I. TÊN HỒ SƠ DẠY HỌC: DẠY HỌC TÍCH HỢP LIÊN MÔN TRONG BÀI “ BỆNH VÀ TẬT DI TRUYỀN Ở NGƯỜI” II. MỤC TIÊU DẠY HỌC: 1. Kiến thức: - Học sinh nhận biết được bệnh Đao và bệnh Tơcnơ qua các đặc điểm hình thái. - Trình bày được đặc điểm di truyền của bệnh bạch tạng, bệnh câm điếc bẩm sinh và tật 6 ngón tay. - Trình bày được các nguyên nhân của các tật bệnh di truyền và đề xuất được 1 số biện pháp hạn chế phát sinh chúng. - Học sinh hiểu rõ hơn về tác nhân vật lí được sử dụng trong chiến tranh thế giới thứ 2 giữa Mỹ và Nhật. - Học sinh hiểu rõ hơn về các chất độc hóa học được sử dụng trong chiến tranh Việt Nam. - Học sinh nắm được các địa danh mà Mỹ dải chất dioxin xuống Việt Nam.
Trang 1Câu 1 Hãy kể tên các dạng đột biến đã học ?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 2 Ở người, khi xảy ra đột biến có thể gây ra hậu quả gì ?
Trang 34 Bệnh Câm điếc bẩm sinh
TiẾT 30: BỆNH VÀ TẬT DI TRUYỀN Ở NGƯỜI
I Một vài bệnh di truyền ở người
Trang 4NST của nam giới bình thường NST bệnh nhân Đao
Trang 5Ảnh chụp người
bị bệnh Đao
Tay của bệnh nhân Đao
Trang 6Bộ NST nữ giới bình thường Bộ NST của bệnh nhân Tơcnơ
Trang 7Ảnh chụp bệnh nhân Tơcnơ
Trang 8Ảnh chụp bệnh nhân bạch tạng Mắt của bệnh nhân bạch tạng
Trang 9Tên bệnh Đặc điểm di truyền Biểu hiện bên ngoài Sinh lí
Trang 10NST của nam giới bình thường NST bệnh nhân Đao
Si đần bẩm sinh, vô sinh PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Ảnh chụp người bị bệnh Đao Tay của bệnh nhân Đao
Trang 11Bộ NST nữ giới bình thường Bộ NST của bệnh nhân Tơcnơ
Không có kinh nguyệt, tử cung nhỏ, thường mất trí và không có con.
Chỉ có 1 NST giới tính, là NST X
Ảnh chụp bệnh nhân Tơcnơ
Trang 12Tên bệnh Đặc điểm di truyền Biểu hiện bên ngoài Sinh lí
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
Ảnh chụp bệnh nhân bạch tạng Mắt của bệnh nhân bạch tạng
Trang 13Si đần bẩm sinh,
vô sinh
Nữ Lùn, cổ ngắn, tuyến vú không phát triển
Không có kinh nguyệt, tử cung nhỏ, thường mất trí và không có con.
Đột biến gen lặn Da và tóc màu trắng, mắt màu
hồng
Đột biến gen lặn Câm điếc bẩm sinh
Cặp NST số 23 ở
nữ chỉ có 1 NST (X)
Trang 14- Bệnh Đao và bệnh Tơcnơ thuộc dạng đột biến gì?
- Thộc dạng đột biến số lượng NST
Dạng 2n+1 và 2n-1
Câu hỏi
Trả lời
Trang 15Ở châu Âu, trẻ mới sinh mắc bệnh chiếm tỉ lệ khoảng 1/700
→ Tỉ lệ trẻ mới sinh mắc bệnh Đao tăng theo độ tuổi của các bà mẹ
Tuổi các bà mẹ với tỉ lệ trẻ sơ sinh bị bệnh Đao
Vì sao những người phụ nữ trên 35 tuổi tỉ lệ sinh con bị Đao cao hơn bình thường ?
Tế bào bị lão hóa, quá trình sinh lí sinh hóa nội bào bị rối loạn dẫn tới sự phân li Không bình thường của NST số 21
Thông tin
Câu hỏi
Trả lời
Trang 16Ảnh chụp bệnh nhân bạch tạng Mắt của bệnh nhân bạch tạng
- Ở thực vật và động vật có bị bệnh Bạch tạng không ?
