Trong quá trình trẻ làm đồ dùng đồ chơi, trẻ sẽ lĩnh hội được những kinhnghiệm, dễ dàng tiếp thu kiến thức, có thể sẽ đưa ra những sáng kiến riêng, dầndần kỹ năng kỹ xảo tạo hình sẽ ngày
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN THANH OAI
TRƯỜNG MẦM NON KIM THƯ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP HƯỚNG DẪN LÀM ĐỒ DÙNG, ĐỒ CHƠI NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CỦA TRẺ 5 – 6 TUỔI TẠI
LỚP 5 TUỔI A1 TRƯỜNG MẦM NON KIM THƯ
Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo
Năm học 2014 -2015
Trang 25 Phạm vi thời gian thực hiện 4
* Biện pháp 1: Tự học bồi dưỡng bản thân 6
* Biện pháp 2: Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ những nguyên
vật liệu đơn giản ,dễ tìm
6
* Biện pháp 3: Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi trên tiết học 10
* Biện pháp 4: Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi ngoài tiết học 15
* Biện pháp 5: Kết hợp với phụ huynh trong việc dạy trẻ làm
3 Những khuyến nghị sau khi thực hiện đề tài 20
Trang 3Bác Hồ kính yêu của chúng ta vẫn thường nói:
“ Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
Chính vì vậy vui chơi là hoạt động chủ đạo của trẻ Mầm non và đồ chơi làphương tiện không thể thiếu đối với bất kỳ đứa trẻ nào Đặc biệt là trong sự pháttriển trí tuệ, nhân cách, thể chất cho trẻ Đồ chơi đem lại cho trẻ nhiều niềm vui,đồng thời đồ chơi cũng chính là phương tiện giúp trẻ tiếp thu bài học một cáchsinh động và sâu sắc hơn
Đồ chơi khiến trẻ nhập vào hành động chơi giống như thực, đáp ứng nhu cầubắt chước hành động của Người lớn và làm quen thế giới xung quanh Chính đồchơi là sợi dây bền chắc nhất liên kết trẻ với nhau để cùng chơi, cùng hành động
và để duy trì hứng thú của trẻ với trò chơi đồng thời đồ chơi còn giúp trẻ hìnhthành sự chú ý và ghi nhớ có chủ định, góp phần phát triển trí tuệ, tích luỹ cácbiểu tượng làm cơ sở cho hoạt động tư duy
Hoạt động làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ Mầm non cũng đóng một vai trò hếtsức quan trọng trong việc giáo dục trẻ Trong quá trình trẻ làm đồ dùng đồ chơiđòi hỏi trẻ phải luôn tìm hiểu, khám phá, phát hiện những tính chất của các vậtliệu làm đồ chơi cũng như khả năng tạo hình, khả năng tạo ra sức truyền cảmcho chúng, trẻ được lĩnh hội, rèn luyện các kỹ năng kỹ xảo tạo hình
Đồ chơi do tự tay mình làm ra, trẻ sẽ cảm thấy yêu quý, hứng thú hơn Đâycũng chính là một hình thức dạy trẻ biết yêu quý sức lao động ngay từ khi cònbé
Trang 4Trong quá trình trẻ làm đồ dùng đồ chơi, trẻ sẽ lĩnh hội được những kinhnghiệm, dễ dàng tiếp thu kiến thức, có thể sẽ đưa ra những sáng kiến riêng, dầndần kỹ năng kỹ xảo tạo hình sẽ ngày một hoàn thiện hơn, đôi bàn tay của trẻ sẽngày một linh hoạt và khéo léo hơn Ngoài ra, trẻ sẽ học được cách chia sẻ trongquá trình lao động Điều này sẽ giúp trẻ tích cực, tự chủ trong hoạt động: “ Tớrất thích làm đồ chơi vì tớ được làm những đồ chơi mà tớ thích” Đây là mộttrong những câu nói của trẻ trong quá trình tôi quan sát và ghi lại được một cáchngẫu nhiên sau khi trẻ mang sản phẩm do tự tay mình làm lên trưng bày Quảthực, khi đồ chơi do tự tay mình làm ra trẻ sẽ thấy thú vị, tự hào và rất trântrọng.
