ĐI TÌM MỘT CÁCH THẾ HIỆN DIỆN MỚI CỦA GIÁO HỘI TẠI CHÂU Á LIÊN HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC Á CHÂU

Liên Hội đồng Giám Mục Á Châu / LHĐGMAC The Federation of Asian Bishop’ Conferences / FABC, một tổ chức liên kết các Hội đồng Giám mục tại các nước châu Á, được hình thành từ Hội nghị c

CHUYÊN ĐỀ

ĐI TÌM MỘT CÁCH THẾ HIỆN DIỆN MỚI CỦA GIÁO HỘI TẠI CHÂU Á

LIÊN HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC Á CHÂU

Giới thiệu đôi nét về Liên Hội đồng Giám mục Á châu

Liên Hội đồng Giám mục Á châu – Những định hướng, thách đố

và tác động

Đi tìm một cách thế hiện diện mới của Giáo Hội tại châu Á

Thần học về Giáo Hội địa phương

Liên Hội đồng Giám Mục Á Châu / LHĐGMAC (The

Federation of Asian Bishop’ Conferences / FABC),

một tổ chức liên kết các Hội đồng Giám mục tại các nước châu Á, được hình thành từ Hội nghị các Giám mục Á châu 

Để chào mừng sự kiện đặc biệt này và để hiệp thông với hoạt động của LHĐGMAC, Hiệp Thông (HT) dành số 71 này cho chủ đề:

Đi tìm một cách thế hiện diện mới của Giáo Hội tại châu

Á – Liên Hội đồng Giám mục Á châu.

Chủ đề nhằm giới thiệu đôi nét về tổ chức, cơ cấu, định hướng của LHĐGMAC, và nhất là về những nỗ lực to lớn của LHĐGMAC trong việc cử hành niềm tin Kitô giáo và thực thi sứ vụ loan báo Tin Mừng Cứu độ của Chúa Giêsu Kitô tại châu Á, một lục địa có diện tích lớn nhất, có số dân 

đông  nhất  thế  giới,  với  những  nền  văn  hóa  cổ  kính,  quê hương của nhiều tôn giáo thế giới lớn, đồng thời cũng là lục địa có số người nghèo và người trẻ đông nhất.

Giáo Hội Công giáo và LHĐGMAC đã không ngừng tìm cách đáp trả những thách thức từ những thực tại này của châu Á đối với công cuộc rao giảng Tin Mừng. Nỗ lực đáp trả này mang những tên gọi khác nhau: Đối thoại, Hội nhập văn hóa, là Giáo Hội tại châu Á, xây dựng Giáo Hội địa phương  Tuy khác nhau, nhưng các tên gọi này, có thể nói, đều diễn tả đường hướng đưa Tin Mừng Cứu độ của Chúa Giêsu Kitô nhập thể trong các thực tại châu Á nối tiếp mầu nhiệm nhập thể làm người của Con Thiên Chúa

HT cũng tiếp tục giới thiệu các bài giảng giáo lý của Đức giáo hoàng Bênêđictô XVI về cầu nguyện trong tháng 4 và tháng 5/2012, trên nền tảng sách Tông đồ Công vụ. Việc cầu nguyện cũng là một dấu nhấn của Năm Đức Tin sắp được khai mạc

Trong mục Văn hóa, Gia kỳ giới thiệu với chúng ta tác phẩm 

kịch bản chèo Vong bướm của Nguyễn Huy Thiệp ra mắt 

bạn đọc đầu năm âm lịch Nhâm Thìn 2012, vào ngày Hội 

Thơ Việt Nam – Rằm tháng Giêng. HT xin giới thiệu Vong bướm hay mê lộ trên đường tìm chân lý của Gia Kỳ.  

Ảnh: fabc.org

lịch  sử  của  180  giám  mục  từ  khắp  châu  Á,  tại  Hội  nghị 

các giám mục Á châu (ABM: Asian Bishops’ Meeting), ở 

Manila (Philippines) vào tháng 11 năm 1970, nhân dịp Đức giáo hoàng Phaolô VI viếng thăm xứ này. Năm 2012 này là năm kỷ niệm lần thứ 40 Quy chế của LHĐGMAC được Tòa Thánh phê chuẩn (16/11/1972)

Hiện  nay,  LHĐGMAC  có  18  thành  viên  chính  thức:  (1) Bangladesh,  (2)  Indonesia,  (3)  Nhật,  (4)  Kazakhstan,  (5) Hàn  Quốc,  (6)  Lào–Cambodia,  (7)  Malaysia–Singapore–Brunei, (8) Myanmar, (9) Pakistan, (10) Philippines, (11) Sri Lanka, (12) Taiwan, (13) Thái Lan (14) Việt Nam và 

Ấn độ [gồm: (15) CBCI (Catholic Bishop’s Conference of India): Hội đồng giám mục Ấn Độ, (16) CCBI (Conference 

of  the  Catholic  Bishops  of  India):  Hội  đồng  Giám  mục 

Ấn độ lễ chế Latinh, (17) SMBS (Syro–Malabar Bishops’ Synod): Thượng Hội đồng Giám mục lễ chế Syro–Malabar 

và (18) Syro–Malankara (Holy Episcopal Synod): Thượng Hội đồng giám mục lễ chế Syro–Malankara

Ngoài ra, LHĐGMAC còn có 13 thành viên không chính thức (thành viên “liên kết”): (1) Giáo phận Baucau (Timor–Leste),  (2)  Giáo  phận  Dili  (Timor–Leste),  (3)  Giáo  phận Maliana (Timor–Leste), (4) Giáo phận Hồng Kông (Trung Quốc), (5) Giáo phận Ma cao (Trung Quốc), (6) Mông Cổ, (7) Nepal, (8) Giáo phận thánh Giuse (Irkutsk, Siberia), (9) Giáo  phận  Chúa  Hiển  dung  (Novosibirsk,  Siberia),  (10) Kyrgyzstan,  (11)  Tajikistan,  (12)  Turkmenistan  và  (13) Uzbekistan (xem Mạnh Hữu, WHĐ)

Chức năng của LHĐGMAC

LHĐGMAC không phải là một “Hội đồng Giám mục cấp 

Á và Trung Á”. Là một “hiệp hội tự nguyện”, các quyết nghị cũng như khuyến nghị của LHĐGMAC không có tính 

“ràng buộc pháp lý”. 

Mục đích chính của LHĐGMAC, như được giới thiệu, là củng cố tình liên đới và đồng trách nhiệm giữa các thành viên vì lợi ích của Giáo Hội và của xã hội tại châu Á. 

* Nghiên cứu các cách thức và phương tiện để thúc đẩy công việc tông đồ, đặc biệt dưới ánh sáng của Công đồng Vatican II và các văn kiện chính thức hậu công đồng và theo các đòi hỏi của châu Á

* Hoạt động cho việc tăng triển sự hiện diện năng động của Giáo Hội trong sự phát triển toàn diện của các dân tộc châu Á. 

