Sự thay đổi thị hiếu âm nhạc của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội hiện nay

12 Chương 2: NHỮNG THAY ĐỔI TRONG THỊ HIẾU ÂM NHẠC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI HIỆN NAY .... Âm nhạc có thể chia sẻ với chúng ta rất nhiều điều: Giải quyết những khó khăn

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

5 Phương pháp nghiên cứu 4

6 Bố cục tiểu luận 5

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỊ HIẾU ÂM NHẠC VÀ KHÁI QUÁT VỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI 6

1.1 Một số vấn đề lý luận 6

1.1.1 Thị hiếu 6

1.1.2 Thị hiếu âm nhạc 6

1.1.3 Nhu cầu thưởng thức âm nhạc của con người hiện nay 7

1.1.4 Ảnh hưởng của âm nhạc đối với thị hiếu con người 8

1.2 Khái quát về trường Đại học Văn hóa Hà Nội 11

1.2.1 Quá trình hình thành và phát triển 11

1.2.2 Đôi nét về các hoạt động của sinh viên nhà trường 12

Chương 2: NHỮNG THAY ĐỔI TRONG THỊ HIẾU ÂM NHẠC CỦA SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI HIỆN NAY 15

2.1 Đôi nét về một số trào lưu âm nhạc cũ 15

2.2 Những trào lưu âm nhạc mới 20

2.2.1 Nhạc thị trường 20

2.2.2 Nhạc điện tử 20

2.3 Khảo sát về thể loại âm nhạc đối với sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội 22

2.4 Sở thích âm nhạc của sinh viên Đại học Văn hóa Hà Nội hiện nay 26

2.4.1 Theo khu vực 26

2.4.2 Theo giới tính 26

2.5 Tác động của những xu hướng âm nhạc mới tới sinh viên 27

2.6 Nguyên nhân sự thay đổi thị hiếu âm nhạc của sinh viên 28

Chương 3: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM NÂNG CAO THỊ HIẾU ÂM NHẠC CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI 32

3.1 Giải pháp chung 32

3.2 Một số giải pháp cụ thể 35

3.2.1 Tăng cường hoạt động truyền thông, thông tin của nhà trường 35

3.2.2 Tăng cường vai trò của thư viện trường 36

3.2.3 Nâng cao vai trò và trình độ âm nhạc của cán bộ Đoàn học 37

3.3.4 Tăng cường cho sinh viên xem biểu diễn ca nhạc 37

KẾT LUẬN 39

TÀI LIỆU THAM KHẢO 40

PHỤ LỤC 41

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Âm nhạc là một bộ phận không thể thiếu trong cuộc sống của con người

Âm nhạc có thể chia sẻ với chúng ta rất nhiều điều: Giải quyết những khó khăn trong cuộc sống, vơi đi những hờn giận vu vơ, đưa người về dĩ vãng, tìm lại tuổi thơ yêu dấu, nghe lòng bồi hồi, xao xuyến với tình yêu quê mẹ, với nắng ấm quê cha, sống dậy lòng tự hào dân tộc, khát vọng tìm về chân lý… Ngay từ thời thượng cổ, âm nhạc đã được ra đời cùng với đời sống sinh hoạt và lao động sản xuất của các cộng đồng người nguyên thuỷ Kể từ đấy, âm nhạc đã không ngừng được phát triển và hoàn thiện cùng năm tháng Âm nhạc có một ví trí rất quan trọng trong đời sống con người nói chung và trong giới trẻ nói riêng.Theo Sô-

xta-cô-vits: “Âm nhạc nâng con người lên, làm con người cao quí hơn, củng cố

phẩm chất, củng cố niềm tin vào sức mạnh bên trong của bản thân, vào sứ mệnh lớn lao của mình”

Trường Đại học Văn hóa Hà Nội được thành lập với bề dày truyền thống lâu đời Hàng năm, số lượng sinh viên theo học các ngành đào tạo của nhà trường có số lượng tương đối lớn và không ngừng tăng cao Hiện nay, các bạn sinh viên được tiếp xúc với nhiều trào lưu văn hóa mới, nhiều xu hướng văn hóa

từ bên ngoài du nhập và được các bạn sinh viên tiếp cận một cách nhanh chóng thông qua những phương tiện khác nhau như báo chí, truyền hình, internet… trong đó có âm nhạc Điều này phần nào đã dẫn tới sự thay đổi trong thị hiếu âm nhạc của giới trẻ nói chung và các bạn sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

nói riêng Xuất phát từ lý do trên nên em quyết định chọn đề tài : “Sự thay đổi thị hiếu âm nhạc của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội hiện nay”

Qua đề tài có thể giúp em biết được thị hiếu âm nhạc của giới trẻ hiện nay đang diễn ra như thế nào đặc biệt là các bạn sinh viên nơi em đang theo học để từ đó

đề xuất một phương pháp quản lí, định hướng âm nhạc một cách hiệu quả nhất, khả quan nhất

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích quan trọng và cốt lõi nhất của đề tài này là tìm hiểu rõ hơn về thực trạng thị hiếu âm nhạc của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội hiện nay Từ đó để mọi người đặc biệt là những nhà quản lý văn hóa nghệ thuật, các thầy cô giáo có cái nhìn tổng quát hơn, khách quan hơn, chính xác hơn về tình hình nghe nhạc, thị hiếu âm nhạc của sinh viên hiện nay Qua đó không ngừng nghiên cứu, cập nhật thông tin để nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ, tích cực đổi mới phương thức quản lý, giảng dạy, luôn sáng tạo tìm tòi để nâng cao thị hiếu

âm nhạc cho sinh viên nhà trường

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Thị hiếu âm nhạc tại của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Không gian: Trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Thời gian: Từ Năm 2010 đến nay