Trên thực tế, ở lớp tôi thấy rằng việc hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơinhằm phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ còn hạn chế, trẻ tiếp thu kiến thức ởhoạt động này còn chưa sâu, giáo viên chưa có nhiều sáng tạo trong việc dạy trẻlàm đồ dùng đồ chơi nên trẻ chưa phát huy hết được tính sáng tạo và tự lập, đây
là điều mà tôi băn khoăn lo lắng Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn chọn đề tài
“ Một số biện pháp dạy làm đồ dùng đồ chơi nhằm phát huy tính tích cực của
trẻ 5 – 6 tuổi lớp 5 tuổi A1 Trường Mầm non Kim Thư”
3 Mục đích nghiên cứu.
Mục đích tôi nghiên cứu “ các biện pháp dạy trẻ 5-6 tuổi làm đồ dùng đồ chơi nhằm phát huy nâng cao tính tích cực , sáng tạo của trẻ” và củng cố, rèn luyện cho trẻ những kỹ năng kỹ xảo thông qua hoạt động làm đồ dùng đồ chơi
từ một số nguyên vật liệu đơn giản nhằm thúc đẩy nâng cao hiệu quả giáo dục trong hoạt động tạo hình nói riêng và nâng cao chất lượng đổi mới giáo dục nói chung
4 Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu lí luận
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
+Phương pháp quan sát : Dự giời thăm quan để quan sát chủ yếu các hoạt động của giáo viên và của trẻ trong giờ học chính , các hoạt động ngoài tiết học
Trang 5+ Phương pháp điều tra bằng phiếu câu hỏi : Dùng phiếu câu hỏi cho giáo viên
và phụ huynh
5 Phạm vi thời gian thực hiện.
Đề tài được thực hiện trong năm học 2014 - 2015 tại lớp 5 tuổi A1 Trường
mầm non Kim Thư
Năm học 2014 -2015, tôi được phân công phụ trách lớp 5 tuổi A1 Trường mầm non Kim Thư với tổng số là 34 cháu, trong đó có 19 cháu nam và 15 cháu
Ở lứa tuổi mẫu giáo, hoạt động vui chơi chiếm một vị trí hết sức quan trọng
nó góp phần giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách con người Vui chơigiúp trẻ học tập, lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội để trẻ vận dụng trong cuộc
Trang 6sống sau này Tuy nhiên, với bản tính luôn thích tìm hiểu, khám phá thế giới,nếu chỉ chơi mà không có đồ chơi hoặc chỉ quan sát với những đồ chơi cũ thìchắc chắn có lúc trẻ sẽ nhàm chán, buồn tẻ.
Có thể nói, “ Đồ chơi là những dạng đồ vật, không thể thiếu vắng trong cáccuộc vui chơi của bất cứ đứa trẻ nào” Trong đồ chơi thể hiện tình cảm điển hìnhcủa đồ vật chính là hình dáng tổng quát của đồ chơi giúp trẻ có thể tái tạo và thểhiện những hành động tương ứng với đồ vật ấy Đối với trẻ đồ chơi là người bạnđồng hành không thể thiếu trong một trò chơi, là một trong nhiều phương tiện đểtrẻ thực hiện các trò chơi, bởi chính trò chơi đã giúp trẻ tự tạo ra hoàn cảnh chơi,hình thức chơi, không gian chơi theo đúng ý tưởng của mình
Chính vì vậy, đồ chơi có ý nghĩa hết sức to lớn và lớn lao, và cũng là phươngtiện để tổ chức để chăm sóc và giáo dục trẻ Mầm non
II Thực trạng của vấn đề
1 Thuận lợi
- Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục đào tạo Thanh Oai cùng với sự quantâm của Ban giám hiệu nhà Trường đã thường xuyên quan tâm bồi dưỡng vànâng cao nghiệp vụ cho giáo viên
- Nhìn chung trẻ đi học chuyên cần cùng độ tuổi, đều khỏe mạnh nhanh nhẹn,tích cực tham gia vào các họat động của lớp
- Bản thân là một giáo viên Mầm non tôi đã nắm vững chuyên môn, luônyêu nghề mến trẻ, ham học hỏi nâng cao chuyên môn nghiệp vụ, làm một số đồdùng đồ chơi phục vụ cho các họat động
2 Khó khăn
- Không gian lớp còn chật hẹp chưa đảm bảo cho các hoạt động
- số trẻ chưa qua lớp mẫu giáo bé mẫu giáo nhỡ là : 10 cháu đạt tỷ lệ 29,4 %.Nên các cháu còn bỡ ngỡ và nhút nhát, khả năng tiếp thu bài chậm
- Chưa có nhiều thời gian để làm nhiều đồ dùng đồ chơi tự tạo cho trẻ
- Cơ sở vật chất còn hạn chế, đồ dùng chưa phong phú về chủng loại
Trang 7- Phụ huynh chưa quan tâm đến việc đóng góp nguyên vật liệu để phục vụcho việc giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập của con em mình.
