Khảo sát danh mục thuốc và vaccine được sử dụng tại trung tâm y tế dự phòng quận 8 thành phố hồ chí minh năm 2015

Sử dụng Vaccine chương trình TCMR, vaccine tiêm chủng dịch vụ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015 55... DANH MỤC BẢNG 1.1 Thuốc sốt rét theo nhóm người bệnh và chủng loại

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

VÕ TRUNG HIẾU KHẢO SÁT DANH MỤC THUỐC VÀ VACCINE ĐƯỢC

SỬ DỤNG TẠI TRUNG TÂM Y TẾ DỰ PHÒNG QUẬN 8 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2015

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

HÀ NỘI 2017

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

VÕ TRUNG HIẾU

KHẢO SÁT DANH MỤC THUỐC VÀ VACCINE ĐƯỢC

SỬ DỤNG TẠI TRUNG TÂM Y TẾ DỰ PHÒNG QUẬN 8 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NĂM 2015

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

CHUYÊN NGHÀNH:TCQLD

MÃ SỐ: CK 60 72 04 12

Người hướng dẫn khoa học: TS Đỗ Xuân Thắng

Thời gian thực hiện: Từ ngày 18/07/2016 đến ngày 18/11/2016

HÀ NỘI 2017

LỜI CẢM ƠN

Trên thực tế không có sự thành công nào mà không gắn liền với những sự

hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp Trong suốt thời gian

từ khi bắt đầu học tập từ lớp đại học của Trường Đại học Dược Hà Nội đến nay

là lớp DSCKI tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý Thầy, Cô

và bạn bè của ngôi trường mến yêu Với lòng biết ơn sâu sắc nhất, tôi xin gửi

đến TS Đỗ Xuân Thắng người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ tôi

trong suốt thời gian thực hiện và hoàn thành luận văn này

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến các thầy cô giáo trong bộ môn Quản

lý và Kinh tế Dược đã trang bị cho tôi những kiến thức bổ ích và những kinh nghiệm quý báu trong quá trình học tập để nâng cao trình độ kiến thức, nghiệp

vụ chuyên môn

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, phòng Sau Đại học, các phòng ban và các thầy cô giáo trường Đại học Dược Hà Nội đã tạo điều kiện, dạy dỗ

và giúp đỡ tôi trong thời gian học tập tại trường

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, các anh chị em tại khoa VTTBYT, các khoa phòng liên quan đã giúp đỡ, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi về thời gian, kinh nghiệm cũng như tài chính trong suốt quá trình học tập từ lớp DSĐH và đến giờ là lớp CKI và đặc biệt là cung cấp các nguồn tài liệu quý báo

dược-để tôi có thể hoàn thành tốt luận văn này

Trân trọng ! Hà Nội, ngày 18 tháng 11 năm 2016

Học viên

Võ Trung Hiếu

MỤC LỤC

NG LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BIỂU ĐỒ VÀ HÌNH

1.1.2 Khái quát về hoạt động sử dụng thuốc theo CTMTYTQG, viện

trợ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015 10

1.2

Tình hình sử dụng vaccine theo chương trình TCMR và vaccine

dịch vụ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm

2015

12

1.2.1 Vaccine chương trình tiêm chủng mở rộng 12 1.2.2 Vaccine tiêm chủng dịch vụ 13 1.3 Một vài nét về Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 15

1.3.2 Sơ đồ tổ chức Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP Hồ Chí

1.3.3 Cơ cấu nhân lực năm 2015 19

1.3.4 Giới thiệu sơ nét về Khoa Dược -VTTBYT Trung Tâm Y Tế Dự

1.4 Tính cấp thiết của đề tài 21

CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 22 2.1 Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu 22

2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu 22

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu 24 2.2.4 Xử lý và phân tích số liệu 24 2.2.5 Phương pháp trình bày kết quả nghiên cứu 24

3.1 Kết quả sử dụng thuốc theo CTMTYTQG, Viện trợ tại Trung

Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015 25 3.1.1 Thuốc chương trình phòng chống Lao 26 3.1.2 Thuốc chương trình kế hoạch hóa gia đình 28 3.1.3 Thuốc chương trình bảo vệ sức khỏe tâm thần 29 3.1.4 Thuốc chương trình phòng chống sốt rét 31 3.1.5 Thuốc chương trình vitamin A 32

3.1.7 Thuốc chương trình Methadone 34 3.1.8 Thuốc chương trình nhiễm trùng cơ hội 35

3.2

Kết quả sử dụng vaccine theo chương trình TCMR, vaccine tiêm

chủng dịch vụ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM

năm 2015

36

3.2.1 Vaccine chương trình tiêm chủng mở rộng 36 3.2.1.1 Cơ cấu danh mục vaccine cấp phát và sử dụng theo chương trình 36