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài là nghiên cứu thực trạng thị hiếu âm nhạc tại thị hiếu âm nhạc của sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội trong những năm gần đây và sự biến chuyển của nó theo từng giai đoạn khác nhau Qua mỗi thể loại âm nhạc, theo từng lứa tuổi từ đó giúp cho sinh viên có một thị hiếu âm nhạc đúng đắn, lành mạnh, dần dần hình thành phong cách cảm thụ âm nhạc, phù hợp với lứa tuổi và công việc

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này em đã sử dụng các phương pháp sau:

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỊ HIẾU ÂM NHẠC VÀ KHÁI QUÁT

VỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI 1.1 Một số vấn đề lý luận

1.1.1 Thị hiếu

Thị hiếu là xu thế, xu hướng yêu thích một hiện tượng sự vật, sự việc nào

đó có ảnh hưởng tới đời sống của con người, qua đó con người có những đánh giá, suy ngẫm, tưởng tưởng theo hướng tích cực hay tiêu cực về hiện tượng sự vật, sự việc đó

Thị hiếu thẩm mỹ âm nhạc của công chúng nước ta từ xưa cho đến nay, chủ yếu là ham thích, cảm thụ nhạc hát Người ta gọi tên một số dòng nhạc hát ở nước ta là dòng nhạc dân gian, dòng nhạc bác học Người ta cũng còn gọi tên một số những bài hát với tính chất đặc trưng của giai điệu và lời ca thành các loại ca khúc: Nhạc vàng, nhạc xanh, nhạc đỏ

Thị hiếu âm nhạc trong quần chúng hiện nay rất đa dạng và phức tạp Ngay trong một gia đình giữa cha mẹ và con cái, giữa ông bà và con cháu, thậm chí giữa anh em ruột thịt, thị hiếu âm nhạc không giống nhau, có cự ly nhất định, nhiều khi đối lập Nhìn rộng hơn giữa các tầng lớp xã hội với những ngành

nghề khác nhau, giữa câc đia phương trên đất nước, đô thị và ngoại thành, đồng bằng và miền núi,thị hiếu âm nhạc cũng rất khác biệt.Đương nhiên không thể có

sự đồng nhất về thj hiếu âm nhạc trong một số cộng đồng rộng lớn Nhưng điều cần làm là phải xây dựng thị hiếu âm nhạc trong sáng, lành mạnh để góp phần thúc đẩy sự tiến bộ về tinh thần và tình cảm của mọi thành viên trong cộng đồng, làm nền tảng văn hóa của một dân tộc

Thị hiếu âm nhạc tồn tại trong quá trình thưởng thức âm nhạc, nhưng không phải là thực thể di bất di bất dịch, bất khả xâm phạm Vì lẽ , khi thưởng thức âm nhạc trong từng trường hợp cụ thể bên cạnh mặt tích cực, thị hiếu cũng cios mặt tiêu cực hạn chế của nó Một khi thị hiếu giúp ta thưởng thức âm nhạc tốt hơn mặt khác có lúc nó thành vật cản làm ta trở ên bảo thủ, trì trệ hay vong bản Không thể yêu thích dần ca nhạc cố đến mức xem đây là toàn bộ nền âm nhạc của dân tộc, cũng không thể ngưỡng mộ giao hưởng của khí nhạc đến mức chê bai ca khúc trong thanh nhạc Thái độ kỳ thị đàn bầu, đàn tranh sau khi nghe độc tấu piano, organ cũng chính là mặt hạn chế của một danh thij hiếu âm nhạc

1.1.3 Nhu cầu thưởng thức âm nhạc của con người hiện nay

Từ xưa đến nay bất cứ một xã hội nào âm nhạc cũng khẳng định vai trò vị trí củ nó không thể thiếu được trong đời sống của cộng đồng, từ trong lao động, lao động sản xuất, trong mọi sinh hoạt hàng ngày, từ những hình thức đơn giản nhất đén các cấp độ quy mô hoành tráng…nó luôn hiện hữu và đồng hành với đời sống tinh thần của con người tất nhiên luôn phản ánh tâm tư nguyện vọng của con người Đồng thời phản ánh tích cực bộ mặt các xã hôi giai cấp khác nhau,các tầng lớp xã hội khác nhau như: âm nhạc bác học, âm nhạc giao hưởng thính phòng, âm nhạc chuyên nghiệp, âm nhạc nghiệp dư, âm nhạc giải trí,âm nhạc dân gian,âm nhạc hiện dân gian,âm nhạc hiện đại,âm nhạc bình dân,âm nhạc dùng cho người sống,âm nhạc cho người chết…Nói tóm lại âm nhạc có thể đến với mọi đối tượng, mục dích khác nhau

Những năm gần đây cùng với sự phát triển mạnh mẽ của mọi lĩnh vực đời sống xã hội âm nhạc đã góp vai trò không nhỏ trong việc nâng cao đời sống tinh

thần của nhân dân làm cho cuộc sống không ngừng cải thiện Bên cạnh những tích cực vốn có của dòng âm nhạc chính thống, thì trong đời sống hiện nay, một

số hoạt động âm nhạc còn bộc lộ tính yếu kém xa rời bản sắc thuần phong mỹ tục, làm cho cái đẹp trong âm nhạc, méo mó, biến dạng Cũng có không ít người cho rằng, đó là tính tất yếu trong những thời điểm lịch sử nhất định, để âm nhạc nghệ thuật vượt lên, tìm tòi đi đến một chuẩn mực mới, hay do cơ chế kinh tế thị trường tác động vào các hoạt động âm nhạc nghệ thuật đã làm cho thị hiếu của công chúng bị lẫn lộn, chao đảo

