Tiết 27: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI, BẢO VỆ KIM LOẠI KHỎI SỰ ĂN MÒN I . MỤC TIÊU 1. Kiến thức: Học sinh biết được: Khái niệm về sự ăn mòn kim loại, nguyên nhân làm kim loại bị ăn mòn. Khí thải công nghiệp, khí thải của các phương tiện giao thông vận tải, của hoạt động đốt rác thải, đun nấu... có chứa CO2, SO2, NOx ... là nguyên nhân gây ra mưa axit làm kim loại bị ăn mòn. Có biện pháp xử lí khí thải và rác thải sinh hoạt ở địa phương, gia đình. Một số yếu tố ảnh hưởng đến sự ăn mòn kim loại. Cách bảo vệ kim loại không bị ăn mòn. Cầu Long Biên (Hà Nội) là cây cầu sắt đầu tiên ở Việt Nam, mang nhiều ý nghĩa về lịch sử, kinh tế, chính trị...Còn tháp Efphen ( Pari) mang ý nghĩa lớn về văn hóa du lịch. Cần bảo vệ và giữ gìn tốt những công trình này.
Trang 2Bài cũ:
Những khí thải ( CO2, SO2 …) trong quá trình sản xuất gang, thép có ảnh hưởng như thế nào đến môi trường xung quanh? Dẫn ra một số phản ứng để giải thích? Thử nêu biện pháp để chống ô nhiễm môi trường ở khu dân cư gần cơ sở sản xuất gang, thép.
Những khí thải ( CO2, SO2 …) trong quá trình sản xuất gang, thép có ảnh hưởng đến môi trường xung quanh:
- Khí SO2 gây ô nhiễm không khí, độc hại cho con người và động thực vật.
- Làm cho nồng độ axit trong nước mưa cao hơn mức bình thường.
SO2 + H2O H2SO3
CO2 + H2O H2CO3
Biện pháp chống ô nhiễm môi trường:
- Xây dựng hệ thống liên hoàn xử lí khí thải độc hại trước khi đưa khí
thải ra ngoài không khí.
- Trồng vành đai cây xanh để hấp thụ khí CO2
Trang 3SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI
Trang 4Thời điểm ban đầu Sau một thời gian
Quan sát các hình ảnh sau:
Trang 5Thời điểm ban đầu Sau một thời gian
Trang 6Nguyên nhân :
Khái niệm:
Ăn mòn kim loại là sự phá hủy kim loại, hợp kim do tác dụng hóa học trong môi trường.
Do kim loại tác dụng với những chất mà nó tiếp xúc trong môi trường (nước, không khí, đất…)
Trang 8Tình huống:
Ở gần nơi em ở, có một cây cầu sắt nối liền 2 bờ kênh Tối đến, người dân thường mang rác thải sinh hoạt ra chân cầu để đổ Mỗi ngày, lượng rác càng nhiều gây mùi ôi thối rất khó chịu, ruồi muỗi tập trung đến ngày càng đông Em sẽ làm gì để xử lý vấn đề nêu trên?
Trang 9Cách xử lí: Em sẽ vận động thêm một số người cùng dọn sạch đống rác đó bằng cách:
Tiến hành phân loại rác:
- Rác hữu cơ có thể phân hủy: Cọng rau, lá bánh, xác động thực vật … thì mang đi chôn lấp để làm phân mùn cho cây trồng.
- Rác khó hoặc không phân hủy, có thể tái chế như: Túi nilon, nhựa, sắt, thép phế liệu… thì thu gom lại để bán cho các cơ sở tái chế.
- Rác không phân hủy, không thể tái chế: Gạch vỡ, đá… cần chôn lấp ở nơi phù hợp.
Trang 10II Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự ăn mòn kim loại?
1 Ảnh hưởng của các chất trong môi trường:
Trang 11Quan sát các thí nghiệm sau :
Thí nghiệm 3:
Đinh sắt trong trong dung dịch muối ăn.
Thí nghiệm 4:
Đinh sắt trong nước cất.
Trang 12Đinh sắt trong không khí khô
Ống nghiệm 1:
Nhận xét
Đinh sắt không bị ăn mòn
Trang 13Đinh sắt trong nước có hòa tan
khí oxi (không khí) Ống nghiệm 2 :
Nhận xét
Đinh sắt bị ăn mòn chậm
Trang 14Đinh sắt trong dung dịch muối ăn
Ống nghiệm 3:
Nhận xét
Đinh sắt bị ăn mòn nhanh
Trang 15Đinh sắt trong nước cất
Ống nghiệm 4 :
Nhận xét
Đinh sắt không bị ăn mòn.
Trang 16Ống nghiệm 1:
Đinh sắt trong
không khí khô,
không bị ăn
mòn
Ống nghiệm 2: Đinh sắt trong nước có
hoà tan khí
Oxi ( k.khí ) bị ăn mòn chậm
Ống nghiệm 3:
Đinh sắt trong trong dung dịch muối ăn bị ăn mòn nhanh.
