tai lieu o nhiem khong khi

 Các chất ô nhiễm chình:  Cacbon monoxit CO: Là chất khì không màu, không mùi, không vị…được sinh ra chủ yếu do đốt nhiên liệu trong sản xuất công nghiệp, do một số quá trính sản xuất

Câu 1: Trính bày cấu trúc khì quyển dựa theo sự biến thiên của nhiệt độ Sự khác nhau cơ bản về

thành phần không khì giữa tầng bính lưu và tầng đối lưu?

Trả lời:

1 Cấu trúc khí quyển dựa theo sự biến thiên nhiệt độ

Khì quyển trái đất quy ước chia thành 5 lớp từ dưới lên gọi là: tầng đối lưu, tầng bính lưu, tầng giữa, tầng nhiệt quyển và tầng khì quyển ngoài

1.1 Tầng đối lưu

 Là lớp khì quyển gần mặt đất có độ cao tại xìch đạo 16-18 km, tại các cực 7-9 km, tại các

vĩ tuyến 10-12km

 Tầng đối lưu bao gồm 9/10 toàn bộ lượng khì quyển

 Tại đây các quá trính thủy động, nhiệt và hóa học xảy ra với cường độ mạnh nhất

 Ở tầng đối lưu càng xa mặt đất nhiệt độ càng giảm.Do tầng đối lưu hầu như hoàn toàn trong suốt đối với bức xạ sóng ngắn của mặt trời, nhưng hơi nước ở đây lại hấp thụ rất mạnh bức xạ nhiệt sóng dài từ mặt đất

1.3 Tầng giữa

 Ở đây nhiệt độ không khì càng xa mặt đất càng giảm

 Tại giới hạn trên của tầng giữa- ở độ cao khoảng 80km nhiệt độ đạt -80 đến -90 0

- Chiếm khoảng 75% tổng khối lượng của toàn bộ khì quyển, gần như toàn bộ hơi nước và xon khí (aerosol)

- Không khì liên tục luân chuyển và tầng này là tầng có mật độ không khì lớn nhất của khì

quyển Trái Đất Nitơ và ôxy là các chất khí chủ yếu có mặt trong tầng này

Tầng bình lưu:

- Đặc điểm của tầng này là không khì khô, loãng và chuyển động thành luồng ngang

- Tầng bính lưu tập trung phần lớn khì ôdôn, nhất là ở độ cao khoảng 22 – 25 km

Câu 2 ONKK là gì? Chất gây ONKK? Cách phân loại các chất gây ONKK? Các đơn vị biểu diễn nồng độ các chất ONKK? Các nguồn gây ONKK?

 ONKK là sự có mặt một số chất lạ trong khì quyển với nồng độ có thể gây hậu quả không mong muốn đối với con người và môi trường xung quanh

 Các chất ONKK có nguồn gốc tự nhiên và nhân tạo Chúng được chia thành 2 nhóm đặc trưng:

 Chất ô nhiễm sơ cấp: được phát thải trực tiếp từ các nguồn như CO, CO2, SO2, bụi, khói…

 Chất ô nhiễm thứ cấp: được tạo thành do phản ứng hoá học giữa chất ô nhiễm sơ cấp và các yếu tố khì quyển bính thường như SO3, NO2, H2SO4, O3…

 Các chất ô nhiễm chình:

 Cacbon monoxit (CO): Là chất khì không màu, không mùi, không vị…được sinh

ra chủ yếu do đốt nhiên liệu trong sản xuất công nghiệp, do một số quá trính sản xuất và do động cơ đốt trong của ô tô, đầu máy xe lửa…

 Các lưu huỳnh ôxit (SOx): bao gồm SO, SO2, SO3, SO4…được sinh ra chủ yếu

do đốt các nhiên liệu hoá thạch, các nhiên liệu có chứa lưu huỳnh trong sản xuất

và sinh hoạt, do nung các quặng pirit sắt và lưu huỳnh…

 Các nitơ ôxit (NOx): bao gồm NO, NO2, NO3, N2O….trong đó N2O là chất khì không màu, không độc có trong tự nhiên với nồng độ tương đối cao 0.25ppm Các oxit này được phát thải chủ yếu do cháy nhiên liệu ở nhiệt độ cao và từ các nhà máy sản xuất HNO3, nhà máy nhiệt điện các nguồn này chiếm khoảng 60%, 40% còn lại do động cơ đốt trong

 Các hydrocacbon (CH): hydrocacbon dạng khì và lỏng dễ bay hơi là chất ô nhiễm đặc biệt Thành phần ô nhiễm phải kể đến trước tiên của nhóm CH là benzene thường có mặt với nồng độ cao trong không khì đô thị CH nếu đơn độc với nồng