Nhu cầu thưởng thức của con người hiện nay cungc có sự thay đổi cùng với

xã hội Người nội thành thì sống luôn chuyển động, nên họ được tiếp thu ngay với nhiều thể loại âm nhạc mới nên thị hiếu thưởng thức của họ có sự thay đổi xáo trộn Người ở các địa phương ngoại thành thì họ hầu như vẫn giữ được nét mộc mạc bình yên trong nhạc dân ca, âm nhạc mang tính giai điệu dễ đi vò long người Hiện nay nhu cầu thưởng thức âm nhạc của thanh niên chúng ta từ vùng thành thị đến ngoại thành hầu như là giống nhau Họ rất chuông âm nhạc thị trường, không đẻ ý đếm âm nhạc dân ca cổ truyền, vài năm trở lại đây có loại

âm nhạc DJ, nhạc nhảy làm cho giới trẻ của chúng ta đa phần thích loại âm nhạc này Sự phát triển của âm nhạc thị trường làm cho các bạn thanh niên xáo trộn

về thị hiếu âm nhạc, họ chủ yếu là nghe ca từ gần với cuộc sống của họ, các bài hát thị trường thì thường hay noisveef tình yêu rất dễ đi vào lòng cácbạn trẻ Từ

đó nhu cầu nghe nhạc của các bạn trẻ luôn thay đổi chuyển động mỗi bài hát chỉ nghe vài lần là chán Nhu cầu thưởng thức âm nhạc của những người trung tuổi trở lên họ vẫn nghe những bài hát Cách mạng, dân ca mang tính mộc mạc không thay đổi nhiều

1.1.4 Ảnh hưởng của âm nhạc đối với thị hiếu con người

Âm nhạc là một bộ phận không thể thiếu trong cuộc sống của con người

Âm nhạc có thể chia sẻ với chúng ta rất nhiều điều: Giair quyết những khó khăn trong cuộc sống, vơi đi những hờn giận vu vơ, đưa người về dĩ vãng, tìm lại tuổi thơ yêu dấu, nghe lòng bồi hồi, xao xuyến với tình yêu quê mẹ, với nắng ấm quê

cha, sống dây lòng tự hào dân tộc, khát vọng tìm về chân lý…Ngay từ thời thượng cổ, âm nhạc đã được ra đời cùng với đời sống sinh hoạt và lao động sản xuất của các cộng đồng người nguyên thủy Kể từ đấy, âm nhạc đã không ngừng được phát triển và hoàn thiện cùng năm tháng Âm nhạc có sức ảnh hưởng lớn đến con người, đến sự hình thành và phát triển nhân cách nơi mỗi người

Như các loại hình nghệ thuật khác, nội dung âm nhạc cũng phản ánh hiên thực của cuộc sống Bằng nét đặc thù riêng của mình, âm nhạc đã phản ánh hiện thực của cuộc sống môt cách ước lệ và trừu tượng Âm nhạc mô tả các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống Âm nhạc còn có thể thể hiện quan điểm sống, chuyển tải tư tưởng Còn một phần rất quan trọng trong nội dung của âm nhạc là

sự đánh giá thực tại trên quan điểm của Mỹ hoc, có nghĩa là đánh giá các sự vật, hiện tượng không phụ thuộc vào các nhìn nhận thực tiễn, thực dụng về đối tượng

ấy Ví dụ khi ngắm nhìn cảnh mặt trời mọc, chúng ta thích ngắm nhìn nó vì nó đẹp chứ hoàn toàn không có ý nghĩa là mặt trời sẽ cung cấ năng lượng cho chúng ta, mặt trời sẽ sưởi ấm cho ta,… Có thể nói rằng, cách đánh giá trên quan điểm mỹ học là một cách đánh giá “vô tư”

Sự phối hợp nhuần nhuyễn, hài hòa giữa ca từ, nhịp điệu, tiết tấu bản nhạc,

âm nhạc đã tác động lớn đến người nghe Dù tằng sự cảm thụ âm nhạc ở mỗi người là khác nhau và có thể rất đa dạng Nhưng chúng vẫn nằm trong một ranh giới nhất định và vẫn có những điểm chung nhất định Điểm chung ấy dựa vào sức tác động của âm nhạc đối với con người

Trước hết, âm nhạc tác động lên phươn diện sinh lý của con người Sự tác động này hầu như ai cũng nhận thấy được Bằng công trình nghiên cứu của mình, hau nhà sinh học người Nga, I.M.Đô ghen và I.R.Tackhanốp đã chứng mình rằng, âm nhạc có ảnh hưởng đến hệ hô hấp, hệ tuần hoàn và đến những khía cạnh khác trong cơ thể con người Âm nhạc có thể khiến cho người nghe cảm thấy dễ chịu, cảm thấy nhẹ nhàng, thư thái Và âm nhạc cũng có thể làm cho người nghe cảm thấy mệ mỏi, rã rời hay căng thẳng, khó chịu Chính vì thế

mà âm nhạc có ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất lao động Ngày trước, nhờ

những câu hò ý vị, vui tươi trong khi gặt hái, trong khi giã gạo, trong khi cấy cày, tát nước,… người lao động dã quên đi sự mệt nhọc, vất vả và hăng say hơn trong công việc Ngày nay, trong các nhà máy, xí nghiệp, nếu biết sử dụng âm nhạc một cách khoa học thì năng suất lao động sẽ được nâng cao

Không chỉ vậy, âm nhạc còn tác động đến cảm xúc và tư tưởng của con người Âm nhạc, nếu được cảm thụ một cách sâu sắc và thông minh thì sẽ tác động đến thế giới quan, đến toàn bộ ý thức của con người Tác động trực tiếp, mạnh mẽ nahats của âm nhạc đối với con người là trong lĩnh vực tình cảm và tâm trạng của con người Không một loại hình nghệ thuật nào khác ngoài âm nhạc lại có thể tác động với một uy lực như thế vào thế giới cảm xúc của con người