2 Kết quả khảo sát đầu năm
vì vậy để dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo, tôi
đã đưa ra một số biện pháp như sau:
* Biện pháp 1: Tìm tòi, học hỏi bồi dưỡng bản thân
Để có thể thực hiện tốt hoạt động “ Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi” trước hết
giáo viên mầm non không chỉ nghiên cứu nắm vững mục đích yêu cầu của hoạtđộng mà giáo viên còn cần phải nắm chắc được các phương pháp và biện phápthực hiện giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, không bị gò bó, áp đặtgiúp trẻ hiểu bài sâu và vận dụng những điều đã học vào thực tế hàng ngày củatrẻ Vì vậy, để giúp trẻ 5 – 6 tuổi lớp tôi làm được một số đồ dùng đồ chơi nhằmphát huy tính tích cực của trẻ thì tôi đã:
- Đọc và nghiên cứu kỹ chương trình chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non
5-6 tuổi
Trang 8- Tham gia các đợt kiến tập và các chương trình chuyên đề do phòng tổchức.
- Tìm đọc tham khảo những cách làm đồ dùng đồ chơi đơn giản trên sáchbáo, tạp chí mầm non
- Xem các chương trình truyền hình về chăm sóc giáo dục trẻ mầm nontrên các kênh truyền hình như VTC11 ( Chương trình “ Những tờ giấy diệu kỳ”dạy trẻ cách làm một số đồ dùng đồ chơi cho trẻ mầm non, vào mạng xem cácchương trình “Hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ mầm non”
Như vậy, qua tự bồi dưỡng bản thân, học hỏi đồng nghiệp cũng như xemcác phương tiện thông tin hiện đại tôi đã nắm vững được các phương pháp đểdạy trẻ làm dược một số đồ dùng đồ chơi nhằm phát huy tính tích cực sáng tạocủa trẻ
* Biện pháp 2: Tổ chức cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ những nguyên vật
Có thể nói: “ Đồ chơi là một phương tiện không thể thiếu đối với bất kỳđứa trẻ nào đặc biệt là trong sự phát triển trí tuệ, nhân cách, thể chất cho trẻ Đồchơi mang lại cho trẻ nhiều niềm vui
Nhưng trong khi đó những đồ chơi hiện có trong lớp lại mang tính phổbiến, còn hạn chế về số lượng và ít được thay đổi Vì vậy trẻ sẽ không phát huyđược tính tích cực và sáng tạo trong hoạt động Hơn thế nữa trẻ Mầm non rấtthích được tự mình tìm tòi khám phá, thích tự tay mình làm ra một cái gì đó, vàviệc tự tay mình làm ra một đồ chơi là điều mà theo tôi nghĩ trẻ sẽ rất hứng thú
và tích cực, và sẽ thích thú hơn nếu những đồ chơi đó lại được trẻ làm ra từchính những nguyên vật liệu đơn giản dễ tìm ngay trong gia đình trẻ Trongcuộc sống sinh hoạt hàng ngày của mỗi gia đình thường có rất nhiều nhữngnguyên vật liệu bị loại bỏ sau khi sử dụng như: Lõi giấy vệ sinh, đĩa CD, chainhựa, lon bia, giấy báo, vỏ hộp sữa hút, sữa chua đó là những nguyên vật liệurất phong phú và đa dạng có thể làm được những việc hữu ích, nếu chúng ta có ýthức thu gom chọn lọc từ nguồn phế thải đó và có ý tưởng làm đồ dùng đồ chơi
Trang 9thì có thể biến những chiếc hộp to nhỏ thành những ô tô, tàu hoả và một số đồchơi khác có thể để trang trí để học và để trong các góc chơi của trẻ trongTrường mầm non Làm như vậy chúng ta sẽ tiết kiệm được tiền mua sắm vậtliệu, tạo ra nhiều đồ chơi mang tính sáng tạo phong phú cho lớp học của mình.Những đồ chơi này vừa dễ làm vừa dễ sử dụng trong các giờ học và trong cáchoạt động.