TCMR

3.2.1.2 Hoạt động bảo quản vaccine TCMR tại kho dược 38 3.2.1.3 Hoạt động nhập-xuất vaccine TCMR 39 3.2.1.4 Hoạt động kiểm kê, báo cáo vaccine TCMR 40 3.2.2 Vaccine tiêm chủng dịch vụ 40 3.2.2.1 Hoạt động mua sắm vaccine dịch vụ 40 3.2.2.2 Cơ cấu danh mục cấp phát và sử dụng vaccine dịch vụ 41

4.1 Sử dụng thuốc trong CTMTYTQG,viện trợ tại Trung Tâm Y Tế

Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015 45

4.2 Sử dụng vaccine trong chương trình TCMR, vaccine dịch vụ tại

Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015 49 4.2.1 Sử dụng vaccine trong chương trình TCMR 49 4.2.2 Sử dụng vaccine tiêm chủng dịch vụ 50

1.1 Sử dụng thuốc theo CTMTYTQG, viện trợ tại Trung Tâm Y Tế

Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015 53

1.2 Sử dụng Vaccine chương trình TCMR, vaccine tiêm chủng dịch

vụ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015 55

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ARV Antiretroviral Thuốc kháng virus sao chép

ngược

BVSKTT Bảo vệ sức khỏe tâm thần

DANH MỤC BẢNG

1.1 Thuốc sốt rét theo nhóm người bệnh và chủng loại ký sinh

1.2 Danh mục vaccine trong chương trình TCMR 13

1.3 Một số loại vaccine dịch vụ thường dùng trong các cơ sở y tế

1.4 Cơ cấu nhân lực tại TTYTDP Quận 8 19 1.5 Công tác đào tạo trong năm 2015 19

2.1 Các chỉ số, biến số nghiên cứu trong phân tích danh mục

thuốc chương trình MTYTQG, viện trợ sử dụng 22

3.1 Cơ cấu danh mục thuốc chương trình mục tiêu Y tế Quốc gia

-Viện trợ theo nhóm tác dụng dược lý 25

3.2 Cơ cấu danh mục thuốc chương trình phòng chống Lao năm

3.7 Cơ cấu danh mục thuốc chương trình ARV năm 2015 32

3.8 Cơ cấu danh mục Thuốc chương trình methadone năm 2015 34

3.9 Cơ cấu danh mục Thuốc chương trình nhiễm trùng cơ hội

3.10 Cơ cấu danh mục vaccine TCMR năm 2015 37 3.11 Cơ cấu danh mục vaccine dịch vụ năm 2015 41

3.5 Biểu đồ cơ cấu tỷ lệ % sử dụng Vaccine dịch vụ năm 2015 44

1

ĐẶT VẤN ĐỀ

Sự tăng trưởng của nền kinh tế Việt Nam nói chung và tại TP Hồ Chí Minh nói riêng trong thời gian qua đời sống của người dân ngày càng được cải thiện một cách đáng kể thu nhập được nâng cao đời sống, vật chất, tinh thần ngày càng cải thiện, vấn đề chăm sóc sức khỏe theo yêu cầu là một đòi hỏi chính đáng và thiết yếu của người dân Trong những năm gần đây các mục tiêu chăm sóc sức khỏe cho người dân được Đảng và nhà nước đặt lên hàng đầu, những bệnh viện mới cả công và tư lần lượt được hình thành với các trang thiết bị hiện đại và kỹ thuật cao được đưa vào vận hành song song đó vấn đề về thuốc men, vaccine sinh phẩm là một phần không thể thiếu trong công tác chăm sóc và bảo

vệ sức khỏe người dân

Sự ra đời của vaccine là thành tựu vĩ đại của lịch sử y học mà các nhà khoa học đã nghiên cứu thành công và đưa vào sử dụng đạt hiệu quả cao trong công tác phòng bệnh Chính điều đó đã thúc đẩy nền y học thế giới ngày càng phát triển mạnh, nhiều loại vaccine lần lượt được phát minh đã làm thay đổi hiệu quả tình hình sức khỏe của con người

Trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân nói chung và việc tiêm vaccine phòng một số bệnh truyền nhiễm nói riêng Bộ Y Tế giao trách nhiệm cho Trung Tâm Y Tế Dự Phòng từ tuyến tỉnh đến các tuyến cơ sở phải theo sát mục tiêu “phòng bệnh hơn chữa bệnh” là hướng đi đúng đắn cho việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho các thế hệ mai sau