Câu hỏi
Trang 17Công Bạch Tạng đang xèo đuôi
trong vườn thú BOGOTA
Trang 18Hãy kể tên các tật
di truyền ở người mà em biết ?
II Một số tật di truyền ở người
Trang 19b) Bàn tay mất một số ngón a) Tật khe hở môi - hàm
c) Bàn chân mất ngón và dính ngón d) Bàn tay nhiều ngón
Hình ảnh Một số dị tật bẩm sinh ở người
Xương chi ngắn
Các tật di truyền kể trên làm biến đổi hình thái nhiều hơn hay sinh lí nhiều hơn ?
Liên quan đến khiếm khuyết về hình thái
Bàn chân nhiều ngón
Câu hỏi
Trả lời
Trang 20Bệnh di truyền
Tật di truyền
Phân biệt bệnh di truyền và tật di truyền?
là các rối loạn sinh lí bẩm sinh
là các khiếm khuyết về hình thái bẩm sinh
Câu hỏi
Trang 21Hãy nêu các nguyên nhân gây đột biến dẫn đến các bệnh và tật di truyền ở người?
Trả lời
- Nguyên nhân:
+ Các tác nhân vật lí, hóa học trong tự nhiên
+ Ô nhiễm môi trường
+ Rối loạn quá trình sinh lí, sinh hóa nội bào
Trang 22Câu hỏi
Quan sát ảnh và cho biết đây là sự kiện lịch sử nào trong chiến tranh thế giới lần thứ 2 ?
Trả lời Đám mây nấm từ bom nguyên tử trên bầu trời Hiroshima (trái)và Nagasaki (phải)
Vụ ném bom nguyên tử Hiroshima và Nagasaki là sự kiện hai quả bom nguyên
tử được Quân đội Hoa Kỳ , theo lệnh của Tổng thống Harry S Truman , sử dụng trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai vào những ngày gần cuối của
Chiến tranh thế giới thứ hai tại Nhật Bản Ngày 6 tháng 8 năm 1945, quả bom nguyên tử thứ nhất mang tên "Little Boy" đã được thả xuốngthành phố
Hiroshima, Nhật Bản Sau đó 3 hôm, ngày 9 tháng 8 năm 1945, quả bom thứ
hai mang tên "Fat Man" đã phát nổ trên bầu trời thành phố Nagasaki.
Trang 23Vụ nổ đã tạo ra quả cầu lửa khổng lồ và khiến nhiệt độ bề mặt lên tới 4.000 độ C
Bức xạ và sóng nén áp suất cao tỏa ra các phía, thiêu sống hàng chục nghìn người và gia súc Trong phút chốc, các tòa nhà và xe cộ tan chảy Thành phố 400 năm tuổi tan thành tro bụi.
Thông tin
Trang 24Bê tông và thép chảy nhão Chỉ vài phút, 75.000 người chết và bị thương
nặng, 65% trong số đó là trẻ dưới 9 tuổi Số người chết tiếp tục tăng vài ngày sau do bức xạ.
Trang 25Với những người may mắn sống sót, sức khỏe của họ suy giảm trầm trọng Họ mất cảm giác ngon miệng, tóc rụng, nhiều đốm xanh lợt xuất hiện trên cơ thể Máu chảy ra từ tai, mũi, miệng Mắt một người bị đục thủy tinh thể do ảnh hưởng
từ vụ nổ Phụ nữ không kết hôn vì lo sợ sinh con dị dạng Đàn ông không thể lập gia đình vì không ai muốn lấy người chỉ có thể sống vài năm.
Trang 26XEM VIDEO
Trang 27Quan sát ảnh và cho biết hình ảnh trên liên quan đến sự kiện lịch
sử nào ?
Trả lời
Trang 281 Sự kiện lịch sử trong chiến tranh Mỹ xâm lược Việt Nam, giai đoạn suốt từ năm 1961-1971
2 Mục tiêu của Mỹ trong việc sử dụng chất diệt cỏ là tạo ra
những vùng đất mà cây cối không thể mọc ở miền nam Việt
Nam Qua đó loại bỏ lớp nguỵ trang tự nhiên của quân đội từ miền bắc Việt Nam đang âm thầm tiến vào giải phóng miền nam
tổ quốc.
