Thực trạng và giải pháp marketing địa phương của TPHCM

Việc quảng bá hình ảnh Thành phố, cũng như việc xác định và chỉ ra những lợi thế của nó có tác dụng rất tích cực để thu hút và giữa được nhân tài, thu hút đầu tư trong nước và ngoài nước

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM KHOA KINH TẾ PHÁT TRIỂN

TP.Hồ Chí Minh, tháng 4 năm 2011

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Phạm vi nghiên cứu 2

4 Nội dung nghiên cứu 2

5 Phương pháp nghiên cứu 2

PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MARKETING ĐỊA PHƯƠNG 3

1 Khái niệm về Marketing địa phương 3

1.1 Định nghĩa 3

1.1.1 Địa phương 3

1.1.2 Marketing địa phương 3

1.1.3 Bốn thị trường mục tiêu chính của marketing địa phương 4

1.2 Quy trình marketing địa phương 5

1.2.1 Các tác nhân chính trong marketing địa phương 5

1.2.2 Các chiến lược tổng quát 10

1.2.3 Chương trình marketing địa phương 10

1.2.3.1 Đánh giá về hiện trạng 10

1.2.3.2 Xây dụng tầm nhìn và mục tiêu 11

1.2.3.3 Hoạch định chương trình thực hiện 11

1.2.3.4.Thực hiện, theo dõi và kiểm tra 12

2 Tầm quan trọng của marketing địa phương trong chiến lược phát triển địa phương 12

3 Tình hình phát triển marketing địa phương trên thế giới và ở Việt Nam 13 3.1 Tình hình phát triển marketing địa phương trên thế giới 13

3.2 Tình hình phát triển marketing địa phương ở Việt Nam 16

CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG HOẠT ĐỘNG MARKETING ĐỊA PHƯƠNG TẠI TP HỒ CHÍ MINH 18

2.1 Đối với lĩnh vực thu hút dân cư 18

2.2 Đối với lĩnh vực phát triển du lịch 25

2.3 Đối với lĩnh vực thu hút đầu tư 27

2.3 Đối với lĩnh vực phát triển xuất khẩu 29

CHƯƠNG 3: HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC MARKETING ĐỊA PHƯƠNG CỦA TP HỒ CHÍ MINH ĐẾN NĂM 2020 34

I Các chiến lược chủ yếu 34

3.1 Chiến lược marketing đối với dân cư 34

3.1.1 Xác định tầm nhìn và mục tiêu 34

3.1.2 Đề xuất chiến lược 34

3.2 Chiến lược marketing đối với lĩnh vực thu hút đầu tư 35

3.2.1 Thành phố Hồ Chí Minh cần và có thể thu hút đầu tư vào những ngành nào 35

3.2.2 Thiết kế hình ảnh ấn tượng 36

3.2.3 Tuyên truyền hình ảnh ấn tượng 38

3.3 Chiến lược marketing địa phương đối với việc phát triển xuất khẩu 38

3.3.1 Mục tiêu 38

3.3.2 Định hướng chiến lược marketing địa phương của TP Hồ Chí Minh đối với việc phát triển xuất khẩu 38

3.4 Chiến lược marketing địa phương TP HCM đối với việc phát triển du lịch 38 3.4.1 Mục tiêu 38

3.4.2 Nội dung chiến lược 39

II Các giải pháp cụ thể 40

4.1 Giải pháp thực hiện về dân cư 40

4.2 Giải pháp thu hút khách du lịch 40

4.3 Giải pháp về đầu tư 40

4.4 Giải pháp về hoạt động xuất khẩu 41

III Kiến nghị 42

KẾT LUẬN 44

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong thời đại ngày nay, hoạt động Marketing không chỉ dừng lại ở phạm

vi doanh nghiệp, một ngành nghề, hay một lĩnh vực hoặc sản phẩm nào đó, mà nó đang đuợc phát triển ngày càng tăng mạnh mẽ trong phạm vi một vùng, khu vực, địa phương và quốc gia

Các địa phương ngày nay phải tự thân vận động như một doanh nghiệp theo định hướng thị trường Các nhà lãnh đạo cần biết xây dựng địa phương mình thành một sản phẩm hấp dẫn, đồng thời cần biết cách quảng bá các nét đặt thù của “sản phẩm” này một cách hiệu quả đến các thị trường mục tiêu của mình

Chiến lược Marketing đòi hỏi địa phương không chỉ nắm vững nhu cầu của khách hàng mà còn hiểu biết sâu sắc các quy trình ra quyết định của khách hàng

để có giải pháp thích hợp thu hút khách hàng về với địa phương

Marketing ở đây được hiểu với ý nghĩa rộng nhất Các nhà đầu tư trong và ngoài nước, các nhà nhập khẩu, các cư dân, khách du lịch, các tổ chức chỉ đến những nơi chào mời đúng cái mà họ cần

“Tương lai phát triển các địa phương không tùy thuộc vào vị trí địa lý, khí hậu, tài nguyên thiên nhiên Tương lai phát triển của địa phương tùy thuộc vào chuyên môn, kỹ năng đóng góp, phẩm chất của con người và tổ chức tại “địa

phương” (Philip Kotler)

Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn nhất nước Các hoạt động kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội trên địa bàn TP HCM là một bộ phận của nền kinh tế nước ta, có vị trí đặc biệt quan trọng trong vùng kinh tế trọng điểm phía nam Việc quảng bá hình ảnh Thành phố, cũng như việc xác định và chỉ ra những lợi thế của nó có tác dụng rất tích cực để thu hút và giữa được nhân tài, thu hút đầu tư trong nước và ngoài nước, phát triển xuất khẩu và du lịch trên cơ sở đó mà xác định được định hướng chiến lược, marketing của TP HCM một cách đúng đắn, có ý nghĩa cấp bách và thiết thực, góp phần làm cho nền kinh tế của Thành phố cũng như các lĩnh vực khác nhau của cuộc sống người dân Thành phố được phát triển bền vững

2 Mục tiêu nghiên cứu

Tổng quan cơ sở của Marketing địa phương đối với sự phát triển bền vững cũa một Thành phố

Phân tích, đánh giá thực trạng Maketing địa phương của Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian qua

Định hướng chiến lược phát triển Marketing địa phương của Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2010

Đề xuất những chính sách, giải pháp kiến nghị cần thiết nhằm phát huy lợi thế của Thành phố Hồ Chí Minh

3 Phạm vi nghiên cứu

Phân tích, đánh giá thực trạng Marketing địa phương và đề xuất định

hướng chiến lược Marketing địa phương ở các lĩnh vực: Cư dân, thu hút đầu tư, phát triển du lịch và xuất khẩu, tạo cơ sở cho việc xây dựng các chương trình phát triểnMarketing của TP HCM

Số liệu thống kê về thực trạng các lĩnh vực hoạt động chủ yếu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh cập nhật đến hết năm 2010

4 Nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu, đánh giá và đề xuất những vấn đề có liên quan đến sự phát triển kinh tế bền vững của Thành phố Hồ Chí Minh dưới góc độ quan điểm

