L I C M N
Tr c tiên, tác gi xin g i l i c m n đ n Th y giáo PGS.TS Nguy n
Bá Uân, Ng i đã tr c ti p h ng d n và giúp đ tác gi trong quá trình nghiên c u và hoàn thành lu n v n này
Tác gi xin chân thành c m n Ban giám hi u tr ng i h c Th y l i, phòng ào t o i h c & Sau i h c, Ban ch nhi m Khoa Kinh t và Qu n
lý c ng nh các Th y cô giáo khoa Kinh t và Qu n lý đã h ng d n, t o đi u
ki n thu n l i cho Tác gi v m i m t trong quá trình nghiên c u và hoàn thành lu n v n
Tác gi c ng xin chân thành c m n đ n toàn th các Cán b Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i, cùng toàn th b n bè và Gia đình đã chia s , đ ng viên, t o đi u ki n cho Tác gi trong su t quá trình hoàn thành lu n v n
Tác gi xin chân thành c m n!
Hà N i, ngày tháng n m 2014
Tác gi lu n v n
Nguy n V n Hi p
Trang 2L I CAM OAN
Tác gi xin cam đoan đ tài nghiên c u “ xu t m t s gi i pháp
nâng cao n ng l c đ u th u xây l p c a Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i’’ là c a riêng Tác gi Các s li u, k t qu nêu trong lu n
v n ch a t ng đ c công b trong b t k đ tài nghiên c u nào khác
Hà N i, ngày tháng n m 2014
Tác gi lu n v n
Nguy n V n Hi p
Trang 3M C L C
L I C M N
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC T VI T T T
DANH M C CÁC B NG BI U
DANH M C CÁC S , HÌNH V
PH N M U 1
1 Tính c p thi t c a đ tài: 1
2 M c đích nghiên c u c a lu n v n: 2
3 i t ng và ph m vi nghiên c u: 2
4 Ph ng pháp nghiên c u: 2
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài: 3
6 K t qu d ki n đ t đ c: 3
7 N i dung c a lu n v n: 3
CH NG 1 T NG QUAN V U TH U XÂY L P VÀ N NG L C U TH U XÂY L P C A DOANH NGHI P 4
1.1 M T S KHÁI NI M 4
1.1.1 u th u và đ u th u xây l p: 4
1.1.2 M t s khái ni m liên quan đ n đ u th u: 5
1.1.3 Các lo i hình đ u th u: 6
1.1.4 N ng l c đ u th u xây l p: 7
1.2 CÁC NHÂN T NH H NG T I N NG L C U TH U XÂY L P C A DOANH NGHI P 8
1.2.1 Nhân t khách quan: 8
1.2.2 Nhân t ch quan 12
1.3 CÁC TIÊU CHÍ ÁNH GIÁ N NG L C U TH U XÂY L P C A DOANH NGHI P 16
Trang 41.3.1 N ng l c tài chính: 16
1.3.2 N ng l c kinh nghi m thi công: 17
1.3.3 N ng l c nhân s : 18
1 3.4 N ng l c máy móc thi t b : 19
1.3.5 N ng l c cung ng n i b : 19
1.3.6 N ng l c v d báo giá c a gói th u: 21
1.3.7 ánh giá n ng l c đ u th u thông qua k t qu đ u th u: 24
1.4 S C N THI T PH I NÂNG CAO N NG L C U TH U C A DOANH NGHI P 26
1.5 KINH NGHI M V VI C NÂNG CAO N NG L C U TH U C A DOANH NGHI P 27
1.5.1 Kinh nghi m t ng c ng kh n ng tài chính: 27
1.5.2 T ng c ng liên danh, liên k t v i các nhà th u khác: 28
1.5.3 T ng c ng ho t đ ng marketing: 28
1.5.5 Kinh nghi m t ch c và qu n lý thi công: 29
1.5.6 Kinh nghi m cung ng n i b : 29
1 5.7 Kinh nghi m báo giá d th u: 29
1.5.8 Kinh nghi m tuy n ch n và s d ng nhân s : 30
1.5.9 Kinh nghi m nghiên c u th tr ng: 30
1.5.10 Kinh nghi m tìm hi u n ng l c c a đ i th c nh tranh: 30
1.6 M T S N I DUNG S A I C A LU T U TH U 2013 30 1.6.1 u tiên phát tri n ngu n l c trong n c: 30
1.6.2 C i ti n đ n gi n hóa th t c hành chính: 31
1.6.3 B sung ph ng pháp đánh h s d th u: 31
1.6.4 L a ch n nhà th u trong mua s m t p trung: 31
1.6.5 Ph ng th c l a ch n nhà th u và nhà đ u t : 32
1.6.6 L a ch n nhà đ u t : 32
1.6.9 Tham gia th c hi n c a c ng đ ng: 33
Trang 51.6.10 Hành vi b c m và x lý vi ph m v đ u th u: 33
K T LU N CH NG 1 34
CH NG 2 PHÂN TÍCH TH C TR NG N NG L C U TH U XÂY L P C A CÔNG TY XÂY D NG VÀ CHUY N GIAO CÔNG NGH TH Y L I 35
2.1 GI I THI U KHÁI QUÁT V CÔNG TY XÂY D NG VÀ CHUY N GIAO CÔNG NGH TH Y L I 35
2.1.1 Thông tin chung: 35
2.1.2 Quá trình và hình thành phát tri n c a Công ty: 35
2.1.3 L nh v c kinh doanh: 36
2.1.4 C c u t ch c b máy t ch c c a Công ty: 37
2.2 K T QU U TH U C A CÔNG TY TRONG M T S N M G N ÂY (2010 -2013) 40
2.2.1 K t qu chung: 40
2.2.2 Tình hìn h đ u th u: 41
2.2.3 K t qu m t s gói th u xây l p đi n hình Công ty trúng th u: 44
2.3 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T NH H NG T I N NG L C HO T NG U TH U XÂY L P C A CÔNG TY 45
2.3.1 Nhân t khách quan: 45
2.3.2 Nhân t ch quan: 53
2.4 PHÂN TÍCH, ÁNH GIÁ N NG L C U TH U XÂY L P C A CÔNG TY 57
2.4.1 N ng l c tài chính: 57
2.4.2 N ng l c kinh nghi m thi công: 65
2.4.3 N ng l c nhân s : 66
2.4.4 N ng l c máy móc thi t b : 68
2.4.5 Phân tích n ng l c cung ng n i b : 70
2.4.6 N ng l c d báo giá trong đ u th u: 71
Trang 62.4.7 ánh giá n ng l c đ u th u c a Công ty thông qua k t qu đ u th u:
72
2.5 ÁNH GIÁ CHUNG V N NG L C HO T NG U TH U XÂY L P C A CÔNG TY: 73
2.5.1 ánh giá n ng l c ho t đ ng đ u th u xây l p c a Công ty: 73
2.5.2 Nguyên nhân h n ch n ng l c đ u th u xây l p c a Công ty 74
K T LU N CH NG 2 76
CH NG 3: XU T M T S GI I PHÁP NÂNG CAO N NG L C U TH U XÂY L P C A CÔNG TY XÂY D NG VÀ CHUY N GIAO 77
CÔNG NGH TH Y L I 77
3.1 M C TIÊU VÀ NH H NG PHÁT TRI N C A CÔNG TY TRONG TH I GIAN T I 77
3.1.1 M c tiêu phát tri n chung c a Công ty: 77
3.1.2 nh h ng phát tri n c a Công ty: 77
3.2 NH NG C H I, THÁCH TH C - THU N L I VÀ KHÓ KH N C A CÔNG TY 78
3.2.1 Nh ng c h i và thách th c: 78
3.2.2 Nh ng thu n l i và khó kh n: 79
3.2.3 S c n thi t c a vi c nâng cao n ng l c đ u th u xây l p c a Công ty: 80
3.3 XU T M T S GI I PHÁP NÂNG CAO N NG L C U TH U XÂY L P C A CÔNG TY XÂY D NG VÀ CHUY N GIAO CÔNG NGH TH Y L I 81
3.3.1 Gi i pháp nâng cao n ng l c tài chính: 81
3.3.2 Gi i pháp đào t o phát tri n và s d ng hi u qu ngu n nhân l c: 86
3.3.3 Gi i pháp nâng cao n ng l c k thu t, máy móc trang thi t b : 90
Trang 73.3.4 Gi i pháp nâng cao n ng l c cung ng n i b : 93
3.3.5 Nâng cao ch t l ng công tác l p h s d th u, hoàn thi n ph ng pháp l p giá d th u: 96
3.3.6 i m i công ngh thi công, ng d ng công ngh tin h c: 103
3.3.7 y m nh công tác marketing trong xây d ng: 105
3.3.8 Gi i pháp h tr khác: 109
K T LU N CH NG 3 111
K T LU N VÀ KI N NGH 112
DANH M C TÀI LI U THAM KH O: 115
Trang 8DANH M C CÁC T VI T T T
CTTK : Công trình trên kênh
CGCN : Chuy n giao công ngh
Trang 9DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 2.3 Giá tr trúng th u/giá tr d th u c a Công ty qua các n m 43