Mặc dù còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất và trang thiết bị nhưng Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 hàng năm đều hoàn thành tốt nhiệm vụ chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cho người dân Các hoạt động về truyền thông nhằm đẩy lùi dịch bệnh, công tác tiêm chủng, khám chữa bệnh cho người dân luôn được ban chỉ đạo chăm sóc sức khỏe của Quận 8 nhắc nhở và thường xuyên đôn đốc Các chỉ số về sức khỏe luôn được cải thiện khống chế được các loại dịch không

2

để xảy ra các loại lớn trên địa bàn của Quận, Cơ sở vật chất, thuốc men của các Trạm Y tế phường trên địa bàn dần được đầu tư dàn trãi theo tiêu chí quốc gia

về y tế phường xã giai đoạn 2011-2020[1] Các hoạt động truyền thông phổ biến

về các vấn đề sức khỏe, phòng chống dịch bệnh, khám chữa bệnh BHYT, đưa trẻ đến các cơ sở y tế hoặc trường học để được thực hiện việc tiêm phòng luôn được thực hiện thường xuyên, qua đó nhận thấy công tác dược tại đơn vị từ khâu chuẩn bị thuốc men cho việc phòng và chữa bệnh đến việc sử dụng luôn được đảm bảo an toàn, hợp lý

Hiện nay, tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 chưa có nghiên cứu, đánh giá nào cụ thể về tình hình sử dụng thuốc và vaccine, do đó để góp phần có một cái nhìn tổng quan hơn về hoạt động này tại đơn vị, tôi tiến hành nghiên cứu

đề tài “Khảo sát danh mục thuốc và vaccine được sử dụng tại Trung Tâm Y

Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015” với các mục tiêu sau :

1 Khảo sát thuốc sử dụng theo chương trình mục tiêu y tế quốc gia, viện trợ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015

2 Khảo sát hoạt động sử dụng vaccine chương trình tiêm chủng mở rộng

và vaccine dịch vụ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015

Từ đó đưa ra một số đề xuất góp phần sử dụng thuốc và vaccine tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 ngày càng hợp lý và an toàn hơn

3

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN 1.1.Tình hình sử dụng thuốc theo chương trình mục tiêu Y Tế Quốc Gia 1.1.1 Khái quát về chương trình mục tiêu y tế quốc gia

từ đồng bằng đến vùng cao, hải đảo đã làm cho tỷ lệ các bệnh truyền truyền nhiễm thường gặp giảm đáng kể vì được chủng ngừa đúng cách

Sử dụng vaccine là biện pháp phòng bệnh truyền nhiễm hiệu quả nhất và ít tốn kém nhất hiện nay có rất nhiều bệnh truyền nhiễm có thể phòng ngừa bằng vaccine, tại Việt Nam sử dụng vaccine bằng hình thức tự nguyện và được nhà nước chi trả thông qua chương trình TCMR

Hàng năm Nhà nước cấp kinh phí đầy đủ để mua vaccine sử dụng cho trẻ

em và phụ nữ mang thai là đối tượng của Chương trình tiêm chủng mở rộng Quốc gia Các vaccine sử dụng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng Quốc gia đã được triển khai trên toàn quốc cho hơn 1,5 triệu trẻ, thực tế qua triển khai tiêm chủng mở rộng hơn 30 năm qua với hàng trăm triệu mũi tiêm đã minh chứng tính an toàn của vaccine và hiệu quả phòng bệnh đã làm thay đổi cơ cấu bệnh tật ở trẻ em Việt Nam[19]

Thời gian qua, các vaccine sản xuất trong nước sử dụng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng Quốc gia đã góp phần bảo vệ trẻ hiệu quả khỏi các bệnh truyền nhiễm.Việt Nam đã sản xuất được 10 loại vaccine sử dụng trong Chương trình tiêm chủng mở rộng Quốc gia và đến nay, Chương trình tiêm

4

chủng mở rộng Quốc gia tại Việt Nam đã triển khai 12 loại vaccine phòng bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, trong đó có 10 loại vaccine do Việt Nam sản xuất trong nước Đó là vắc xin phòng các bệnh lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, viêm gan B, sởi, viêm não Nhật Bản B, tả, thương hàn Với các vaccine sản xuất trong nước được sử dụng trong tiêm chủng mở rộng từ năm 1985 đến nay, Việt Nam

đã thanh toán bệnh bại liệt từ năm 2000, loại trừ bệnh uốn ván sơ sinh vào năm

2005 Các bệnh truyền nhiễm khác trong Chương trình tiêm chủng mở rộng Quốc gia như bạch hầu, ho gà, viêm não Nhật Bản, sởi đã giảm từ hàng trăm đến hàng nghìn lần so với thời kỳ trước khi triển khai tiêm chủng[19]

Chương trình sức khỏe tâm thần:

Cũng như chương trình TCMR năm 1998 Dự án Bảo vệ sức khỏe Tâm thần cộng đồng (BVSKTT) được đưa vào Chương trình mục tiêu quốc gia phòng chống một số bệnh xã hội – bệnh dịch nguy hiểm HIV & AIDS, nay thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia về y tế Từ khi đi vào hoạt động Dự án đã xây dựng mô hình về quản lý, điều trị và chăm sóc người bệnh tâm thần phân liệt tại cộng đồng, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau tuy có lúc vẫn thiếu hụt nguồn kinh phí cho dự án tuy nhiên việc triển khai dự án chăm sóc cho người bị rối loạn tâm thần được triển khai rộng khắp từ việc xây dựng mạng lưới, triển khai

mô hình lồng ghép nội dung chăm sóc sức khoẻ tâm thần với các nội dung chăm sóc sức khoẻ khác của trạm y tế xã, phường

Phát hiện, quản lý và điều trị người bệnh kịp thời để họ sớm trở về sống hoà nhập với cộng đồng đó là mục tiêu thiêng liêng của dự án mà nhà nước

đề ra

Qua 12 năm triển khai, đến nay mạng lưới chuyên khoa tâm thần phủ khắp

từ trung ương đến địa phương (63 tỉnh, thành), tỷ lệ người bệnh tâm thần được quản lý, điều trị chiếm trên 70% [16] Các hoạt động của dự án như: khám sàng lọc phát hiện bệnh nhân mới, khám và cấp phát thuốc điều trị ngoại trú hàng

5

tháng cho bệnh nhân tâm thần tại các địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa đều kịp thời, giúp họ nhanh chóng ổn định, đỡ tốn kém về kinh tế khi điều trị bệnh Chuyên môn cán bộ y tế cơ sở qua dự án được tập huấn, đào tạo nâng cao kiến thức tâm thần và tay nghề ngày một vững vàng

Dự án BVSKTT cộng đồng đã thực sự có hiệu quả tích cực đi vào đời sống của nhân dân, nhận được nhiều sự quan tâm, ủng hộ của các cấp chính quyền Tỷ lệ người bệnh ổn định, sống hòa nhập với cộng đồng, không tái phát

đi viện tăng lên từng năm Gia đình người bệnh giảm gánh nặng về kinh tế trong điều trị và các hành vi gây rối của bệnh tâm thần[16]

Chương trình phòng chống sốt rét :

Khái niệm: Bệnh sốt rét là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng Plasmodium ở người gây nên Bệnh lây theo đường máu, chủ yếu là do muỗi Anopheles truyền Có 5 loài ký sinh trùng sốt rét gây bệnh cho người: Plasmodium falciparum, Plasmodium vivax, Plasmodium malariae, Plasmodium ovale và Plasmodium knowlesi Ở nước ta bệnh lưu hành chủ yếu vùng rừng, đồi, núi, ven biển nước lợ, bệnh xảy ra quanh năm, nhưng chủ yếu vào mùa mưa[2]

Định nghĩa về cas bệnh:

Cas bệnh lâm sàng: Bệnh nhân có các triệu chứng lâm sàng điển hình hoặc sốt không điển hình mà không được xét nghiệm máu hoặc kết quả xét nghiệm

âm tính nhưng có 4 đặc điểm sau: Hiện đang sốt (trên 37,5°C) hoặc có sốt trong

3 ngày gần đây, không giải thích được nguyên nhân gây sốt khác, đang ở hoặc qua lại vùng sốt rét trong vòng 9 tháng trở lại điều trị bằng thuốc sốt rét có đáp ứng tốt trong vòng 03 ngày[12]

Phác đồ điều trị bệnh sốt rét :

DHA-Chloroquin +Primaquin Chloroquin

PPQ(1)+Primaquin Phụ nữ có

DHA-thai trong

3 tháng

Quinin + Clindamycin

Quinin + Clindamycin Chloroquin Chloroquin

Quinin + Clindamycin

Phụ nữ có

thai trên 3

tháng

DHA-PPQ(1) DHA-PPQ(1) Chloroquin Chloroquin DHA-PPQ(1)

Chú thích: (1) DHA(Dihydroartemisinin)-PPQ(Piperaquin phosphat): biệt

dược là CVArtecan, Arterakine[2]

Tại Việt Nam định kỳ hàng năm Ngày Thế giới phòng chống sốt rét 25/4 được tổ chức thực hiện tại các địa phương, triển khai các hoạt động truyền thông giáo dục sức khỏe và phát động biện pháp phòng chống sốt rét can thiệp