độ trong không khì không gây tác động có hại, tác động có hại ở chỗ chúng tham gia vào các phản ứng hoá học khi có ánh sáng mặt trời và NO2 tạo thành các sản phẩm ôxi quang hoá trong đố có O3 CH được phát thải vào khì quyển chủ yếu từ các nguồn tự nhiên, hoạt động của con người đóng góp khoảng 2% lượng phát thải CH hằng năm

 Các phần tử vật chất và các kim loại nặng: như các loại bụi phát thải từ các nhiên liệu than, dầu, gỗ…,các kim loại nặng như chí, kẽm, thuỷ ngân…

 Các đơn vị biểu diễn nồng độ các chất ONKK: ppm, mg/m3, µg/m3, g/m3……

 Nguồn gây ô nhiễm: có 2 nguồn là tự nhiên và nhân tạo

 Nguồn gây ô nhiễm tự nhiên: bão bụi, cháy rừng, đại dương, núi lửa, bụi vũ trụ, vi sinh vật, nấm, vi khuẩn…

 Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo:

 Nguồn gây ô nhiễm do sản xuất công nghiệp: bao gồm các xì nghiệp thuộc các ngành năng lượng, luyện kim đen và màu, vật liệu xây dựng, hoá chất, dầu khì và các ngành công nghiệp khác Các phát thải đuợc hính thành khi thực hiện các quá trính công nghệ sản xuất khác nhau có thành phần hoá học, tình độc và quy mô khác nhau Dạng chất ô nhiễm và quy mô phát thải còn phụ thuộc vào trính độ sản xuất, năng suất

và hệ thống xử lý khì thải đựơc dùng

 Nguồn gây ô nhiễm do giao thông: bao gồm các loại xe ô tô, đầu máy xe lửa, máy bay và tàu thuỷ, trong đó vận tải bằng ô tô là nguồn gây ô nhiễm chình, tại các thành phố lớn xe cộ phát thải 80% CO, 50% CH, 30-40% các loại ôxit, 30% bụi lơ lửng và gần 100% chí

 Nguồn gây ô nhiễm do sinh hoạt con người: chủ yếu từ các bếp đun và lò sưởi sử dụng nhiên liệu Nguồn gây ô nhiễm thường không lớn nhưng tập trung tại lớp không khì thấp của khì quyển

Câu 3 Hiện tượng nghịch đảo nhiệt là gì? Ảnh hưởng của nó tới quá trình phát tán chất ô nhiễm như thế nào?

- Khí quyển có trị số gradien nhiệt độ không những nhỏ hơn trị số gradien nhiệt độ đoạn nhiệt khô, mà còn mang dấu âm (-), tức nhỏ hơn 0 ( <0<k) là khí quyển nghịch nhiệt

- Nghịch nhiệt là hiện tượng điển hình của khí quyển ổn định Khi trị số <0 tức nhiệt độ tăng theo chiều đứng ( thay cho giảm – là hiện tượng thường xảy ra đối với tầng đối lưu) Khi ấy độ chênh lệch nhiệt độ giữa khối không khí bốc lên cao hay hạ xuống thấp ( Txq –

T hay T – Txq) có thể đạt giá trị cực trị, và vì thế lực kéo khối không khí trở lại vị trí ban đầu ( xuất phát) mạnh nhất, do đó khí quyển ổn định nhất

Nghịch nhiệt có thể xuất hiện quanh năm và thường được nhận dạng theo 3 dạng chình: nghịch

nhiệt bính lưu, nghịch nhiệt đêm và nghịch nhiệt lắng

- Nghịch nhiệt bình lưu được tạo thành do sự khác nhau về địa hình làm cho lớp khong khí

nóng chuyển động bên trên lớp không khí lạnh

- Nghịch nhiệt đêm được biết như nghịch nhiệt bức xạ, xuất hiện khi mặt đất lạnh về đêm

do bức xạ nhiệt vào không gian Do kết quả của sự giảm nhiệt độ trên mặt đất, không khí tại lớp thấp gần mặt đất lạnh đi vì mất nhiệt do đối lưu, dẫn nhiệt và bức xạ trường hợp này xảy ra thường xuyên nhất vào ban đêm ( nên có tên là nghịch nhiệt đêm)

- Nghịch nhiệt lắng xảy ra thường xuyên hơn cả, do các luồng không khí nóng lên do sự

nén ép khi hạ xuống dưới

 Khí quyển nghịch nhiệt là khí quyển rất ổn định Trường hợp này khả năng hòa trộn

của không khí hoàn toàn không có hoặc rất thấp  sự phát tán chất ô nhiễm trong không khí không thuận lợi

Câu 4 Trình bày các vấn đề: mưa axit, hiệu ứng nhà kính, thủng tầng ozon, khói quang hoá?