B ng 2.5: C c u v n đ u t vào tài s n dài h n t 2010 đ n 2013 57
Trang 11PH N M U
1 Tính c p thi t c a đ tài:
Trong n n kinh t th tr ng, m i ho t đ ng kinh t đ u t n t i quy lu t
c nh tranh, đi u này c ng đúng c v i ngành xây d ng, các doanh nghi p xây
d ng trong n c (nhà th u) c nh tranh v i nhau và c nh tranh v i các doanh nghi p n c ngoài trong đi u ki n n n kinh t h i nh p u th u chính là
m t hình th c c nh tranh công khai, minh b ch và bình đ ng cho m i nhà
th u V i m i doanh nghi p, khi tham gia đ u, mu n nâng cao kh n ng th ng
th u đ u c n thi t ph i trang b cho mình kh n ng v ngu n l c, v trình đ
n ng l c, v kinh nghi m uy tín,…n u không c g ng hoàn thi n mình đ b t
k p v i yêu c u c a s phát tri n và đi u ki n c nh tranh kh c li t thì Doanh nghi p s nhanh chóng b đào th i ra kh i th tr ng xây d ng
Th tr ng xây d ng Vi t Nam ngày càng đ c hoàn thi n h n v m i
y u t , trong đó có v n đ v lu t Lu t đ u th u đang đ c hoàn thi n ti n
g n h n đ n chu n m c c a các n c phát tri n trên th gi i chi m l nh
đ c th tr ng, nâng cao n ng l c đ u th u đòi h i các doanh nghi p ph i
ch p hành nghiêm túc các đi u kho n trong Lu t đ u th u và ph i đáp ng các tiêu chu n c b n: tiêu chu n k thu t, ch t l ng; tiêu chu n v kinh nghi m; tiêu chu n v tài chính, giá c ; tiêu chu n v ti n đ thi công B i
v y, nhà th u nào có kh n ng b o đ m t t h n các tiêu chu n trên, kh n ng trúng th u c a nhà th u đó s cao h n các nhà th u khác
Ngành xây d ng là m t ngành có tính ch t đ c thù, nên ho t đ ng đ u
th u trong l nh v c này có tính c nh tranh gi a các nhà th u r t cao Th c t cho th y, đ đ ng v ng và chi n th ng trong cu c c nh tranh này, công ty xây
d ng ph i v n d ng h t t t c các kh n ng mình có, luôn n m b t nh ng c
h i c a môi tr ng kinh doanh Nh t là trong th i gian t i đây, v i môi
tr ng c nh tranh ngày càng gay g t, thì v n đ nâng cao n ng l c đ u th u, nâng cao kh n ng c nh tranh c n ph i giành đ c s quan tâm đ c bi t c a các công ty trong tham gia đ u th u xây l p
Trang 12V i mong mu n đóng góp nh ng ki n th c đã đ c h c t p c a b n thân đ i v i đ n v n i mình công tác, tác gi đã l a ch n đ tài lu n v n
nghiên c u “ xu t m t s gi i pháp nâng cao ho t đ ng đ u th u xây
l p c a Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i’’
2 M c đích nghiên c u c a lu n v n:
Xu t phát t vi c nghiên c u h th ng các c s lý lu n v đ u th u xây l p và n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p, k t h p v i nh ng k t
qu nghiên c u th c ti n n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p c a đ n
v nghiên c u, lu n v n ti n hành đ xu t m t s gi i pháp c b n nh m nâng cao n ng l c đ u th u xây l p c a Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i, nh m góp ph n kh ng đ nh v th c a Công ty trên th tr ng xây d ng trong đi u ki n n n kinh t h i nh p
3 i t ng và ph m vi nghiên c u:
- i t ng nghiên c u: Là n ng l c c nh tranh trong đ u th u xây l p c a Doanh nghi p xây d ng, nh ng nhân t nh h ng và nh ng gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh
- Ph m vi nghiên c u: Nghiên c u ho t đ ng đ u th u xây l p, n ng l c
đ u th u xây l p c a Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i trong th i gian v a qua và đ ra nh ng gi i pháp nâng cao n ng l c đ u th u cho giai đo n chi n l c s p t i
4 Ph ng pháp nghiên c u:
D a trên c s các v n b n pháp lu t, chính sách hi n hành v xây
d ng và đ u th u, nh ng s li u th c p thu th p t Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i, lu n v n s d ng nh ng ph ng pháp nghiên c u sau đây đ gi i quy t v n đ : Ph ng pháp đi u tra, kh o sát th c
t ; ph ng pháp phân tích th ng kê, t ng h p, so sánh; ph ng pháp tham
v n ý ki n chuyên gia và m t s ph ng pháp k t h p khác
Trang 13- Ý ngh a th c ti n: Tác gi l a ch n nghiên c u đ tài này đ nâng cao n ng
l c c nh tranh đ u th u xây l p và là ngu n tài li u tham kh o h u ích cho Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i trong th i gian t i
6 K t qu d ki n đ t đ c:
Lu n v n d ki n nghiên c u và đ t đ c nh ng k t qu nh sau:
- H th ng hóa nh ng lý lu n chung v đ u th u xây l p, n ng l c đ u th u,
các tiêu chí đánh giá và nhân t nh h ng đ n n ng l c đ u th u xây l p c a doanh nghi p
- ánh giá th c tr ng n ng l c đ u th u xây l p c a Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i Qua đó rút ra nh ng k t qu đ t đ c c n phát huy h n n a và nh ng t n t i, y u kém c n kh c ph c đ nâng cao n ng
l c c nh tranh c a Doanh nghi p
- Trên c s phân tích, nghiên c u th c tr ng n ng l c đ u th u c a Công
ty, lu n v n nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp c b n nâng cao n ng l c
đ u th u xây l p c a Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i trong th i gian t i
7 N i dung c a lu n v n:
Ngoài ph n m đ u và k t lu n, n i dung c a lu n v n g m ba ch ng:
Ch ng 1: T ng quan v đ u th u xây l p và n ng l c đ u th u xây l p c a
Doanh nghi p
Ch ng 2: Phân tích th c tr ng n ng l c đ u th u xây l p c a Công ty Xây
d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i
Ch ng 3: xu t m t s gi i pháp nâng cao n ng l c đ u th u xây l p c a
Công ty Xây d ng và Chuy n giao công ngh Th y l i
Trang 14ng trên m i ph ng di n nh n đ nh khác nhau thì “đ u th u” có
nh ng khái ni m khác nhau, nh ng v n mang cùng m t n i dung và ý ngh a Sau đây tác gi xin trích d n m t s khái ni m v “đ u th u”
Theo kho n 2 đi u 4 c a lu t đ u th u s 61/2005/QH11 ngày 29/11/2005 thì “ u th u là quá trình l a ch n nhà th u đáp ng các yêu c u c a bên
m i th u đ th c hi n gói th u thu c các d án quy đ nh t i i u 1 c a Lu t này trên c s b o đ m tính c nh tranh, công b ng, minh b ch và hi u qu kinh t ”.[17]
Theo giáo trình hi u qu và qu n lý d án Nhà n c c a Mai v n B u thì: “ u th u là quá trình l a ch n nhà th u đáp ng đ c các yêu c u c a bên m i th u trên c s c nh tranh gi a các nhà th u
Bên m i th u là ch đ u t ho c đ i di n h p pháp c a ch đ u t có
d án c n đ u th u