Năm 2014 mặc dù kinh phí CTMTQG phòng chống sốt rét giảm 40% (từ

95 tỷ năm 2013 xuống còn 56 tỷ năm 2014), toàn quốc có 27.868 bệnh nhân sốt

7

rét giảm 21,29% so với cùng kỳ năm 2013, trong đó có 15.752 ca có ký sinh trùng giảm 8,03%, tử vong 6 trường hợp[17] Mặc dù hiện nay công tác phòng chống sốt rét tại nước ta đã đạt được những thành tựu đáng kể và đang chuyển chiến lược từ phòng chống sốt rét sang chiến lược loại trừ sốt rét nhưng những yếu tố nguy cơ đang còn tiềm ẩn, việc kháng thuốc của ký sinh trùng và kháng hóa chất của muỗi đã đe dọa các thành quả trong thời gian gần đây nên bệnh sốt rét có thể quay trở lại bất cứ lúc nào, bất kỳ ở đâu nếu chúng ta không cảnh giác, mang tính chủ quan, lơ là, cắt giảm các nguồn lực, không đầu tư tiếp tục để xây dựng các điều kiện bền vững nhằm duy trì thành quả lâu dài

Với thông điệp “Đầu tư cho tương lai - Đánh bại sốt rét” là mục tiêu tiếp

thêm sinh lực cho hành động chống lại sốt rét, việc phát hiện, chẩn đoán, điều trị sớm đúng phác đồ, ngủ màn thường xuyên và triển khai đồng bộ các biện pháp can thiệp tích cực để đánh bại sốt rét.Với phương châm: trách nhiệm phòng chống sốt rét là trách nhiệm của mỗi người chúng ta và của toàn xã hội, để đánh bại sốt rét thì chúng ta cần phải đầu tư hơn nữa cho hôm nay và cho tương lai

Chương trình Phòng chống Lao quốc gia:

Khái niệm về bệnh lao phổi : Lao là một bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn lao (Mycobacterium tuberculosis) gây nên Bệnh lao có thể gặp ở tất cả các bộ phận của cơ thể, trong đó lao phổi là thể lao phổ biến nhất (chiếm 80 – 85%) và

là nguồn lây chính cho người xung quanh

Chẩn đoán lao phổi:

Lâm sàng:

- Toàn thân: Sốt nhẹ về chiều, ra mồ hôi đêm, chán ăn, mệt mỏi, gầy sút cân

- Cơ năng: Ho, khạc đờm, ho ra máu, đau ngực, khó thở

- Thực thể: Nghe phổi có tiếng bệnh lý (ran ẩm, ran nổ, )

Cận lâm sàng:

8

- Soi đờm trực tiếp tìm AFB: Tất cả những người có triệu chứng nghi lao phải được xét nghiệm đờm ít nhất 2 mẫu, tốt nhất là 3 mẫu: 1 mẫu tại chỗ khi đến khám, 1 mẫu buổi sáng sớm sau ngủ dậy và mẫu thứ 3 lấy tại chỗ khi đem mẫu đờm buổi sáng đến phòng xét nghiệm

- Nuôi cấy tìm vi khuẩn lao: Nuôi cấy trong môi trường đặc cho kết quả sau 6-8 tuần Nuôi cấy trong môi trường lỏng (MGIT, BATEC) cho kết quả khoảng 10 ngày

- Xquang phổi chuẩn: Hình ảnh trên phim Xquang gợi ý lao phổi tiến triển là thâm nhiễm, nốt, xơ hang, có thể co kéo ở 1/2 trên của phế trường, có thể 1 bên hoặc 2 bên Ở người có HIV, hình ảnh Xquang phổi ít thấy hình hang, tổn

thương khoảng kẽ nhiều hơn và có thể ở vùng thấp của phổi[3]

Việt Nam bắt đầu triển khai các hoạt động chống lao từ năm 1957 với việc thành lập Viện Chống Lao Trung ương (nay là Bệnh viện Phổi Trung ương) Chương trình Chống lao Quốc gia Việt Nam được thành lập năm 1986 Chiến lược về điều trị có kiểm soát trực tiếp được áp dụng từ năm 1992.Việt Nam xếp thứ 12 trong số 22 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới Tổ chức Y

tế Thế giới ước tính Việt Nam có khoảng 180.000 ca bệnh lao mỗi năm (199/100.000 dân).Việt Nam cũng nằm trong nhóm 27 quốc gia có gánh nặng bệnh lao kháng đa thuốc (MDR-TB) cao chiếm khoảng 85% số ca bệnh lao kháng thuốc ước tính trên toàn cầu (3.500 ca lao kháng đa thuốc/năm)[20]

Chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản:

Từ những năm đầu của thế kỷ 21 công tác chăm sóc sức khỏe sinh sản tại

VN bao gồm công tác bảo vệ chăm sóc sức khỏe bà mẹ và kế hoạch hóa gia đình

đã và đang từng bước thay đổi cả về số lượng và chất lượng Việt Nam cũng đã

có nhiều nỗ lực trong việc nâng cao tiếp cận sức khỏe sinh sản cho tất cả mọi người bao gồm chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh, kế hoạch hóa gia đình, tăng cường việc sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại, xây dựng các chương