Mưa axit:

Mưa axìt là hiện tượng mưa mà nước mưa có độ pH dưới 5,6 Đây là hậu quả của quá trính phát triển sản xuất con người tiêu thụ nhiều than đá, dầu mỏ và các nhiên liệu tự nhiên khác

 Ảnh hưởng:

 Mưa axit ảnh hưởng xấu tới các thuỷ vực (ao, hồ) Mưa axit đổ vào hồ, ao sẽ làm độ pH của hồ giảm xuống, lượng nước trong ao hồ sẽ giảm đi nhanh chóng, các sinh vật trong

hồ, ao suy yếu hoặc chết hoàn toàn Hồ, ao trở thành các thuỷ vực chết

 Mưa axit ảnh hưởng xấu tới đất do nước mưa ngấm xuống đất làm tăng độ chua của đất, hoà tan các nguyên tố trong đất cần thiết cho cây như Ca, Mg làm suy thoái đất, cây cối kém phát triển Lá cây gặp mưa axit sẽ bị "cháy" lấm chấm, mầm sẽ chết khô, làm cho khả năng quang hợp của cây giảm, cho năng suất thấp Mưa axit còn phá huỷ các vật liệu làm bằng kim loại như sắt, đồng, kẽm, làm giảm tuổi thọ các công trính xây dựng, làm

lở loét bề mặt bằng đá của các công trính

 Mưa axit gây hư hại các công trính, song cũng đem lại lợi ìch đáng kể Các nhà khoa học vừa phát hiện thấy những cơn mưa chứa axit sunphuaric làm giảm phát thải methane từ những đầm lầy (đầm lầy là nơi sản ra lượng lớn khì methane), nhờ đó hạn chế hiện tượng trái đất nóng lên

 Sức khỏe con người cũng bị ảnh hưởng nhiều bởi mưa axit Chúng làm cơ quan hô hấp của con người dễ bị thương tổn hơn, gây ra các bệnh về phổi, và khiến bệnh tính của các bệnh nhân ngày càng trầm trọng hơn

quy mô toàn cầu Bên cạnh CO2 còn có một số khì khác cũng được gọi chung là khì nhà kình như NOx, Metan, CFC

 Ảnh hưởng:

 Các nguồn nước: Chất lượng và số lượng của nước uống, nước tưới tiêu, nước cho kỹ nghệ và cho các máy phát điện, và sức khỏe của các loài thủy sản có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi sự thay đổi của các trận mưa rào và bởi sự tăng khì bốc hơi Mưa tăng

có thể gây lụt lội thường xuyên hơn Khì hậu thay đổi có thể làm đầy các lòng chảo nối với sông ngòi trên thế giới

 Nhiệt độ trái đất tăng lên sẽ làm tan băng, mực nước biển dâng lên, như vậy nhiều vùng sản xuất trù phú, nhiều đồng bằng, khu dân cư và nhiều đảo thấp sẽ bị chím trong nước

 Tăng nhiệt độ của trái đất

 Sự nóng lên của trái đất sẽ làm thay đổi điều kiện sống bính thường của sinh vật, một số loài sẽ bị thu hẹp diện tìch hoặc bị tiêu diệt

 Làm thay đổi các đới khì hậu gây ảnh hưởng đến các hoạt động nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy hải sản…

 Sức khỏe: Số người chết ví nóng có thể tăng do nhiệt độ cao trong những chu kí dài hơn trước Sự thay đổi lượng mưa và nhiệt độ có thể đẩy mạnh các bệnh truyền nhiễm Ngoài

ra các bệnh lạ cũng gia tăng ảnh hưởng nghiêm trọng sức khỏe của con người

 Biện pháp khắc phục:

 Một trong những cố gắng đầu tiên của nhân loại để giảm mức độ ấm dần do khì thải kỹ nghệ là việc các quốc gia đã tham gia bàn thảo và tím cách kì kết một hiệp ước có tên là Nghị định thư Kyoto Tuy nhiên, hiệp ước này không được một số nước công nhận, trong

đó quan trọng nhất là Mỹ với lì do là hiệp định này có khả năng gây tổn hại cho sự phát triển kinh tế của Hoa Kỳ