Nhà th u là t ch c kinh t có đ đi u ki n và có t cách pháp nhân đ tham ra đ u th u Nhà th u có th là cá nhân trong tr ng h p đ u th u tuy n tr n t v n”.[1]
Trang 15v n, d ch v phi t v n, mua s m hàng hóa, xây l p; l a ch n nhà đ u t đ
ký k t và th c hi n h p đ ng d án đ u t theo hình th c đ i tác công t , d
án đ u t có s d ng đ t trên c s b o đ m c nh tranh, công b ng, minh
b ch và hi u qu kinh t ”.[16]
Nh v y có th hi u đ u th u xây l p là quá trình mua bán đ c bi t, s n
ph m là các công trình xây d ng Trong l nh v c xây l p, các nhà th u ch
y u c nh tranh v i nhau b ng gi i pháp k thu t, ch t l ng công trình và giá
d ng ngu n v n mua s m th ng xuyên; (c) n v mua s m t p trung; (d)
C quan nhà n c có th m quy n ho c t ch c tr c thu c do c quan nhà
n c có th m quy n l a ch n.[16]
- “Giá gói th u” Giá gói th u là giá tr c a gói th u đ c phê duy t trong
k ho ch l a ch n nhà th u [16]
- “Giá d th u” là giá do nhà th u ghi trong đ n d th u, báo giá, bao
g m toàn b các chi phí đ th c hi n gói th u theo yêu c u c a h s m i
th u, h s yêu c u [16]
- “Giá trúng th u” là giá đ c ghi trong quy t đ nh phê duy t k t qu l a
ch n nhà th u [16]
- “Gói th u” là m t ph n ho c toàn b d án, d toán mua s m; gói th u
có th g m nh ng n i dung mua s m gi ng nhau thu c nhi u d án ho c là
Trang 16kh i l ng mua s m m t l n, kh i l ng mua s m cho m t th i k đ i v i
mua s m th ng xuyên, mua s m t p trung [16]
- “H s m i th u” là toàn b tài li u s d ng cho hình th c đ u th u
r ng rãi, đ u th u h n ch , bao g m các yêu c u cho m t d án, gói th u, làm
th u, h s đ xu t trên c s yêu c u ghi trong h s m i th u, h s yêu
Trang 17thành các gói th u, các d án th c hiên theo ph ng th c xây d ng - chuy n
giao và ph ng th c xây d ng - v n hành - chuy n giao [1]
1.1.4 N ng l c đ u th u xây l p:
“ N ng l c đ u th u xây l p bao g m a) N ng l c k thu t: s l ng, trình đ cán b , công nhân k thu t tr c ti p th c hi n gói th u và s l ng thi t b thi công s n có, kh n ng huy đ ng thi t b thi công đ th c hi n gói
t h u;b) N ng l c tài chính: t ng tài s n, t ng n ph i tr , tài s n ng n h n,
n ng n h n, doanh thu, l i nhu n, giá tr h p đ ng đang th c hi n d dang
h i các DN xây d ng ph i không ng ng nâng cao n ng l c đ u th u
Trang 181.2 CÁC NHÂN T NH H NG T I N NG L C U TH U XÂY
L P C A DOANH NGHI P
1.2.1 Nhân t khách quan:
DN, mà nó không ph i do DN gây ra Nh ng nhân t khách quan nh h ng
đ n n ng l c đ u th u c a DN bao g m:
1.2.1.1 Ch đ u t :
Ch đ u t là ng i ph i ch u trách nhi m toàn di n tr c ng i quy t
đ nh đ u t và pháp lu t v các m t ch t l ng, ti n đ , chi phí v n đ u t và các quy đ nh khác c a pháp lu t Ch đ u t đ c quy n d ng thi công xây
d ng công trình và yêu c u kh c ph c h u qu khi nhà th u thi công xây d ng công trình vi ph m các quy đ nh v ch t l ng công trình, an toàn và v sinh môi tr ng Vì v y có th xem ch đ u t là ng i tr c ti p quy t đ nh và l a
ch n h s d th u c a DN Do đó, ch đ u t có nh h ng r t l n đ n các
DN tham gia đ u th u xây d ng
Theo Lu t đ u th u thì bên m i th u có quy n l a ch n nhà th u trúng
ho c hu b k t qu l a ch n theo quy đ nh c a pháp lu t v đ u th u Vi c bên m i th u t th c hi n hay l a ch n t v n l p h s m i th u, ch n t v n đánh giá h s d th u có nh h ng r t l n đ n kh n ng th ng th u c a DN
H có th đ a ra nh ng yêu c u mà ch có m t vài DN đ nh tr c m i th ng
th u đ c
Trong quá trình đ u th u, bên m i th u có quy n yêu c u các các bên
d th u cung c p các thông tin c n thi t ph c v cho vi c l a ch n nhà th u
N u bên m i th u có tinh th n trách nhi m cao, trình đ chuyên môn nghi p
v t t s t o nên c nh tranh lành m nh trong đ u th u và t đó s l a ch n ra
đ c nhà th u t t nh t, ng c l i d t o ra s quan liêu, tiêu c c trong đ u
th u
Trang 19Nh ng quy đ nh do Chính ph Vi t Nam ban hành, có nh ng quy đ nh
do các t ch c qu c t (WTO, AFTA, ASEAN) ban hành mà các DN Vi t Nam khi tham gia vào h i nh p và toàn c u hoá ph i tuân theo M i quy đ nh
và lu t l trong h p tác kinh doanh qu c t đ u có nh h ng tr c ti p đ n
hi u qu ho t đ ng kinh doanh, nó tác đ ng tr c ti p đ n m i ph ng di n
nh tín d ng, thu , ch ng đ c quy n, b o h , u đãi, b o v môi tr ng,
nh ng chính sách này khi tác đ ng lên n n kinh t s ra c h i cho DN này
nh ng đ ng th i c ng s t ng nguy c cho DN khác
S n đ nh c a môi tr ng pháp lý c ng nh s n đ nh chính tr s là m t nhân t thu n l i t o đi u ki n cho DN phát tri n, làm t ng n ng l c c nh tranh c a DN đ ng th i góp ph n làm t ng n ng l c c nh tranh c a qu c gia
Ng c l i, DN s g p ph i nhi u khó kh n khi ph i đ i di n v i nh ng thay
đ i liên t c c a pháp lu t, d n đ n suy y u n ng l c c nh tranh c a DN
1.2.1.3 Các đ i th c nh tranh:
S ho t đ ng c a các đ i th c nh tranh nh h ng l n đ n n ng l c
đ u th u c a DN, đ a DN đ ng tr c nh ng khó kh n, thách th c l n i u này đ c th hi n nh ng n i dung sau:
- M c đ c nh tranh trong ho t đ ng đ u th u ngày càng kh c li t, các
đ i th c nh tranh ngày càng t ng c v s l ng và n ng l c, không ch có các đ i th trong n c mà còn xu t hi n thêm nhi u đ i th qu c t
- S liên doanh, liên k t gi a các đ i th càng làm cho m c đ c nh tranh thêm gay g t
Trang 20- S “móc ngo c” gi a đ i th c nh tranh và ch đ u t
Chính vì v y khi DN tham gia d th u c ng có ngh a là DN ph i tham gia vào cu c c nh tranh công khai trên th tr ng, trong đó các đ i th c nh tranh là nhân t nh h ng tr c ti p nh t đ n kh n ng trúng th u c a DN
M c đ c nh tranh quy t li t hay không ph thu c vào n ng l c và s l ng nhà th u tham gia giành chi n th ng thì DN b t bu c ph i v t qua đ c
t t c các đ i th trong tham d cu c đ u th u, mu n v y DN ph i đ m b o
có n ng l c v t tr i h n h n các đ i th c nh tranh Do đó, yêu c u DN ph i coi tr ng công tác thu th p thông tin và ti n hành nghiên c u các đ i th c nh tranh trong quá trình đ u th u, tìm hi u đi m m nh, đi m y u đ có bi n pháp h p lý
1.2.1.4 Th tr ng:
T khi n c ta gia nh p WTO thì n n kinh t th tr ng đ c đánh giá
là n i mà các DN th hi n đ c n ng l c c a b n thân và xây d ng các chi n
l c lâu dài Chính v y th tr ng là n i di n ra s c nh tranh c a các DN,