* Giúp việc học hỏi các vấn đề của mối quan tâm chung của Giáo Hội tại châu Á và tìm ra các khả năng đi đến  các  kết  luận  và  giải  đáp  cũng  như  hành  động phối hợp

* Tạo sự thông tin và hợp tác giữa các Giáo Hội địa phương và các giám mục tại châu Á

* Phục vụ các Hội đồng Giám mục châu Á nhằm giúp các ngài đáp ứng tốt hơn các nhu cầu của Dân Chúa

* Củng cố một sự phát triển có tổ chức hơn các tổ chức 

và phong trào trong Giáo Hội ở tầm mức quốc tế

• Ủy ban Trung ương (Central Committee), gồm các chủ 

tịch của các Hội đồng Giám mục thành viên hay giám mục thay thế được chính thức chỉ định, có phận sự kiểm tra, đôn đốc việc thực thi các nghị quyết và chỉ dẫn của Hội nghị Khoáng đại và cùng với Ủy ban Thường vụ đảm nhận công 

việc điều hành LHĐGMAC Ủy ban Trung ương họp hai  năm một lần

• Uỷ ban Thường vụ (Standing Committee) Uỷ ban Thường 

vụ gồm năm Giám mục từ các miền khác nhau của châu Á. Được Ban Thư ký Trung ương trợ giúp, Ủy ban Thường vụ 

chính là cơ quan hoạt động chủ yếu của LHĐGMAC, do Tổng thư ký chịu trách nhiệm. Ủy ban có nhiệm vụ thực hiện  các  quyết  định  và  chỉ  thị  của  Ủy  ban  Trung  ương, hướng dẫn và trợ giúp Ban Thư ký Trung ương và các bộ phận khác của LHĐGMAC . Ủy ban họp nội bộ ít nhất mỗi năm một lần. Các Văn phòng khác nhau của LHĐGMAC là những cơ quan chuyên môn hoạt động thông qua Ban Thư 

ký Trung ương. 

• Ban Thư ký Trung ương (Central Secretariat) là bộ phận 

phục vụ việc điều phối bên trong LHĐGMAC và với các cơ quan, văn phòng bên ngoài, với sự giúp đỡ của các Ủy ban 

và các Văn phòng

• Các Văn phòng (Office) Ở cấp điều hành, các hoạt động 

khác  nhau  của  LHĐGMAC  do  các  văn  phòng  liên  quan đến các lĩnh vực khác nhau trong đời sống của Giáo Hội 

và xã hội đảm nhiệm. Có văn phòng phụ trách việc truyền giáo, giáo dân, truyền thông xã hội, phát triển con người, các vấn đề đại kết và liên tôn, giáo dục và tuyên úy sinh viên… Ngoài các văn phòng này còn có Ủy ban Tư vấn Thần học phục vụ LHĐGMAC và các bộ phận khác của LHĐGMAC:

mục Á châu như “một mốc trong lịch sử Kitô giáo tại châu 

Á”2. Bởi vì, theo tác giả, trước đây các giám mục châu Á chưa hề có những cuộc gặp gỡ để trao đổi kinh nghiệm và cùng nhau bàn bạc về những vấn đề lục địa phải đương đầu. 

Và cuộc gặp gỡ tại Manila, nguồn gốc của việc thành lập LHĐGMAC, đã “đánh dấu điểm khởi đầu của một ý thức mới về nhiều mối liên kết cổ truyền kết hợp các dân tộc trên phần đất này của trái đất. Mặc dù có nhiều khác biệt, các dân tộc tại châu Á cũng đã được ràng buộc với nhau do 

có sự giống nhau về tinh thần và cùng chia sẻ những giá trị luân lý và tôn giáo chung”3. LHĐGMAC chính là nơi các Giáo Hội công giáo tại châu Á, qua các giám mục của mình, bắt đầu có các cuộc gặp gỡ có tính cách tổ chức, mặc dù với tính cách tự nguyện, để hỗ trợ nhau trong việc thực thi sứ 

vụ rao giảng Tin Mừng tại châu Á. 

Sự liên kết của các Giáo Hội tại châu Á qua LHĐGMAC cũng có thể được xem như nằm trong xu thế chung của các nước tại châu Á. Những năm 70 là thời kỳ của những biến chuyển  lớn  của  lục  địa  châu  Á  đang  muốn  gột  rửa  khỏi những tàn tích của một chế độ thực dân và ngày càng ý thức  rõ  về  chính  mình,  về  những  truyền  thống  văn  hóa, những tiềm năng phong phú của mình và về cả những vấn 

đề, những thách thức chung các nước này đang phải đương đầu trong hiện tại, từ đó, nhu cầu hợp tác để phát triển ngày càng có tính thúc bách. 

“Ngoài các mối liên kết truyền thống, các dân tộc tại châu Á ngày nay còn kinh nghiệm cũng những hình thức của điều kiện xã hội–chính trị, đối diện với những thách đố chung và chia sẻ những mối quan tâm tương tự. Điều này được diễn 

tả trên bình diện chính trị qua các tổ chức liên vùng như SAARC (South Asia Association of Regional Cooperation 

do đó, không phải là việc tạo nên một cơ cấu Giáo Hội đơn thuần quy tụ các Giáo Hội tại một địa bàn địa lý lại với nhau, 

mà là một tổ chức biểu lộ nhiều quan hệ –lịch sử và đương thời– vốn đã có giữa các dân tộc Đông và Nam Á”4

Ảnh hưởng bước đầu

Tổng giám mục Henry D’Souza, tổng giáo phận Calcutta (Ấn Độ), sau hơn mười năm điều hành LHĐGMAC, trong cương vị Tổng thư ký (từ năm 1983), trong bài trả lời phỏng vấn của hãng tin Asia Focus5, đã có dịp trình bày kết quả công việc của LHĐGMAC cũng như những vấn đề và viễn cảnh của Giáo Hội tại châu Á trong những thập niên đầu của tổ chức này. 

Theo Đức Tổng giám mục D’Souza, LHĐGMAC, qua các bài phát biểu tại các cuộc họp các giám mục thế giới cũng như qua các tài liệu được soạn một cách kỹ lưỡng và được gửi cho các giám mục tham gia các cuộc họp này, đã góp phần làm Giáo Hội hoàn vũ thêm ý thức về các thực tại Á châu và về nỗ lực của các Giáo Hội tại đây trong việc đưa 

sứ điệp Kitô giáo vào trong các nền văn hóa và đến với các dân tộc, do đó đã làm phong phú cho tư duy về Thần học và 

về xã hội của Giáo Hội. LHĐGMAC cũng đã giúp Giáo Hội hoàn vũ đánh giá được những nét phong phú của châu Á. 