MARKETING xã hội

Góp phần xây dựng “hình ảnh của một thành phố” trong xu hướng hội nhập quốc tế

Bước đầu định hướng chiến lược Marketing ở 4 lĩnh vực cư dân, thu hút đầu

tư, phát triển du lịch và xuất khẩu

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích thống kê

Phương pháp suy diễn và quy nạp

Phương pháp điều tra hiện trường và phỏng vấn

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN VẾ MARKETING ĐỊA PHƯƠNG

1 Khái niệm về Marketing địa phương

1.1 Định nghĩa

1.1.1 Địa phương

Một địa phương là một lãnh thổ, không gian địa lý chính trị xét về mặt vật chất

Một địa phương là một khu vực hay một quốc gia

Một địa phương là một địa điểm gồm các yếu tố văn hoá, lịch sử và dân tộc Một địa phương là một thành phố trung tâm và khu vực dân cư quanh đó Một địa phương là một thị trường với những thuộc tính khác nhau có thể xác định

Một địa phương là địa bàn hoạt động của một ngành công nghiệp và một quần thể những ngành nghề tương tự cùng những nhà cung cấp của chúng

Một địa phương là một thuộc tính tâm lý về mối quan hệ giữa những người bên trong địa phương với quan điểm của họ về những người bên ngoài

1.1.2 Marketing địa phương

Marketing địa phương là một kế hoạch tổng hợp đồng bộ giới thiệu về một địa phương với những đặc điểm nổi bật, các ưu thế hiện có và viễn cảnh phát triển lâu dài của địa phương đó nhằm thu hút các nhà đầu tư, kinh doanh, những người

du lịch, những cư dân đến địa phương đó tìm những cơ hội đầu tư kinh doanh hay thoả mãn các nhu cầu tiêu dùng của mình, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương

Trong môi trường đầy biến đổi và thách thức này, địa phương cần thực hiện một kế hoạch marketing chiến lược để lợi dụng được những tiến bộ mà các địa phương khác đã đạt được

Hoạch định thị trường chiến lược không phải là một nổ lục đơn lẻ nhằm giải quyết một cuộc khủng hoảng hay thâm hụt tài chính mà bao gồm một quá trình liên tục linh động và quy mô để giúp cho một địa phương có khả năng đối đầu và thích ứng với một thị trường thế giới luôn biến động

Một địa phương có một kế hoạch marketing toàn diện sẽ phát triển một khuôn mẩu linh hoạt, tránh những điều chỉnh mang tính nóng vội và xuất phát từ nhận thức kém cỏi

Chắc chắn, các nhà lãnh đạo địa phương phải đối mặt với hai vấn đề cơ bản:

 Làm thế nào để tăng chỉ số cạnh tranh nhằm đi đầu trong thu hút đầu tư, cư dân và du khách để đạt được tiến bộ kinh tế?

 Có thể tìm những bài học thành công ở đâu để dẫn đường cho kế hoạch của riêng mình

1.1.3 Bốn thị trường mục tiêu chính của marketing địa phương

Du khách

Khách thương nhân (tham gia hội thảo, mua bán sản phẩm)

Khách không phải thương nhân (khách du lịch và lữ hành)

Cư dân và nhân công

Chuyên gia (nhà khoa học, vật lý)

Công nhân có tay nghê cao

Nhân công làm việc trong ngành viển thông

Cá nhân giàu có

Nhà đầu tư

Nhà kinh doanh

Công dân lớn tuổi và người được hưởng trợ cấp

Kinh doanh và công nghiệp

1.2 Quy trình marketing địa phương

1.2.1 Các tác nhân chính trong marketing địa phương

Khu vực nhà nước

 Thị trưởng hay lãnh đạo thành phố

 Cơ quan phát triển kinh doanh ở địa phương

 Sở kế hoạch đô thị (vận tải, giáo dục, vệ sinh…)

 Sở du lịch

 Văn phòng phụ trách hội nghị

 Văn phòng thông tin công cộng

Ở các nước châu Á, nơi mà tình trạng thất nghiệp, thiếu việc làm, nền kinh tế yếu kém được xem là những vấn đề khó khăn hàng đầu, người dân thường hy vọng các quan chức do họ bầu ra sẽ cải thiện được mức tăng trưởng của địa

phương Nhưng những quan chức đó thường không biết phải làm gì khi nhậm chức dù trong lúc tranh cử họ hứa hẹn rất nhiều Họ có truyền thống tập trung nguồn lực vào việc phân phối của cải, nhưng thiếu năng lực tạo ra của cải Phần lớn khu vực nhà nước của châu Á luôn tự hào với truyền thống ―kiến thiết xã hội hơn là ―kiến thiết tăng trưởng Nhưng cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997-1998 đã đóng vai trò như một áp lực buộc các cơ quan nhà nước phải quan tâm đến kiến thiết tăng trưởng

Singapore là quốc gia tiêu biểu cho quá trình này Trớ trêu thay, trước cuộc khủng hoảng, Singapore lại là nước ca ngợi giá trị Châu Á nhiều nhất Người đứng đầu cho khuynh hướng này là cựu Thủ tướng và hiện nay là Bộ trưởng Cấp cao Lý Quang Diệu Do đó có lẽ hợp lý khi hiện nay con trai của ông, Phó thủ tướng Lý Hiển Long, lại khởi xướng khuynh hướng ngược lại Ông này buộc Singapore phải đối mặt với những thực tế mới của toàn cầu hóa và tự do hóa, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng và tài chính

Vào tháng 11 năm 1997, ông Lý với quyền hạn là người đứng đầu Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS), thông báo rằng vốn sỡ hữu nước ngoài trong các ngân hàng không còn bị giới hạn ở mức trần 40% nữa Đồng thời, ông chỉ đạo cho MAS bắt đầu cấp giấy phép toàn bộ và có giới hạn trong nỗ lực tăng tính cạnh tranh và buộc các ngân hàng địa phương phải nâng cao hệ thống quản lý và kinh doanh của họ

Mặc cho những thông báo đó, ngân hàng nước ngoài vẫn chưa được phép điều hành các ngân hàng địa phương ngay Nhưng rõ ràng đây là một mở đầu cho thấy

các công ty địa phương cần gấp rút chuẩn bị cho những hướng kinh doanh mới Kết quả sự tái kiến thiết của ông Lý là cộng đồng kinh doanh Singapore đang xem lại tình hình vốn có của họ trong đó các công ty lớn được nhà nước hậu thuẩn chiếm lĩnh nền kinh tế và hoạt động kinh doanh Dựa vào xu hướng xưa nay luôn né tránh các giá trị kinh doanh phương Tây và vị trí dẫn đầu trong xu hướng này của Singapore ở châu Á, thì không thể đánh giá thấp tác động của sự chuyển dịch này đối với khu vực

