còn mua sắm một số trang thiết bị đồ dùng, dụng cụ để phục vụ cho bộmụn

Đối với hoạt động làm đồ dựng đồ chơi từ nguyờn vật liệu,tạo cho trẻ sự say mờ

từ những sản phẩm mỡnh làm ra

Khi giảng dạy thờng phải sử dụng đồ dùng thật và cần rất nhiều đồ dùng đểdạy một tiết học hoặc là cần phải có quá trình 3- 5 ngày mới hoàn thành mộtbài dạy và còn phụ thuộc vào khách quan bên ngoài để giảng dạy

Từ thực trạng trên tôi đã xác định đợc vị trí, vai trò, tầm quan trọng của hoạt

động, không quản ngại khó khăn, mạnh dạn vận dụng, cải tiến thích hợp gây

hứng thú để trẻ tích cực tham gia hoạt động Qua khảo sát đầu năm thấynhận thức của trẻ thờng thớch hoạt động này.

CHƯƠNG III: NHỮNG GIẢI PHÁP MANG TÍNH KHẢ THI.

Để sử dụng cỏc nguyờn vật liệu tự nhiờn, sẵn cú hướng dẫn trẻ làm đồ dựng, đồchơi trong hoạt động tạo hỡnh cho trẻ mẫu giỏo 4-5 tuổi tụi đó thực hiện một sốgiải phỏp sau:

Giải phỏp 1: Sưu tầm nguyờn vật liệu

Trong cuộc sống hiện nay, cỏc đồ dựng phế liệu trong sinh hoạt của cỏc gia đỡnh

vụ cựng phong phỳ như: Lừi giấy vệ sinh, cỏc vỏ hộp bỏnh kẹo, cỏc tỳi nilon,bỏo cũ, cỏc lọ mỹ phẩm bằng nhựa, lon bia Đặc biệt là việc sưu tầm cỏcnguyờn vật liệu từ sản phẩm nghề nụng lại càng đa dạng, phong phỳ như: Cỏcloại rau củ quả tươi và khụ, rơm, cỏc loại vỏ trai, sũ, ốc, hến

Tuy nhiên khi sưu tầm những nguyên vật liệu làm được cần đảm bảo tính antoàn: Không độc hại, không nhọn, không cạnh sắc dễ bảo quản và cất giữ, dễphục hồi và sửa chữa, phải giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, kích thích tính độclập sáng tạo, đông thời phù hợp với từng lứa tuổi, đảm bảo an toàn cho trẻ

Để có được các nguyên vật liệu phong phú và đa dạng giáo viên tuyên truyềnvới phụ huynh thông qua các hình thức khác nhau: Tuyên truyền trực tiếp thôngqua đón trả trẻ, thông qua bảng tuyên truyền ở lớp đưa ra các nội dung thôngbáo về chủ đề hoặc nhắc nhở trẻ gom góp đến Thông báo về các nguyên vâtliêu cần thu gom đề nghị với phụ huynh cung cấp, sưu tầm các loại nguyên vậtliệu khác nhau

Giải pháp 2:Tổ chức các hoạt động tạo hình hướng dẫn trẻ làm các đồ dùng, đồ chơi từ các nguyên vật liệu tự nhiên.

a Trong giờ hoạt động có chủ đích

Ngoài việc dạy trẻ, nặn, cắt, xé dán, tôi mạnh dạn sử dụng các nguyên vật liệusưu tầm để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo Kết quả là trẻ đã tạo rađược nhiếu sản phẩm đẹp, trẻ rất say mê và hứng thú Trong giờ hoạt động cóchủ đích để có thể hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi bằng nguyên vật liệuthiên nhiên tôi đã hướng dẫn trẻ theo các bước sau:

* Bước 1: Chuẩn bị nguyên vật liệu

Giáo viên xác định nguyên vật liệu thiên nhiên cần dùng cho một hoạt độnghướng dẫn trẻ làm đồ chơi, để có kế hoạch chuẩn bị đầy đủ nguyên vật liệu, đảm

bảo các nguyên vật liệu thiên nhiên sạch sẽ, an toàn và sử dụng dễ dàng Giáoviên có thể cho trẻ quan sát nguyên vật liệu trong những lần đi dạo, đi thămquan hoặc trong các chủ đề thích hợp Giáo viên trò chuyện và tạo điều kiện đểtrẻ tiếp xúc trực tiếp để nhận biết và nói lên ý nghĩ, ý tưởng

* Bước 2: Tổ chức thực hiện

Khi tiến hành một hoạt động hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi bằng nguyênvật liệu thiên nhiên tôi tiến hành theo nhiều tiết khác nhau như: Hoạt động cóhướng dẫn trẻ làm đồ chơi bằng nguyên vật liệu thiên nhiên theo mẫu ( Làmđồng hồ đeo tay, làm con nghé bằng lá đa, làm con cá bằng lá cây ) Và có hoạtđộng làm theo đề tài hoặc theo ý thích

- Đối với tiết hướng dẫn trẻ làm theo mẫu tôi hướng dẫn trẻ làm theo các bướcsau:

+ Cho trẻ quan sát mẫu của cô đã chuẩn bị sẵn, cho trẻ đàm thoại và đưa ra các ýkiến nhận xét về mẫu đó

+ Cho trẻ quan sát mẫu cô đã chuẩn bị với nhiều mẫu khác nhau, cho trẻ đàmthoại và đưa ra các ý kiến nhận xét về các mẫu đó.