đó ng i ta xác đ nh đ c DN nào có n ng l c m nh và DN có n ng l c y u
H n n a th tr ng là n i đ ra các nhu c u và m c tiêu ph c v cho vi c t
ch c đ u th u đó có r t nhi u các y u t nh cung, c u, giá c lên xu ng
th t th ng, nó nh h ng l n đ n vi c đ u t và xác đ nh giá d th u sau này Theo xu th hi n nay nhi u DN l n và nh trong h th ng t ch c công
ty, h có riêng m t phòng chuyên v l nh v c nghiên c u th tr ng đ thu
Trang 21c a v t li u s d ng cho công trình N u DN có nhà cung c p v t t đ m b o theo quy chu n c a nhà n c thì đó c ng là l i th khi tham gia đ u th u Vì
v y, đ vi c cung c p v t t , nguyên li u đúng h n, đúng ch ng lo i và đ m
b o yêu c u ch t l ng thì DN c n ph i ti n hành l a ch n nhà cung c p m t cách c n th n T c là ph i đi u tra các đi u ki n và ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a nhà cung c p đó có phù h p v i mình hay không, m t khác không
ng ng c ng c m i quan h t t đ p v i các nhà cung ng, cùng nhau gi i quy t nh ng khó kh n trong quá trình th c hi n h p đ ng, t o ni m tin cho nhau Vi c nhà th u có m i quan h t t v i các nhà cung ng v t t , nguyên
li u, t n d ng mua hàng v i kh i l ng l n đ đ c h ng chi t kh u, t đó
h giá d th u c ng là m t cách đ nâng cao n ng l c đ u th u c a nhà th u
1.2.1.6 Bi n đ ng c a môi tr ng kinh t - xã h i:
Nh ng bi n đ ng c a môi tr ng kinh t - xã h i có nh h ng l n n ng
l c đ u th u c a DN i u này đ c th hi n rõ nh ng n i dung d i đây:
- Nh ng bi n đ ng v giá c nguyên, nhiên v t li u trên th tr ng s nh
h ng đ n giá d th u c a nhà th u N u nhà th u không nhanh chóng n m
b t đ c nh ng bi n đ ng này thì s không th đ a ra giá d th u h p lý và
d n t i không th giành đ c quy n thi công công trình M t khác, n u nhà
th u đ a ra giá d th u th p và th ng th u nh ng đ n khi thi công công trình thì l i không đem l i đ c l i nhu n, do chi phí t ng cao
- Khi n n kinh t ngày càng h i nh p sâu, r ng v i th gi i, ph ng th c
đ u th u chuy n t ch đ nh th u và đ u th u h n ch sang đ u th u r ng rãi
và đ u th u qu c t thì kh n ng nhà th u giành đ c quy n thi công công trình gi m m nh
- Tình hình phát tri n kinh t và s n đ nh xã h i c ng tác đ ng đ n ho t
đ ng đ u th u c a DN N u n n kinh t t ng tr ng nhanh trong m t th i gian dài cùng v i m t xã h i n đ nh thì nhà th u s m nh d n h n trong vi c tham gia đ u th u và ng c l i khi n n kinh t “u ám”, xã h i b t n, ng i dân m t lòng tin vào ch đ chính tr thì ch c ch n các nhà th u s r t dè d t
Trang 221.2.1.7 Chính sách v đ u th u:
Khi tham ra đ u th u trong n c các DN xây d ng đ u ph i th c hi n các quy đ nh chung c a nhà n c v đ u th u Tuy nhiên khi đ u th u khu
v c, qu c t thì đ t ng c ng kh n ng c nh tranh c n ph i có s h tr c a chính ph v đ ng l i, chính sách riêng đ m b o tính công b ng, minh
b ch, bình đ ng gi a các nhà th u trong vi c tham gia đ u th u Nhà n c c n hoàn thi n các v n b n pháp lu t và các v n b n h ng d n thi hành lu t liên quan đ n ho t đ ng đ u th u, quy đ nh m t cách ch t ch vai trò, nhi m v
đ i v i các bên tham gia Các ch tài x ph t c ng ph i rõ ràng, c th Chính
nh ng quy đ nh không ch t ch trong lu t đã t o “khe h ” cho các ho t đ ng tiêu c c di n ra, th m chí r t ph bi n Do đó, nhi u khi nhà th u có n ng l c
v n không th th ng th u
Bên c nh đó, vi c Nhà n c t ng c ng ngân sách qu c gia, vay v n
đ u t cho phát tri n c s h t ng, thu hút và đ a ra gói kích c u u đãi v i
DN ho c gi m lãi xu t cho vay c ng là m t thu n l i trong quá trình tìm ki m
ch a có nhi u kinh nghi m trong đ u th u, đi u này là r t khó đ c nh tranh
v i các nhà th u n c ngoài đ y kinh nghi m
1.2.2 Nhân t ch quan
Là các nhân t phát sinh t trong lòng DN có nh h ng đ n vi c c ng
c và nâng cao n ng l c c nh tranh c a DN, g m có:
Trang 231.2.2.1 Ngu n l c tài chính:
đ m b o ti n đ và ch t l ng thi công công trình thì y u t đ c bi t quan tr ng mà các nhà th u c n có là m t s n đ nh, v ng m nh và hi u qu trong l nh tài chính ây là m t d u hi u t t đ i v i ch đ u t trong vi c đánh giá n ng l c đ u th u c a nhà th u Các y u t mà ch đ u t s xem xét
đ đánh giá n ng l c đ u th u c a DN là: quy mô, c c u ngu n v n c a DN,
kh n ng huy đ ng v n, hi u qu s d ng v n, s liên k t v i các t ch c tài chính,… c bi t là ngu n v n t có Do đó, đ nâng cao n ng l c đ u th u, nhà th u c n có c c u ngu n v n h p lý, t l n , kh n ng thanh toán ph i
m c đ v a ph i H n n a, vi c thi công các công trình th ng đòi h i m t ngu n v n l n, đ c bi t là các công trình Giao Thông, Th y L i V i nh ng ngu n v n l n này thì không m t nhà th u nào có th t mình có đ c Do
đó, nhà th u c n ph i t o đ c m i quan h v i các t ch c tài chính tín d ng trên th tr ng đ đ m b o cho vi c thi công công trình
Trong đ u th u xây d ng n ng l c tài chính đ c xét trên hai ph ng di n:
- N ng l c tài chính m nh giúp DN hoàn thành nhi m v thi công, b o
đ m ch t l ng, ti n đ và t o ni m tin cho ch đ u t đ ng th i nâng cao uy tín, th ng hi u c a nhà th u
- Trong đ u th u v i kh n ng tài chính m nh s đ c ch đ u t đánh giá cao vì đ i v i các ngu n v n không ph i ngân sách nhà n c trong các h s
m i th u ch đ u t th ng yêu c u nhà th u t ng v n tr c thi công cho
đ n khi có kh i l ng nghi m thu r i m i thanh toán, do đó ch có nh ng DN
có n ng l c tài chính m nh m i đáp ng đ c M t khác, v i ngu n l c tài chính m nh s cho phép DN quy t đ nh ra giá b th u m t cách sáng su t và
h p lý
1.2.2.2 Ngu n nhân l c:
Ngu n nhân l c có nh h ng r t l n đ n n ng l c đ u th u c a DN, bao g m c đ i ng cán b lãnh đ o DN, b ph n chuyên trách tham gia đ u
th u và nh ng lao đ ng tr c ti p thi công công trình
Trang 24a Lãnh đ o doanh nghi p
i ng cán b lãnh đ o DN s quy t đ nh đ ng l i, chi n l c phát tri n c a DN, tham gia đ u th u nhi u hay ít, xem nh m c tiêu nào, t p trung vào m c tiêu nào trong th i gian t i Khi đánh giá b máy lãnh đ o ch đ u t
th ng quan tâm đ n các tiêu th c nh kinh nghi m lãnh đ o, trình đ qu n
lý DN, ph m ch t kinh doanh và các m i quan h và xa h n n a là kh n ng xây d ng m t t p th đoàn k t, v ng m nh, thúc đ y m i ng i h t mình cho công vi c i u này s giúp DN t ng thêm s c m nh, t ng thêm n ng l c