Về việc đưa sứ điệp Kitô giáo vào trong các nền văn hóa, Đức tổng giám mục nói rõ: “Ủy ban Tư vấn Thần học của LHĐGMAC đã có những suy nghĩ rất giá trị và có những công trình nghiên cứu thần học về Giáo Hội địa phương và 

về vai trò của Giáo Hội địa phương tại châu Á này. Giờ đây, người ta đã bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến khía cạnh Á 

Đối với các giám mục và các Hội đồng Giám mục tại châu 

Á, theo vị Tổng thư ký, “LHĐGMAC đã giúp các giám mục 

Á châu thảo luận các vấn đề và hoạt động liên quan đến các thực tại của đại lục này. LHĐGMAC đã góp phần mang lại cho Giáo Hội một căn tính Á châu. Nhưng LHĐGMAC để cho các giám mục tự do hành động tùy theo các nhu cầu của Giáo Hội địa phương và các điều kiện hiện tại ở đó. Qua các Văn phòng phụ trách các vấn đề khác nhau, LHĐGMAC đã đưa ra những gợi ý và định hướng cho việc rao giảng Tin Mừng và hoạt động của các Giáo Hội Á châu

Trong  bài  trả  lời  phỏng  vấn  này,  Đức  cha  Tổng  thư  ký cũng đã không ngần ngại nêu lên những nhược điểm của LHĐGMAC: 

“Người Kitô là một thiểu số ở Á châu. Khi hàng triệu người tìm thấy sự cứu độ và hạnh phúc của họ nơi các tôn giáo và các nền văn hóa Á châu sống động, điều này là một thách đố cho việc rao giảng Phúc Âm

“Nhưng châu Á là một lục địa của giới trẻ – hơn một nửa dân số châu Á dưới 25 tuổi. Và mặc dù là một thiểu 

số, Giáo Hội có ảnh hưởng rất lớn qua các công tác giáo dục và chăm sóc sức khỏe cho người dân. Điều này có thể giúp ích cho việc rao giảng Tin Mừng

“Một  cộng  đồng  được  giáo  dục  có  thể  làm  được nhiều việc để giải phóng mình và người khác khỏi sự 

hủ hóa, bóc lột và các thế lực tự tư tự lợi hiện đang chế ngự các nước Á châu. Vì Giáo Hội dấn thân rất nhiều vào lĩnh vực giáo dục, Giáo Hội cũng có thể 

Vị Tổng thư ký hiện tại của LHĐGMAC

Vào cuộc họp ngày 21.10.2011 tại Bangkok (Thái Lan), Ủy ban Trung ương của LHĐGMAC đã bầu hồng y Gracias, Tổng giám mục Mumbai và chủ tịch của Hội đồng Giám mục Công giáo Ấn Độ, làm Tổng thư ký mới của LHĐGMAC 

từ 1.1.2012, thay thế Tổng giám mục Orlando B. Quevedo, OMI, từ Philippines, người đã giữ chức vụ này hai khóa. Nhiệm  kỳ  của  Hồng  y  Gracias  sẽ  kéo  dài  ba  năm  và  có thể được bầu lại khi mãn nhiệm kỳ. Hồng y Gracias đã là 

thành viên ban lãnh đạo của Văn phòng Truyền thông Xã hội (OSC: Office of Social Communications) hai nhiệm kỳ

từ 2004 đến 2010.

Ủy ban Trung ương của LHĐGMAC trong phiên họp vào tháng 11/2011 cũng đã quyết định Hội nghị Khoáng đại lần thứ X sẽ diễn ra tại Việt Nam vào tháng 11 năm 2012 này, nhân kỷ niệm lần thứ 40 Quy chế của LHĐGMAC được Tòa Thánh phê chuẩn (16.11.1972). 

gặp trong các ấn phẩm và văn kiện của LHĐGMAC:

FABC: The Federation of Asian Bishop’Conferences

BILA: Bishops’Institute on Lay Apostolate

    Khoa đào tạo về Tông đồ Giáo dân trực thuộc Hội    đồng Giám mục

BIS: Bishops’Institute for Social

    Khoa  đào  tạo  về  Xã  hội  trực  thuộc  Hội  đồng    Giám mục

BISCOM: Bishops’Institute for Social Communication

    Khoa đào tạo về Truyền thông trực thuộc Hội đồng     Giám mục

BPMA: Biblical Pastoral Ministry in Asia

Tài liệu

Những con số thống kê…

James H. Kroeger đưa ra những con số thống kê về dân số của các nước tại châu Á, về tỷ lệ người Công giáo tại các nước này vào những năm cuối của Thiên niên kỷ thứ hai, những con số không thể không đặt Sứ vụ rao giảng Tin Mừng Đức Giêsu Kitô tại châu Á trong Thiên niên kỷ thứ ba này trước những thách thức thật lớn lao6. Chúng tôi xin ghi lại ở đây một số trong các con số này để độc giả có thể có một hình ảnh cụ thể về sự lớn lao của những thách thức này

Châu Á

Châu Á, lục địa lớn nhất và đông dân nhất thế giới, chiếm một phần ba số đất đai của toàn thể thế giới (17.124.000 dặm  vuông),  là  nơi  có  hơn  60%  dân  số  loài  người  sinh sống. Châu Á còn là một lục địa của người trẻ (gần 40% dưới 15 tuổi) với hơn 30 thành phố khổng lồ có dân số từ 

5 đến 20 triệu người. Chín quốc gia đông dân nhất, tính 

từ trên xuống: Trung Quốc, Ấn Độ, Inđônêsia, Nhật Bản, Bangladesh, Pakistan, Việt Nam, Philippines và Thái Lan. Trung Quốc và Ấn Độ có số dân vượt quá một tỷ. Bên cạnh khối người đông đúc này là những khác biệt, thậm chí, mâu thuẫn về tự nhiên, dân tộc, xã hội, kinh tế, chính trị và tôn giáo

Như Đức hồng y Stephen Kim Sou–hwan của Hàn quốc ghi nhận tại Khóa đặc biệt của Thượng hội đồng Giám mục về châu Á họp tại Roma (18.4–14.5.1998), châu Á không chỉ được hình thành từ “nhiều quốc gia khác nhau mà, người ta 

có thể nói, từ nhiều thế giới khác nhau”. Thực vậy, theo một nghĩa nào đó, phải nói là “có nhiều châu Á”

là Kitô giáo. Đây là quê hương của ba tôn giáo thế giới lớn. 

Ấn giáo, Phật giáo và Hồi giáo. 85% người không phải là Kitô giáo của thế giới tập trung tại châu Á và là tín đồ của nhiều tôn giáo lớn. Ấn giáo ra đời trên 5.000 năm nay, có khoảng 650 triệu tín đồ, đa số ở tại Ấn Độ và các vùng lân cận. Phật giáo là một tôn giáo và một triết lý sống phát triển 

từ Ấn giáo, có 300 triệu tín đồ, đa số ở tại châu Á. Hồi giáo được thiết lập vào thế kỷ thứ bẩy. Đây là một tôn giáo độc thần, thâu nạp các yếu tố của Do Thái giáo và niềm tin Kitô giáo,  với  khoảng  700  triệu  tín  đồ  nguyên  tại  châu  Á  mà thôi; người Công giáo tại châu Á chiếm khoảng 100 triệu. Hai quốc gia Hồi giáo lớn nhất nằm tại châu Á: Inđônêsia 

và Bangladesh – mỗi nước có trên 100 triệu tín đồ. Các hệ thống triết lý–đạo đức và tôn giáo tại châu Á là Khổng giáo, Lão giáo, Thần giáo (Shintoism), cũng như nhiều hệ thống tín ngưỡng bản địa và truyền thống khác

Công giáo tại châu Á

Người Công giáo trên toàn thế giới chiếm 17, 2% dân số toàn cầu; Kitô hữu chiếm 33, 1% của nhân loại. Tại châu Á, dân số công giáo gồm 105, 2 triệu người vào năm 1997, tức chỉ chiếm 2, 9% của gần 3, 5 tỷ người Á châu. Đáng để ý hơn nữa là trên 50% của tất cả người công giáo Á châu nằm trọn trong một quốc gia duy nhất là Philippines. Như vậy, nếu không kể Philippines, châu Á chỉ có khoảng 1% người công giáo. Tại tuyệt đại đa số các nước châu Á, Công giáo 

là một thiểu số rất nhỏ

Giáo Hội công giáo tại châu Á tiếp tục tăng trưởng. Năm 

1988, có 84, 3 triệu người Công giáo; năm 1997, con số này tăng thành 105, 2 triệu (tăng 20,9 triệu hay 25%). 