Âm nhạc có được sức ảnh hưởng lớn bởi vì âm nhạc là một loại hình nghệ thuật có tính biểu hiện Ngôn ngữ của nó giống với ngữ điệu của tiếng nói và giống với cử chỉ, nghĩa là giống với phương tiện biểu hiện của cảm xúc Chính

sự khái quát hóa và tăng lên gấp nhiều lần những khả năng biểu hiện của ngữ điệu và tiết tấu, âm nhạc đã có được một sức mạnh tác động vào cảm xúc thật lớn lao Hơn nữa, trong tác phẩm âm nhạc còn miêu tả những điều mà chúng ta thích thú và quan tâm trong thực tiễn Âm nhạc có sự tái hiện những âm thanh đầy sức hấp dẫn của thiên nhiên, thể hiện những cảm xúc dễ chịu và đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của chúng ta

Âm nhạc tác động lên mặt xúc cảm và tư tưởng nên âm nhạc đóng vai trò không kém phần quan trọng trong việc giáo dục con người, nhất là thế hệ trẻ Có thể thông qua âm nhạc để giáo dục tư tưởng, đạo đức cho người nghe Những nhân vật tích cực, những tấm gương đạo đức cao cả và cả hình tượng những con người bị dày vò bởi sự đấu tranh nội tâm khổ sở, những con người sống dằn vặt

và không thỏa mãn được đề cập đến trong bản nhạc đã ảnh hưởng đến tình cảm, đạo đức của người nghe, nâng người nghe lên một tầm cao bao la về đạo đức Những tác phẩm âm nhạc diễn tả những tư tưởng, tình cảm đạo đức cao đẹp như tình yêu quê hương, đất nước, lòng tự hào dân tộc, tình bạn, tình yêu, tình huynh

đệ, tình phụ tử, tình mẫu tử,… luôn đóng một vai trò giáo dục đặc biệt có ý nghĩa Âm nhạc đã đánh thức lương tâm, thức tỉnh một sự bồn chồn cao quý, một nỗi niềm lo lắng thiêng liêng: Mình đã làm được điều tốt đó chưa? Mình đã sống tốt chưa? Mình có xứng với cái đẹp ấy không? Nhưng điều ấy tạo nên nội lực thúc đẩy người nghe vươn tới sự toàn thiện, toàn mỹ

Bên cạnh những ảnh hưởng tích cực, có những loại âm nhạc có thể tác động tiêu cực đến con người Những ca khúc trữ tình chứa đựng những tình cảm khoogn lành mạnh, sướt mướt hay suồng sã, nó có thể tác hại lớn đến đạo đức con người Nó là kẻ đưa đường nhẹ nhàng nhất cho sự băng hoại đạo đức, suy sụp tinh thần Có những bản nhạc mà khi nghe nó thì người nghe cảm thấy buồn

rã rượi, chán nản, yếu đuối, nhu nhược,… Và cũng có những bản nhạc làm cho người nghe phấn khích quá độ, trở nên cuồng nhiệt, không làm chủ được hành vi của mình, dẫn đến những hành động sai trái

Vì âm nhạc có sức ảnh hưởng lớn như thế cho nên các bậc phụ huynh, những người làm công tác giáo dục cần phải lưu tâm nhiều hơn nữa về vấn đề này Trong nhà trường, trong các sinh hoạt tập thể nên lựa chọn những loại âm nhạc có nội dung lành mạnh, phù hợp với lứa tuổi của sinh viên để dạy cho sinh viên, để cho sinh viên nghe Trong gia đình, các bậc phụ huynh nên khuyên nhủ

và định hướng cho con em mình lựa chọn âm nhạc để nghe, hướng dẫn cho sinh viên biết cách cảm thụ âm nhạc Cần tìm hiểu sở thích âm nhạc của sinh viên trong giáo dục Qua sở thích về âm nhạc của sinh viên, chúng ta có thể biết được phần nào tính khú và phẩm chất đạo đức của sinh viên

1.2 Khái quát về trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Trường mang tên “Trường Cán bộ văn hoá” Nhiệm vụ của trường khi đó

là bồi dưỡng kiến thức, chính trị và nghiệp vụ cho cán bộ văn hoá

Giai đoạn 4: Từ 4/9/1982 đến nay

Trường một lần nữa được nâng cấp thành Trường Đại học Văn hoá Hà Nội theo quyết định số 228/TC-QĐ của Thủ tướng Chính phủ Chức năng của trường là đào tạo các cán bộ thư viện, cán bộ bảo tồn bảo tàng, phát hành sách, văn hoá du lịch và những người tổ chức hoạt động văn hoá

1.2.2 Đôi nét về các hoạt động của sinh viên nhà trường

Thanh niên, sinh viên là lực lượng đông đảo, chiếm 1/3 dân số và trên ½ lực lượng lao động xã hội Hơn nữa, trong suốt lịch sử hơn 4000 năm lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta có thể thấy được trong mỗi sự kiện của lịch sử đều có sự đóng góp to lớn của các thế hệ thanh niên Nổi trội hơn cả là những chiến công do lớp lớp thế hệ thanh niên lập nên góp phần cùng với toàn dân tọc ta tạo nên thành công của hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc đánh tan bè lũ cướp nước thực dân, đế quốc giành lại được độc lập, tự do để xây dựng nên nước Việt Nam hòa bình, độc lập, ấm no, hạnh phúc như ngày hôm nay Bác Hồ đã từng nói: “Thanh niên là chủ tương lai của nước nhà, Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần là do các thanh niên” Sau nay trước lúc đi xa, trong Di chúc để lại Bác còn căn dặn : Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên để đào tạo thanh niên trở thành những người kế thừa xứng đáng sự nghiệp cách mạng xây dựng xã hội chủ

nghĩa, Người cho rằng “ Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho dời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”

Hiện nay, nước ta đã trở thành thành viên của tổ chức Thương mại thế giới (WTO).Nền kinh tế nước ta ngày càng hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới.Cơ cấu xã hôi cũng đang có trong quá trình biến đổi.Phân hóa giàu nghèo, phân tầng xã hội diễn ra phức tạp.Trong giai đoạn này thì vai trò của thanh niên sinh viên lại càng quan trọng hơn