 Ở Mỹ và các nước tiên tiến khác, nhiều nỗ lực để giảm khì độc mà chủ yếu thải ra từ xe máy nổ và các nhà máy kỹ nghệ đã được áp dụng khá mạnh mẽ Ở Hoa Kỳ, hầu hết các tiểu bang đều có luật bắt buộc các phương tiện giao thông dùng động cơ nổ phải có giấy chứng nhận qua được các thử nghiệm định kí về việc đạt tiêu chuẩn nhả khói của hệ thống xe

 Trồng nhiều cây xanh (nhất là những loại cây hấp thụ nhiều CO2 trong quá trình quang hợp) nhằm làm giảm lượng khì CO2 trong bầu khì quyển, từ đó làm giảm hiệu ứng nhà kình khì quyển

 Tái sử dụng lại những gí có thể dùng được, phát động phong trào tái chế, tái sử dụng trong cộng đồng

 Sử dụng phương tiện công cộng, hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân để giảm phát thải

ra môi trường

Suy giảm tầng ozon:

Sự suy giảm tầng ôzôn là hiện tượng giảm lượng ôzôn trong tầng bính lưu Ví lớp ôzôn ngăn cản phần lớn các tia cực tìm có hại không cho xuyên qua bầu khì quyển Trái đất, sự suy giảm ôzôn đang được quan sát thấy và các dự đoán suy giảm trong tương lai đã trở thành một mối quan tâm toàn cầu

 Nguyên nhân:

 Ở Nam Cực, từ tháng 9 cho đến đầu tháng 12, gió tây mạnh bắt đầu thổi tuần hoàn trên lục địa và tạo thành bầu chứa khì quyển, trong các "gió xoáy địa cực" này, hơn 50% ôzôn vùng phìa dưới của tầng bính lưu bị phân hủy trong mùa xuân

 Trong ba tháng mùa Đông ở vùng địa cực hầu như là tối tăm không có bức xạ mặt trời Nhiệt độ không khì ở vào khoảng -80 °C hay lạnh hơn gần như trong suốt mùa Đông đã tạo nên các đám mây ở tầng bính lưu trên địa cực Các phần tử của những đám mây này bao gồm axìt nitric hay nước đóng băng tạo nên bề mặt cho các phản ứng hóa học gia tăng tốc độ phân hủy các phân tử ôzôn

 Nguyên nhân chình của giảm sút ôzôn là sự hiện diện của các khì gốc có chứa clo (trước nhất là các CFC và các hợp chất clo với các bon liên quan) bị phân giải khi có tia cực tìm tạo thành các nguyên tử clo trở thành chất xúc tác phân hủy ôzôn Ngoài ra còn có dung dịch freon, mà tủ lạnh chình là thiết bị thải ra khì này, không những tủ lạnh, máy lạnh cần dùng đến freon mà trong dung dịch giặt tẩy, bính cứu hoả cũng sử dụng freon và các chất thuộc dạng freon Trong quá trính sản xuất và sử dụng các hoá chất đó không tránh khỏi thất thoát một lượng lớn hoát chất dạng freon bốc hơi bay lên phá huỷ tầng ozon

 Hậu quả:

 Ví tầng ôzôn hấp thụ tia cực tìm từ mặt trời, giảm sút tầng ôzôn dự đoán sẻ cường độ tia cực tìm ở bề mặt Trái Đất, có thể dẫn đến nhiều thiệt hại bao gồm cả gia tăng bệnh ung thư da

 Tăng cường bức xạ tia cực tìm có thể cũng ảnh hưởng đến mùa màng Sản lượng nhiều loại cây trồng có tầm quan trọng về kinh tế như lúa phụ thuộc vào quá trính cố định nitơ của vi khuẩn lam cộng sinh ở rễ cây Mà vi khuẩn lam rất nhạy cảm với ánh sáng cực tìm

và có thể bị chết khi hàm lượng tia cực tìm gia tăng

 Bên cạnh các ảnh hưởng trực tiếp của bức xạ cực tìm đối với sinh vật, gia tăng tia cực tìm trên bề mặt sẽ làm gia tăng lượng ôzôn ở tầng đối lưu Ở mặt đất ôzôn thông thường được công nhận là một yếu tố gây nguy hiểm đến sức khỏe ví ôzôn có độc tình thể theo tình chất ôxy hóa mạnh Vào thời điểm này ôzôn trên mặt đất được tạo thành chủ yếu qua tác dụng của bức xạ cực tìm đối với các khì thải từ xe cộ