Ở cấp độ địa phương cũng có lực đẩy tương tự Các nhà lãnh đạo chính trị, như thị trưởng, thành viên đảng phái, cũng như người dân đều đang tạo áp lực chuyển hướng mới Họ đã mục kích những kết quả ấn tượng xuất phát từ các chiến lược mới áp dụng cho khu vực và cộng đồng Các phương tiện truyền thông châu Á hiện nay đăng tải rất nhiều gương thành công trong khu vực Đã có một chuẩn mực châu Á cho các chiến lược tăng trưởng địa phương Những người dân của một cộng đồng có thể đến và học hỏi từ những cộng đồng thành công khác Khi đã có đủ số cơ quan nhà nước chấp nhận một định hướng phát triển, thì

không khí đổi mới hầu như bao trùm lên khắp đất nước

Không khí đổi mới có được là nhờ vai trò lãnh đạo, tài năng và năng lực đề ra những chiến lược lâu dài, tất cả những phẩm chất cần thiết của một cơ quan nhà nước hiệu quả Một thị trưởng thành phố, một lãnh đạo thành phố và công chức

có thể đóng vai trò xúc tác rất quan trọng trong việc tạo ra không khí kinh doanh mới của địa phương

Khu vực tƣ nhân

 Công dân

 Các doanh nghiệp hàng đầu

 Cơ quan đầu tư và phát triển nhà đất

 Các tổ chức tài chính (ngân hàng và công ty bảo hiểm)

 Công ty cung cấp điện, khí đốt và viễn thông

 Văn phòng thương mại và các tổ chức doanh nghiệp địa phương khác

 Khách sạn, nhà hàng, cửa hàng, các tiệm bán lẽ, các trung tâm hội thảo và triển lãm

 Văn phòng du lịch

 Các tổ chức môi giới lao động

 Kiến trúc sư

 Các công ty vận tải (taxi, ngành đường sắt, hãng hàng không)

 Phương tiện thông tin đại chúng (đài, báo, truyền hình)

Khó có thể có được sự kiến thiết tăng trưởng nếu người dân không ủng hộ và tham gia nhiệt tình Ví dụ, ở Pakistan, Trung Á, và những khu vực khác trên thế

giới, một nhóm các tổ chức phi chính phủ, Mạng lưới Phát triển Aga Khan

(AKDN) chủ động tham gia vào các chương trình phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa Nhiều chi nhánh của AKDN nhắm đến cải thiện điều kiện sống và cơ hội cho những nước đang phát triển này và giúp người nghèo tự lực cánh sinh Những nỗ lực tương tự cũng được Thái Lan, Indonesia và các nước Đông Nam Á thực hiện Kiểu nỗ lực tập trung như vậy có nền tảng là lòng tự hào dân tộc

―Xây dựng lòng tự hào là yếu tố chính yếu trong chiến lược tiếp thị địa phương

và có thể áp dụng cho sự tham gia của toàn dân đằng sau những sự kiện lớn như Thế Vận Hội, giải vô địch thế giới, những lễ kỷ niệm của thành phố hay địa

phương, lễ hội hay những cuộc triển lãm quốc tế Những ai đã du lịch Dubai vào dịp lễ hội mua sắm trong tháng ba; đến Sepang, Malaysia vào tháng mười tham

dự giải đua xe thể thức một Grand Prix –Formula One Grand Prix sẽ hiểu được ý nghĩa thực tế của việc xây dựng lòng tự hào Ngày nay, nhiều nơi ở châu Á có rất nhiều sự kiện trọng đại cho thấy sức mạnh tập là thế nào

Nhưng lòng tự hào giữa các thành viên trong cộng đồng không thể chỉ dừng lại ở những sự kiện trọng đại Lòng tự hào còn thể hiện ở một ngôi trường có bề dày thành tích độc đáo, một công viên khoa học với những công ty có tinh thần kinh doanh đi kèm, một tuyến đường sắt mới với tốc độ kết nối cao một cách hấp dẫn; một doanh nghiệp dẫn đầu về lợi nhuận với một bài học kinh doanh thành công đáng học hỏi, hay thậm chí chỉ là giá sinh hoạt, cước điện thoại, nhà ở và thuế thu nhập thấp Điều này có thể cơ bản tóm lược như sau: Đề xuất và định hướng giá trị có thể tiếp thị của địa phương phải được phổ biến rộng rãi và được người dân chấp nhận

Ngân hàng, các công ty bảo hiểm, công ty viễn thông, điện lực hay các công

ty kinh doanh bất động sản nhận thấy tầm quan trọng của danh tính địa phương

đối với tương lai phát triển kinh doanh của họ Thậm chí những công ty có quy

mô toàn cầu cũng đang xem xét trách nhiệm giải trình đối với địa phương Liên doanh Ngân hàng Hồng Kông Thượng Hải (HSBC), mặc dù trụ sở chính ở Anh, nhưng cũng tham gia rất tích cực vào những chương trình thị trường địa phương

ở Hồng Kông McDonald’s đang từng bước nỗ lực để hội nhập vào sự phát triển của địa phương Hầu như mỗi công ty công nghệ toàn cầu đều đầu tư vào những công ty mới thành lập và các liên doanh địa phương, nhằm mục tiêu phát triển các nền kinh tế địa phương châu Á Những nỗ lực ―làm công dân tốt của họ đã góp phần nâng cao thiện chí của địa phương và người tiêu dùng

Những nhà kinh doanh và phát triển bất động sản đóng vai trò rất quan trọng

Các nhà phát triển bất động sản ở Thượng Hải, Hồng Kông, Singapore, Kuala Lumpur, Bangalore và những khu vực châu Á khác rất tích cực trong nỗ lực phát triển kinh tế và họ sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong tương lai khi cạnh tranh địa phương gia tăng Các nhà kinh doanh và phát triển bất động sản không chỉ bán và phát triển tài sản mà còn tham gia vào nỗ lực lớn hơn nhằm nâng cao diện

mạo của cả thành phố Họ thường hiểu biết rất rõ khách hàng tiềm năng sẽ quyết định như thế nào dựa trên những yếu tố hấp dẫn của một địa phương

Các định chế tài chính của châu Á (ngân hàng và công ty bảo hiểm) cũng

tham gia rất nhiều vào sự phát triển kinh tế của khu vực và địa phương Họ

thường nhắm đến hoạt động lâu dài ở một thị trường Để những công ty này phát triển, thì thị trường địa phương cũng phải phát triển Do đó, đối với các ngân hàng và công ty bảo hiểm sự hiện hữu tích cực trở thành một khía cạnh tự nhiên của chiến lược kinh doanh

Các công ty cung cấp điện, khí đốt và viễn thông cho ta một thí dụ tiêu biểu

về sự tham gia tích cực vào phát triển Cùng với sự nới lỏng những quy định trong thị trường châu Á, nhiều công ty cơ sở hạ tầng này buộc phải cạnh tranh với lợi thế mơ hồ hơn so với điều kiện độc quyền trước đây Do đó, sự quan tâm

và đầu tư vào tiếp thị địa phương của họ ngày càng tăng Nhiều công ty trong số này, như công ty viễn thông Singapore và công ty Cable and Wireless Hong Kong Telecom trước đây, đã thành lập hẵn phòng chuyên trách phát triển kinh tế hay một đội ngũ phụ trách địa điểm kinh doanh, để hỗ trợ riêng cho hoạt động tiếp thị địa phương