Con số linh mục tăng từ 27.700 lên 32.291 trong khoảng thời  gian  chín  năm  (1988–1997);  trong  khi  đó  số  chủng sinh tăng từ 19.090 tăng thành 25.842 cũng trong khoảng thời gian này. Các nước có số chủng sinh cao nhất (tính từ trên xuống) là Ấn Độ, Philippines, Hàn Quốc, và Việt Nam. Năm 1997 châu Á có 617 trong tổng số 4.420 giám mục trên toàn thế giới.

Số linh mục trong năm 1997 tại châu Á bao gồm 17.789 linh mục triều và 14.502 linh mục dòng. Hai phần ba số linh mục dòng là người châu Á; tuyệt đại đa số nữ tu là người Á châu (86%). Các nước có con số nữ tu người bản địa đông nhất tại châu Á (tính từ trên xuống): Ấn Độ, Philippines, Hàn Quốc, Nhật Bản, Inđônêsia và Việt Nam

Giáo  Hội  tại  châu  Á  nổi  tiếng  với  việc  dấn  thân  trong lĩnh vực đào tạo. Năm 1998 thống kê đưa ra các con số 

Ảnh: fabc.org

Người công giáo tại một số nước thành viên của LHĐGMAC vào cuối thiên niên thứ hai:

BANGLADESH 145,8 0,27

INDONESIA 202 2,58

NHẬT 127,7 0,36 KAZAKHSTAN

HÀN QUỐC 47,2 6,0

LÀO 6,2 0,9 MACAO 0,5 5,0 CAMPUCHIA 10,3 0,02

MALAYSIA 22 3,0 SINGAPORE 3,1 6,5

MYANMAR 48,8 1,3 PAKISTAN 142,6 0,6 PHILIPPINES 74,8 81,0

ĐÀI LOAN 22,1 1,4 THÁI LAN 20,8 8,0 VIỆT NAM 78,2 6,1

ẤN ĐỘ 990 1,72 NEPAL 23 0,05 SRI LANKA 20,8 8,0 PAKISTAN 142,6 0,6

QUỐC GIA TRIỆU %

TRIỀU TIÊN 22,6 ? BHUTAN 1, 8 0,02 TRUNG QUỐC 1,239,5 0,5

HONGKONG 6,9 4,7

Các con số có ý nghĩa to lớn và không thể không có tác động trên sự suy tư thần học và mục vụ của các Giáo Hội tại châu Á và của LHĐGMAC lúc này và trong tương lai

1  For All the Peoples of Asia, Vol. 4, trg. 309.

2  Felix  Wilfred,  The Federation of Asian Bishops’ Conferences

(FABC): Orientations, Challenges and Impact đăng trong For All 

do sự kiện là Kitô giáo đã được đưa vào từ bên ngoài. Phật giáo, chẳng hạn, đã du nhập vào Trung Hoa,  Nhật  Bản,  Thái  Lan,  vân vân,  từ  bên  ngoài  nhưng  Phật giáo không bị xem là xa lạ, trong khi Kitô giáo lại không như vậy. Tính cách ‘nước ngoài’ của Kitô 1*  Felix Wilfred, một nhà thần học hệ thống tại Chủng viện thánh  Phaolô  tại Tiruchirapalli (Ấn  Độ),  thư  ký  điều  hành  của  Ủy  ban Tư  vấn Thần học của LHĐGMAC, và thành viên của Ủy ban Thần học 

Quốc  tế Tòa Thánh The Federation of Asian Bishops’ Conferences:

Orientations Challenges and Impact đăng trong For All the Peoples of Asia, Vol 1, trg xxiii–xxx

Nhà thần học Felix Wilfred

là xa lạ là vì các Giáo Hội địa phương tại các nước Á châu, nhìn chung, đã tách rời xu hướng sống của dân tộc, lịch sử, các cuộc đấu tranh và mơ ước của người dân. Các Giáo Hội 

đã không tự đồng hóa mình với dân tộc, mặc dù đã thực hiện nhiều công trình có giá trị nhân danh đức bác ái.Chính chống lại cái hậu cảnh này mà chúng ta phải hiểu và đánh giá định hướng của LHĐGMAC vào buổi đầu1 hình thành từ cái hậu cảnh này

Đối thoại 2*

Đối thoại với các tôn giáo

Nếu phải tóm tắt định hướng này một cách ngắn gọn, thì đó chính là sự đối thoại. LHĐGMAC hiểu Giáo Hội và sứ vụ của Giáo Hội xung quanh chính tiêu điểm này. Đối thoại giúp Giáo Hội thoát khỏi việc trở thành một cộng đồng đặt trọng tâm vào chính mình, và liên kết Giáo Hội với dân tộc trong tất cả mọi lĩnh vực và chiều kích của cuộc sống của 

họ. Trong quan điểm của các giám mục, đối thoại tại châu 

Á cần phải được tiến hành trong ba lĩnh vực có quan hệ với nhau, cụ thể, các tôn giáo Á châu, các nền văn hóa Á châu 

và đại dương mênh mông những người nghèo khổ

Từ nhiều thế kỷ và thiên niên kỷ nay, nét đặc trưng của lục địa này là sự tìm kiếm Thượng đế và những lý tưởng đạo đức cao quý. Tất cả các tôn giáo lớn của thế giới đều ra đời 

và được nuôi dưỡng tại châu Á. Thế giới quan, cuộc sống 

và các thể chế của các dân tộc Á châu đều thấm nhuần một 2*  Các tiểu đề trong bài là của Hiệp Thông.

“Trong cuộc đối thoại này, chúng tôi nhìn nhận các tôn giáo như những yếu tố có ý nghĩa và tích cực trong nhiệm cục cứu độ của Thiên Chúa. Chúng tôi thừa nhận và tôn trọng những ý nghĩa và giá trị tinh thần và đạo đức thâm sâu nơi các tôn giáo này”2

Cái nhìn tích cực này về các tôn giáo khác không phải là một kết luận rút ra từ một số lập luận có tính cách thần học, 

mà là một thái độ và xác tín nảy sinh từ sự gặp gỡ trực tiếp 

và qua cảm nhận với con người, nam cũng như nữ, vốn là những tín đồ của các tôn giáo khác. Cuộc đối thoại với họ 

sẽ là một cuộc “đối thoại của đời sống”3, vốn không có gì giống với một sự so sánh giữa các học thuyết. Thay vì định nghĩa các tôn giáo khác trong sự quy chiếu về Kitô giáo, để 

gọi đó là những tôn giáo không phải Kitô giáo, các giám 

mục trước hết nhìn họ như “những anh chị em trong các niềm tin khác”4

Các Khóa họp của các giám mục phụ trách các vấn đề tôn giáo và Đại kết (BIRA) đã chú tâm vào cuộc đối thoại với các tín đồ Hồi giáo, Phật giáo và Ấn giáo. Nền tảng cho cuộc đối thoại liên tôn giáo ngày nay đã được đào sâu bởi một loạt mười hai khóa họp với chủ đề “Thần học về Đối thoại”5