Khói mù quang hóa là hiện tượng ô nhiễm không khì rất nguy hiểm Bính thường, các loại khì thải, bụi mù được khuếch tán lên không trung nên người ta không nhín thấy khói, bụi hoặc nếu

có thí cũng với mật độ ìt hơn Nhưng khi khì độc, khì thải ô nhiễm, khói, bụi mù không thoát lên cao mà tập trung ở dưới mặt đất gây nên hiện tượng “khói mù quang hóa” Hiện tượng này có rất nhiều nguyên nhân khác nhau như trong không khì có nhiều chất bụi, ô nhiễm, cộng với bức xạ mặt trời, lại bị ảnh hưởng bởi hiệu ứng đô thị nên dễ gây ra hiện tượng này

 Ảnh hưởng:

Khi xảy ra hiện tượng khói mù quang hóa, cả một bầu không khì bị bao phủ bởi tổ hợp nhiều chất độc ô nhiễm khác nhau nên ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe con người, Khói mù quang hóa ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe mỗi người, nhưng ảnh hưởng nhiều nhất là đến hệ hô hấp, những người đang bị các bệnh mãn tình nếu gặp hiện tượng thời tiết này, bệnh tính cũng nặng hơn

Ngoài ra, hiện tượng khói mù quang hóa còn khiến mọi người có cảm giác rát mắt, giảm thị lực Câu 5: Những ảnh hưởng từ quá trính đốt

Trong quá trính cháy trong lò hơi, các chất ô nhiễm chủ yếu là NOx, SOx và thủy ngân là các dạng dễ xuất hiện nhất, ngoài ra còn có các hợp chất biến đổi khác ở nồng độ đáng kể

Như chúng ta đã biết, ở nhiệt độ rất cao, N2 và O2 phản ứng với nhau để tạo ra các ôxit nitơ Cụ thể là sét trong cơn giông tạo ra các ôxìt này, chúng thấm xuống đất và trở thành nguồn nitơ nuôi cây cối Tuy nhiên, NOx tạo ra trong lò hơi nhà máy điện đốt than thường chỉ có 25% là

do N2 và O2 phản ứng với nhau trong không khì đốt lò ¾ còn lại là từ nitơ trong nhiên liệu Hợp chất chứa lưu huỳnh thường gặp nhất xuất hiện trong quá trính cháy là SO2. Chình hợp chất này được loại bỏ trong tháp lọc Tuy nhiên, lượng nhỏ SO3 cũng hính thành trong lò đốt và một tỷ lệ nhỏ SO3 nữa có thể tạo ra do ôxi hóa SO2 tại các tầng xúc tác SCR Mọi người biết rõ rằng SO3, nếu được đưa thêm ở mức khống chế vào khói thải, sẽ làm giảm điện trở suất của tro bay asbitum (loại tro bay được tạo ra từ than vùng Powder River Basin - PRB) Nhưng SO3

nhiều quá mức lại tạo ra làn khói xanh từ ống khói, và có lẽ quan trọng hơn, SO3 phản ứng với hơi ẩm trong không khì để tạo ra axit sunfuric (H2SO4)

Sự hính thành thủy ngân khi nó thoát ra khỏi than trong và sau quá trính cháy là rất đáng quan tâm và phụ thuộc vào hàm lượng clo trong than Khi không có clo, thủy ngân có xu hướng xuất hiện ở dạng đơn chất Clo ôxi hóa thủy ngân chủ yếu thành Hg2+ Điều này ảnh hưởng lớn tới phương pháp thu hồi thủy ngân trong khói thải Thủy ngân ôxi hóa rất dễ hòa tan, nhưng thủy ngân ở dạng đơn chất thí lại không

Vấn đề cuối cùng đã được biết rõ từ nhiều năm nay nhưng vẫn là mối quan ngại của các công

ty điện lực đốt một số loại than, đó là natri Nhiều chất vô cơ trong than có cấu trúc silic phức tạp trong đó các kim loại khác nhau (như natri, nhôm, kali và các kim loại khác) liên kết với nhau Nhưng natri cũng có thể tồn tại ở dạng muối, vì dụ như clorua Khi đốt than, lượng natri “tự do” này bay hơi, nhưng sau đó bắt đầu ngưng tụ lại trong dải nhiệt độ xấp xỉ từ 1.300o

F (700oC) tới 1.500 oF (815oC) Tất nhiên khoảng nhiệt độ này tồn tại ở trong khoang phìa sau lò hơi Ở đó,

natri ngưng tụ và giống như một loại keo, nó gom tro bay lại, tạo thành lớp bám tụ trên các ống quá nhiệt và ống gia nhiệt lại

sự hoàn tan kim loai nặng, gây chết các sinh vật sống trong nước…, phá hủy mùa màng, giảm diện tìch rừng, làm han gỉ kim loại, ăn mòn bêtông ảnh hưởng tới công trính kiến trúc và vật liệu.Ảnh hưởng đến sức khỏe con người các bệnh về đường hô hấp