Các phòng thương mại châu Á và các hiệp hội doanh nghiệp địa phương khác

nhau rất nhiều về trình độ tay nghề và mức độ tham gia vào tiếp thị địa phương Văn phòng thương mại Nepal đóng một vai trò rất quan trọng trong sự phát triển kinh tế của đất nước thông qua phối hợp với các cơ quan nhà nước và tư nhân, và tạo dựng một hình ảnh tốt đẹp cho đất nước Phòng Thương mại và Công nghiệp Phillippines đóng vai trò tư vấn đáng kể trong sự phát triển các chính sách của nhà nước Phillippines

Các ngành du lịch và bán lẻ (khách sạn, nhà hàng, cửa hàng mua sắm, những

cửa hàng bán lẻ, trung tâm triển lãm và hội nghị) cũng bắt đầu nhận ra rằng xét theo nhiều góc độ thì sự thành công của họ còn nhờ vào danh tiếng địa phương Một trung tâm hội nghị có thể được trang bị cơ sở vật chất tuyệt vời, nhưng nếu nằm trong một vùng có hình ảnh xấu, thì đó là một trở ngại nghiêm trọng Các trung tâm hội nghị ngày càng hợp tác nhiều hơn với ngành du lịch và bán lẻ để phát triển hoạt động tiếp thị địa phương và điểm đến du lịch Thông thường, những người làm việc trong ngành này sẽ tạo ấn tượng đầu tiên và ấn tượng cuối cùng cho du khách về địa phương, do đó nhất thiết họ phải có kỹ năng giao tiếp tốt và một thái độ thân thiện

Các công ty du lịch đóng một vai trò hiển nhiên trong việc cung cấp thông tin

về địa phương Nhiệm vụ của họ là làm cho địa phương càng hấp dẫn càng tốt mà không thổi phồng thái quá và gây thất vọng cho du khách Nhiều du khách mong

muốn tìm kiếm những điều mới lạ, và các văn phòng du lịch phải tăng cường chuẩn bị để đáp ứng với những chương trình du lịch trọn gói đặc biệt hơn Một công ty du lịch Thái Lan, chuyên tổ chức những tour du lịch Thái Lan và các nước châu Á, tự gọi là ―Action Plus Holidays (những ngày nghỉ đầy những hoạt động kỳ thú)

Trung tâm xúc tiến việc làm có ảnh hưởng tiềm năng rất lớn đến sức thu hút

của địa phương Có nhiều trường hợp các trung tâm xúc tiến việc làm địa phương

và khu vực đóng vai trò kiến thiết cho địa phương Thông thường, điều này xảy

ra sau khủng hoảng đe dọa đóng cửa một nhà máy sản xuất hay một doanh

nghiệp Chỉ đến gần đây, các tổ chức lao động địa phương mới bắt đầu hiểu được lợi ích phải liên kết để tạo đồng minh ủng hộ địa phương Từng nhiệm kỳ lãnh đạo hiệp hội lao động đã đóng vai trò tích cực ở Singapore và Hồng Kông

Nhưng nói chung, các tổ chức này cần phải có vai trò rộng hơn và kiến thiết hơn trong các chiến lược tiếp thị địa phương

Kiến trúc sư cũng có thể giúp tạo ra và quảng bá cảm nhận về một địa

phương Phong cách thiết kế phản ảnh quan điểm thịnh hành của địa phương Những tòa nhà chọc trời ở thành phố New York vào cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 thể hiện rõ quan điểm: quyền lực, cực kỳ hiện đại, khao khát muốn thống trị về công nghiệp và tài chính Tương tự, vào thế kỷ 20, những kiến trúc sư ở Châu Âu tạo nên nhiều khuynh hướng lan rộng ra khắp nơi Suốt thế kỷ 20, nhiều kiến trúc

sư châu Á không chỉ nổi tiếng ở trong châu lục mà còn cả trên thế giới Ví dụ, kiến trúc sư danh tiếng người Trung Quốc, I.M Pei, sinh ra ở Quảng Châu, đã đóng góp rất nhiều cho ngành kiến trúc ngày nay, với những sáng tạo hiện đại ― thể hiện đam mê của ông về hình khối, hình chiếu, và những tương phản nổi bật Trong số những tòa nhà nổi tiếng của ông là ngân hàng Trung Quốc ở Hồng

Kông, khách sạn Fragrant Hill ở Bắc Kinh, và thƣ viện John F Kenedy ở Boston

Các công ty vận chuyển (hàng không, taxi, đường sắt) là những nhà tiếp thị

địa phương quan trọng Các hãng hàng không của một quốc gia là những chương trình quảng cáo trên không: như Hãng hàng không Phillippines (PAL), Nhật

(JAL), Singapore, Malaysia, Hàn Quốc và Ấn Độ Hơn 50% bài viết trong các tạp chí phục vụ trên chuyến bay là những bài đặc biệt giới thiệu về điểm đến Mục đích gắn kết với địa phương còn thể hiện trên các món quà kỷ niệm của hãng hàng không và những bữa ăn phục vụ trên chuyến bay cũng giới thiệu nghệ thuật ẩm thực độc đáo của đất nước, vùng hay của địa phương Khi đi du lịch với những hãng hàng không khác nhau, du khách không tránh khỏi việc so sánh

phong cách phục vụ và năng lực của nhân viên trên chuyến bay Đối với nhiều du khách, tiếp xúc đầu tiên với một đất nước là qua hãng hàng không Sân bay cũng

là một cánh cổng quan trọng cho tiếp thị địa phương

Dịch vụ taxi cũng ảnh hưởng đến ấn tượng của du khách về địa phương Thái

độ của tài xế taxi cũng tô điểm cho cảm nhận của du khách về địa phương Một chiến lược tiếp thị địa phương mạnh mẽ phải bao gồm cả việc đào tạo tài xế taxi thành những chủ nhà có kiến thức và tốt bụng Ví dụ, gần 500 tài xế taxi ở Thái Lan đã tham dự khóa đào tạo đặc biệt của Cơ quan Du lịch Thái Lan, đây là một phần trong kế hoạch nâng cao những dịch vụ cho du khách Họ được gọi là

những ―đại sứ văn hóa, và được giải thích cặn kẽ vai trò tô điểm hình ảnh đất nước của họ

Phương tiện thông tin đại chúng (báo, đài, truyền hình) đã và đang phát triển

những kế hoạch chú trọng đến địa phương và khu vực từ những năm 90 Các báo, đài phát thanh truyền hình địa phương bắt đầu đăng tải nhiều hơn tin tức và bài viết về địa phương, cũng như phân tích sự phát triển của địa phương Dĩ nhiên, phương tiện thông tin đại chúng cũng có hai mặt Nếu quá chú tâm đến những tin xấu – như tội phạm, trường học quá tồi tệ, hay nạn ô nhiễm – thì phương tiện truyền thông sẽ làm cho hình ảnh địa phương trở nên xấu đi Do đó, những nhà tiếp thị địa phương phải làm việc sát cánh với các cơ quan thông tin đại chúng để thông tin về chiến lược tiếp thị địa phương Ở những địa phương thành công, những nhà tiếp thị địa phương thường xuyên tọa đàm với các ký giả nổi tiếng bởi

vì tất cả đều được lợi khi địa phương trở nên hấp dẫn hơn

1.2.2 Các chiến lược tổng quát

− Tiếp thị hình tượng (quá hấp dẫn, tích cực, mờ nhạt, trái ngược hay tiêu cực)