Ví dụ: Với chủ đề “ Trường mầm non”
Đề tài: Làm ống đựng bútChuẩn bị: bìa cứng, keo, kéo, giấy màu hoặc giấy hoa
+ Sau đó tôi cho trẻ lấy keo phết lên mặt tấm bìa giầy có dạng hình trụ màtrẻ vừa dính được lên tấm bìa cứng đó sao cho chúng dính lại với nhau thànhkhối vững chắc
+ Cuối cùng tôi cho trẻ dùng kéo cắt bớt phần bìa cứng thừa ở xungquanh
+ Sản phẩm của trẻ:
Trang 10Cũng từ vỏ hộp sữa chua kết hợp với một số nguyên vật liệu khác như:xốp màu, băng dính hai mặt, vỏ que kem, kéo tôi dạy trẻ làm những chú gà, chúthỏ thật đáng yêu trong chủ đề “ Thế giới động vật”
+ Đầu tiên tôi cho trẻ lấy băng dính hai mặt quấn xung quanh vỏ hộp sữachua vào xung quanh làm thân con gà
+ Tiếp theo tôi cho trẻ dùng bút chì vẽ mắt con thỏ, đuôi thỏ tôi và vàchân thỏ tôi dùng xốp màu trắng để tạo thành đôi bàn chân của chú thỏ, tai thỏtôi cắt 2 nét cong dài và 2 hình màu hồng nhỏ hơn để dán đè lên 2 hình màutrắng để làm đôi tai thỏ , sau đó tôi gắn các chi tiết lại với nhau để tạo thành chúthỏ dễ thương
+ Cũng tương tự như làm chú thỏ, tôi hướng dẫn trẻ làm con gà, con vịt và cáccon vật khác
+ Sản phẩm của trẻ:
Trang 11Hình ảnh “ Con gà – con thỏ ” Chỉ với cách làm đơn giản như vậy trẻ có thể làm được rất nhiều chú gàđáng yêu từ những nguyên vật liệu do chính tay trẻ mang từ nhà đến lớp.
Trong quá trình trẻ làm trẻ tỏ ra rất say sưa và hứng thú Với những chú
gà này trẻ có thể sử dụng để chơi hoạt động góc, hoạt động ngoài trời và đểtrang trí góc học tập
Hay với chủ đề ‘ Thực vật
Đề tài: Làm cây dừaChuẩn bị:
- Giấy cứng hoặc quận chỉ, xốp màu, giấy đề can, keo nến, kéo
- Tôi đã chuẩn bị các gốc cây bằng các quận chỉ và lá dừa chưa gắn vàocây dừa
Cách làm: Tôi cho trẻ dùng kéo cắt lá dừa và sau đó tôi sẽ hướng dẫn trẻdùng keo để gắn lá dừa vào cây dừa với sản phẩm tôi sẽ để vào góc xây dựng
+ Sản phẩm của trẻ:
Trang 12Hình ảnh “ Cây dừa’
Như vậy, chỉ với những nguyên vật liệu hết sức đơn giản dễ tìm trẻ có thể làmđược rất nhiều đồ dùng đồ chơi cho mình và trẻ tỏ ra rất tích cực
* Biện pháp 3: Dạy trẻ làm đồ dùng đồ chơi trên tiết học
Để giúp trẻ mầm non phát huy được tính tích cực sáng tạo nên đan xengiữa các nội dung hoạt động giáo dục trong một hệ thống tỏc động sư phạmthống nhất hài hoà Bởi hoạt động tạo hình được xem như là môi trường lýtưởng tạo điều kiện thuận lợi cho sự lồng ghép nhiều hoạt động
Trang 13Với hoạt động làm đồ dùng đồ chơi trên tiết học là hình thức học đóng vaitrò chủ chốt, ở đó trẻ có thể tìm hiểu cuộc sống xùng quanh, trẻ tiếp thu các trithức, kỹ năng kỹ xảo theo một chương trình có tính hệ thống.