Chúng ta đã biết sinh viên là một bộ phận tiên tiến trong thanh niên, đó là những người có trình độ học vấn cao về một lĩnh vực chuyên môn nhất định, có năng lực tư duy độc lập Do đó, sinh viên cũng có vị trí, vai trò của thanh niên Nhưng với những đặc điểm riêng của mình, sinh viên sẽ là những người chủ tương lai của đất nước, là thuyền trưởng trèo lái con tàu cách mạng Việt Nam vượt qua những con sóng dữ của thời đại Do đó sinh viên phải không ngừng nâng cao năng lực chính trị và không ngừng rèn luyện để có được tư tưởng chính trị vững vàng

Tại trường Đại học Văn hóa Hà Nội, ngày càng có nhiều sinh viên được kết nạp vào Đảng đã thổi vào Đảng một luông sinh khí mới.Từ đó nâng cao ý thức, trách nhiệm, niềm tin vào Đảng và vào vận mệnh của đất nước Với vai trò là một Đảng viên trẻ với sự năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm sẽ có nhiều đóng góp để đưa đất nước đi lên Sinh viên còn là lực lượng đại diện cho sự tiến

bộ của đất nước Sinh viên với sức trẻ và sự say mê tìm tòi không những tiếp thu các kiến thức trên giảng đường mà họ còn nhnanh chóng cập nhật không ngừng những tiến bộ khoa học kĩ thuật của thế giới Họ còn đem tất cả những gì học được vận dụng một cách linh hoạt vào cuộc sống và công việc làm cho đất nước ngày càng phát triển.Với kiến thức sâu rộng cùng với sự nhanh nhạy, sáng tạo sinh viên sẽ là nguồn lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu sử dụng lao động của

cả nước trên các lĩnh vực khác nhau của cuộc sống như văn hóa, kinh tế,chính trị, an ninh – quốc phòng…

Trên lĩnh vực kinh tế,sinh viên đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng, điều hành những dự án Khi đó chúng ta vừa đảm bảo cả về an ninh kinh

tế vừa đảm bảo an ninh quốc phòng , giảm bớt sự lệ thuộc và ảnh hưởng của nước ngoài

Trên lĩnh vực văn hóa, với việc tham gia vào các chương trình giao lưu văn hóa, du học sinh viên sẽ là những đại sứ văn hóa đem những tinh hoa văn hóa dân tộc đến với bạn bè quốc tế Họ sẽ giới thiệu cho bạn bè quốc tế biết về con người, đất nước, phong tục, tập quán, các di sản văn hóa cũng như các danh lam thắng cảnh của đất nước.Từ đó,thu hút về cho đất nước một lượng lớn du khách

du lịch và làm cho nền du lịch nước nhà phát triển hơn Bên cạnh đó, sinh viên

sẽ tiếp thu tinh hoa văn hóa, tiến bộ của các nền văn hóa trên thế giới giúp thay đổi những thói quen không đẹp của nhân dân ta như văn hóa giao thông, văn hóa xếp hàng, văn hóa nơi công cộng…Tuy nhiên, sinh viên cũng cần phải tỉnh táo, tiếp thu một cách chọn lọc kỹ càng những tinh hoa văn hóa phù hợp với bản sắc văn hóa của dân tộc, chúng ta phải nhớ rằng hòa nhập chứ không hòa tan

Ngoài ra, sinh viên còn tham gia vào việc giữ gìn an ninh trật tự xã hội và bảo vệ biên giới, biển, hải đảo, đóng góp vào nền quốc phòng toàn dân.Nhiều sinh viên đã hăng hái tham gia vào công cuộc bảo vệ biển đảo, góp phần xây dựng nước ta thành một quốc gia giàu mạnh về biển như: tham gia tích cực vào việc thi tìm hiểu biển đảo do các cấp tổ chức để thông qua đó tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho bản thân và xã hội về vị trí, vai trò và khẳng định chủ quyền Việt Nam với biển

Như vậy, nói về vị trí, vai trò của sinh viên ta thấy rằng sinh viên có một vai trò vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, văn hóa, xã hội… trong đó có sinh viên trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Chương 2 NHỮNG THAY ĐỔI TRONG THỊ HIẾU ÂM NHẠC CỦA SINH VIÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI HIỆN NAY

2.1 Đôi nét về một số trào lưu âm nhạc cũ

Nhạc pop và pop-rock được giới trẻ ưa chuộng Do tiết tấu của nhạc pop phù hợp với ngôn ngữ, tâm tình và sự biểu hiện tình cảm của người Việt Nam hơn nhạc rock nên người trẻ thuộc tầng lớp nào cũng yêu thích Họ không cần hiểu nghĩa của lời Âm nhạc đã có tác dụng mạnh mẽ và có hiệu quả Từ khi ra đời vào những năm 1950 đến nay, nhạc rock đã có nhiều dạng thức khác nhau như: rock and roll, jazz – rock, Latin rock, punk rock, funk rock, classic rock, hard rock,….Nhưng tại Việt Nam, chỉ có 3 dạng thức được ưa chuộng, đó là: rock and roll, classic rock và Latin rock Giới trẻ trong đó có sinh viên vẫn thờ ơ với các thể loại rock “nặng” như hard rock, punk rock,… do không mang tâm trạng như giới trẻ phương Tây

Thể loại pop-rock là một dạng thức kết hợp giữa hai thể loại nói trên, và được giới trẻ ưa chuộng hơn Số lượng đông đảo những bạn trẻ tham dự ngày kỷ niệm cái chết do bị ám sát của nhạc sĩ John Lennon (cựu thành viên của The Beatles) là một bằng chứng cụ thể cho thị hiếu này Đặc biệt, giới trẻ nội thành vẫn yêu thích những ban pop-rock đã từng vang bóng một thời như The Beatles, Bee Gees,…