Ống nghiệm 4: Đinh sắt trong nước cất không bị ăn mòn
Từ các thí nghiệm trên, em rút ra kết luận gì?
Trang 17- Sự ăn mòn kim loại không xảy ra hoặc xảy ra nhanh hay chậm phụ thuộc vào thành phần của môi trường mà nó tiếp xúc.
- Kim loại không tinh khiết ăn bị ăn mòn nhanh hơn kim loại tinh khiết.
Kết luận:
Trang 18Tình huống:
Dây dẫn điện bằng đồng bị đứt, người ta nối bằng một đoạn dây nhôm Em hãy nêu ý kiến
của em về việc làm này?
Ở 2 mối nối là sự tiếp xúc của 2 kim loại Cu và Al (tương tự kim loại không tinh khiết)
Do đó, mối nối bị ăn mòn rất nhanh dẫn đến mất khả năng dẫn điện Vậy, để chống ăn
mòn ta không nên nối dây dẫn điện bị đứt
bằng dây kim loại khác chất.
Trang 192 Ảnh hưởng của nhiệt độ
Thực nghiệm cho thấy ở nhiệt độ cao sẽ làm cho sự ăn mòn
kim loại xảy ra nhanh hơn
Trang 20Em có biết?
MỖI NĂM
- Lượng kim loại bị ăn mòn khoảng 80%.
- Lượng kim loại tái tạo lại trong lò luyện kim khoảng 30%.
- Lượng kim loại bị mất đi khoảng 50 %
- Hàng năm, thế giới mất đi khoảng 15% lượng gang thép
luyện được do kim loại bị ăn mòn.
- Ở Mĩ, ăn mòn kim loại đã làm thất thoát khoảng 4% tổng
sản phẩm quốc dân của quốc gia này.
Trang 21Cứ 1 giây qua đi khoảng trên hai tấn thép trên phạm vi
toàn cầu đã biến thành rỉ.
Trong thực tế
Trang 22Đây là cây cầu sắt đầu tiên ở Việt Nam Em hãy cho biết cây cầu này có tên là gì? Ở đâu? Xây dựng thời gian nào?
Trang 23Sơn phủ lên bề mặt
Tráng men
Mạ vàng
Trang 24Cầu Long Biên – cây cầu thế kỉ
Trang 26GiỚI THIỆU CÁC BiỆN PHÁP KHÁC CHỐNG ĂN MÒN KIM LOẠI:
1 Dùng chất chống ăn mòn:
Ví dụ: - Chất Urotrophin làm cho bề mặt kim loại thụ động với axit
- Hợp chất polyphenol nhóm tanin làm chất ức chế sạch
2 Dùng phương pháp điện hóa:
Nguyên tắc: Gắn vật cần bảo vệ với kim loại khác mạnh hơn (Kim loại mạnh hơn đó sẽ bị ăn mòn trước.
Ví dụ:
Gắn các tấm kẽm vào phía ngoài
vỏ tàu biển (phần chìm trong nước
biển).
Tấm kẽm sẽ bị ăn mòn trước.
Trang 28D Ngâm trong nước muối một thời gian.
C Sau khi dùng, rửa sạch, lau khô.
B Ngâm trong nước tự nhiên hoặc nước máy lâu ngày.
Hãy chọn đáp án đúng: Dao làm bằng thép sẽ không bị gỉ nếu:
Vận dụng
Trang 29Bài tập2:
Sắt tây là sắt tráng thiếc Nếu lớp thiếc bị xước sâu tới lớp sắt thì kim loại bị ăn mòn trước là:
A Cả hai đều bị ăn mòn như nhau.
B Không kim loại nào bị ăn mòn.
D Thiếc .
Trang 30Bước 1: Phun nước nóng lên đồ vật để tẩy các vết bẩn có thể hoà tan trong nước
Bước 2: Nhúng đồ vật vào dung dịch kiềm để tẩy rửa những chất bẩn có Tính axit
Bước 3: Nhúng đồ vật vào dung dịch axit để trung hoà kiềm, đồng thời tẩy rửa những vết bẩn có tính bazơ như oxit, hiđroxit kim loại Trong dung dịch axít có chất hãm để axít chỉ tẩy rửa vết bẩn mà không làm hại kim loại
Bước 4: Cho đồ vật qua buồng phun nước sôi để tẩy rửa hết axít, chất bẩn còn bám trên bề mặt kim loại.
Bước 5: Nhúng đồ vật vào mõ sôi để bảo vệ kim loại.
Em có biết ? Quy trình bảo vệ kim loại cho một số máy móc
Trang 31Bài tập về nhà:
- Về nhà làm các bài tập 1,2,3,4 SGK
- Đọc phần “em có biết”
- Ôn lại các kiến thức của chương để tiết sau học luyện tập chương 2.