− Tiếp thị thu hút ( Vạn lý trường thành, Angcovat, công viên quốc gia, trung tâm hội nghị triển lãm…)

− Tiếp thị hạ tầng cơ sở (đường giao thông, hệ thống thông tin, trung tâm khoa học…)

− Tiếp thị con người (nhân vật nổi tiếng, lãnh đạo tận tâm, nhân tài, những người

có truyền thống kinh doanh, những người đã chuyển đến địa phương )

1.2.3 Chương trình marketing địa phương

1.2.3.1 Đánh giá về hiện trạng

− Thiết lập các đặc trưng hấp dẫn cho địa phương

− Nhận dạng các địa phương cạnh tranh với mình

− Nhận dạng xu hướng phát triển

− Xây dựng ma trận SWOT

− Xác định các vấn đề cốt lõi cần giải quyết (chọn lọc và tập trung)

1.2.3.2.Xây dựng tầm nhìn và mục tiêu

Cần có tầm nhìn tổng thể để xác định vị trí và thứ tự ưu tiên của các dự án Lưu

ý vai trò của người dân địa phương

Nguyên tắc:

1 Cần xây dụng một số viễn cảnh để rút ra tầm nhìn tổng thể

2 Phải được xây dựng bởi nhóm hoạch định marketing có trách nhiệm với

sự phát triển địa phương

3 Cần có ý kiến tư vấn khách quan

4 Phải mang tính dài hạn (5-10 năm)

5 Phải được phê chuẩn

Chú ý lợi thế và nguồn lực

 Không chỉ là quảng bá mà phải thực sự thoả mãn khách hàng mục tiêu

1 Có thiết kế đô thị và kế hoạch phát triển hợp lý để tăng ấn tượng địa phương

2 Có cơ sở hạ tầng phù hợp môi trường tự nhiên

3 Có hệ thống dịch vụ tốt phục vụ nhu cầu lưu trú và giải trí

Tập trung vào thị trường mục tiêu

Đáng tin, đơn giản và hấp dẫn

Sử dụng khẩu hiệu và bắt đầu quảng bá

1.2.3.3 Hoạch định chương trình thực hiện

− Các bước cụ thể, rõ ràng, có ưu tiên

− Ai là người có trách nhiệm

− Các bước thục hiện

− Thời gian và chi phí

1.2.3.4.Thực hiện, theo dõi và kiểm tra

Khả năng thành công và phát triển bền vững phụ thuộc vào khả năng thực hiện

Trên cơ sở chiến lược phát triển kinh tế của địa phương ta chọn điểm đột phá

từ bốn loại thị trường cho công tác tiếp thị:

 Du khách

 Cư dân và công nhân

 Đầu tư sản xuất, kinh doanh dịch vụ

 Thị trường xuất khẩu

2 Tầm quan trọng của marketing địa phương trong chiến lược phát triển địa phương

Nhiều quốc gia đã thành công trong việc phát triển kinh tế của quốc gia mình, tuy nhiên cũng không ít quốc gia mà ở đó việc phát triển kinh tế không được như

ý muốn Những khó khăn trong việc phát triển kinh tế của các quốc gia này

không phải là họ làm sai, nhưng là do họ theo đuổi các chính sách phát triển không còn phù hợp trong nền kinh tế thế giới hiện nay nữa (Fairbanks & Lindsay 1997) Một điểm cần lưu ý là một số quốc gia đã vực được nền kinh tế của mình lên như Nhật Bản, Hàn Quốc, v.v… là những quốc gia không có những lợi thế so sánh về các yếu tố sản xuất cơ bản như tài nguyên thiên nhiên hay lao động rẻ

Sự tin tưởng quá mức vào lý thuyết lợi thế so sánh do Ricardo đưa ra từ đầu thế

kỷ 19 có thể là một trong những nguyên nhân chủ yếu gây nên sự thất bại trong việc phát triển kinh tế địa phương

Những thách thức trong cạnh tranh trên lãnh vực toàn cầu đòi hỏi các quốc gia, thành phố, tỉnh thay đổi cách nhìn của họ Lợi thế so sánh của các yếu tố sản xuất cơ bản không còn là điều kiện tiên quyết để phát triển kinh tế nữa Lý do là tất cả đều mang tính tương đối Khi nền kinh tế thế giới ngày càng có xu hướng toàn cầu hóa, thì lợi thế trong việc xuất khẩu tài nguyên thiên nhiên hay lao động

rẻ ngày càng mờ nhạt (Fairbanks & Lindsay 1997) Một cách nhìn về địa phương

mà nhiều nhà hoạch định chính sách đều đồng ý đó là việc xem một địa phương như là một thương hiệu gọi là thương hiệu địa phương, để tiếp thị nó (Kotler & ctg 2002)

Vì thế có thể thấy rằng hoạt động Marketing địa phương là 1 hoạt động vô cùng cần thiết trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội Đối với các vùng có ý thức thực hiện Marketing lãnh thổ sẽ giúp cải thiện một cách toàn diện cách thức, thủ tục, nhận thức về vai trò và chức năng của các cơ quan chính quyền

3 Tình hình phát triển marketing địa phương trên thế giới và ở Việt Nam

3.1 Tình hình phát triển marketing địa phương trên thế giới

Ngày nay, theo dõi báo chí trên thế giới chúng ta đều có một nhận xét rõ ràng: các địa phương đang cạnh tranh với nhau ngày càng mạnh hơn để thu hút đầu tư, hoạt động kinh doanh và du khách Khoảng 5 đến 10% mục quảng cáo trên các trang báo và tạp chí là dành cho tiếp thị địa phương, khu vực và quốc gia Ngoài ra, những nghiên cứu đặc biệt thể hiện chi tiết các khu vực và địa phương cũng được đăng tải rất thường xuyên

Tiếp thị địa phương trở thành một hoạt động kinh tế dẫn đầu Hãy xem các

Mỹ cho thấy khả năng nắm bắt công nghệ của một nước sẽ trở thành một điều kiện tiên quyết để duy trì tăng trưởng kinh tế Để kích thích nền kinh tế chuyển lên một cấp độ tạo giá trị gia tăng cao hơn, Malaysia bắt tay vào việc phát triển một khu công nghệ khổng lồ gọi là Siêu Hành lang Đa truyền thông (Multimedia Super Corridor - MSC) vào giữa những năm 1990 MSC trải dài 60 cây số, từ trung tâm Kuala Lumpur đến sân bay quốc tế mới Diện tích là 600 km2, cung cấp mặt bằng văn phòng, nơi ở và cơ sở giáo dục cùng với hạ tầng IT hiện đại Hơn 250 công ty, gồm nhiều công ty hàng đầu về IT như Microsoft và Sun