Đối thoại với các nền văn hóa

Gắn một cách chặt chẽ với tôn giáo là văn hóa, các tôn giáo 

đã đóng một vai trò quan trọng trong việc định hình văn hóa. “Giáo Hội cố gắng tìm cách chia sẻ điều gì thực sự thuộc về dân tộc: các mục đích và giá trị, những khát vọng, 

tư tưởng và ngôn ngữ, bài ca và nghệ thuật của họ”6. Điều này xuất phát từ việc hiểu rằng Giáo Hội phải hòa nhập vào cộng đồng lớn hơn là các dân tộc, một điều không thể có được nếu Giáo Hội không chia sẻ nền văn hóa và lối sống của họ

Đối thoại với người nghèo khổ

Một  lĩnh  vực  quan  trọng  khác  được  các  giám  mục  quan tâm đó là những đại dương khổng lồ những người nghèo khổ. Hơn một nửa nhân loại sống tại châu Á và 80% trong 

số những người này là những người nghèo, đói khổ và bị 

áp bức. Nếu chúng ta để ý tới sự kiện là tại vùng đất châu 

Á này trên 50% dân số dưới 15 tuổi, chúng ta có thể thấy những nạn nhân trầm trọng nhất của cái đói và nghèo khổ 

là các trẻ em vô tội. Từ nhiều thế kỷ và thập kỷ qua, Giáo Hội đã bày tỏ mối quan tâm của mình đối với người nghèo qua nhiều công trình bác ái và trong những thập niên gần đây, qua một loạt các dự án phát triển. LHĐGMAC mong muốn tiến xa hơn nữa và trở thành thực sự “một Giáo Hội của người nghèo”, trong tuyên bố, trong việc làm chứng, trong lối sống, trong việc đề ra các kế hoạch của mình, vân vân. Sự chọn lựa ưu tiên người nghèo khổ dưới con mắt của LHĐGMAC là như một “hành động của lòng tin”7 cần phải được thực hiện bất chấp chống đối và xung đột. Các ngài ý thức được hậu quả của sự chọn lựa này đối với bản thân các ngài và đối với các Giáo Hội địa phương

có sẵn như đã được triển khai, đặc biệt tại phương Tây, mà theo sự nhận thức về diễn tiến lịch sử diễn ra nơi chính dân tộc của chúng ta”8

LHĐGMAC, qua Văn phòng Phát triển Con người, đã đi đầu trong việc dẫn dắt các chương trình vạch trần để các giám  mục  có  được  kinh  nghiệm  trực  tiếp  về  những  tình cảnh khủng khiếp của các nhóm bị bạc đãi – những người sống trong những khu nhà ổ chuột, công nhân, những người lao động nô lệ, tù nhân chính trị, vân vân. Các khóa học của LHĐGMAC dành cho các giám mục về Hoạt động Xã hội cho thấy một ý thức ngày càng gia tăng về các thực tại chính trị–xã hội, các tình cảnh bất công, sự vi phạm nhân quyền 

và nhân phẩm. Các giám mục, đi tới tận cùng các nguyên nhân gốc rễ của tình trạng này, nói về vai trò quan trọng của việc phân tích xã hội trong việc lột trần những nguyên nhân có hệ thống của nghèo đói, bóc lột và bất công. Sự phân tích này phải được đưa vào trong đường lối mục vụ của Giáo Hội

Ba điểm khác nữa liên quan đến việc đối thoại với người nghèo có thể được ghi nhận. Các giám mục nói về tính đa nguyên trong việc đáp trả của Giáo Hội. Trong thực tế, sự 

đa nguyên này là kết quả của “sự dàn xếp của sự phân tích thế tục và các thế giới quan”9 và phải được xem như một 

đe dọa đối với sự hiệp nhất. Hơn nữa, trong khi nhìn nhận tính hợp pháp và tầm quan trọng của việc phân tích xã hội, LHĐGMAC thấy rằng chúng ta cần phải lấy cảm hứng từ 

các nguồn Á châu trong việc phát triển các mô hình phát 

triển thay thế nặng tinh thần Á châu và phản ánh truyền thống của tinh thần này. Các ngài hẳn sẽ yêu thích sự đối thoại với người nghèo (trong chiều hướng dấn thân vì các quyền con người của họ, vì sự giải phóng, vân vân) để có thể thấm đậm cái nhìn tôn giáo và tinh thần đặc trưng của các dân tộc Á châu. Cái nhìn tổng thể về thực tại, một ý thức về sự hài hòa10 và sự chiêm niệm đặc biệt phải đi kèm cuộc đối thoại và sự đồng hóa mình với người nghèo của chúng ta11. Cuối cùng, trong cái nhìn của LHĐGMAC, hoạt động cho công lý và dấn thân để giải phóng người nghèo 

là những nhiệm vụ cần phải thực thi trong sự hợp tác ngày càng chặt chẽ với người dân thuộc các tôn giáo khác. Do đó, đối thoại với các tôn giáo khác không phải là cuộc gặp gỡ tách rời thực tế của cuộc sống; các tôn giáo trao đổi với nhau 

áp bức vốn đòi, ngày càng khẩn thiết, quyền được sống và chết như những con người, mặc dù mọi rào cản và vật cản đặt trên đường đi của họ

Đây là sự đan xen đầy tính năng động của Tin Mừng và quyền năng của Tin Mừng trong các thực tại này của châu 

Á trong một tiến trình đối thoại và biến đổi trong sự liên tục sinh tồn với các truyền thống của châu Á được các giám mục hiểu như là chính việc loan báo Tin Mừng

Việc thực thi các lý tưởng này đòi hỏi những thay đổi thích 

Ảnh: fabc.org

IV họp tại Tokyo vào năm 1986 về chủ đề giáo dân. Cũng vậy, LHĐGMAC đã kêu gọi cần có những hình thức mới cho các thừa tác vụ theo đòi hỏi của tình hình tại Á châu12