c nh tranh
b B ph n chuyên trách:
B ph n chuyên trách tham gia đ u th u s tìm ki m, phân tích, đánh giá các thông tin liên quan đ n đ u th u, quy t đ nh có tham gia đ u th u hay không? a ra giá d th u là bao nhiêu? đánh giá n ng l c trình đ c a
đ i ng cán b c p này ch đ u t th ng xem xét trên các m t:
+ Trình đ chuyên môn, kinh nghi m công tác, thâm niên ngh nghi p, tác phong làm vi c, s am hi u v kinh doanh và pháp lu t
+ C c u v các chuyên ngành đào t o phân theo trình đ qua đó cho
bi t trình đ chuyên môn hoá và kh n ng đa d ng hóa c a DN Th ng thì
đ i ng cán b k thu t, cán b qu n tr và công nhân lành ngh có chuyên môn v l nh v c chính c a DN ph i chi m t tr ng ít nh t là 60%
c i ng công nhân:
i ng công nhân tr c ti p thi công công trình s nh h ng đ n ti n đ
và ch t l ng công trình H chính là nh ng ng i th c hi n nh ng ý t ng, chi n l c c a các lãnh đ o c p cao, t o nên n ng l c c nh tranh c a DN t
đó nh h ng đ n uy tín, th ng hi u nhà th u, nh h ng đ n k t qu đ u
th u c a các gói th u sau
Ho t đ ng c a c ba b ph n trên theo cách này ho c cách khác đ u nh
h ng đ n n ng l c đ u th u c a DN B t c s y u kém c a b ph n nào c ng
Trang 25s làm gi m n ng l c đ u th u c a DN Do đó, đ nâng cao n ng l c đ u th u
c a mình, DN c n ph i đ a ra nh ng chính sách phù h p tác đ ng đ n c ba b
ph n này theo h ng tích c c đ ho t đ ng đ u th u đ t hi u qu cao nh t
1.2.2.3 Ho t đ ng Marketing:
Marketing là m t công c c nh tranh đóng vai trò quan tr ng trong vi c
m r ng th tr ng, t ng doanh thu, hi u qu c a DN M t DN n u xây d ng
đ c chi n l c marketing h p lý và bi t cách s d ng nó trong nh ng tình
hu ng, th i đi m thích h p thì s giúp DN đó gi đ c u th trên th tr ng
so v i các đ i th c nh tranh
Marketing trong đ u th u có th hi u DN s gi i thi u trong h s n ng
l c c a mình v nh ng công trình đã thi công t t, đ t đ c nh ng thành t u
v ti n đ thi công, th m m k thu t, s d ng thi t b máy móc hi n đ i, đ i
ng thi công chuyên nghi p và hi u qu s d ng công trình theo đúng yêu c u
c a ch đ u t
1.2.2.4 Kh n ng liên doanh, liên k t:
S hình thành t p đoàn DN nói chung là nh kh n ng liên doanh, liên
k t gi a các công ty DN k t h p v i nhau nh m t ng s c m nh t ng h p v
n ng l c kinh nghi m, tài chính và thi t b công ngh , giúp DN phát huy đi m
m nh, kh c ph c đi m y u nâng cao n ng l c đ u th u
Trong n n kinh t th tr ng hi n nay thì liên doanh, liên k t là s h p tác l n giúp t p đoàn th c hi n các gói th u quy mô l n mà m t DN không
th làm đ c, qua đó m i DN s h c h i và trao đ i các kinh nghi m l n nhau
1.2.2.5 Trình đ và công tác t ch c l p h s d th u:
ây là công vi c h t s c quan tr ng vì ch đ u t nhìn vào đó mà đánh giá trình đ n ng l c l p h s d th u Nhà th u có th b lo i ngay t vòng
đ u do h s không đ m b o yêu c u Do đó ch t l ng h s th u là m t trong nh ng tiêu chí c b n quy t đ nh nhà th u có trúng hay không
Trang 261.2.2.6 M t s nhân t khác:
Ngoài các nhân t trên, còn có m t s nhân t khác c ng nh h ng
đ n n ng l c đ u th u c a DN nh :
- Uy tín, th ng hi u nhà th u: V i các nhà th u có tên tu i, đã t ng tham gia thi công nhi u công trình l n, ph c t p, đ m b o ti n đ và ch t
l ng công trình, có nhi u n m kinh nghi m thì s đ c ch đ u t u tiên
v n l u đ ng và v n c đ nh N ng l c tài chính c a công ty có nh h ng r t
l n đ n ch t l ng và hi u qu đ u th u, đ c các ch đ u t r t quan tâm khi đánh giá h s d th u
Vì th i gian xây d ng m t công trình là r t dài và quy mô r t l n, do
v y đ công trình đ c th c hi n m t cách liên t c thì ph i huy đ ng đ c 1
mà v n l i là vay t ngân hàng và ch u lãi su t đi u này gây ra nhi u khó
kh n n u m t DN xây d ng không có n ng l c tài chính v ng vàng
N ng l c tài chính c a DN đ c đánh giá thông qua các ch tiêu:
Trang 27đ công ngh , ch t l ng ngu n nhân l c,…
1.3.2 N ng l c kinh nghi m thi công:
N ng l c v kinh nghi m thi công c a nhà th u đ c th hi n qua s
n m thi công các công trình có cùng tính ch t, s l ng các d án có giá tr
l n, ch t l ng các công trình sau khi đã đi vào ho t đ ng, kh n ng đ m b o
ti n đ i thi công công trình trong tr ng h p có nh ng r i ro, bi n đ ng c a
Trang 28th tr ng,… N ng l c kinh nghi m c ng đ c xem là y u t quan tr ng đ c
đ n kh n ng th ng th u Còn n ng l c c a cán b chuyên môn k thu t và công nhân k thu t l i quy t đ nh đ n ch t l ng công trình, th i gian hoàn thành d án Do đó, đ nâng cao n ng l c đ u th u, m t trong nh ng gi i pháp mà DN c n th c hi n là nâng cao hi u qu s d ng lao đ ng, nâng cao trình đ ngu n nhân l c thông qua quá trình tuy n d ng, đào t o và phát tri n
N ng l c nh n s c a DN còn đ c bi u hi n qua s cân đ i gi a cán b chuyên môn k thu t và cán b chuyên môn kinh t , gi a cán b qu n lý và lao đ ng tr c ti p s n xu t Hi n nay r t nhi u DN có s m t cân đ i trong
c c u lao đ ng, hi n t ng th a th y thi u th , th a cán b qu n lý, thi u lao
đ ng tr c ti p nh h ng l n đ n hi u qu s n xu t c bi t các DN xây
Trang 29d ng th ng x y ra tình tr ng thi u lao đ ng có chuyên môn kinh t nên
th ng g p khó kh n trong nh ng công vi c liên quan đ n marketing, tìm
ki m thông tin th tr ng,… Chính vì v y, DN c n có chính sách b trí l i c
c u ngu n lao đ ng cho h p lý B ph n nào th a thì ph i gi m b t, đào t o
đ chuy n sang b ph n khác B ph n nào thi u thì c n tuy n d ng thêm Có
nh v y m i nâng cao đ c hi u qu s n xu t và n ng l c đ u th u c a DN
1.3.4 N ng l c máy móc thi t b :
Máy móc trang thi t b là th c đo trình đ k thu t, th hi n cho n ng
l c s n xu t hi n có, là nhân t liên quan tr c ti p đ n ti n đ thi công công trình, ch t l ng công trình Cho nên, đây c ng là y u t quan tr ng đ đánh giá n ng l c đ u th u c a DN
đánh giá n ng l c máy móc trang thi t b c a DN, ta xét đ n các y u
c a thi t b , ch đ nâng c p, b o d ng máy
- Tính hi u qu : m c đ s d ng máy móc trang thi t b c a DN nh
th nào? Có s d ng h t công su t máy không? em l i hi u qu s n xu t các công trình tr c đó DN thi công ra sao?