+ Cô gợi hỏi để giúp trẻ nói được cách làm đồ chơi như thế nào để đạt được kếtquả

Ví dụ: Trong tiết tạo hình dạy trẻ làm đồ chơi “ Làm con chuôn chuồn’’

+ Phát triển khả năng quan sát ghi nhớ có chủ định.

+ Rèn cho trẻ sự khéo léo

- Thái độ:

+ Biết yêu quý và bảo vệ côn trùng

+ Biết yêu quý, trân trọng sản phảm do chính mình làm ra

- Cô cho trẻ hát bài “ Con chuồn chuồn’’

- Cô hỏi trẻ các con vừa hát bài hát gì?

+ Bài hát có nhắc đến con gì?

+ Chuồn chuồn là loài côn trùng có ích hay có hại?

+ Chuồn chuồn có ích như thế nào?

-> Giáo dục trẻ yêu quý loài côn trùng có ích

2 Bài mới

Cô gợi hỏi ý tưởng của trẻ, để làm được con chuồn chuồn thì các con hãy nghĩxem sẽ làm bằng nguyên liệu gì? Và làm như thế nào?

- Cô để cho trẻ suy nghĩ và nói lên ý định của mình

- Cô có thể gợi ý trẻ cách thực hiện, sau đó cô hướng dẫn trẻ cách làm như sau:+ Đầu tiên cô lấy thìa sữa chua làm thân chuồn chuồn

+ Tiếp theo cô vẽ cánh chuồn chuồn có hình dạng dài lên bìa cứng

+ Sau đó cô dùng màu tô cho cánh

+ Tiếp đến cô dùng keo hoặc băng dính 2 mặt để gắn lên phần thân thìa sữa chualàm cánh

+ Cuối cùng cô dán 2 hạt đậu đen lên phần đầu của thìa sữa chua làm mắt conchuồn chuồn

+ Sau đó cô cho trẻ thực hiện làm con chuồn chuồn Cô có thể in sẵn mẫu cánhcủa con chuồn chuồn sau đó cho trẻ tự in và cắt để tạo thành cánh

+ Sau khi trẻ đã tự làm xong cô cho trẻ hát và vận động bài hát: Con chuồnchuồn

3 Kết thúc:

Cô nhận xét và khen trẻ

b.Trong giờ hoạt động góc

Trong giờ hoạt động này tôi cũng chú trọng cho trẻ sử dụng nguyên vật liệu đadạng Khi trẻ hoạt động tại các góc chơi nghệ thuật, cứ mỗi giờ hoạt động góctôi hướng dẫn trẻ làm đồ chơi theo nhiều hình thức khác nhau như: Hướng dẫntrẻ làm trực tiếp hoặc có thể cho trẻ quan sát qua tranh ảnh, các phương tiệnkhác nhau ( máy tính) để trẻ thực hiện Qua đó bổ sung được rất nhiều đồ dùng,

đồ chơi cho hoạt động vui chơi cũng như hoạt động có chủ đích Tại đây trẻđược thỏa sức trí tưởng tượng của mình, để rồi tự tạo đồ chơi cho mình, đồ chơi

cụ thể như sau:

Rối mở

a) Nguyên liệu:

- Vải vụn, bông, dây len, dây ru băng

- Giấy vẽ, màu sáp, giấy màu, hồ dán, keo

Cách làm:

Lấy một nắm bông xoay tròn và lấy vải bọc kín làm phần đầu của con rối Lấymột miếng bìa nhỏ, cuốn tròn dạng ống (hay vỏ lọ hồ dán đã hết) để làm thâncon rối, tiện cho việc sử dụng, điều khiển rối sau này

- Ví dụ: Trẻ nhỏ, cô vẽ sẵn mắt, mũi, chân tay các con rối, trẻ chỉ tô màu và dánlên con rối đó là có thể chơi được Với trẻ lớn hơn, cô để trẻ tự vẽ, cắt hoặc xédán các bộ phận của con rối và dán lên con rối để chơi.

Loại rối này thỏa mãn được các nhu cầu của trẻ:

- Thỏa mãn nhu cầu vui chơi giải trí: Trẻ chơi với đồ chơi

- Thỏa mãn nhu cầu nhận thức: Vận dụng vốn kiến thức của trẻ để vẽ, cắt, xédán các bộ phận của cơ thể

- Thỏa mãn nhu cầu tưởng tượng: Trẻ có thể tưởng tượng ra các nhân vật rối vàlàm theo ý thích của mình

Thỏa mãn nhu cầu giao tiếp: Hai trẻ sử dụng nhân vật rối và nói chuyện

- Buộc sợi giây len vào chính giữa cạnh trên của tấm bìa

- Kẻ viền xung quanh tấm bìa

- Làm hai túi nhỏ bằng nilon nhựa trong ở hai góc dưới của tấm bìa để đựng thẻ

số bảng của mình Kết thúc cuộc chơi bảng của bạn nào có nhiều bông hoa nhất

thì bạn đó sẽ được rung chuông vàng

Làm quen môi trường xung quanh: Bé hãy kể tên 4 con côn trùng có ích hoặchãy kể tên 5 loại rau ăn lá…