Á chúng ta cũng có những chế độ độc tài ở các mức độ khác nhau. Các phương tiện truyền thông đại chúng bị kiểm duyệt bởi guồng máy nhà nước độc tài, các tiếng nói đối lập tức khắc bị dồn vào thinh lặng, sự chống đối hợp pháp 

bị đàn áp bởi luật An ninh quốc gia rất đáng ngờ. Các biến 

cố xảy ra ở Singapor và Malaysia trong những năm gần đây cho thấy rõ điều này

tư nước ngoài và nhóm thiểu số quyền lực địa phương, gây thiệt hại nặng nề cho sự sống còn của người nghèo. Trong bối  cảnh  này,  ngay  cả  hòa  bình  cũng  chỉ  được  xem  như một sự ổn định cần thiết – những mất mát xã hội và con người không quan trọng – cho sự sản xuất của cải và cho 

thị trường của các sản phẩm này. Và pax economica này lại 

được các chế độ độc tài bảo đảm

hòa hợp dân tộc

Nhóm thách đố thứ hai liên quan đến sự hòa hợp dân tộc. Lúc này, một cuộc khủng hoảng trầm trọng về sự phân hóa xem ra đang càn quét phần lớn các nước châu Á. Các nước châu Á, được cấu tạo bởi nhiều nhóm chủng tộc, ngôn ngữ 

và tôn giáo, chưa tìm ra được một sự ổn định cố kết để tất 

cả các nhóm có thể hiện hữu trong sự hài hòa. Một số nước như Ấn Độ, Pakistan, Sri Lanka và Malaysia gặp khó khăn 

vì những xung đột triền miên và bạo lực đẫm máu giữa các nhóm. Trong tình trạng bất ổn này, điều đáng để ý là các tôn giáo, thay vì là những lực lượng xây dựng sự hiệp nhất, lại đẻ ra hận thù, xung khắc và chia rẽ. Chủ nghĩa bảo thủ tôn giáo đang nổi lên khắp nơi tại châu Á. Tệ hơn nữa, các chính trị gia còn sử dụng tôn giáo và các biểu tượng tôn giáo cho mục đích riêng của họ. Và một hậu quả của tất cả những thứ này là một cảm giác về sự bất ổn đang lan rộng nơi các nhóm khác nhau và các khuynh hướng ly khai đang gia tăng

kết hợp hài hòa giữa truyền thống và tính hiện đại

Sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và tính hiện đại cũng 

là một thách thức khác đối với châu Á. Sự tồn tại của một nền văn hóa tùy thuộc vào khả năng gặp gỡ các lực lượng mới của nền văn hóa này, trong sự liên tục năng động với quá khứ, và đi tới những tổng hợp mới. Các nước châu Á, khi gặp gỡ khoa học, kỹ thuật, việc kỹ nghệ hóa –với những khía cạnh nhân bản hóa và phi nhân bản hóa – đang trải nghiệm  một  sự  biến  đổi  có  tính  thời  đại.  Hiện  tượng  đô thị hóa gia tăng một cách nhanh chóng tại châu Á. Cảnh tượng những ngôi nhà trọc trời bên cạnh những túp lều và nhà chòi tại các thành phố ở châu Á tượng trưng cho điều đang diễn ra bên trong châu Á ngày nay. Nó không chỉ cho thấy hố ngăn cách đang mở rộng giữa người giàu và người nghèo, mà cả điều kiện của châu Á khi đi tìm chính mình giữa truyền thống và tính hiện đại

những khác biệt trong định hướng ý thức hệ

Nhóm những thách đố cuối cùng nảy sinh từ những khác biệt trong định hướng ý thức hệ. Cái nhìn và sự phát triển của xã hội tương lai bao hàm sự chọn lựa một ý thức hệ với những chiến lược thích hợp. Không đếm xỉa tới điều xảy ra tại Đông Âu vào năm 1989, và cuộc khủng hoảng trong các nước kỹ nghệ hóa, chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản vẫn còn là hai ý thức hệ nổi trội. Cả hai đều có mặt tại châu Á, đúng hơn, châu Á bị xâu xé giữa hai ý thức hệ này. Trong thực tế, 46% dân số châu Á sống trong những nước theo 

xã hội chủ nghĩa. Kinh nghiệm cụ thể về những thiếu thốn, không đầy đủ của cả hai ý thức hệ này đã dẫn đến việc tìm kiếm những ý thức hệ bản xứ tại một số nước, chẳng hạn, 

Inđônêsia, với pancasila (năm nguyên tắc xây dựng quốc

gia) là ý thức hệ quốc gia. Cũng vậy, ý thức hệ Gandhi về  sarvodaya (phát triển toàn diện) lại có ảnh hưởng tại Ấn Độ.

Giáo Hội tại châu Á trước các thách thức

Những thách thức các hội đồng Giám mục quốc gia tại châu 

Á và LHĐGMAC phải đương đầu thật là to lớn. Tại châu Á, người Công giáo chiếm khoảng 2,4% dân số và ít hơn 1% nếu không kể Philippines. Là những người lãnh đạo một thiểu số nhỏ bé tại châu Á, làm sao các giám mục có thể hành động một cách có hiệu quả? Chúng ta cần phải nhớ lại rằng, mặc dù Giáo Hội là một thiểu số nhỏ, nhưng ảnh hưởng của Giáo Hội trong xã hội cũng lớn hơn rất nhiều con số các tín hữu. Các định hướng của các vị lãnh đạo Giáo Hội, với tư cách một tập thể, có một tác động lớn hơn trên cuộc sống của người dân và quốc gia. Mặc dù LHĐGMAC không đưa ra một lập trường cuối cùng về hành động cần phải có, nhưng các định hướng LHĐGMAC đề ra cho thấy các Kitô hữu cần phải có một vai trò chính trị mạnh mẽ, một vai trò “xuất phát từ những hàm ý của Tin Mừng và Nước Trời đối với trần thế”13. Các vị lãnh đạo Giáo Hội tại châu 

Á có thể đáp ứng tình hình tại châu Á thế nào là một câu hỏi khó trả lời. Tình hình châu Á rất đặc biệt, và các giám mục phải liên tục tìm kiếm, cùng với các cộng đồng Kitô hữu, những con đường mới để đáp lại những thách thức tại châu 

Á. Mặc dù chưa có sự rõ ràng về các cách tiếp cận cần phải 

có và các phương tiện cần phải áp dụng, nhưng có một điều 

đã trở nên rõ ràng, đó là các lãnh đạo của Giáo Hội, phải cùng nhau tìm kiếm, cùng nhau hành động và cùng nhau lãnh trách nhiệm tập thể hơn trước đây. Chỉ có sự cùng nhau bàn bạc và hành động mới có thể có một tác động trên đời sống của dân tộc và con đường tương lai của dân tộc. Tiếng nói của một cá nhân giám mục có thể dễ dàng bị dìm nghỉm, 

trong  khi  tiếng  nói  của  một  hội  đồng  không  thể  bị  quần chúng nói chung và các quyền bính làm ngơ. Mặc dù điều này có thể được áp dụng ở khắp nơi trên thế giới, nhưng tại châu Á, vì tính cách thiểu số của người Kitô hữu, hành động kết hợp và định hướng nơi các giám mục Á châu trở thành đặc biệt quan trọng.