1.3.5 N ng l c cung ng n i b :
1.3.5.1 Khái ni m cung ng n i b :
N ng l c cung ng n i b c a DN ho t đ ng trong l nh v c xây l p là
kh n ng đáp ng các nhu c u đ u vào c n thi t cho ho t đ ng xây l p nh đáp ng nhân l c, đáp ng nguyên v t li u, máy móc tài chính hay đ m b o tài chính Nhà th u có n ng l c cung ng n i b t t đ c xem nh là m t s c
m nh bên trong c a b n thân, s linh đ ng h n, x lý t t h n các tình hu ng
Trang 30kh n c p có th g p ph i trong quá trình th c hi n công trình Cung ng n i
b đ c ví nh bàn đ p đ DN có b c nh y v t c v ch t l n l ng, mu n phát tri n tr c h t các b ph n DN ph i đoàn k t h tr nhau
1.3.5.2 Các tiêu chí đánh giá n ng l c cung ng n i b :
a N ng l c cung ng máy móc thi t b
Nhà th u ph i cho ch đ u t th y đ c kh n ng đáp ng máy móc thi t b nhanh chóng, k p th i và đ m b o ch t l ng t t đúng theo yêu c u k thu t T c là nhà th u ph i ch ng minh trong DN mình hi n t i có nh ng lo i trang thi t b máy móc hi n đ i đáp ng đ c c v s l ng, ch t l ng và
n ng l c s d ng khi tham gia thi công N u nh ng thi t b máy móc c n s
d ng cho công trình mà giá tr l n DN không th có, thì đòi h i nhà th u ph i
đ a ra nh ng h p đ ng ký k t ký h p tác kinh doanh, xây d ng m i liên k t
v i các nhà s n xu t, cung ng máy móc thi t b ho c cho thuê khi c n thi t
đ đáp ng nhu c u c a ch đ u t
b N ng l c cung ng ngu n nhân l c:
Là kh n ng nhà th u đi u đ ng, huy đ ng nhân l c kh i v n phòng
c ng nh kh i s n xu t đ h tr công trình đ m b o đúng ti n đ thi công
có đ c ngu n nhân l c tay ngh cao đáp ng đ c nhu c u công vi c, thì không th m t s m m t chi u, mà nhà th u ph i không ng ng đào t o tuy n ch n các ngu n nhân l c k ti p thông qua liên k t v i các tr ng đ i
h c, cao đ ng, trung c p ngh Khi trong tay có ngu n nhân l c d i dào đ v
l ng l n ch t thì vi c huy đ ng nhân l c cho nh ng th i đi m mà ch đ u t yêu c u g p rút s ch đ ng h n và c ng là ph ng pháp ti t ki m trong chi phí xây d ng
c N ng l c cung ng nguyên v t li u:
Các lo i v t t , nguyên li u là đ u vào quan tr ng đ i v i b t k c s
s n xu t nào Doanh nghi p s không th ho t đ ng đ c n u không có v t t , nguyên li u và s ho t đ ng kèm hi u qu n u các đ u vào này trong tình
tr ng thi u th n Các lo i v t t , nguyên li u quan tr ng đ đáp ng cho nhu
Trang 31c u thi công công trình nh xi m ng, s t thép, cát, đá, s i,… Nhà th u ph i
t o đ c s h p tác v i nhà cung ng v t t , nguyên li u, đ m b o ch t l ng
và ti n đ thi công công trình i u đáng lo ng i nh t là sau khi th ng th u, nhà th u đi vào thi công công trình thì giá c nguyên v t li u l i t ng v t, khan hi m Nhà th u không th đ m b o ch t l ng và ti n đ thi công, d n
đ n gi m sút uy tín v i ch đ u t , gi m n ng l c đ u th u trong nh ng gói
th u sau Vi c nhà th u có m i quan h t t v i các nhà cung ng v t t , nguyên li u, t n d ng mua hàng v i kh i l ng l n ngoài vi c đ c h ng chi t kh u, h giá d th u mà còn đáp ng đ c ngu n cung ng cho công trình Do đó vi c cung ng nguyên v t li u đ c ví nh là m t h u ph ng
v ng ch c cho công tr ng thi công
d N ng l c cung ng d ch v :
Chúng ta th y “d ch v ” luôn luôn đi song hành v i s phát tri n c a n n kinh t nói chung và ngành xây d ng nói riêng B t k m t công trình thi công dù nh hay l n đ u có r t nhi u lo i hình d ch v đi kèm nh : d ch v
v n t i, t v n, thi t k , giám sát,… M c dù các d ch v này không tr c ti p thi công công trình nh ng nó góp ph n không nh vào vi c đ m b o ch t
l ng và ti n đ thi công công trình Hi n nay v i s phát tri n v liên doanh, liên k t thì các mô hình d ch v chính g n nh đ c các nhà th u gói g n trong t p đoàn DN c a mình, đó c ng là m t l i th làm gi m chi phí trong
đ u th u
1.3.6 N ng l c v d báo giá c a gói th u:
Khi phân tích đánh giá n ng l c d báo giá th u c a m t nhà th u, chúng
ta s d ng các ch tiêu phân tích sau:
Trang 321.3.6.2 P h ng pháp và k thu t d báo giá d th u:
Ph ng pháp và k thu t d báo giá d th u: xem xét ph ng pháp d báo giá mà công ty s d ng và hi u qu c a ph ng pháp đó, đ ng th i xem xét tính phù h p và m c đ hi n đ i c a k thu t d báo giá th hi n qua h
th ng máy móc k thu t đ c s d ng trong công tác d báo
1.3.6.3 Giá d th u:
M c đ c nh tranh c a giá b th u trên c s phù h p v i giá xét th u
c a ch đ u t , th p h n đ i th c nh tranh và đ m b o bù đ p chi phí, đem
l i l i nhu n cho nhà th u.Giá d th u là giá do các nhà th u ghi trong h s
d th u sau khi đã tr ph n gi m giá (n u có) bao g m toàn b các chi phí c n thi t đ th c hi n gói th u
Doanh nghi p khi tham gia đ u th u mu n th ng th u thì ph i đ a ra đ c
m c giá d th u h p lý, là m c giá v a ph i đ c ch đ u t ch p nh n đ ng
th i ph i bù đ p đ c chi phí và đem l i l i nhu n cho doanh nghi p Thông
th ng m c giá d th u h p lý nh t là m c giá đ a ra th p h n giá xét th u t
3 - 5 % [5] V i các ch đ u t tinh thông nghi p v , h có th xác đ nh đ c
m c giá sàn t ng đ i chính xác, và n u nhà th u nào đ a ra m c giá th p
h n giá sàn quá nhi u thì ch đ u t s đánh giá th p n ng l c c a nhà th u trong vi c đ a ra m c giá b th u a ra m c giá b th u th p nh v y thì
ch có th là do d toán tính sai ho c doanh nghi p c tình tính sai đ b ng
m i giá th ng th u Vi c xác đ nh m c giá d th u h p lý không ph i là d và
có t m quan tr ng đ c bi t v i nhà th u khi tham gia tranh th u
Công th c xác đ nh giá d th u:[10]
Gdth =∑
=
n
i 1 Gi.Qi (1.5) Trong đó:
- Gdth: Giá d th u
Trang 33- Qi : Kh i l ng công tác xây l p th i do bên m i th u cung c p
c n c vào k t qu bóc tiên l ng t các b n v thi t k k thu t ho c thi t k b n v thi công
- Gi: n giá d th u công tác xây l p th i do nhà th u t l p ra
theo h ng d n chung v l p giá xây d ng c n c vào đi u ki n
c th c a mình và giá c th tr ng theo m t b ng giá đ c n
đ nh trong h s m i th u
- n : S l ng công tác xây l p do ch đ u t xác đ nh lúc m i th u Giá d th u c a nhà th u đ c xác đ nh trong mi n giá sàn c a nhà
th u xây d ng cùng v i giá tr n c a ch đ u t đ i v i các công trình đ u
th u i u đó có ngh a là ch đ u t là ng i mua, h luôn mong mu n mua