đã được cải thiện rõ rệt

Chủ động phối hợp với các nhà cung cấp viễn thông tư nhân để chủ động cung cấp thông tin cho thanh thiếu niên và thanh niên chưa lập gia đình, cải thiện

sự hợp tác giữa các cơ sở công và tư nhân trong việc cung cấp các dịch vụ thân thiện và các biện pháp phòng tránh thai, xây dựng các chính sách riêng cho sức khỏe tình dục/sức khỏe sinh sản và tăng cường cơ chế hợp tác đa ngành trên lĩnh vực sức khỏe tình dục/sức khỏe sinh sản của thanh niên, đẩy mạnh sự tham gia của thanh thiếu niên trong việc xây dựng, thực hiện và giám sát các dịch vụ về sức khỏe tình dục/sức khỏe sinh sản và các can thiệp

Xây dựng chiến lược toàn diện quốc gia và các chính sách về phòng, chống và kiểm soát bệnh ung thư sinh sản, tăng cường hệ thống y tế, cải thiện các mối liên kết và lồng ghép vấn đề HIV với sức khỏe tình dục/sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình trong các chính sách, các chương trình và các dịch

vụ ở tất cả các cấp, hoàn thiện các chính sách và biện pháp can thiệp cho thích hợp về mặt văn hóa, đảm bảo cung cấp dịch vụ sức khỏe tình dục/sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình có chất lượng, mang lại sự tin tưởng, hài lòng cho người dân

Chương trình Vitamin A:

Vitamin A là một vi chất dinh dưỡng quan trọng, tham gia vào nhiều chức phận trong cơ thể như vai trò tăng trưởng, chức năng thị giác, bảo vệ biểu mô, miễn dịch cơ thể…

Những nguy cơ khi thiếu vitamin A

10

Làm trẻ em chậm lớn, nhất là ở những trẻ nhỏ

Giảm sức đề kháng cơ thể đối với bệnh tật, trẻ dễ bị nhiễm trùng nhiễm khuẩn nặng, đặc biệt là các nhiễm khuẩn đường hô hấp, đường tiêu hóa và sởi Nhiễm trùng vitamin A là một vòng luẩn quẩn bệnh lý dẫn tới nguy cơ tử vong cao

Ở mức độ thiếu vitamin A nặng sẽ gây nên các tổn thương ở mắt, gọi là bệnh “Khô mắt”, nếu không điều trị kịp thời sẽ dẫn đến hậu quả mù vĩnh viễn

Đối tượng và liều uống: (loại viên nang vitamin A 200.000 đơn vị quốc tế)

Uống theo đợt chiến dịch, mỗi năm hai đợt cho trẻ 6-36 tháng tuổi:

Từ 6-12 tháng tuổi: uống nửa viên/6 tháng uống một lần

Từ 13-36 tháng tuổi: uống 1 viên/6 tháng uống một lần

Uống thường xuyên không theo chiến dịch và chỉ uống một lần:

+ Bà mẹ sau khi sinh con: uống 1 viên

+ Trẻ dưới 5 tuổi bị mắc các bệnh có nguy cơ thiếu vitamin A (Sởi, tiêu chảy kéo dài, viêm hô hấp cấp, suy dinh dưỡng nặng): Dưới 1 tuổi uống nửa viên Trên 1 tuổi uống 1 viên

+ Trẻ dưới 6 tháng tuổi không được bú mẹ cho uống 50.000 đơn vị (khoảng 2 giọt)

1.1.2 Khái quát về hoạt động sử dụng thuốc theo chương trình mục tiêu y tế quốc gia, viện trợ năm 2015 tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015

Chương trình Phòng chống Lao quốc gia:

Hàng quý khoa dược kết hợp cùng khoa Lao tiến hành lĩnh thuốc theo bảng phân phối của bệnh viện Phạm Ngọc Thạch hoặc lĩnh đột xuất khi có yêu cầu, sau đó bộ phận dược tiến hành phân chia về các Trạm y tế phường và giữ lại phần nhiều để khám chữa bệnh tại khoa Lao

11

Chương trình chăm sóc sức khỏe sinh sản (Hay Kế hoạch hóa gia đình):

Được phân phối bởi Trung Tâm Chăm Sóc Sức Khỏe Sinh Sản của

TP.HCM hàng quý Khoa dược-VTTBYT tiến hành dự trù rồi sau đó lĩnh về sau

đó phân chia cho khoa CSSKSS và 16 Trạm y tế phường

Chương trình sức khỏe Tâm thần:

Được cấp phát bởi bệnh viện Tâm Thần TP.HCM và được khoa dược trung tâm lĩnh theo dự trù của đơn vị thường vào ngày 5-10 tây hàng tháng việc bảo quản và cấp phát theo đúng quy định theo thông tư 19/2014[4], Sau khi lĩnh

về được kiểm nhập dưới sự chứng kiến của hội đồng kiểm nhập thuốc tại đơn vị sau đó tiến hành phân chia cho 16 TYT phường và giữ lại một phần để điều trị cho các bệnh nhân tuyến quận

Chương trình phòng chống sốt rét :

Được cấp phát bởi Trung tâm phòng chống Sốt rét – Ký sinh trùng – côn trùng TP HCM theo phân bổ từ Trung tâm Y tế Dự phòng TP.HCM cho 24

Quận, huyện sau đó Khoa dược-vttbyt tiến hành lĩnh về phân phối cho bệnh

viện Quận 8, phòng khám đa khoa Xóm Củi, phòng khám đa khoa Rạch Cát và

16 Trạm y tế phường

Chương trình Vitamin A:

Được lĩnh tại Trung tâm Dinh Dưỡng TPHCM theo phân bổ dựa trên số trẻ quản lý tại địa phương, khoa tiến hành lĩnh về sau đó cấp phát cho khoa Sức khỏe trẻ em rồi thực hiện chiến dịch cho uống vitamin A ở 16 phường trong toàn quận 8, hoạt động này được diễn ra 6 tháng một lần

Chương trình ARV:

Được phân phối bởi Uỷ Ban PC AIDS tại Thành phố Hồ Chí Minh thông qua các công ty dược phẩm giao đến tận khoa Tham Vấn và Hỗ Trợ Cộng Đồng rồi từ đây có một bộ phận dược tiếp nhận theo đúng quy trình và tiến hành phân chia một phần lớn giữ lại tại khoa để điều trị cho bệnh nhân và một phần phân

12

phát về các Trạm y tế phường để cho các bệnh nhân đến lĩnh Chương trình này cũng dành một phần kinh phí để tiến hành mua sữa để cấp cho các bà mẹ mang thai bị nhiễm ARV và những bé được sinh ra bởi những bệnh nhân này cho đến khi bé được 3 tuổi, hoạt động cấp phát sữa này thực hiện bởi khoa dược tại trung tâm

Chương trình thuốc methadone:

Được cấp phát bởi UBPC AIDS căn cứ theo báo cáo và dự trù của đơn vị Đối với thuốc này thì từ khâu bảo quản đến việc cấp phát cho bệnh nhân phải được theo dõi thật chặt chẽ dưới sự giám sát của các thiết bị ghi hình vì đây là thuốc có tính chất gây nghiện do đó việc quản lý và sử dụng phải tuân theo thông tư 19/2014/TT-BYT về Quy định quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất dùng làm thuốc[4] và thông tư 14/2015/TT-BYT về quản

lý thuốc Methadone[5] Hàng ngày các bệnh nhân đến cơ sở điều trị để uống trực tiếp dưới sự giám sát của các nhân viên y tế

Chương trình thuốc nhiễm trùng cơ hội:

Được sự tài trợ bởi dự án của các tổ chức phi chính phủ được phân phối bởi UBPC Aids và được giao đến tận khoa tham vấn và hỗ trợ cộng đồng của quận sau đó bộ phận dược tại đây cấp phát theo toa đúng quy định theo quyết định 04/2008/QĐ-BYT[6] và năm 2016 thực hiện theo thông tư 05/2016 của Bộ

Y Tế[7]

1.2 Tình hình sử dụng vaccine theo chương trình tiêm chủng mở rộng và vaccine dịch vụ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015 1.2.1 Vaccine chương trình tiêm chủng mở rộng:

Được lĩnh tại TTYTDP TP Hồ Chí Minh hàng tháng và đột xuất khi có yêu cầu việc đi lĩnh được giao cho 2 thành viên tại khoa dược và khoa KSDB đảm nhận công tác lĩnh vaccine được thực hiện nghiêm ngặt theo kế hoạch vận

13

chuyển vaccine hàng năm được đề ra tại đơn vị và tuyệt đối tuân theo thông tư 12/2014/TT-BYT về hướng dẫn quản lý sử dụng vaccine trong tiêm chủng[8] Các loại vaccine TCMR thực hiện tại đơn vị