Một số Hội đồng Giám mục thành viên của LHĐGMAC 

đã có những bước đi để có được những quyết định chung, với tính cách một tập thể, liên quan tới các thách đố và tình hình trong đất nước các ngài. Một trường hợp được biết đến nhiều và được hoan nghênh rộng rãi là thái độ tập thể – sau khi cầu nguyện nhiều và đắn đo – của các giám mục Philippines trong cuộc cách mạng tháng 2/198614. Một ví 

dụ khác là thái độ tập thể của các giám mục Tây Malaysia trong việc chống lại việc bắt bở những người có liên quan đến Giáo Hội dấn thân trong hoạt động vì công lý và việc giam cầm họ mà không xét xử dưới chế độ của luật An ninh Quốc gia

Không phải mọi nước tại châu Á đều là Philippines. Với một thiểu số người Kitô hữu trong các nước châu Á khác, tình hình chung có khác. Nhưng hội đồng thành viên này đã giúp các Hội đồng Giám mục khác ý thức và nhạy cảm đối với tình hình trong các nước của các ngài và can đảm đáp lại theo cách thức riêng của các ngài

Ảnh hưởng của Liên Hội đồng Giám mục Á châu

Trước khi LHĐGMAC được thiết lập, một Giám mục Á châu có thể quen biết nhiều Giám mục tại các nước phương Tây hơn là tại các nước châu Á kế cận, đó là điều hoàn toàn 

tự nhiên. LHĐGMAC đã tạo nên sự cảm thông theo chiều ngang giữa các giám mục và các Hội đồng Giám mục; điều 

Qua các sáng kiến và chương trình hành động khác nhau của mình, LHĐGMAC đã khiến các giám mục ý thức được các vấn đề trong chính đất nước và tại miền của các ngài. Các Giáo Hội tại châu Á đã lâu ngày sống dưới sự chế ngự của mặc cảm thiểu số: sợ phải mất các quyền lợi của mình 

và lo âu về sự tồn tại của mình. Điều này ngăn cản không cho các ngài có một định hướng rộng rãi hơn và hành động can đảm hơn. LHĐGMAC đã giúp Giáo Hội vượt lên trên mặc cảm này. Các bộ phận của các Hội đồng Giám mục quốc gia liên quan đến đối thoại, hành động xã hội, vân vân, 

đã được tác động trực tiếp hơn bởi các định hướng của các Văn phòng trực thuộc LHĐGMAC. Từng giám mục riêng 

rẽ và các Hội đồng Giám mục quốc gia hẳn sẽ đồng ý là LHĐGMAC đã, một cách vắn tắt, tạo nên một thứ men cho việc suy nghĩ mới mẻ và mở đường cho hoạt động mục vụ mới và trong bối cảnh Á châu

Kinh nghiệm và suy tư của LHĐGMAC đã có tác động ra cả bên ngoài ranh giới châu Á. Nhìn lại mười năm hiện hữu và hoạt động của LHĐGMAC vào năm 1982, các giám mục đã nói: “Qua việc cùng nhau suy tư và nhận định, qua các chọn lựa và đường lối mục vụ chúng ta đã cùng nhau chủ trương, chúng ta đã có thể góp phần vào sự suy tư và nhận định đang diễn ra ở các Giáo Hội tại các lục địa khác và vào việc suy nghĩ và đường lối của văn phòng hành chính trung ương của Giáo Hội”15. Tác động hiện nay của LHĐGMAC trên các Giáo Hội địa phương đặc biệt ở cấp người dân khó đánh giá hơn. Cũng khó đánh giá tác động của các phong trào quần chúng  trên  định  hướng  của  LHĐGMAC.  Không  thể  phủ nhận là nhiều nhận thức, suy tư và thực hành của các Kitô 

Về phần mình, nhiều nhóm dấn thân trong dân chúng để loan báo Tin Mừng cảm thấy được khuyến khích và nâng đỡ bởi LHĐGMAC và được cảm hứng từ LHĐGMAC

Mấy  ý  tưởng  này  về  ảnh  hưởng  của  LHĐGMAC  sẽ không đầy đủ nếu không đề cập đến một số giới hạn của LHĐGMAC. Hoàn cảnh của xã hội và của Giáo Hội tại các nước châu Á, mặc dù có nhiều điểm tương tự, nhưng vẫn không có sự đồng nhất, do đó LHĐGMAC đã chỉ có thể nói một cách chung chung và không thể nhắm đến từng tình cảnh cụ thể. Từng giám mục đã bị tràn ngập bởi quá nhiều những ý tưởng mới và những nhận thức do LHĐGMAC đưa ra đến độ đôi khi các ngài cảm thấy không được hỗ trợ trong việc áp dụng chúng vào trong thực tế. Khả năng trong tay các giám mục tại châu Á quá giới hạn đến độ các ngài cảm thấy không được hỗ trợ trong việc thực hiện cái nhìn lớn của LHĐGMAC. 

4  Xem Living and Working with Brothers and Sisters in Asia, An

Ecumenical Consultation,  Singapore,  5–10.7.1987,  HongKong 

1989.

5  Loạt cuối cùng (BIRA IV/12) được tổ chức từ 21 đến 26/2, 1991  tại Hua Hin (Thái Lan). Cũng nên nhớ là tuyên bố cuối cùng Hội  nghị Khoáng đại lần thứ năm của LHĐGMAC được tổ chức tại  Bandung, Inđônêsia, tháng 7/1990, dành tầm quan trọng lớn nhất  cho việc thực thi đối thoại. Về phần mình, Ủy ban Tư vấn Thần  học của LHĐGMAC đã đưa ra một tài liệu nghiên cứu có đầu đề: 

Theses on Interreligious Dialogue (LHĐGMAC tham luận, số 48).

Gm.Phêrô Nguyễn Văn Khảm

Suy tư thần học và mục vụ bao giờ cũng xuất hiện trong 

một bối cảnh cụ thể được tạo nên bởi sự cộng hưởng của nhiều yếu tố: văn hóa, tôn giáo, kinh tế, xã hội  Những yếu 

tố này làm nên vóc dáng của một dân tộc trong một không gian và thời gian cụ thể. Do đó, để thấu hiểu những suy tư thần học và cảm nhận được những thao thức mục vụ của Liên hiệp các Hội đồng Giám mục Á châu (FABC),1 không thể không quan tâm đến Kitô giáo trong bối cảnh Á châu

Ảnh: fabc.org

GIÁO HỘI CÔNG GIÁO TRONG BỐI CẢNH Á CHÂUĐúng  như  Đức  Gioan  Phaolô  II  đã  viết  trong  tông  huấn 

Ecclesia in Asia, thật là nghịch lý khi Đức Giêsu vốn được 

sinh ra trên mảnh đất Á châu lại bị hầu hết dân châu Á xem như một khuôn mặt của phương tây hơn là châu Á.2 Và cho đến bây giờ, sau 20 thế kỷ Tin Mừng được loan báo trên toàn thế giới, Đức Giêsu vẫn cứ là khuôn mặt xa lạ với đa số người dân châu Á. Thực tế là tại châu lục mênh mông này, chỉ có hơn 2% người dân tin vào Đức Giêsu Kitô. Ngoại trừ Philippines là đất nước có tỷ lệ người Công giáo đáng kể, còn lại các quốc gia khác, người Công giáo là thiểu số thật nhỏ nhoi. Điều đau đớn hơn nữa là Kitô giáo bị xem là sản phẩm của quyền lực và văn hóa phương Tây, xa lạ với văn hóa và đời sống của người dân châu Á;3 do đó không thu hút được nhiều người dù đã hiện diện ở đây rất lâu

Có đặt mình trong bối cảnh đó, mới hiểu được tại sao mối quan tâm lớn nhất của các Giáo Hội địa phương tại châu 