đ c hàng hóa v i giá r nh t có th , h ch đ ng ý mua v i m c giá th p h n
ho c b ng v i m c giá mà h đ a ra (giá tr n c a ch đ u t ) Còn nhà th u
là ng i bán hàng hóa và d ch v , nhà th u ch ch p nh n bán v i m c giá
th p nh t b ng v i m c giá t i th i đi m hòa v n (giá sàn c a nhà th u xây
d ng)
V i các công trình ch đ nh th u, giá d th u c a nhà th u xây d ng
đ c xác đ nh trong mi n giá sàn c a nhà th u xây d ng cùng v i giá gói th u
và mi n này t o nên m t mi n giá xác đ nh d ki n lãi cho nhà th u
Nh v y: Giá sàn c a nhà th u xây d ng là giá th u th p nh t c a m t gói th u mà nhà th u xây d ng ch p nh n thi công và là m t khái ni m t ng
đ i, nó ph thu c vào chi n l c tranh th u c a t ng nhà th u Giá sàn có th
ch đ chi phí thi công t c là có công n vi c làm , không có lãi, lãi ít hay
Trang 34- Giá d th u có th bi n đ ng do s thay đ i trong chính sách c a nhà
n c nh t là s thay đ i v đ nh m c giá, Các quy đ nh c a đ a ph ng v môi tr ng, v xã h i,…
Giá d th u là m t trong nh ng tiêu chí quan tr ng nh t đ đánh giá h
s d th u Giá d th u c a nhà th u sau khi đã đ c hi u ch nh sai l ch s
đ c đ a v cùng m t m t b ng giá đ đánh giá và so sánh gi a các nhà th u
Th c t cho th y, khi có nhi u nhà th u cùng đáp ng đ c nh ng yêu c u v
k thu t c ng nh ch t l ng công trình thì nhà th u nào có giá b th u th p
nh t s th ng th u
1.3.7 ánh giá n ng l c đ u th u thông qua k t qu đ u th u:
N ng l c đ u th u c a công ty đ c th hi n m t cách khái quát qua
nh ng k t qu mà công ty đã thu đ c trong ho t đ ng đ u th u qua nhi u
n m K t qu đ u th u qua th i gian c a công ty đ c xem xét d a trên các tiêu chí:
1.3.7.1 G iá tr trúng th u và s l ng công trình th ng th u:
Giá tr trúng th u hàng n m là t ng giá tr c a t t c các công trình (k
c gói th u c a h ng m c công trình) mà nhà th u đã tham gia đ u th u và trúng th u trong n m, th ng tính cho 3 n m tr lên
Con s này cho ta bi t khái quát nh t tình hình k t qu d th u c a nhà
th u Ch tiêu này càng l n qua các n m ch ng t công tác d th u c a nhà
th u có hi u qu Tuy nhiên v i m t tiêu chí trên ta ch a th k t lu n nhà th u
có n ng l c t t toàn di n mà ch bi t đ c n ng l c c nh tranh Giá tr trúng
th u cho bi t qui mô v n l n hay nh , ch a bi t đ c l i nhu n đem l i t gói
th u Nhi u nhà th u nghiên c u giá c th tr ng ch a k đã b th u v i giá
tr th p nh ng khi thi công m i th y l gây t n th t cho công ty S l ng công trình th ng th u nhi u ph i d a trên t l % gi a s gói th u tham gia
đ u th u và s gói th u trúng th u theo th i gian quy đ nh 3 n m tr lên Gi
s các gói th u có giá tr t ng đ ng, n u m t nhà th u A tham ra 20 gói
Trang 35th u mà trúng 6 gói nh ng m t nhà th u B tham gia đ u th u 10 gói mà h đ t
T ng s công trình tham gia d th u
- Theo giá tr công trình:
nh ng l n tham gia đ u th u trong quá trình ho t đ ng So sánh xác su t theo
s l ng công trình và xác su t theo giá tr công trình có th cho ta th y đ c quy mô công trình ch y u mà nhà th u tham gia d th u và th ng th u Xác
su t trúng th u tính theo giá tr công trình càng l n h n giá tr xác su t tính theo s l ng công trình thì quy mô công trình th ng th u càng l n
1.3.7.3 L i nhu n đ t đ c:
M c tiêu cu i cùng c a nhà th u là l i nhu n mà công ty đ c h ng,
n u nhà th u đ t đ c nhi u gói th u có giá tr cao nh ng l i không sinh ra l i nhu n thì đó l i là th t b i tai h i cho DN Do đó đ đánh giá chính xác h n
ch t l ng công tác d th u và k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty ta ph i tính thêm ch tiêu l i nhu n và t su t l i nhu n trên giá tr xây l p hoàn thành (tính cho nhi u n m t 3 đ n 5 n m [15]) Các ch tiêu v
l i nhu n này có giá tr càng l n thì càng ch ng t là công tác đ u th u và
ho t đ ng s n xu t c a nhà th u có hi u qu Ngoài ra l i nhu n luôn luôn
g n li n v i s phát tri n c a công ty
Trang 361.4 S C N THI T PH I NÂNG CAO N NG L C U TH U C A DOANH NGHI P
B t k DN nào khi tham gia đ u th u đ u có m c tiêu chung là giành
đ c quy n thi công công trình v i l i nhu n cao nh t Tuy nhiên trong n n kinh t th tr ng c nh tranh kh c li t nh hi n nay, đ nh n đ c m t h p
đ ng có giá tr l i nhu n cao là r t khó kh n H n n a khi hi n nay Vi t Nam đang ngày càng h i nh p sâu s c v i th tr ng th gi i, r t nhi u công trình
đ c đ u th u theo ph ng th c đ u th u qu c t thì s khó kh n này càng nhân lên b i l n Do đó, đ đ m b o s t n t i và phát tri n, đi u đ u tiên và quan tr ng nh t là DN c n ph i tìm m i cách đ nâng cao n ng l c đ u th u
c a mình, b i n ng l c đ u th u chính là nhân t nh h ng quy t đ nh đ n
kh n ng th ng th u c a DN
N ng l c đ u th u chính là n i l c,th hi n kh n ng th c t c a DN Chính vì v y, khi đ ng tr c s l a ch n có tham gia d th u hay không, DN
c n ph i hi u rõ v trí c a mình đâu trên th tr ng, so v i các đ i th c nh tranh nh th nào, đ t đó DN có th đ a ra đ c quy t đ nh đúng đ n nh t
B i n u tham gia d th u thì DN s ph i m t m t kho n chi phí khá l n cho
vi c mua h s d th u, l p h s d th u, ngo i giao, ti p th ,… N u DN “b
lo i” thì toàn b s chi phí này s m t không, nh h ng đ n tình hình tài chính c a DN, ni m tin c a ng i lao đ ng Còn n u DN th ng th u thì đó s
là c h i phát tri n r t l n đ i v i DN, t o công n vi c làm, nâng cao thu
Trang 371.5 KINH NGHI M V VI C NÂNG CAO N NG L C U TH U
C A DOANH NGHI P
T nh ng phân tích các tiêu chí đ đánh giá n ng l c đ u th u xây l p
c a DN nh đã nêu trên cùng v i vi c nghiên c u kinh nghi m đ u th u c a
m t s doanh nghi p xây d ng thành công trong chi n l c đ u th u xây l p và
đã giành đ c nhi u thành công trong ho t đ ng xây d ng, tác gi rút ra nh ng kinh bài h c kinh nghi m trong vi c nâng cao n ng l c đ u th u nh sau:
1.5.1 Kinh nghi m t ng c ng kh n ng tài chính:
1.5.1.1 M r ng thu hút v n đ u t :
t ng c ng huy đ ng v n ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì tùy theo d án doanh nghi p có th áp d ng các hình th c d i đây:
- Huy đ ng v n c a các c đông trong n i b doanh nghi p
- T ng c ng huy đ ng v n qua ngân hàng, các t ch c tín d ng khác