Trên tiết học, giáo vai trò là người hướng dẫn, củng cố kỹ năng cũ vàcung cấp cho trẻ những kỹ năng tạo hình mới Đồ chơi của cô làm và sự dẫn dắtbằng tình huống có vấn đề sẽ kích thích trẻ hứng thú tham gia vào quá trình hoạtđộng
Với hoạt động này tôi tổ chức như một tiết học bình thường, tôi và trẻđược học thông qua việc chơi
Ví dụ: Với chủ đề “ Thực vật”
Đề tài: Dạy trẻ làm bông hoaChuẩn bị: Xốp màu vàng, màu xanh keo, kéo, que tre
Tiến hành:
- Tôi cho trẻ kể về một số loài hoa quen thuộc
- Sau đó tôi cho trẻ quan sát một số loài hoa và đàm thoại với trẻ về các
bộ phận của hoa
- Hướng dẫn trẻ làm bông hoa :
- Tôi cho trẻ vẽ những bông hoa mà trẻ thích lên mặt xốp sau đó tôi hướngdẫn trẻ vẽ từng bông hoa có các kích thước khác nhau
- Tiếp theo Tôi cho trẻ cắt các bông hoa mà trẻ vừa vẽ theo từng nét vẽ màkhông cắt vào trong cánh hoa hoặc ra ngoài các nét cong
- Sau khi cho trẻ cắt rời từng bông hoa ra tôi cho trẻ xếp lần lượt từ bông hoa tođến các bông hoa nhỏ xếp so le chồng lên nhau để tạo thành một bông hoa vàsau đó tôi cho trẻ phết keo lên bề mặt bông hoa cho trẻ rắc kim tuyến và nhũ lêncác cánh hoa sau đó để cố định cho các bông hoa khô lại để tạo thành một bônghoa hoàn chỉnh
- Cuối cùng tôi cho trẻ gắn bông hoa vừa làm xong vào một que tre để làm thâncho bông hoa và gắn lá cho bông hoa
Trang 14+ Cuối cùng cho trẻ mang bông hoa của mình lên bàn trưng bày sản phẩm chocác bạn nhận xét :
+ Bông hoa này như thế nào? Vì sao đẹp?
+ Bạn cắt cánh hoa có tròn cánh không?
+ Xếp dán có đều không?
+ Con thích nhất bông hoa của bạn nào? Vì sao con thích?
- Sau đó tôi nhận xét chung bài của cả lớp
- Sản phẩm của trẻ:
Hình ảnh “Bông hoa”
Với hoạt động này trẻ tỏ ra rất hăng say, thích thú với đồ chơi mà chính taymình làm ra mặc dù có lúc trẻ gặp khó khăn
Trang 15Tuy nhiên trong quá trình trẻ thực hiện tôi luôn quan sát giúp đỡ trẻ yếu,kịp thời khích lệ động viên trẻ khá.
Với những bông hoa này trẻ có thể dùng để trang trí góc học tập, trang trílớp học của trẻ
Với đề tài: Dạy trẻ làm búp bêChuẩn bị: Giấy bìa cứng, hồ dán, giấy màu, vải, hạt cườm, kim tuyến, bút
dạ, 1 quả bóng nhỏ, len màu đen
Tiến hành:
- Tôi trò chuyện với trẻ về một số đồ chơi mà trẻ thích
- Dạy trẻ làm búp bê:
+ Tôi cho trẻ dùng bút dạ vẽ mắt, mũi, miệng lên quả bóng nhỏ
+ Gấp đôi hình tròn to để làm phần thân của búp bê
+ Lấy hồ dán phần đầu vào phần thân của búp bê
+ Tiếp theo cho trẻ cắt chỉ ra và dùng keo để dán lên đầu làm tóc cho búpbê
+ Cuối cùng cho trẻ phết hồ lên giấy màu hoặc ( vải) toàn thân con búp bêsau đó cho trẻ gắn những hạt cườm vào phần thân váy trang trí cho búp bê
+ Trong quá trình làm tôi quan sát nhắc trẻ những kỹ năng cắt , vẽ, gắn,dán để trẻ hoàn thiện sản phẩm của mình
+ Trẻ làm xong tôi cho trẻ mang sản phẩm của mình lên bàn trưng bàycho cả lớp nhận xét.( Cho cả lớp nhận xét về kỹ năng cắt xếp dán của trẻ)
Sau đó tôi nhận xét chung bài của cả lớp
+ Sản phẩm của trẻ:
