MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong quá trình học giải Toán của học sinh Tiểu học phần lớn thời gian của các em dành cho bốn phép tính (toán số) và giải các bài toán có lời văn (toán đố), trong đó việc học bốn phép tính thường không khó đối với đại đa số học sinh còn việc học giải toán có lời văn thì các em gặp không ít khó khăn, đặc biệt là đối với học sinh lớp 4. Lớp 4 là lớp có nhiều dạng toán có lời văn mới, phức tạp hơn và để giải được những dạng toán này đòi hỏi các em phải động não, suy luận. Vì vậy giáo viên nên làm gì để giúp học sinh giải toán có lời văn hiệu quả? MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Tìm hiểu về sơ đồ tư duy và những dạng toán có lời văn ở lớp 4. Từ đó giúp bản thân nhận thức sâu sắc về toán có lời văn và trên cơ sở đó vận dụng sơ đồ tư duy vào dạy học dạy học giải toán có lời văn. 2. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU Nghiên cứu lý thuyết về: Vận dụng sơ đồ tư duy vào dạy học giải toán có lời văn ở lớp 4. 3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU Hoạt động dạy học giải toán có lời văn ở lớp 4 bằng sơ đồ tư duy. 4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Nghiên cứu, sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học giải toán có lời văn ở lớp 4. 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Nghiên cứu lý thuyết: 6. CẤU TRÚC CỦA TIỂU LUẬN Tiểu luận gồm có: Mở đầu, nội dung, kết luận, tài liệu tham khảo. Nội dung có 3 chương: Chương 1. Giới thiệu sơ đồ tư duy của Tony Buzan Chương 2. Chương 3. NỘI DUNG Chương 1. GIỚI THIỆU SƠ ĐỒ TƯ DUY CỦA TONY BUZAN 1.1 Giới thiệu về tác giả Tony Buzan Anthony “Tony” Peter Buzan sinh ngày 02061942 tại Palmers Green, Luân Đôn (Anh). Ông là cha đẻ của phương pháp tư duy Mind map (Sơ đồ tư duy, giản đồ ý). Tác giả của 92 đầu sách, được dịch ra trên 30 thứ tiếng, với hơn 30 triệu bản, tại 125 quốc gia trên thế giới. Tony Buzan từng nhận bằng Danh dự về tâm lý học, văn chương Anh, Toán học và nhiều môn khoa học tự nhiên của trường Đại học British Columbia năm 1964. Địch Đọc Nhanh Thế Giới, và đồng sáng lập giải Olympic Thể Thao Trí Tuệ. “Thế vận hội trí tuệ” vào đầu thế kỉ 21 (thế kỉ của bộ não) đã thu hút 25000 người từ 74 quốc gia đến tham gia. Ông là người giữ kỷ lục “Chỉ số IQ sáng tạo” cao nhất thế giới. Sức mạnh trí tưởng tượng của con xây dựng sơ đồ tư duy gồm nhiều nhánh, giúp bộ não ghi chép các sự kiện một cách hệ thống. Bộ não sinh ra là để ghi nhớ thì mình cần phải luyện tập nó cũng giống như tay chân nếu không vận động lâu ngày sẽ bị teo đi vậy. Sơ đồ tư duy giúp luyện tập trí não. 1.2 Tư duy là gì? 1.2.1 Sơ lược về tư duy Thực tế hiện nay là chưa có định nghĩa về tư duy mang tính khái quát và thể hiện đầy đủ tính chất, đặc điểm, vai trò của tư duy. Ăngghen là người nghiên cứu rất sâu Tư duy là một hình thức hoạt động của hệ thần kinh thể hiện qua việc tạo ra các liên kết giữa các phần tử đã ghi nhớ được chọn lọc và kích thích chúng hoạt động để thực hiện sự nhận thức về thế giới xung quanh, định hướng cho hành vi phù hợp với môi trường sống. Tư duy là sự hoạt động, là sự vận động của vật chất. 1.2.2 Vai trò của tư duy Tư duy trong ghi nhớ là trả về cho đối tượng trong sự ghi nhớ các thành phần đúng của nó, bổ sung các thành phần còn thiếu, phân biệt nó với các đối tượng ghi nhớ khác, tìm ra các mối liên hệ và ảnh hưởng qua lại của đối tượng với các sự vật, sự việc, đối tượng khác. Đây là quá trình nhận thức lý tính, nhận thức bằng tư duy (phân biệt với nhớ về đối tượng. 1.2.3 Điều kiện của tư duy Tư duy là một hoạt động cao cấp của hệ thần kinh, để thực hiện tư duy cần có những điều kiện cơ bản để tư duy diễn ra và ngoài ra còn có những điều kiện riêng cho từng loại hình tư duy. Muốn tư duy về lĩnh vực nào thì phải có kinh nghiệm, tri thức về lĩnh vực đó. Ngoài các điều kiện trên còn có các điều kiện, yêu cầu buộc phải tư duy và có phương pháp tư duy thích hợp. Không ai muốn tư duy khi tư duy là gánh nặng cho hoạt động thần kinh trừ trường hợp tư duy là niềm vui là khát khao sống của họ. Phương pháp tư duy thích hợp giúp kích thích sự hình thành quá trình tư duy và nâng cao hiệu quả tư duy và hình thành được nền văn minh nhân loại. Tư duy sáng tạo là tài nguyên cơ bản nhất của mỗi con người. Sự sáng tạo thuộc về sự kết hợp độc đáo hoặc liên tưởng nhằm đưa ra các ý tưởng có ích. Mọi người có thể dùng tính sáng tạo của mình để đặt vấn đề một cách bao quát, phát triển các phương án lựa chọn, làm phong phú các khả năng và tưởng tượng các hậu quả có thể nảy sinh. Vì thế, năng lực sáng tạo của bộ não luôn cần được khai thác. 1.3 Sơ đồ tư duy Hình 1.2. Tổng quan về sơ đồ tư duy 1.3.1 Sơ đồ tư duy là gì? kiện, ý tưởng và thông tin, đồng thời khơi nguồn tiềm năng của bộ não kỳ diệu. 1.3.2 Cấu tạo của sơ đồ tư duy Ở giữa sơ đồ là một ý tưởng chính hay hình ảnh trung tâm. Cứ thế sự phân nhánh tiếp tục và các kiến thức hay hình ảnh luôn được nối kết với nhau. Chính sự liên kết này sẽ tạo ra một bức tranh tổng thể mô tả ý tưởng trung tâm một cách đầy đủ và rõ ràng.
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA SƯ PHẠM
BỘ MÔN GIÁO DỤC TIỂU HỌC-MẦM NON
TIỂU LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG
DẠY HỌC GIẢI TOÁN CÓ LỜI VĂN LỚP 4
Giảng viên hướng dẫn Học viên thực hiện
MSSV Lớp:
Phụng Hiệp, tháng 06/2015
Trang 2DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1 Tác giả Tony Buzan 8
Hình 1.2 Tổng quan về sơ đồ tư duy 11
Hình 1.3 Cấu tạo sơ đồ tư duy 11
Hình 1.4 Nguyên lí hoạt động của sơ đồ tư duy 12
Hình 1.5 Công dụng của sơ đồ tư duy 13
Hình 1.6 Ưu điểm của sơ đồ tư duy 14
Hình 1.7 Các yếu tố cần thiết khi tạo sơ đồ tư duy 15
Hình 1.8 Các yếu tố cần thiết để xác định ý chủ đạo 16
Hình 1.9 Các bước tạo sơ đồ tư duy 19
Hình 1.10 Cách ghi chép trên sơ đồ tư duy 21
Trang 3MỤC LỤC
M Đ U Ở ĐẦU ẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 6
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 6
3 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 6
4 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 7
5 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 7
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 7
NỘI DUNG Chương 1 Giới thiệu sơ đồ tư duy của Tony Buzan……….8
1.1 Giới thiệu về tác giả Tony Buzan 8
1.2 Tư duy là gì? 9
1.2.1 Sơ lược về tư duy 9 1.2.2 Vai trò của tư duy 9 1.2.3 Điều kiện của tư duy 10 1.3 Sơ đồ tư duy 11
1.3.1 Sơ đồ tư duy là gì? 11 1.3.2 Cấu tạo của sơ đồ tư duy 11 1.3.3 Nguyên lý hoạt động của sơ đồ tư duy 12 1.3.4 Công dụng của sơ đồ tư duy 13 1.4 Cách tạo sơ đồ tư duy 15
1.4.1 Chuẩn bị tạo một sơ đồ tư duy 15 a) Tư duy bằng hình ảnh và màu sắc 15
b) Ý chủ đạo 16
c) Giấy bút 16
1.4.2 Kỹ năng tạo sơ đồ tư duy 17 a) Sử dụng kĩ thuật nhấn mạnh 17
b) Dùng liên tưởng 17
Trang 4c) Mạch lạc 18
d) Sử dụng thứ bậc 18
e) Sắp xếp thứ tự bằng cách đánh số 18
f) Tạo phong cách riêng 18
1.4.3 Cách tạo sơ đồ tư duy 19 a) Quy trình tạo sơ đồ tư duy 19
Bước 1 : Xác định từ khóa 19
Bước 2 : Vẽ chủ đề ở trung tâm 19
Bước 3 : Vẽ thêm các tiêu đề phụ (nhánh cấp 1) 19
Bước 4 : Vẽ các nhánh cấp 2, cấp 3, … 20
Bước 5 : Thêm các hình ảnh minh họa 20
b) Những điều cần tránh khi tạo sơ đồ tư duy 20
1.5 Lợi ích của sơ đồ tư duy trong dạy học 21
1.5.1 Đối với giáo viên 21 1.5.2 Đối với HS 22 a) Mầm non 22
b) Tiểu học 22
c) Trung học 22
Chương 2 Nội dung dạy học giải toán có lời văn trong chương trình Toán lớp 24
2.1 Nội dung dạy học giải toán có lời văn trong chương trình tiểu học 24
2.1.1 Ý nghĩa của bài toán có lời văn 24 2.1.2 Các đặc trưng của các bài toán giải bằng lời văn 24 2.1.3 Phân loại bài toán có lời văn trong chương trình tiểu học 25 2.1.4 Quy trình dạy học giải toán có lời văn 27 2.1.5 Phương pháp giải toán có lời văn 28 2.1.6 Một số vấn đề về dạy học giải toán có lời văn 30 a) Các phương pháp tóm tắt đề toán 30
b) Những quy định về cách trình bày bài giải 31
KẾT LUẬN
Trang 5TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 6
MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong quá trình học giải Toán của học sinh Tiểu học phần lớn thời gian của các
em dành cho bốn phép tính (toán số) và giải các bài toán có lời văn (toán đố), trong đóviệc học bốn phép tính thường không khó đối với đại đa số học sinh còn việc học giảitoán có lời văn thì các em gặp không ít khó khăn, đặc biệt là đối với học sinh lớp 4.Lớp 4 là lớp có nhiều dạng toán có lời văn mới, phức tạp hơn và để giải được nhữngdạng toán này đòi hỏi các em phải động não, suy luận Vì vậy giáo viên nên làm gì đểgiúp học sinh giải toán có lời văn hiệu quả?
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Tìm hiểu về sơ đồ tư duy và những dạng toán có lời văn ở lớp 4 Từ đó giúp bảnthân nhận thức sâu sắc về toán có lời văn và trên cơ sở đó vận dụng sơ đồ tư duy vàodạy học dạy học giải toán có lời văn
2 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu lý thuyết về:
Vận dụng sơ đồ tư duy vào dạy học giải toán có lời văn ở lớp 4
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Hoạt động dạy học giải toán có lời văn ở lớp 4 bằng sơ đồ tư duy
4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu, sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học giải toán có lời văn ở lớp 4
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu lý thuyết:
6 CẤU TRÚC CỦA TIỂU LUẬN
Tiểu luận gồm có: Mở đầu, nội dung, kết luận, tài liệu tham khảo Nội dung có 3 chương:
Chương 1 Giới thiệu sơ đồ tư duy của Tony Buzan
Chương 2
Chương 3
Trang 7NỘI DUNG
Chương 1 GIỚI THIỆU SƠ ĐỒ TƯ DUY CỦA TONY BUZAN
1.1 Giới thiệu về tác giả Tony Buzan
Anthony “Tony” Peter Buzan sinh ngày 02/06/1942 tại Palmers Green, LuânĐôn (Anh) Ông là cha đẻ của phương pháp tư duy Mind map (Sơ đồ tư duy, giản đồý) Tác giả của 92 đầu sách, được dịch ra trên 30 thứ tiếng, với hơn 30 triệu bản, tại
125 quốc gia trên thế giới Tony Buzan từng nhận bằng Danh dự về tâm lý học, vănchương Anh, Toán học và nhiều môn khoa học tự nhiên của trường Đại học BritishColumbia năm 1964
Địch Đọc Nhanh Thế Giới, và đồngsáng lập giải Olympic Thể Thao Trí Tuệ “Thế vận hội trí tuệ” vào đầu thế kỉ 21 (thế
kỉ của bộ não) đã thu hút 25000 người từ 74 quốc gia đến tham gia Ông là người giữ
kỷ lục “Chỉ số IQ sáng tạo” cao nhất thế giới Sức mạnh trí tưởng tượng của con xâydựng sơ đồ tư duy gồm nhiều nhánh, giúp bộ não ghi chép các sự kiện một cách hệthống Bộ não sinh ra là để ghi nhớ thì mình cần phải luyện tập nó cũng giống nhưtay chân nếu không vận động lâu ngày sẽ bị teo đi vậy Sơ đồ tư duy giúp luyện tậptrí não
1.2 Tư duy là gì?
1.2.1 Sơ lược về tư duy
Thực tế hiện nay là chưa có định nghĩa về tư duy mang tính khái quát và thểhiện đầy đủ tính chất, đặc điểm, vai trò của tư duy Ăng-ghen là người nghiên cứu rấtsâu
Tư duy là một hình thức hoạt động của hệ thần kinh thể hiện qua việc tạo ra cácliên kết giữa các phần tử đã ghi nhớ được chọn lọc và kích thích chúng hoạt động đểthực hiện sự nhận thức về thế giới xung quanh, định hướng cho hành vi phù hợp với
môi trường sống Tư duy là sự hoạt động, là sự vận động của vật chất.
1.2.2 Vai trò của tư duy
Tư duy trong ghi nhớ là trả về cho đối tượng trong sự ghi nhớ các thành phầnđúng của nó, bổ sung các thành phần còn thiếu, phân biệt nó với các đối tượng ghi nhớkhác, tìm ra các mối liên hệ và ảnh hưởng qua lại của đối tượng với các sự vật, sự
việc, đối tượng khác Đây là quá trình nhận thức lý tính, nhận thức bằng tư duy (phân
biệt với nhớ về đối tượng
1.2.3 Điều kiện của tư duy
Tư duy là một hoạt động cao cấp của hệ thần kinh, để thực hiện tư duy cần cónhững điều kiện cơ bản để tư duy diễn ra và ngoài ra còn có những điều kiện riêng chotừng loại hình tư duy
Trang 8 Muốn tư duy về lĩnh vực nào thì phải có kinh nghiệm, tri thức về lĩnh vực đó.Ngoài các điều kiện trên còn có các điều kiện, yêu cầu buộc phải tư duy và có phươngpháp tư duy thích hợp Không ai muốn tư duy khi tư duy là gánh nặng cho hoạt độngthần kinh trừ trường hợp tư duy là niềm vui là khát khao sống của họ Phương pháp tưduy thích hợp giúp kích thích sự hình thành quá trình tư duy và nâng cao hiệu quả tưduy và hình thành được nền văn minh nhân loại Tư duy sáng tạo là tài nguyên cơ bảnnhất của mỗi con người Sự sáng tạo thuộc về sự kết hợp độc đáo hoặc liên tưởngnhằm đưa ra các ý tưởng có ích Mọi người có thể dùng tính sáng tạo của mình để đặtvấn đề một cách bao quát, phát triển các phương án lựa chọn, làm phong phú các khảnăng và tưởng tượng các hậu quả có thể nảy sinh Vì thế, năng lực sáng tạo của bộ nãoluôn cần được khai thác.
1.3 Sơ đồ tư duy
Hình 1.2 Tổng quan về sơ đồ tư duy
1.3.1 Sơ đồ tư duy là gì?
kiện, ý tưởng và thông tin, đồng thời khơi nguồn tiềm năng của bộ não kỳ diệu
1.3.2 Cấu tạo của sơ đồ tư duy
Ở giữa sơ đồ là một ý tưởng chính hay hình ảnh trung tâm
Cứ thế sự phân nhánh tiếp tục và các kiến thức hay hình ảnh luôn được nối kết với nhau Chính sự liên kết này sẽ tạo ra một bức tranh tổng thể mô tả ý tưởng trung tâm một cách đầy đủ và rõ ràng
Trang 91.3.3 Nguyên lý hoạt động của sơ đồ tư duy
Hình 1.4 Nguyên lý hoạt động của sơ đồ tư duy
Hình ảnh + Liên tưởng Liên kết + Tưởng tượng Sáng tạo
Sơ đồ tư duy đã thể hiện ra ngoài cách thức mà bộ não chúng ta hoạt động Đó
là liên kết, liên kết và liên kết Mọi thông tin tồn tại trong bộ não của con người đềucần có các mối nối, liên kết để có thể được tìm thấy và sử dụng Khi có một thông tinmới được đưa vào, để được lưu trữ và tồn tại chúng cần kết nối các thông tin cũ tồn tạitrước đó
Trang 101.3.4 Công dụng của sơ đồ tư duy
Hình 1.5 Công dụng của sơ đồ tư duy
Giải quyết vấn đề: Khi bạn gặp trở ngại với một vấn đề - Mind maps có thể
giúp bạn nhìn nhận tất cả vấn đề và làm thế nào để liên kết chúng lại với nhau Nócũng giúp bạn có được cái nhìn tổng quát là bạn có thể nhìn nhận vấn đề dưới nhữnggóc độ nào và sự quan trọng của nó
Lập kế hoạch: Khi bạn cần lập kế hoạch, mind maps giúp bạn có được tất cả
các thông tin liên quan vào một nơi và tổ chức nó một cách thật đơn giản Tất cả cácloại kế hoạch từ việc viết một bức thư cho đến một kịch bản, một cuốn sách, hoặc lập
kế hoạch cho một cuộc họp, một ngày nghỉ
Trình bày (Trình diễn): Khi ta chuẩn bị tốt một mind maps về một chủ đề và
cách diễn đạt Nó không chỉ giúp ta tổ chức các ý kiến hợp lí, dễ hiểu mà còn giúp tatrình bày mà không cần phải nhìn vào biên bản có sẵn
So với cách ghi chép truyền thống thì phương pháp sử dụng sơ đồ tư duy có những ưu điểm vượt trội:
Trang 11 Dễ nhìn, dễ viết.
Kích thích hứng thú học tập và khả năng sáng tạo của học sinh
Rèn luyện cách xác định chủ đề và phát triển ý chính, ý phụ một cách lôgic
Ý chủ đạo được xác định cụ thể
Mức độ quan trọng tương đối của mỗi ý thức được nhận thức rõ
Quan hệ hỗ tương giữa mỗi ý được chỉ ra tường tận Ý càng quan trọng thì sẽnằm ở vị trí càng gần với ý chính
Các chú ý quan trọng hơn có thể được nhận biết vì nằm ở tâm sơ đồ tư duy
Mối liên kết giữa các khái niệm then chốt được nhận biết tức thì (nhờ từ thenchốt) tạo điều kiện liên hội các ý tưởng, khái niệm và nâng cao trí nhớ
Ôn tập và ghi nhớ sẽ hiệu quả và nhanh hơn
Các ý mới có thể được đặt vào đúng vị trí trên hình một cách dễ dàng, bất chấpthứ tự của sự trình bày, tạo điều kiện cho việc thay đổi một cách nhanh chóng và linhhoạt cho việc ghi nhớ
Sơ đồ tư duy giúp bạn tiết kiệm thời gian và ghi nhớ tốt hơn vì nó chỉ sửdụng các từ khóa
Giúp bạn sáng tạo hơn, vì bạn có thể viết, vẽ tùy ý theo bạn muốn, không bắtbuộc phải theo khuôn khổ từ trái sang phải, từ trên xuống dưới như trước giờ nữa
Nâng cao khả năng tư duy của bạn vì bạn sẽ sử dụng được cả hai bán cầunão cùng một lúc
Giúp bạn đưa ra các giải pháp để giải quyết một vấn đề
Giúp bạn nhìn thấy “bức tranh tổng thể” của nội dung cần ghi nhớ
Lập kế hoạch , ghi lại sự việc xảy ra theo trình tự thời gian như một kiểu viếtnhật ký
Nâng cao khả năng thuyết trình
Có thể tận dụng hỗ trợ của các phần mềm trên máy tính
1.4 Cách tạo sơ đồ tư duy
1.4.1 Chuẩn bị tạo một sơ đồ tư duy
Hình 1.6 Ưu điểm của sơ đồ tư duy
Trang 12Hình 1.7 Các yếu tố cần khi tạo sơ đồ tư duy
Sơ đồ tư duy biếu thị cuộc hành trình ý tưởng của cá nhân trên tang giấy Đểđạt được kết quả như mong muốn, bạn cần hoạch định “chuyến đi” này Bước đầu tiêntrước khi bắt đầu lập sơ đồ tư duy là bạn sẽ quyết định đi đâu:
Đâu là mục tiêu hay tầm nhìn của bạn?
Đâu là mục tiêu chính và các phân hạng phân bổ cho mục tiêu chính?
Có phải bạn đang lập kế hoạch học tập cho cả học kì không?
Bạn có cần ghi chú cho bài giảng sắp tới không?
Quyết định trên đây là rất quan trọng vì một sơ đồ tư duy hiệu quả phải có hìnhảnh mục tiêu nằm ngay tâm và đầu tiên là bạn phải vẽ hình ảnh ấy như đại diện cho sựthành công
a) Tư duy bằng hình ảnh và màu sắc
Câu tục ngữ “trăm nghe không bằng một thấy” quả thật rất chí lí Trong mộtcuộc thí nghiệm, các nhà khoa học yêu cầu một nhóm người xem 600 hình ảnh với tốc
độ mỗi hình một giây và khi được kiểm tra, mức nhớ lại chính xác của cả nhóm đạt tới98% Có thể thấy, não người dễ ghi nhớ hình ảnh hơn từ và đó là lí do tại sao trong sơ
đồ tư duy ý then chốt trọng tâm phải được diễn đạt bằng hình ảnh
Để có được một sơ đồ tư duy hiệu quả thì hình ảnh trung tâm phải khiến ta cảmthấy tích cực và tập trung khi nhìn vào Do đó, hãy tư duy bằng màu sắc, càng nhiềumàu càng tốt để tránh gây nhàm chán Hình ảnh không cần đẹp hay đậm tính nghệthuật nhưng nó phải có một tầm nhìn tích cực, có sức sống riêng giúp ta tập trung vàphát huy ý tưởng
b) Ý chủ đạo
Hình 1.8 Các yếu tố xác định ý chủ đạo
bày và kết cấu của sơ đồ tư duy có tác động lớn đến việc ta sử dụng cũng như “tínhhữu dụng” thực tiễn của sơ đồ tư suy
Trang 13e) Sắp xếp thứ tự bằng cách đánh số
Sắp xếp thứ tự bằng cách đánh số giúp sắp xếp ý tưởng theo thời gian hay mức
độ quan trọng
f) Tạo phong cách riêng
Chúng ta sẽ dễ dàng liên hệ và ghi nhớ các chi tiết do mình tạo ra
Trang 14 Tất cả các nhánh của một ý nên tỏa ra từ một điểm và có cùng 1 màu.
Bước 5 : Thêm các hình ảnh minh họa
Ở bước này, các bạn nên để trí tưởng tượng của mình bay bổng hơn bằng cáchthêm nhiều hình ảnh nhằm giúp các ý quan trọng thêm nổi bật, cũng như lưu chúngvào trí nhớ mình tốt hơn vì não bộ của con người có khả năng tiếp thu hình ảnh caohơn chữ viết Bạn đừng ngại mình vẽ xấu, cứ vẽ theo những gì bạn nghĩ, những gì bạnliên tưởng, đôi khi càng hài hước càng giúp bạn nhớ chúng được lâu hơn
b) Những điều cần tránh khi tạo sơ đồ tư duy
Đừng suy nghĩ quá lâu mà hãy viết liên tục Việc các bạn dừng lại để suynghĩ một vấn đề nào đó quá lâu sẽ khiến cho những suy nghĩ tiếp theo của các bạn
bị ngăn lại Bạn mải lo cho vấn đề đó mà sẽ quên mất những vấn đề tiếp theo Do
đó, các ý nên được triển khai một cách liên tục để duy trì sự liên kết
Không cần tẩy xóa, sửa chữa
Viết tất cả những gì mình nghĩ cho dù nó có ngớ ngẩn, ngu ngốc đến đâu đichăng nữa, đừng bỏ lỡ những ý tưởng đó Đôi khi những ý nghĩ tưởng như điên rồlại là một ý tưởng cực kỳ độc đáo và sáng tạo mà bạn không ngờ được đó
Sơ đồ tư duy được vẽ, viết và đọc theo hướng bắt nguồn từ trung tâm dichuyển ra phía ngoài, và sau đó là theo chiều kim đồng hồ Do đó, các từ ngữ nằmbên trái Sơ đồ tư duy nên được đọc từ phải sang trái (bắt đầu từ phía trong dichuyển ra ngoài)
Trang 15Hình 1.10 Cách ghi chép trên sơ đồ tư duy
Khi ghi chép trên SĐTD không nên:
Ghi lại nguyên cả đoạn văn dài dòng
Ghi lại nhiều ý quá vụn vặt không cần thiết
Dành quá nhiều thời gian để ghi chép
Tạo ra những sơ đồ tư duy không thật sự là sơ đồ tư duy
Sử dụng cụm từ thay vì từ đơn
Băn khoăn không cần thiết khi tạo ra một sơ đồ tư duy “lộn xộn” và kết quả lànảy sinh tâm lí tiêu cực
1.5 Lợi ích của sơ đồ tư duy trong dạy học
1.5.1 Đối với giáo viên
Giáo viên có thể giải phóng tiềm năng sáng tạo vô tận trong cách truyền đạtkiến thức bằng nhiều cách khác nhau Mặt khác giáo viên sử dụng sơ đồ tư duy còngiúp họ trình bày kiến thức một cách mạch lạc, khoa học, tạo một cảm giác chặt chẽ,lôgic
Khi sử dụng sơ đồ tư đồ tư duy giúp giáo viên quản lý việc giảng dạy của mìnhmột cách hợp lí Đồng thời giúp họ phát triển và quản lí bộ não của mình tránh đượccảm giác căng thẳng do phải dạy nhiều khối lớp
Sơ đồ tư duy còn giúp cho giáo viên hệ thống hóa kiến thức cho học sinh saumỗi chương Giúp học sinh nắm được những ý chính, cái cốt lõi của bài học Từ đócác em cảm thấy thích thú, tăng khả năng tập trung của học sinh
Giúp giáo viên có một kế hoạch hoàn hảo trong việc giảng dạy Họ có thể giảngdạy mà không sợ bị nhẫm lẫn kiến thức Bộ óc của họ cứ linh hoạt, diễn giải một cách
có hệ thống, cứ tiến triển không ngừng Tạo cảm hứng thật tuyệt vời trong công tácgiảng dạy của mình
Với sơ đồ tư duy giáo viên có thể bổ sung các kiến thức còn thiếu, dễ dàngchỉnh sửa thay đổi ý tưởng một cách nhanh chóng Ngoài ra, nó còn giúp họ biết mìnhđược học sinh tiếp thu qua con đường lí luận