Microsystems đã hoạt động trong khu này

Ủy ban đầu tư Philippines (BOI) phát biểu rằng, so với các nước láng giềng, quốc gia này đã tạo ra nhiều thuận lợi khác biệt cho các nhà đầu tư Trước hết, Philippines đã lợi dụng tình hình thiếu hụt lao động tri thức trong toàn khu vực bằng cách tiếp thị mình như là nguồn vốn tri thức Hội đồng thương mại điện tử

và IT- một hội đồng cố vấn chính sách IT gồm đại diện của cả hai khu vực tư nhân và nhà nước do tổng thống Philippines làm chủ tịch – nói rằng các trường

đại học của Philippines hàng năm đào tạo 350.000 nhân công có tri thức Những nghiên cứu thường xuyên của Nhóm chuyên trách nghiên cứu thuộc tạp chí the Economist xếp quốc gia này là nước đứng thứ nhất hay thứ hai về chất lượng tay nghề của nhân công ở Đông Nam Á Các nhân tố được xem xét là khả năng tiếng Anh và hiệu quả đào tạo Nét tương đồng về văn hoá cũng là một vấn đề cần bàn Nhà phát triển phần mềm thị trường điện tử (E-marketplace) Enterworks đã thành lập trung tâm châu Á ở Manila bởi vì Philippines là ―thuộc địa cũ của Mỹ, nơi người dân nói tiếng Anh giọng Mỹ và cùng chia sẻ nhiều nét văn hoá giống với quốc gia có nền kinh tế lớn nhất thế giới này Thứ hai, BOI chỉ ra sự tiến bộ liên tục của Philippines trong các lĩnh vực về quyền dân chủ và tự do hóa càng làm tăng thêm tính hấp dẫn đầu tư Những cải tổ về qui định cũng kích thích các ngành chính của nền kinh tế như viễn thông, hàng hải, ngân hàng, năng lượng và bảo hiểm Thứ ba, theo như nghiên cứu gần đây về các chuyên gia và cư dân nước ngoài sống ở nước này thì Philippines mang lại một mức sống tốt hơn hẳn

Philippines ngày càng trở thành một vị trí quen thuộc đối với những công ty cần lao động giỏi kỹ thuật và tiếng Anh ―Philippines là một thị trường chất xám tốt nhất ở châu Á, theo nhà tư vấn hệ thống kinh doanh Darcy Lalonde của DFI Consulting, một công ty có trụ sở chính tại Kuala Lumpur America Online đã tạo ra 800 việc làm mới bằng cách chuyển các dịch vụ hỗ trợ từ Anh, Úc, và Hồng Kông sang Philippines Các công ty như TrendMicro, PeopleSoft, Bechtel, Amkor, Intel, iCom, Caltex, và Sun Life thuộc nhóm những công ty quốc tế đã thành lập các trung tâm phát triển, quản lý, và điện thoại khách hàng ở nước này Công ty kỷ thuật JGC Philippines của Nhật đã chuyển những bộ phận điều hành dịch vụ xây dựng và thu mua của họ đến Philippines Những công ty nội địa lớn như Công ty điện thoại đường dài Philippines, Ayala Corporation và Lopez

Group đã thành lập những trung tâm điện thoại khách hàng để phục vụ những công ty ở bên ngoài Philippines đang mong muốn thuê ngoài các trung tâm điện thoại khách hàng này

Chỉ trong vòng một vài thập niên qua mà một vài địa phương châu Á đã chuyển đổi quan điểm bó hẹp về phát triển kinh tế thành một quan điểm rất

thoáng về những chiến lược để thu hút kinh doanh mới, duy trì những ngành đang có, phát triển mạng lưới nước ngoài, xây dựng ngành du lịch và thu hút các nhà đầu tư bên ngoài Ngày càng nhiều địa phương cố gắng chuyển từ các chiến dịch kinh tế mang tính đối phó sang những chiến lược tiếp thị tinh tế được thiết

kế để xây dựng các lợi thế cạnh tranh Họ muốn tạo ra một bản sắc mạnh, nhắm vào những đối tượng khách hàng cụ thể, và định vị các nguồn tài nguyên thiên nhiên của cộng đồng để đáp ứng nhu cầu và mong muốn của những khách hàng chuyên biệt

Bảng 3.1: Các nhóm mục tiêu cụ thể và những địa điểm hấp dẫn phù hợp

Nhóm mục tiêu Điểm hấp dẫn

Những người yêu thích môn

câu cá đại dương

Dịch vụ thuê tàu đã có ở Malaysia, Indonesia, Philippines, và Thái Lan Nhân công và chuyên gia

công nghệ thông tin

Singapore, Hồng Kông, và Bangalore đã trở thành những trung tâm hội thảo lớn về viễn thông và IT

Những người sành ăn Những món đặc sản hết sức đa dạng của

quốc gia hay khu vực đều sẵn có

Nhà thiết kế thời trang, người

thành ở Trung Quốc, đài tưởng niệm hòa bình ở Hiroshima, đền đài, lăng mộ và cung thành ở khắp châu Á

Phần liệt kê trong bảng 3.1 chỉ là một ví dụ và mối quan tâm của du khách

sẽ thay đổi rất nhiều phụ thuộc vào thời gian và tiền bạc Mặc dù châu Á có hơn 600.000 cộng đồng, nhưng luôn có khả năng xác định một phối hợp độc đáo cho mỗi một cộng đồng Các nhóm mục tiêu có thể xếp hạng từ những người có thói quen trong một thị trường nhỏ hẹp nhất (ví dụ, du khách quan tâm đến trà đạo của Trung Quốc và Nhật Bản) đến các nhóm có mối quan tâm thuộc vào thị trường số đông (ví dụ như những người chơi golf)

3.2 Tình hình phát triển marketing địa phương ở Việt Nam

Các địa phương trong quá trình thực hiện Marketing cần phải biết mình đang đứng ở đâu và đối thủ cạnh tranh của mình là ai, họ đang làm gì, họ có ảnh hưởng

gì đến chiến lược của địa phương mình hay không Trong lĩnh vực thu hút khách

du lịch, TP.HCM là trung tâm du lịch và cửa ngõ du lịch lớn nhất trong cả nước, thành phố Hồ Chí Minh có hệ thống cơ sở vật chất và dịch vụ du lịch khá phát triển, từ những điểm vui chơi giải trí cho đến khách sạn, nhà hàng.Khí hậu thành phố dễ chịu, nắng không quá nóng và mưa không kéo dài nên mùa nào cũng có thể là mùa du lịch.Người dân thành phố, thân thiện và phóng khoáng, luôn mong được tiếp đón du khách từ mọi phương trời Đây cũng là lợi thế của TP.HCM trong thu hút khách du lịch Các địa phương như Hà Nội, Nha Trang, Hạ Long, Phan Thiết, Vũng Tàu là đối thủ cạnh tranh của TP.HCM trong lĩnh vực này