- Huy đ ng v n thông qua phát hành trái phi u doanh nghi p, trái phi u công trình
1.5.1.2 Nâng cao hi u qu s d ng v n:
- T n d ng t i đa vi c mua tr ch m, hi n nay cùng v i vi c phát tri n kinh t th tr ng và tham gia h i nh p n n kinh t th gi i nên s c nh tranh
gi a các doanh nghi p di n ra m nh m h n lúc nào h t
- Gi m t i đa vi c b chi m d ng v n, n u công n thu h i ch m s nh
h ng r t l n đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh và uy tín c a doanh nghi p,
nh t là trong b i c nh mà ph n l n ngu n v n c a doanh nghi p ph i đi vay ngân hàng N u thanh toán v i ngân hàng không đúng h n s r t khó kh n trong vi c vay v n cho d án ti p theo
- Bán các kho n n khó đòi cho doanh nghi p mua bán n và tài s n t n
đ ng c a doanh nghi p ây là gi i pháp mang tính tình th khi có nh ng kho n n không có kh n ng thu h i trong khi doanh nghi p đang c n v n kinh doanh Khi bán thì doanh nghi p s ph i ch u m t s thi t h i nh ng xét
Trang 38chung v t ng th thì v n có ích l i trong vi c góp ph n làm lành m nh tình hình tài chính đ ng th i c ng thu đ c m t s v n
- Ti p t c hoàn thi n quy ch qu n lý tài chính, th c hi n nghiêm ch nh chính sách ti t ki m chi phí qu n lý, chi phí v t li u đ u vào, l p k ho ch d
tr nguyên v t li u h p lý, có hình th c khen th ng x ng đáng cho ng i có sáng ki n c i ti n k thu t ti t ki m v t t nguyên nhiên li u
1.5.2 T ng c ng liên danh, liên k t v i các nhà th u khác:
Vi c liên danh trong đ u th u giúp doanh nghi p đem l i l i ích v công n vi c làm cho nhân viên doanh nghi p ng th i đem l i m t l i ích khác quan tr ng h n đó chính là b sung h s n ng l c cho doanh nghi p, sau này khi tham gia nh ng gói th u t ng t doanh nghi p không c n ph i liên danh, m t khác đó là c h i đ tích lu nh ng kinh nghi p v t ch c, v
qu n lý, v k thu t thi công nh ng công trình ph c t p mà không t n chi phí
h c h i gi i pháp này th c s mang l i hi u qu thì tr c khi tham gia liên danh đ u th u các bên s ký h p đ ng liên danh đ phân chia rõ ph m vi công vi c, kh i l ng th c hi n, trách nhi m, quy n l i mà m i thành viên liên danh đ m nh n t ng ng v i n ng l c và kinh nghi m c a mình
1.5.3 T ng c ng ho t đ ng marketing:
T ng c ng Qu ng bá các s n ph m xây d ng c a DN đã tham gia thi công và đ t đ c nh ng thành t u trong đ i s ng xã h i cho ch đ u t th y
rõ n ng l c c a công ty T o m i quan h làm n t t v i các đ i tác nh ch
đ u t , nhà cung c p nguyên v t li u, nhà th u t v n thi t k , nhà th u giám sát xây d ng Nghiên c u gi i thi u m u các s n ph m xây d ng c ng nh các trang thi t b thi công m i trong xây d ng cho ch đ u t
1.5.4 Kinh nghi m trang b và s d ng máy móc thi t b :
- Ch n nh ng lo i thi t b máy móc hi n đ i đúng ch ng lo i phù h p
v i tính n ng công vi c
- Th ng xuyên b o trì b o d ng máy móc theo đúng đ nh k
Trang 39- Tuy n ch n nh ng th lái máy có kinh nghi m
- N u ph i thuê thi t b máy móc thì nên xem xét k tính n ng, n ng
su t làm vi c c a máy và kh i l ng công vi c c n làm, đ t đó bi t đ c s
l ng máy c n thuê
1.5.5 Kinh nghi m t ch c và qu n lý thi công:
- L p b ng ti n đ thi công sao cho t i u nh t v th i gian c ng nh s lao đ ng trên công tr ng
- Áp d ng các lo i máy móc thi t b k thu t tiên ti n vào trong thi công
- ào t o b i d ng ch huy tr ng công tr ng và nâng cao tay ngh cho công nhân
- Áp d ng đúng các lu t v toàn lao đ ng trên công tr ng
- Thi công đúng theo b n v TKKT- TC đã đ c các ban ngành th m đ nh
- Khi có s c b t kh kháng không thi công đ c theo b n v thì ph i báo ngay cho các bên liên quan đ ph i h p gi i quy t
1.5.6 K inh nghi m cung ng n i b :
- Ph i h p ch t ch gi a các nhân viên v n phòng v i các ch huy
tr ng công tr ng, đ khi có v n đ gì thì k p th i báo cáo lên ban Giám
đ c T đó ban Giám đ c s đ a ra bi n pháp x lý
- Ph i h p Cung ng đ y đ v s l ng và ch t l ng nguyên v t li u cho công tr ng k p th i đ đ m b o ti n đ thi công sau này
- Cung ng các lo i máy móc thi t b thi công tiên ti n đúng theo yêu
c u công vi c và đ m b o n ng su t làm vi c
- ào t o các ngu n nhân l c hi n t i và d trù trong t ng lai, cung
ng ngu n nhân l c k p th i khi đ y nhanh ti n đ thi công
1.5.7 Kinh nghi m báo giá d th u:
- Ch y u d a vào đ i ng nghiên c u th tr ng có n ng l c t t n m b t
k p th i giá c các v n đ liên quan đ n xây d ng nh nguyên v t li u, máy móc,giá nhân công đ trong quá trình làm h s d th u đ c chu n xác
Trang 401.5.8 Kinh nghi m tuy n ch n và s d ng nhân s :
- B trí tuy n ch n nhân viên theo đúng yêu c u công vi c
- Huy đ ng k p th i s l ng ngu n nhân khi c n thi t
- ào t o h ng d n v an toàn cho các công nhân ngoài công tr ng
- Cung c p các trang thi t b b o h lao đ ng c ng nh v t d ng c n thi t cho công nhân c ng nh nhân viên trong DN
- Quan tâm đ i s ng c a các cán b công nhân trong DN
1.5.9 Kinh nghi m nghiên c u th tr ng:
- Th ng xuyên xem các thông tin giá c th tr ng xây d ng trên các kênh thông tin đ i chúng c ng nh các tài li u báo cáo c p nh t các ngày, các tháng, các quý, các n m v đ n giá xây d ng c a b ban hành
- Nghiên c u các lo i công trình,các lo i trang thi t b máy móc c ng
nh ngu n v t li u phù h p v i t ng đ a ph ng, t ng vùng đ ph c v t t cho thi công sau này
1.5.10 Kinh nghi m tìm hi u n ng l c c a đ i th c nh tranh:
- Chu n b t t các h s n ng l c c a DN
- Tìm hi u k n ng l c đ u th u c a đ i th ti m n ng tham gia đ u th u
1.6 M T S N I DUNG S A I C A LU T U TH U 2013
Lu t đ u th u n m 2013 có hi u l c thi hành t ngày 1/7/2014 Lu t này g m 13 ch ng v i 96 đi u đ c xây d ng trên c s s a đ i toàn di n
Lu t đ u th u n m 2005, Lu t S a đ i, b sung m t s đi u c a các lu t liên quan đ n đ u t xây d ng c b n n m 2009 Lu t đ u th u n m 2013 có
nh ng đi m m i c n b n sau.[19]
1.6.1 u tiên phát tri n ngu n l c trong n c:
Theo đi m h, kho n 1, đi u 5 lu t đ u th u n m 2013 v i nhà th u
n c ngoài khi tham gia d th u t i Vi t Nam, ph i liên danh ho c s d ng nhà th u ph Vi t Nam Hay t i đi u 14 quy đ nh u đãi dành cho nhà th u trong n c, ngoài ra t i đi u 15 quy đ nh vi c t ch c đ u th u qu c t đ l a