 Hiệu ứng nhà kình chất lượng nước giảm, thường xuyên xảy ra lụt, ảnh hưởng sức khỏe con người đẩy mạnh các bệnh truyền nhiễm…

 Ô nhiễm môi trường không khì

 Ảnh hưởng đến sức khỏe con người và động thực vật từ các khì SO2, CO…

VD: Ôxìt cacbon (CO) kết hợp với hemoglobin (Hb) trong máu thành hợp chất bền vững là cacboxy hemoglobin (HbCO) làm cho máu giảm khả năng vận chuyển ôxy dẫn đến thiếu ôxy trong máu rồi thiếu ôxy ở các tổ chức

VD: Formaldehyde với nồng độ thấp kìch thìch da, mắt, đường hô hấp, ở liều cao có tác động toàn thân, gây ngủ Nhiễm theo đường tiêu hoá với liều lượng cao hơn 200mg/ngày sẽ gây nôn, choáng váng Người bị nhiễm độc mãn tình có tổn thương rất đặc trưng ở móng tay: móng tay màu nâu, mềm ra, dễ gẫy, viêm nhiễm ở xung quanh móng rồi mưng mủ

 Phú dưỡng nguồn nước và đất do đốt nhiên liệu ở nhiệt độ cao Các oxit nitơ sẽ chuyển hóa thành nitrat rồi theo nước mưa xuống đất Nitrat nằm trên mặt đất theo nước mưa xuống đất và theo nước mưa chảy tràn hay vào cống thóat nước để vào môi trường nước Các chất tẩy rửa dùng trong sinh hoạt là nguồn cung cấp phospho chình cho nước thải Hai chất nitơ và phospho thường là nguyên nhân chình trong việc gây

ra hiện tượng phú dưỡng làm bùng nổ sự phát triển thực vật

Biện pháp giảm thiểu

 Thay thế năng lượng hoặc nguyên liệu sử dụng như thay than mềm bằng than cứng, dầu

dư, dầu chưng tách hoặc khì thiên nhiên Thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng nhiên liệu sạch như sức nước, điện, năng luượng mặt trời, năng lượng gió hoặc năng lượng nhiệt…

 Thay đổi quy trính công nghệ vd: trong công nghệ luyện kim, lò luyện được mở cửa ở tâm lò thay thế mở cửa ở hông hoặc dùng lò nấu bằng điện thay thế cho lò đốt bằng nhiên liệu.Sẽ giảm được khói, CO2, hơi kim loại…

 Chuyển nguồn sang vị trì khác: xây dựng nhà máy, xì nghiệp xa khu dân cư…

 Chế độ vận hành tốt vd: đốt cháy sulfuric lỏng ở các nhà máy sản xuất mà không đủ cung cấp cho quá trính cháy kết quả tạo nhiều khì sulfur oxit thoát ra

 Sử dụng đúng kỹ thuật, đúng liều nhiên liều trong quá trính đốt

 Thường xuyên kiểm tra, xử phạt các cơ sở sản xuất không đạt chuẩn

Câu 7: Phân tích các nguyên nhân làm thay đổi nồng độ các chất ô nhiễm khi chúng thoát

ra khỏi nguồn và đi vào khí quyển? Vận tốc gió nguy hiểm là gì? Vùng bóng rợp khí động? (Khái niệm, đặc tính, công thức tính…)

Các chất ô nhiễm khi sinh ra ở nguồn sẽ thải vào khì quyển Dưới tác động của các yếu tố

về nguồn, các yếu tố về khì tượng thủy văn và các yếu tố về địa hính, các chất ô nhiễm sẽ được thanh lọc ra khỏi khì quyển Trong khì quyển xảy ra nhiều cơ chế thanh lọc các chất ô nhiễm khác nhau Có 4 cơ chế thanh lọc chủ yếu sau đây:

- Các phản ứng hóa học

- Quá trình sa lắng khô

- Quá trình sa lắng ướt

- Phát tán chất ô nhiễm vào khí quyển

Những cơ chế này xác định thời gian lưu chất ô nhiễm trong khì quyển

1 Các phản ứng hóa học:

Khi thải ra khí quyển sẽ xảy ra các phản ứng hóa học giữa các chất ô nhiễm sơ cấp với nhau hoặc giữa các chất ô nhiễm sơ cấp với các chất ô nhiễm có sẵn trong khí quyển Các phản ứng hóa học có thể xảy ra trong khí quyển là:

- Phản ứng nhiệt trong pha khí

- Phản ứng quang hóa trong không khí

- Phản ứng nhiệt trong pha lỏng

- Phản ứng xảy ra trên các bề mặt hạt

Hiệu quả của quá trính thanh lọc các chất ô nhiễm phụ thuộc vào tình chất vật lý và hóa học của của chất ô nhiễm và có thể tác động khác nhau lên các chất ô nhiễm cos khả năng oxy hóa hoặc không có khả năng oxy hóa.Ví vậy, các quá trính thanh lọc các chất ô nhiễm ảnh hưởng lên sự cân bằng nồng độ các chất ô nhiễm trên tầng bính lưu

2 Quá trình sa lắng khô:

Sa lắng khô các chất được xem xét qua 2 giai đoạn :

- Giai đoạn dịch chuyển : là quá trình dịch chuyển các chất tới bề mặt

- Giai đoạn hấp phụ : là quá trình hấp phụ các chất trên bề mặt

3 Quá trình sa lắng ướt :

Nhiều cơ chế khác nhau được giả thiết để giải thìch quá trính sa lắng của các hợp chất lưu huỳnh theo các giọt nước mưa

- Tạo thành các hạt nhân ngưng tụ mây

- Hòa tan và oxy hóa SO2

- Va đập và kết hợp

4 Phát tán chất ô nhiễm trong khí quyển :

Quá trình phát tán chất ô nhiễm trrong khí quyển chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau Tuy nhiên chúng có thể được chia thành 3 nhóm yếu tố như sau :

4.1 Nhóm yếu tố về nguồn gồm tải lượng chất ô nhiễm, tốc độ và nhiệt khí thải,

chiều cao và đường kình đỉnh của nguồn, bản chất của khí thải…

4.2 Nhóm yếu tố về khì tượng thủy văn : tốc độ gió, độ ẩm của không khì, cường

độ bức xạ mặt trời, nhiệt độ không khí

Tốc độ gió :

Gió gây ra các dòng chảy rối không khì ở lớp sát mặt đất Nhờ có gió chất ô nhiễm được khuếch tán rộng ra làm cho nồng độ chất ô nhiễm giảm xuống rất nhiều so với ban đầu Gió là nhân tố đặc biệt quan trọng trong việc khuếch tán bụi và hơi hóa chất nặng hơn không khì

Khác với các dòng chảy tầng xuất hiện khi gió yếu, dòng chảy rối của không khì được đặc trưng bằng việc xáo trộn các phần tử khì ở các lớp sát cạnh nhau Do các xáo trộn này, các phần tử chất ô nhiễm cũng được nhanh chóng di chuyển sang các lớp không khì lân cận Kết quả

là sự khuếch tán chất ô nhiễm mạnh mẽ hơn, hiệu quả hơn

Độ ẩm của không khí:

Trong điều kiện có độ ẩm lớn, các hạt bụi sẽ dình kết vào nhau thành hạt lớn và rơi nhanh xuống đất Tuy vậy, các vi sinh vật trong không khì phát triển nhanh chóng, bám theo các hạt bụi khuếch tán rộng xuống chiều dưới gió

Mưa :

Mưa có tác dụng rửa sạch môi trường khì Hạt mưa kéo theo hạt bụi, hấp thu một số chất

ô nhiễm và rơi xuống đất Do đó, ở các vùng không khì có chứa chất ô nhiễm nhiều, nước mưa cũng mang theo chất ô nhiễm làm ảnh hưởng tới môi trường đất và nước phìa dưới

Trong cơn mưa, lớp không khì trên cao trút các hạt nước xuống thành mưa nên có xu hướng nóng lên, ngược lại nước mưa rơi xuống mặt đất sẽ bốc hơi, thu nhiệt của mặt đất và lớp

không khì sát mặt đất nên có thể xảy ra hiện tượng nghịch nhiệt, không có lợi cho việc khuếch tán chất ô nhiễm vào không khí

Bức xạ mặt trời và độ mây che phủ

Nhiệt độ không khí:

Yếu tố này có liên quan đến quá trính phát tán chất ô nhiễm thông qua hệ số nhiệt độ giữa khì thải và không khì trong khì quyển

4.3 Các yếu tố về địa hình : các công trình, nhà cửa, cây cối hoặc đồi núi xung

quanh nguồn thải

Vận tốc gió nguy hiểm :

Khi vận tốc gió mạnh,độ dựng cột ống khói giảm xuống gần bằng không nhưng lúc này ngọn khói chịu sự tác động mạnh mẽ của quá trính khuếch tán khì quyển.Tồn tại vận tốc gió mà khi đó nồng độ chất ô nhiễm đạt giá trị cực đại tại mặt đất do một nguồn thải ra, được gọi là vận tốc gió nguy hiểm