Hà Nội là thủ đô, đồng thời cũng là một trung tâm chính trị, văn hóa và du lịch quan trọng của Việt Nam Hà Nội có quá trình lịch sử lâu dài, nhiều công trình văn hóa kiến trúc, di tích lịch sử nổi tiếng Hà Nội là điểm thu hút du khách quốc tế lớn nhất ở Việt Nam bởi dáng vẻ cổ kính, trầm mặc, thanh lịch và vẻ đẹp tiềm ẩn ở thành phố ngàn năm văn hiến này

Với Nha Trang, ngành du lịch đã phát triển từ lâu, ở đây có sự quy hoạch khá đồng đều với nhiều điểm vui chơi giải trí nổi tiếng Nha Trang cũng có những nét tương đồng với Đà Nẵng vì Nha Trang cũng là thành phố trẻ, có bờ biển đẹp Đặc biệt các dịch vụ ở Nha Trang khá phát triển cho nên nơi đây cũng thu hút được rất nhiều khách du lịch tìm đến tham quan và giải trí Ngoài ra, Nha Trang còn có Vịnh Nha Trang được công nhận là một trong các vịnh đẹp nhất thế giới Cùng với những ưu đãi về vị trí, cảnh quan, khí hậu, Nha Trang có nhiều tiềm năng để phát triển các loại hình du lịch, đặc biệt là du lịch biển

Phan Thiết tuy mới phát triển gần đây nhưng là một đối thủ cạnh tranh đáng gờm của Đà Nẵng trong thu hút khách du lịch Phan Thiết là một thành phố du lịch biển, lượng khách du lịch đến ngày càng đông Các tiềm năng du lịch biển đang được tập trung khai thác như tuyến du lịch Phan Thiết – Hàm Tiến – Hòn Rơm, vùng Long Sơn, Suối Nước – Mũi Né Dọc bờ biển, các resort cao cấp sang trọng được xây dựng, là điểm dừng chân được lựa chọn của đa số khách du lịch khi tìm đến nơi đây Cơ sở hạ tầng ở đây cũng đang từng bước được hoàn thiện

Vịnh Hạ Long được UNESCO hai lần công nhận là di sản thiên nhiên thế giới Đây là một kỳ quan nổi tiếng, một thắng cảnh có sức hấp dẫn kỳ diệu, vừa hùng

vĩ, vừa duyên dáng, vừa thơ mộng Vì thế cảnh sắc Hạ Long có sức quyến rũ đến

mê hồn đối với du khách Khách đến Hạ Long chủ yếu là để tắm biển và tham quan các đảo và các hang động

Vũng Tàu đang phấn đấu trở thành một trung tâm du lịch nghỉ dưỡng và giải trí lớn của cả nước Ở đây có các khu du lịch lớn để thu hút khách du lịch Tuy nhiên các loại hình dịch vụ du lịch, sản phẩm du lịch chưa đa dạng, chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng được nhu cầu của du khách Bên cạnh đó, thái độ văn hóa, văn minh du lịch trong cộng đồng dân cư còn chuyển biến chậm nên còn hiện tượng kinh doanh chặt chém du khách vào những ngày cao điểm và lễ tết Ý thức người dân trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường chưa cao ảnh hưởng đến uy tín của ngành du lịch.

CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG HOẠT ĐỘNG MARKETING ĐỊA PHƯƠNG TẠI TP HỒ CHÍ MINH

2.1 Đối với lĩnh vực thu hút dân cư

Theo kết quả điều tra dân số ngày 01/04/2009 Thành phố Hồ Chí Minh có dân số 7.162.864 người, gồm 1.824.822 hộ dân trong đó: 1.509.930 hộ tại thành thị và 314.892 hộ tại nông thôn, bình quân 3,93 người/hộ Phân theo giới tính: Nam có 3.435.734 người chiếm 47,97%, nữ có 3.727.130 người chiếm 52,03% Dân số thành phố tăng nhanh, trong 10 năm từ 1999-2009 dân số thành phố tăng thêm 2.125.709 người, bính quân tăng hơn 212.000 người/năm, tốc độ tăng

3,54%/năm, chiếm 22,32% số dân tăng thêm của cả nước trong vòng 10 năm Với 572.132 người, tương đương với dân số một số tỉnh như: Quảng Trị, Ninh Thuận, quận Bình Tân có dân số lớn nhất trong số các quận cả nước Tương tự, huyện Bình Chánh với 420.109 dân là huyện có dân số lớn nhất trong số các huyện cả nước Trong khi đó huyện Cần Giờ với 68.846 người, có dân số thấp nhất trong số các quận, huyện của thành phố Không chỉ là thành phố đông dân nhất Việt Nam, quy mô dân số của Thành phố Hồ Chí Minh còn hơn phần lớn các thủ đô ở châu Âu ngoại trừ Moscow và London Theo số liệu thống kê năm

2009, 83,32% dân cư sống trong khu vực thành thị Thành phố Hồ Chí Minh có gần một phần ba là dân nhập cư từ các tỉnh khác Cơ cấu dân tộc, người Kinh 6.699.124 người chiếm 93,52% dân số thành phố, tiếp theo tới người Hoa với 414.045 người chiếm 5,78%, còn lại là các dân tộc Chăm 7.819 người, Khmer 24.268 người Tổng cộng có đến 52/54 dân tộc được công nhận tại Việt Nam có người cư trú tại thành phố (chỉ thiếu dân tộc Bố Y và Cống), ít nhất là người La

Hủ chỉ có 01 người Ngoài ra còn 1.128 người được phân loại là người nước ngoài, có nguồn gốc từ các quốc gia khác (India, Pakistan, Indonesia, Pháp ) Những người Hoa ở Thành phố Hồ Chí Minh cư trú ở khắp các quận, huyện, nhưng tập trung nhiều nhất tại Quận 5, 6, 8, 10, 11 và có những đóng góp đáng

kể cho nền kinh tế thành phố Cũng theo số liệu điều tra dân số năm 2009,

1.983.048 người (27,68% tổng số dân thành phố) kê khai có tôn giáo; trong đó những tôn giáo có nhiều tín đồ là: Phật giáo 1.164.930 người chiếm 16,26%, Công giáo 745.283 người chiếm 10,4%, Cao đài 31.633 người chiếm 0,44%, Tin lành 27.016 người chiếm 0,37%, Hồi giáo 6.580 người chiếm 0,09%

Sự phân bố dân cư ở Thành phố Hồ Chí Minh không đồng đều, ngay cả các quận nội ô Trong khi các quận 3, 4, 5 hay 10, 11 có mật độ lên tới trên 40.000 người/km² thì các quận 2, 9, 12 chỉ khoảng 2.000 tới 6.000 người/km² Ở các huyện ngoại thành, mật độ dân số rất thấp, như Cần Giờ chỉ có 96 người/km² Về mức độ gia tăng dân số, trong khi tỷ lệ tăng tự nhiên 1,07% thì tỷ lệ tăng cơ học lên tới 1,9%