Á là làm thế nào để Giáo Hội Chúa Kitô trên châu lục này không  bị  đánh  giá  là  một  Giáo  Hội  xa  lạ  nhưng  là  một Giáo Hội cắm rễ sâu trong mảnh đất châu Á. Như Sergio Luciani đã nhận xét cách chí lý, chính mối quan tâm mục 

vụ đó đã thúc đẩy các giám mục Á châu tập trung suy tư của mình vào những vấn đề thuộc lãnh vực Giáo Hội học hơn là những lãnh vực khác trong Thần học. Nói cách khác, 

có một nguyên lý hoặc minh nhiên hay mặc nhiên tác động trên định hướng toàn diện của FABC là làm sao hình thành một tầm nhìn mới về Giáo Hội, có khả năng đáp trả những nhu cầu và vấn nạn trong hoạt động mục vụ.4 Đối với các giám mục Á châu, thần học và mục vụ là hai việc không thể tách rời

Á. Theo các giám mục Á châu, xây dựng một cách thế hiện diện mới của Giáo Hội trên đại lục này trước hết là phải làm 

sao xây dựng Giáo Hội thực sự trở thành một Giáo Hội địa phương (local Church), một Giáo Hội ăn rễ sâu vào những 

thực tại đời sống của các dân tộc Á châu. Muốn hiểu thế nào là một Giáo Hội địa phương thì hãy qui chiếu về mầu nhiệm Thiên Chúa làm người như là suối nguồn và nguyên 

lý nền tảng cho suy tư thần học cũng như cho công tác mục 

vụ.  Mầu  nhiệm Thiên  Chúa  làm  người  đã  không  diễn  ra cách chung chung mơ hồ, nhưng trong một bối cảnh lịch 

sử, địa lý và văn hóa rất cụ thể. Và bối cảnh cụ thể đó đã gây ảnh hưởng rất lớn trên cuộc sống của Đức Giêsu Kitô, Đấng  Cứu  Độ:  lối  sống,  cách  rao  giảng,  kể  cả  cuộc  khổ nạn và cái chết của Người. Tương tự như thế, để thi hành 

và chu toàn sứ vụ yêu thương và phục vụ của mình, Giáo Hội cần phải nhập thể vào trong một bối cảnh nhân sinh cụ thể.5 Do đó, ngay từ lần họp Hội Nghị Khoáng Đại (Plenary Assembly) đầu tiên, các giám mục châu Á đã mô tả Giáo Hội địa phương là “một Giáo Hội nhập thể trong một dân tộc, một Giáo Hội bản địa, một Giáo Hội hội nhập trong một nền văn hóa.”6 Ở một nơi khác, các ngài khẳng định rất mạnh rằng Giáo Hội “chỉ thực sự trở thành Giáo Hội khi nhập thể vào một dân tộc và một nền văn hóa, trong không gian và thời gian cụ thể. Mầu nhiệm Giáo Hội chỉ là một, toàn thể và phổ quát, nhưng sự thể hiện cụ thể của Giáo Hội thì thay đổi, đa dạng và đặc thù.”7

MỘT GIÁO HỘI ĐỐI THOẠI

Định hướng đã rõ ràng nhưng vấn đề là phải làm gì và làm thế nào để Giáo Hội thực sự hội nhập trong một nền văn hóa 

Á, định hướng đó chỉ trở thành hiện thực khi Giáo Hội bước 

vào cuộc đối thoại với mọi thực tại đời sống của người dân 

tại nơi mà Giáo Hội đang có mặt, không chỉ là sự có mặt của cơ chế nhưng là sự hiện diện của một Giáo Hội muốn mang lấy những ưu sầu và lo lắng, mừng vui và hy vọng của người dân làm ưu sầu và lo lắng, mừng vui và hy vọng của chính mình.8

Nói đến châu Á là nói đến cái nôi của những tôn giáo lớn trên thế giới như Do thái giáo, Kitô giáo, Hồi giáo, Ân giáo, cũng như những truyền thống tâm linh khác như Phật giáo, Khổng giáo và Lão giáo. Những tôn giáo và truyền thống tâm linh này đã ghi dấu ấn lâu đời và sâu sắc trên đời sống của các dân tộc Á châu, hình thành những giá trị tôn giáo và văn hóa của Á châu, đặc biệt là sự “yêu mến thinh lặng và chiêm ngắm, tính đơn sơ, hài hòa, siêu thoát, bất bạo động, cần mẫn, kỷ luật, sống đạm bạc, khao khát học hỏi và truy tìm triết ly.”9 Nói đến châu Á cũng là nói đến đại dương những người nghèo khổ. Thật thế, dân số châu Á chiếm 2/3 dân số toàn cầu và tuy có một số quốc gia được đánh giá là những nước phát triển cao, phần đông vẫn là những nước nghèo, và một số được xếp vào hàng nghèo nhất thế giới.Trong bối cảnh đó, nếu Giáo Hội muốn tiến bước trên con đường đối thoại thì không thể không quan tâm đến những thực tế nói trên của châu Á. Chính vì thế mà từ nhiều năm qua, các giám mục châu Á đã không ngừng thúc đẩy và 

khuyến  khích  tiến  hành  cuộc  đối thoại ba mặt  với  các 

truyền thống lâu đời tại châu Á, với nhiều nền văn hóa khác nhau tại Á châu, và với đại dương mênh mông những người nghèo khổ. Cuộc đối thoại này phải là cuộc đối thoại liên 

lỉ, khiêm tốn và tràn ngập tình yêu thương. Phải là cuộc đối 

là một thái độ sống thấm sâu vào trong cung cách hiện diện 

và hoạt động của Giáo Hội. Phải là một cuộc đối thoại trong khiêm tốn để cùng nhau lắng nghe tiếng nói của Thánh Thần chứ không phải với thái độ trịch thượng của những kẻ tự cho mình là độc quyền chân lý. Phải là một cuộc đối thoại chứa chan yêu mến, tôn trọng và tương kính, dứt khoát khước từ bạo lực dưới bất cứ hình thức nào

Chính qua hành trình đối thoại đó mà Giáo Hội mới có thể nhập thể vào trong những truyền thống xã hội, văn hóa và tôn giáo của các dân tộc đang hiện diện tại châu Á, cũng như hòa vào khát vọng của người dân hướng đến một xã hội nhân đạo và công bằng hơn. Cũng chính qua hành trình đối thoại đó mà Giáo Hội mới mong trở thành một Giáo Hội Á châu trong cách suy nghĩ và diễn đạt tư tưởng thần học của mình chứ không chỉ lệ thuộc những phạm trù tư tưởng tây phương vốn xa lạ với tâm thức Á châu. Đồng thời, xuyên qua con đường đối thoại, Giáo Hội có thể sống 

và thể hiện tính phổ quát của Giáo Hội trong nét đặc thù của  mình  (universality  in  particularity)  bởi  lẽ  Giáo  Hội địa phương không chỉ có nghĩa là một phần của Giáo Hội (partial Church) cũng không chỉ đơn thuần là một đơn vị quản trị trong cơ chế mênh mông là Giáo Hội toàn cầu.10

Đúng hơn, mỗi Giáo Hội địa phương chứa đựng toàn bộ mầu nhiệm Giáo Hội và như thế là toàn thể thực tại Giáo Hội được thu nhỏ.11 Cuối cùng, cũng chỉ qua nẻo đường đối thoại đó mà cộng đoàn Giáo Hội địa phương mới hy vọng chu toàn sứ mạng chia sẻ kinh nghiệm đức tin với những anh chị em thuộc các truyền thống tôn giáo hay những nền văn hóa khác, và loan báo Đức Giêsu Kitô là Đấng Cứu Độ