Nhạc teen pop (nhạc pop dành cho lứa tuổi thanh thiếu niên, teen - age = lứa tuổi từ 13 đến 19 tuổi) Đây là loại ca khúc được biểu diễn bởi các nhóm ca

sĩ trẻ (khác với “ban nhạc trẻ” vì họ không chơi nhạc cụ nào) ở lứa tuổi vị thành niên hoặc thành công từ lúc còn trong lứa tuổi đó

Các nhóm teen pop này thường gồm 5 đến 7 thành viên, được đào tạo theo kiểu công nghiệp bởi những ông bầu thương mại đứng phía sau Các ca sĩ teen pop chuyên hát những ca khúc có giai điệu mùi mẫn, nét nhạc hao hao giống nhau, có khi giống đến gần cả một đoạn phiên khúc, phối hợp nhiều với các động tác múa Ở các nhóm này, ngoại hình được xem là yếu tố quan trọng hàng

đầu chứ không phải âm nhạc, vì hầu hết các ca sĩ này không biết sáng tác và thậm chí không chơi được nhạc cụ Đó là những thanh niên đẹp trai, mang chất

nữ tính, được gọi là các “boysbands” (ban nhạc con trai) Thuộc dòng nhạc teen pop này còn có một số nữ ca sĩ hoạt động độc lập, rất được lứa tuổi học trò nội thành ưa chuộng như Britney Spears, Christina Aguilera,… Họ chính thật là những “người mẫu thời trang” trên sân khấu ca nhạc hơn là ca sĩ thực thụ

Về mặt công nghiệp biểu diễn, các boysbands và girlsbands đã đạt những thành công đáng nể, doanh thu rất cao do sự hợp tác chặt chẽ giữa các ông bầu, hãng băng đĩa và công ty quảng cáo, truyền thanh, truyền hình Vì vậy, cũng dễ hiểu khi teen pop trở thành “mốt” thời thượng của giới trẻ, đặc biệt của lứa tuổi học sinh cấp II, III phổ thông Nhưng, teen pop chỉ là một hiện tượng, một phong trào mang tính xu hướng nhất thời, càng không phải là một thể loại âm nhạc đúng nghĩa và không được giới chuyên môn đánh giá cao

Bên cạnh dòng nhạc pop, pop-rock, teen pop trên đây, còn có một vài thể loại khác cũng được khá đông đảo thính giả trẻ ưa thích, đó là: rap, hip-hop và country music Trong đó, rap, hip-hop được thịnh hành chủ yếu trong giới

“choai choai”

Nếu rock đã có được 55 tuổi đời, thì hip-hop đã tồn tại và phát triển từ 21 năm nay Khi mới ra đời, rap, hip-hop bị giới ghi âm Mỹ cười nhạo Họ quả quyết rằng chúng sẽ chỉ tồn tại được trong vài tuần lễ Nhưng họ đã lầm Suốt thập niên 1980, ở Mỹ, loại nhạc “hát như nói, nói như hát” này mang nội dung chính trị, chống bất công xã hội, kỳ thị chủng tộc, đã nhanh chóng lan tràn khắp nơi

Ngoài những loại âm nhạc (mà đa số là ca khúc) trên đây, giới trẻ còn thích nghe các ca khúc Trung Hoa, Hàn Quốc, Nhật Bản, thường là những bài hát được trích từ các bộ phim được trình chiếu trên màn ảnh truyền hình nội thành

Có thể nói đây là kết quả của sự tuyên truyền (vô tình) của các phương tiện truyền thông hơn là do giá trị nghệ thuật

Ca khúc ngoại quốc, lời Việt:

Thuộc nhóm này có thể chia ra làm hai loại: những ca khúc ngoại quốc được dịch lời Việt và những ca khúc có lời Việt viết cho phần nhạc ngoại quốc

có sẵn Các tác giả Việt Nam khi viết lời Việt cho những ca khúc ngoại quốc thường lầm lẫn một cách vô tình hay cố ý về điều này, và chỉ ghi đơn giản

Ca khúc ngoại quốc được dịch lời Việt :

Trong một ca khúc ngoại quốc, người viết lời và nhạc thường khác nhau Nhạc sĩ sáng tác viết giai điệu cho ca từ của một tác giả khác Khi đó, nhạc sĩ phải chú trọng và tuân thủ những quy luật về ngôn ngữ của thứ tiếng đó, như: cách phát âm, dấu nhấn giọng,v.v… Đến khi, ca khúc được viết lời bằng một ngôn ngữ khác, người viết lời mới vừa phải bám sát nội dung lời ca gốc, vừa phải tuân theo những quy luật của ngôn ngữ mà mình muốn dịch Do đó, khi nghe một bài hát ở các thứ tiếng khác nhau, người ta vẫn có thể hiểu và đồng cảm được với những nội dung, tình cảm mà nhạc sĩ sáng tác và người viết lời gởi gắm ở tác phẩm

Số ca khúc ngoại quốc có lời Việt được dịch giữ nguyên nội dung nguyên bản không nhiều lắm Đây là một điều đáng tiếc Do nhiều giới hạn nhất định về ngôn ngữ, các nhạc sĩ Việt Nam dễ dàng bỏ đi nội dung chính thức của một ca khúc ngoại quốc để thay bằng phần lời Việt nhiều khi hoàn toàn khác với nguyên bản Đôi khi, ca sĩ trình bày một ca khúc bằng cả hai thứ tiếng nhưng có lời ngoại quốc hoàn toàn khác, đôi khi mâu thuẫn với lời Việt

Ca khúc ngoại quốc có lời Việt được viết phỏng theo nhạc: Đa số các ca khúc ngoại quốc đều được các nhạc sĩ Việt Nam mặc cho một chiếc áo mới (nhưng chưa hẳn đẹp, thích hợp) bằng tiếng Việt Phần lời Việt này được viết hoàn toàn theo cảm hứng chủ quan của nhạc sĩ khiến cho các thính giả trẻ dễ hiểu sai lạc nội dung, không nắm rõ nguồn gốc, xuất xứ của ca khúc ngoại quốc

đó Trong số các ca khúc ngoại quốc có lời Việt thuộc loại này, những ca khúc

“nhạc Hoa, Hàn - lời Việt” chiếm gần như đa số Khi xem nội dung lời Việt của một tập “nhạc Hoa, Hàn”, chúng ta thấy gần như chỉ một nội dung: “tình yêu xa

cách, nỗi buồn chia ly, nhớ thương vì tình yêu chia cắt, đau khổ vì kẻ nơi này, người chốn nọ, vì tình yêu phụ bạc,….”