Trang 293 Quy mô:
- Cuộc chiến tranh hóa học do Mỹ tiến hành ở Việt Nam là
cuộc chiến tranh có quy mô lớn nhất, dài nhất, gây hậu quả
thảm khốc nhất trong lịch sử loài người.
- Quân đội Mỹ đã tiến hành 19.905 phi vụ.
- Phun rải 80 triệu lít chất độc hóa học, 61% trong đó là chất
da cam, chứa 366 kg dioxin xuống 26.000 thôn, bản, với diện tích 3,06 triệu ha, bằng gần bằng 1/4 tổng diện tích Miền Nam Việt Nam (trong đó có 44 triệu lít da cam/dioxin loại 2,4D và 2,4,5-T); trong đó có 86% diện tích bị phun rải hơn 2 lần, 11% diện tích bị phun rải hơn 10 lần
Trang 30-10% diện tích đất ở miền Nam Việt Nam , làm nhiễm độc và tàn phá hàng triệu hécta rừng và đất nông nghiệp
- Khí hậu ở tầng thấp bị thay đổi, vì độ ẩm giảm, cường độ chiếu sáng tăng.
- Cây rừng bị trụi lá và nước bị ô nhiễm cũng ảnh hưởng đến
động vật.
Vậy chất độc Dioxin có đặc điểm gì?
Trang 34Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Bình Phước, Sài Gòn, Đồng Nai và Cà Mau
Bên cạnh những khu vực này, tại một số sân bay mà Không quân Mỹ đã
sử dụng làm căn cứ để tập kết, lưu giữ và trung chuyển hóa chất diệt cỏ
như: Sân bay Đà Nẵng , sân bay Phù Cát – Bình Định và sân bay Biên Hòa
– Đồng Nai thì nồng độ dioxin trong môi trường đặc biệt cao
Câu hỏi
Theo em những vùng đất nào ở Việt Nam bị nhiễm dioxin?
Trang 35Câu hỏi
Vậy xã hội chúng ta cần làm gì để hạn chế những nỗi đau
do nạn nhân chất độc da cam hứng chịu?
“ Hành động vì nạn nhân chất độc da cam ” bằng nhiều hoạt động thiết thực như đẩy mạnh tuyên truyền, vận động cán
bộ, công chức, viên chức, đoàn viên trợ giúp, động viên, ủng
hộ cho nạn nhân da cam; chăm lo đời sống cho các nạn nân
gặp khó khăn…Nhiều tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm
hỗ trợ, giúp đỡ các gia đình bằng cách tổ chức khám, tư vấn sức khỏe và phát thuốc miễn phí; dạy nghề, tạo công ăn việc làm, tặng sổ tiết kiệm…
Trả lời
Trang 36- Chống sản xuất, thử và sử dụng vũ khí hạt nhân,vũ khí hóa học, hành vi gây ô nhiễm môi trường.
Câu hỏi
Để hạn chế bệnh và tật di truyền ở người cần có những biện pháp gì?
III CÁC BiỆN PHÁP HẠN CHẾ PHÁT SINH TẬT, BỆNH DI TRUYỀN
Trang 37Ô nhiễm môi trường
Ô nhiễm không khí tại Bắc Kinh
Trang 38Lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật quá mức
- Sử dụng đúng quy cách thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ.
- Hạn chế kết hôn ở những người mang gen gây các bệnh và tật
di truyền
Trang 39Là học sinh Em cần phải làm gì để hạn chế gây ô nhiễm môi trường trong trường học
cũng như ở địa phương ?
Câu hỏi
Tích cực tham gia bảo vệ môi trường
Sử dụng phương tiện ít gây
ô nhiễm môi trường
Sử dụng thực
phẩm an toàn
Trang 41Câu 2: Bệnh nhân mắc bệnh Đao có bộ NST khác với bộ NST ở người bình thường về số lượng của cặp NST nào?
A Cặp NST số 23.
B Cặp NST số 22.
C Cặp NST số 21.
D Cặp NST số 15.
Trang 42.