ĐIỂM MẠNH

1 Hoàn cảnh lịch sử đã cho Thành phố một điểm mạnh hơn hẳn các địa

phương khác ở phía Nam của Tổ quốc Từ hàng trăm năm nay, Thành phố Saigon

đã trở thành một trung tâm kinh tế, văn hóa và chính trị, đồng thời luôn mang một hình tượng là nơi đến mơ ước của hầu hết mọi người từ các tỉnh Khi người dân các tỉnh có một tiềm năng kinh tế đủ mạnh, họ thường nghĩ đến việc về Thành phố sinh sống để được hưởng một cuộc sống tiện nghi hơn Khi lớp trẻ học hành thành tài, họ nghĩ đến về Thành phố làm việc để có điều kiện phát huy năng lực của họ cao hơn Ngay cả về chính trị, khi xưa nhiều quan chức cấp tỉnh sau một quá trình thăng tiến đều hướng đến sự nghiệp chính trị cấp độ cao hơn ở Thành phố

2 Cũng từ hoàn cảnh lịch sử, Thành phố đã được đầu tư những cơ sở hạ tầng

kinh tế xứng đáng với vai trò trung tâm của mình Hệ thống sân bay, cảng biển, kho hàng, cầu đường luôn luôn là tốt nhất so với các tỉnh thành khác Để đảm nhận vai trò trung tâm của Thành phố, hệ thống y tế văn hóa và giáo dục đã phát triển lên đẳng cấp vượt trội so với các tỉnh khác Các bệnh viện cấp tỉnh gửi về Thành phố những bệnh nhân mình không có khả năng chữa trị Các gia đình ở các tỉnh gửi con cái về Thành phố học đại học Các chương trình nghệ thuật tập trung ở Thành phố và phục

vụ cho người các tỉnh về thưởng thức

3 Bước vào kỷ nguyên thông tin, Thành phố đã nhanh chóng xác lập vị thế

hàng đầu của mình trong lĩnh vực này để đảm nhận vai trò cửa ngõ thông ra toàn cầu Như trong cuộc khảo sát cho thấy, thông tin là một trong những yếu tố đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống của những người có trình độ cao, và những người được hỏi đã ghi nhận thành tựu của Thành phố (biểu đồ 2) Cần lưu ý là dịch vụ thông tin

có thể được đánh giá tốt so với các địa phương khác của Việt Nam, nhưng còn khoảng cách xa với các thành phố khác trên thế giới Giám đốc ngân hàng Citibank cho biết

tập đoàn này có chi nhánh ở gần 100 nước trên thế giới, nhưng chỉ duy nhất chi nhánh

ở Việt Nam không sử dụng được hệ thống mạng trực tuyến của tập đoàn do chất

lượng đường truyền không đạt yêu cầu Một gia đình ở Thành phố có thể xem tối đa 5-6 kênh truyền hình, trong khi một giáo sư ở New York đang sử dụng đường cáp truyền hình với 500 kênh!

4 So với các địa phương khác, Thành phố có cơ sở vững mạnh để những người

trình độ cao phát huy được khả năng của mình, trong đó phải kể đến hệ thống trường đại học chất lượng cao với 30 trường đại học và cao đẳng, hệ thống viện nghiên cứu các cấp với trên 40 viện, và các khu công nghệ cao mới phát triển

5 Trong bối cảnh chính trị xã hội phức tạp ở nhiều nước châu Á khác, Thành phố

có thể đưa ra một môi trường sống với mức sống gần tương đương với các nước đang phát triển nhưng mức độ an toàn và ổn định cao hơn rất nhiều

6 Trong tình thế đi trước các địa phương khác trong đổi mới và phát triển, trong

một môi trường có trình độ dân trí cao, hệ thống quản lý hành chính của Thành phố tiên tiến hơn và thuận tiện hơn cho người có trình độ cao Ví dụ, quận 1 và quận Bình Thạnh đến nay là hai quận đầu tiên trên cả nước có trang Web riêng của mình và sử dụng Internet để thông báo đến người dân các thông tin về thủ tục hành chính và quy hoạch, đồng thời tạo điều kiện cho người dân tiếp xúc với các cơ quan quản lý qua Internet

7 Thành phố đã chứng minh tính năng động của mình trong giai đoạn phát triển

mới bằng việc xác định rõ những điểm yếu và đã đề ra các chương trình ưu tiên khắc phục Thành phố cũng đã được Trung ương trao cho nhiều quyền để có thể năng động

và tự quyết trong quá trình phát triển Đây có thể là một yếu tố có tính hấp dẫn cao của Thành phố đối với con người Minh họa: kết quả khảo sát đánh giá về các yếu tố được coi là điểm mạnh và điểm yếu của Thành phố Hồ Chí Minh so vớicác địa

phương khác Trong cuộc khảo sát này có 14 yếu tố được nêu ra Mỗi người được hỏi

sẽ chọn hai yếu tố được xem là điểm mạnh nhất, hai yếu tố được xem là điểm yếu nhất, và hai yếu tố đã được cải thiện nhiều nhất trong thời gian gần đây

thao cho người lớn

11 Ô nhiễm môi trường

5 Điều kiện giao thông 12 Thủ tục hành chính

6 Khó khăn về kinh tế 13 Lạm dụng rượu bia và thuốc

lá

7 An ninh (trộm, cươp) 14 Tệ nạn xã hội (ma túy, mại

dâm)

Các yếu tố cải thiện nhiều nhất bao gồm: (theo thứ tự ưu tiên)

6 Thiếu việc làm 13 Ô nhiễm môi trường

7 Điều kiện giao thông 14 Lạm dụng rượu bia và

thuốc lá

ĐIỂM YẾU

1 Có lẽ điểm yếu rõ rệt nhất của Thành phố lại phát sinh từ chính sức thu

hút của mình Đó là tình trạng tập trung quá đông dân cư làm cho cơ sở hạ tầng bị quá tải và môi trường bị xuống cấp

Kết quả điều tra cho thấy như trong hình bên, từ trên xuống dưới lần lượt là: (1) đánh giá về tình trạng tắc nghẽn giao thông; (2) đánh giá về tình trạng ô

nhiễm không khí; và (3) đánh giá về tình trạng thoát nước đô thị Điểm 1 thể hiện mức độ yếu kém nhất, điểm 5 thể hiện mức độ tốt nhất Hầu hết mọi người được hỏi đã đồng loạt cho điểm thấp cho cả ba yếu tố này

Qua nhiều năm dân số và các hoạt động kinh tế cùng tăng nhanh nhưng đầu

tư không thỏa đáng vào những lĩnh vực này, đến nay Thành phố sẽ phải mất nhiều năm mới có thể khắc phục được những tồn tại do lịch sử để lại

2 Đối với những người có trình độ cao, hiện nay mức thu nhập ở Thành phố

còn thấp nếu so với những thành phố tương đương ở nước khác như Manila, Bangkok, Kuala Lumpua v.v…