Các nghiên cứu cho thấy tồn tại một tốc độ gió nguy hiểm Um làm xuất hiện nồng độ chất ô nhiễm cực đại trên mặt đất Um được xác định như sau:

Đối với nguồn nóng :

Khi Vm ≤ 0,5 Um = 0,5

Khi 0,5< Vm ≤ 2 Um = Vm

Khi Vm >2 Um = Vm(1+0.12f1/2)

Đối với nguồn đẳng nhiệt và nóng yếu:

Khi Vm ≤ 2 Um xác định như nguồn nóng

hướng cũ Vùng xoáy quẩn này được gọi là vùng bóng rợp khí động của tường chắn

Vùng bóng rợp khì động được đặc trưng bằng sự ổn định của các dòng xoáy Khì và bụi

từ các nguồn thải rơi vào vùng này được các dòng xoáy này cuốn theo Và do có sư trao đổi với môi trường xung quanh rất ìt nên đưa đến sự tìch tụ các chất ô nhiễm Nồng độ chất ô nhiễm tại lớp khì quyển sát mặt đất do đó đạt trị số cức đại trong vùng này

Câu 8: Nêu các yếu tố khí hậu (cần thiết) cơ bản có ảnh hưởng tới quá trình phát tán các chất ô nhiễm trong khí quyển? Khuếch tán theo chiều đứng? Khuếch tán theo chiều ngang?

Các yếu tố khì hậu cơ bản có ảnh hưởng tới quá trính phát tán các chất ô nhiễm trong khì quyển như: tốc độ chuyển động của không khì trong khì quyển (tốc độ gió), độ ẩm của không khì, nhiệt độ của không khì, cường độ bức xạ mặt trời và cường độ che phủ của mây trên bầu trời

1 Tốc độ gió: là tốc độ chuyển động của không khí trong khí quyển do chênh lệch áp suất

của không khí giữa các vùng với nhau

Tốc độ chuyển động của không khì luôn biến đổi theo cả chiều đứng và chiều ngang làm xáo trộn tầng khì quyển và dẫn đến xáo trộn sự phát tán, pha loãng khì thải trong khì quyển Đây

là yếu tố quan trọng nhất làm cho khì quyển không ổn định , luôn luôn biến đổi

2 Độ ẩm của không khí: là lượng hơi nước chứa trong không khí

Không khì có độ ẩm càng thấp thí khả năng phát tán, pha loãng khì thải càng cao và ngược lại Với những ngày trời nắng thí khì thải phát tán tốt hơn những ngày trời ẩm thấp hoặc vùng có nhiều sương mù

Khi độ ẩm không khì cao tức là lượng hơi nước trong khì quyển nhiều sẽ giúp cho quá trính lắng ướt hoặc các phản ứng hóa học giữa các chất ô nhiễm háo nước với hơi nước có trong khì quyển nhanh hơn

3 Mưa:

4 Bức xạ mặt trời và độ mây che phủ: thực chất hai yếu tố này ảnh hưởng cũng không ìt

đến quá trình phát tán chất ô nhiễm Tuy nhiên, mức độ của nó thấp hơn các yếu tố nêu trên

5 Nhiệt độ không khí: là đại lượng biểu thị mức độ nóng hay lạnh của không khí

Khuếch tán theo chiều đứng: là sự chuyển động của không khì theo chiều đứng

Khuếch tán theo chiều đứng có mức độ khác nhau gọi là cường độ khuếch tán, nó phụ thuộc vào sự lan truyền nhiệt (gradient nhiệt độ theo chiều đứng hay tình ổn định của khì quyển)

Một thông số đề đánh giá mức độ khuếch tán hay chuyển động rối theo chiều đứng của khì quyển là độ cao hòa trộn – độ cao mà tại đó nhiệt độ không khì bằng nhiêt độ xung quanh

Khuếch tán theo chiều ngang: là chuyển động rối của không khì dọc theo mặt đất với lớp

không khì có thể đạt vài kilomet độ dày

Câu 10: thế nào là không khí sạch? Các tác nhân gây ô nhiễm không khí thường gặp? phân loại nguồn gây ô nhiễm không khí?

KHÔNG KHÍ SACH :

-Không khì chứa hàm lượng các chất gây ô nhiễm ở mức độ cho phép

-Không có các hiên tượng núi lửa, bão bụi, dịch phấn hoa … hay không chịu ảnh hưởng của các tác động của con người gây tác động xấu đến môi trường)

( Các bạn tự ĐN theo suy nghĩ của riêng mình nha! )