Ca khúc là một tác phẩm nghệ thuật tổng hợp giữa âm nhạc và văn chương Như vậy, người viết lời Việt hay dịch lời Việt cho ca khúc cần phải có lương tâm nghề nghiệp hơn là chạy theo thị hiếu nhất thời, rẻ tiền của một số khán thính giả Bên cạnh đó, cần phải có cách gọi chính xác cho phần lời Việt của các

ca khúc ngoại quốc để tránh gây ra ngộ nhận và những hậu quả không tốt cho giới trẻ ưa thích thể loại này

Ca khúc là sáng tác của các tác giả Việt Nam: Trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay, hiện tượng âm nhạc thương mại đang lấn át âm nhạc đích thực Nói một cách khác, sự thành công của một số người trong công việc kinh doanh

âm nhạc đã làm sai lạc thị hiếu của thính giả, đem tới giá trị nghệ thuật “giả” cho nhiều ca khúc Việt Nam, đặc biệt trong loại âm nhạc nhắm vào giới trẻ Trên sân khấu, trong các cuộc hội diễn, trên màn ảnh truyền hình, chúng ta

ít gặp loại nhạc thương mại đó Nhưng trong thị trường băng đĩa CD, trong các quán cà-phê, hàng ăn, tư gia, loại nhạc này đang hoành hành như một bệnh dịch Chúng cùng mang những đặc tính như: âm điệu não nề, tỉ tê hoặc gào thét, kích động một cách vô lối

Loại nhạc não nề, tỉ tê, thường mang một phong cách được gọi là “nhạc sến” với những nội dung về tình yêu lẻ loi, bội bạc, thất vọng, buồn chán và mang những cái tên thật “kêu” nhưng trống rỗng

Nếu là giai điệu kích động, thì thường đó là loại kích động “giả hiệu”, được

tô bóng bề ngoài vì mục đích thương mại, lôi cuốn sự tò mò của khán thính giả Trong một bài hát có tựa đề Rock con diều (Võ Thiện Thanh), chúng tôi đã

cố tìm những đảo phách, hoặc những nhóm liên ba đặc trưng của loại nhạc rock nhưng không thấy Giai điệu của bài hát là giai điệu mang âm hưởng pop pha lẫn loại nhạc “sến”

Nếu có thời gian điểm qua các ca khúc Việt Nam đang được phổ biến, chúng ta sẽ thấy hai điểm rất nổi bật: Ca khúc thúc mang nhiều lời nhưng ít ý

Các tác giả (không chỉ ở những người trẻ như một số nhạc sĩ nhận định) dùng từ sáo mòn, lắp ráp vô hồn Một số ca khúc tuy có lúc gây được xao động, chú ý cho người nghe, nhưng tiếc là chúng chỉ lướt qua và không đọng lại gì nhiều trong tâm hồn thính giả Họ dễ dàng quên ngay Ngược lại, có những ca khúc mang nội dung không những vô bổ mà còn tai hại, gây ảnh hưởng xấu đến cho lớp thính giả trẻ Chúng ta dễ dàng tìm thấy trong nhiều ca khúc mới những kiểu nói về tình yêu được bày tỏ thẳng thắn đến dễ dãi, mau thay đổi, như ngọn lửa rơm vừa bùng cháy đã sớm lụi tàn

Các thể loại âm nhạc khác: Không phải chỉ có ca khúc là thị hiếu duy nhất của giới trẻ hiện nay Những bạn trẻ, nhất là giới sinh viên học sinh còn dành nhiều cảm tình cho nhạc hòa tấu (chúng tôi không gọi là “nhạc nhẹ”) Họ say mê

đi tìm những CD của Yanni, Paul Mauriat, Richard Clayderman, Kitaro và cả những album với chủ đề như; Romantic guitar, Romantic saxophone,v.v… Cả đến những CD hòa tấu của các nghệ sĩ biểu diễn nhạc cụ và nhạc sĩ sáng tác Việt Nam trong nước như tiếng kèn saxophone của Trần Mạnh Tuấn với những ca khúc Trịnh Công Sơn hay tiếng guitar thùng của Vô Thường (người Việt ở hải ngoại) với những ca khúc Việt Nam trước 1975, album “Tự Tình Khúc” gồm những ca khúc của Ns Trịnh Công Sơn được dàn nhạc Jack Freeman và nhạc công dàn nhạc giao hưởng Hollywoods biểu diễn,v.v…

Bên cạnh nhạc hòa tấu, giới trẻ nội thành còn dành nhiều tình cảm với loại nhạc bán cổ điển (demi-classique) như của các dàn nhạc Mantovani, Yanni, Paul Mauriat, James Last Xét qua mãi lực bán băng đĩa ở một vài điểm kinh doan lớn trong nội thành, chúng ta dễ dàng nhận thấy thị hiếu tốt đẹp đó đang ngày càng gia tăng Điều đáng phàn nàn là các phương tiện truyền thông như Đài phát thanh (ở sóng AM, FM), truyền hình dành quá ít đến hầu như không đáng kể số lượng buổi phát thanh nhạc hòa tấu và bán cổ điển Nếu không có thị trường băng đĩa, có lẽ giới trẻ sẽ cho rằng nói đến âm nhạc tức là nói đến ca khúc Nhạc hòa tấu được xem như là trung gian giữa các loại nhạc pop, pop-rock,… với âm nhạc cổ điển, bác học Trong khi âm nhạc bác học còn là một

thực thể xa lạ với thị hiếu của số đông giới trẻ, thì nhạc hòa tấu trở thành bạn đường với họ, giúp họ thoát ra ngoài vòng lẩn quẩn của những ca khúc não nượt,

ủy mị, sáo rỗng

2.2 Những trào lưu âm nhạc mới

2.2.1 Nhạc thị trường

Nhạc trẻ là một trong những loại hình âm nhạc đang rất phổ biến hiện nay

ở nước ta Nhạc trẻ hấp dẫn người nghe bởi tính sôi động, phù hợp với xã hội hiện đại và phát triển ở nhiều thể loại như Pop, Ballad, R&B, Hiphop… Tuy nhiên, vì mải chạy theo “thị trường” mà nhiều ca khúc mất đi tính nghệ thuật và gây ảnh hưởng xấu tới thị hiếu âm nhạc của một bộ phận giới trẻ ngày nay trong

đó có sinh viên

Bên cạnh đó, từ khi thị trường âm nhạc Việt Nam xuất hiện dòng nhạc teen – chính là con đẻ của dòng nhạc mạng, thì thể loại này thường xuyên ngự trị trên các kênh internet, rồi nhanh chóng lên sàn diễn Với những ca từ dễ dãi, kết hợp với việc ăn mặc hở hang, “uốn éo” trên sân khấu, các ca sĩ ở thể loại này thi nhau lũng đoạn nghệ thuật bằng các vụ lùm xùm lẫn “scandal” như: hát nhép, ăn mặc hở hang để câu khán giả hay tung ra những sản phẩm mà nhiều người cho

là “thảm họa” âm nhạc Nhưng hầu như sau những vụ scandal, khán giả “thì nóng mặt” trong khi hình ảnh của họ nghiễm nhiên xuất hiện với tốc độ chóng mặt ở khắp nơi, kèm theo đó là giá “cát sê” tăng vù vù

2.2.2 Nhạc điện tử

Dòng nhạc Electronic Dance Music (EDM) gọi tắt là nhạc điện tử không mới trên thế giới Tuy nhiên, từ khi làn sóng Kpop lan rộng thì nhạc điện tử ở Việt Nam cũng bắt đầu phát triển theo EDM dễ “gây nghiện” bởi tiết tấu mạnh

và sôi động, được tạo ra bằng các nhạc cụ điện tử và được chia thành nhiều loại nhỏ khác nhau: Electronic, Dance, Dubstep…

Trước đây, nhiều ca sĩ Việt đã thử nghiệm dòng nhạc này như Lương Bằng Quang, Thu Minh… nhưng không gây nhiều hiệu ứng lớn Nhưng một năm trở lại đây, nhạc điện tử mới bùng nổ tại Vpop với các bản hit như: Badboy (Đông

Nhi), Em của ngày hôm qua (Sơn Tùng - MTP), album Khởi hành (Nguyễn Trần Trung Quân)… Hai ca khúc đang “gây sốt” nhất hiện tại là Em đi tìm anh (Hồ Ngọc Hà ft Noo Phước Thịnh) và Vũ điệu cồng chiêng (Tóc Tiên)

Bên cạnh thành công của các ca khúc nhạc điện tử, thể nhạc này còn “bành trướng” sang cả chương trình truyền hình thực tế The Remix - Hòa âm ánh sáng được coi là “lãnh địa” của nhạc điện tử đã thu hút sự chú ý của đông đảo khán giả và vô cùng thành công Chương trình quy tụ những DJ và những nhà sản xuất âm nhạc trẻ tài năng nhất của dòng nhạc Electronic tại Việt Nam, đã mang lại những ca khúc tuyệt vời, sáng tạo và đầy sôi động Có thể nói, nhạc điện tử

đã thăng hoa ngoạn mục trong lòng khán giả qua chương trình này

Nhiều người nhận xét rằng, nhạc điện tử là loại nhạc để giải trí, để xả năng lượng nên nó phù hợp với những “bữa tiệc” âm nhạc, nơi người ta đến không chỉ

để nghe nhạc mà còn để uống bia, vui vẻ cùng âm nhạc Vì thế, ở bất cứ nơi nào, chương trình nào đông người, nơi đó đều có sự hiện diện của nhạc điện tử

Dù được đánh giá là dòng nhạc thời thượng và các ca sĩ đang đua nhau chạy theo nhưng nhạc điện tử vẫn được coi là “khó thấm” và khiến nhiều người hoài nghi về khả năng của những ca sĩ hát loại nhạc này Bởi lẽ, trong các bản nhạc điện tử, lời bài hát khá ít mà chủ yếu thiên về phần nhạc nên ca sĩ có thể

“lấm liếm” giọng hát yếu và kỹ năng thanh nhạc kém của mình, thậm chí có thể hát nhép mà khó bị phát hiện Bên cạnh đó, dù mang lại nhiều ưu thế cho ca sĩ nhưng ở Việt Nam, rất ít ca sĩ định hướng theo đuổi dòng nhạc này lâu dài Nhiều ý kiến cho rằng, ca sĩ Việt chỉ chạy theo trào lưu chứ chưa đủ “năng lượng” theo đuổi “hành trình dài hơi” với dòng nhạc sôi động này và cho rằng trào lưu này sẽ sớm thoái trào Vì lẽ đó, dù thịnh hành nhưng EDM vẫn chưa hoàn toàn làm hài lòng khán giả

“Rất khó để phán xét rằng một dòng nhạc sẽ sớm thoái trào, bởi định hướng nghe nhạc của khán giả rất đa dạng Nhiều người thích những bản nhạc sôi động, tiết tấu nhanh, cũng có người cũng nghe nhạc theo cảm xúc… Bởi vậy