Bảng 1.2 Danh mục vaccine trong chương trình TCMR

1 Viêm gan B Phòng virus viêm gan B 0,5ml

8 Quinvaxem Bạch hầu/Ho gà/Uốn ván/Viêm

gan B/viêm não do hib 0,5ml

9 Sởi-Rubella Phòng Sởi-Rubella 0,5ml

1.2.2 Vaccine tiêm chủng dịch vụ:

Vaccine dịch vụ được mua theo nhu cầu sử dụng tại đơn vị, hàng năm hội đồng thuốc và điều trị đơn vị tiến hành họp và thống nhất danh mục vaccine sử dụng trong năm do khoa dược đề xuất sau đó tiến hành trình SYT TP.HCM phê duyệt rồi tiến hành mua theo đúng các quy định hiện hành[11],[13],[14]

Nhận định từ các năm 2014 trở về sau tình hình mua vaccine dịch vụ để sử dụng luôn thiếu và yếu Có lẽ đây cũng là tình hình chung tại các đơn vị có tiêm chủng vaccine dịch vụ vì các nhà sản xuất nước ngoài không sản xuất hoặc các nhà phân phối không nhập về được vì nhiều lý do khác nhau có thể kể đến như

14

các nhà nhập khẩu tại VN không ước lượng được tình hình dịch bệnh hoặc ở các quốc gia khác thì một số loại vaccine dịch vụ đã được chính phủ đưa vào sử dụng như một loại vaccine TCMR do đó các nhà sản xuất ưu tiên phân phối cho các quốc gia trên do đó tình hình thiếu hụt vaccine dịch vụ tại VN luôn diễn ra nghiêm trọng

Mặc khác do tâm lý của các bậc phụ huynh khi có xảy ra dịch thì họ mới mang con đi tiêm phòng do đó xảy ra tình trạng thiếu hụt vaccine nghiêm trọng hay có thể kể đến là khi có xảy ra một vài cas tai biến được đăng trên báo đài

mà chưa rõ nguyên nhân thì lập tức họ quay lưng lại ngay và cho rằng vaccine TCMR tại VN là vaccine không an toàn với tâm lý “của cho là của rẻ” do đó gây nên tình trạng quá tải cho vaccine dịch vụ

Mặc khác chúng ta phải nhìn nhận lại rằng công tác truyền thông còn bộc

lộ nhiều yếu kém, hạn chế không chủ động trong công tác tuyên truyền rộng rãi

và thường xuyên

Hơn thế nữa khi xảy ra một sự cố đáng tiếc nào đó trong công tác tiêm chủng mà chưa được xác nhận nguyên nhân thì các thông tin truyền thông báo chí luôn đưa các tin như là một tin nóng thời sự mang tính quốc gia lên các mặt báo giấy và các loại thông tin truyền thông hiện đại hiện có gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác tiêm chủng nói riêng và ngành y tế VN nói chung Một số loại vaccine dịch vụ thường dùng trong các cơ sở y tế dự phòng

Bảng 1.3 Một số loại vaccine dịch vụ thường dùng trong các cơ sở y tế

dự phòng

1 Verorab 0,5ml Ngừa bệnh Dại

2 Varivax 0,5ml Ngừa Thủy đậu

3 Engerix B 0.5ml Ngừa viêm gan B cho trẻ em

15

4 Engerix B 1ml Ngừa viêm gan B cho người lớn

5 VAT 1ml Ngừa uốn ván

6 Rotarix 1ml Ngừa tiêu chảy

7 Rotavin M1-2ml Ngừa tiêu chảy

8 Jevax 1ml Ngừa viêm não nhật bản B

9 Mennigo A+C 0,5ml Ngừa viêm não mô cầu tuýp A, C

10 Cevarix 0,5ml Ngừa ung thư cổ tử cung

11 Vaxigrip 1ml Ngừa cúm mùa cho người lớn

12 Vaxigrip 0.5ml Ngừa cúm mùa cho trẻ em

13 Pentaxim 0,5ml Ngừa bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại

liệt, viêm màng não do hib

14 MMRII 0,5ml Ngừa sởi-quai bị-rubell

15 Avaxim 80-0,5ml Ngừa viêm gan A cho trẻ em

1.3 Một vài nét về Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8

1.3.1.Chức năng và nhiệm vụ:

Trung tâm Y tế Dự phòng quận 8 được thành lập vào tháng 10/2007 trực thuộc Ủy ban nhân dân quận 8 trên cơ sở sắp xếp lại Trung tâm Y tế quận 8 Trung tâm Y tế Dự phòng quận 8 là đơn vị sự nghiệp y tế, có tư cách pháp nhân,

có con dấu riêng, được cấp kinh phí hoạt động và mở tài khoản ở Kho bạc Nhà nước theo quy định Trụ sở chính đặt tại số 314 đường Âu Dương Lân, phường

3, quận 8 (trụ sở tạm đặt tại số 170 đường Tùng Thiện Vương, phường 11, quận 8)

Trung tâm Y tế Dự phòng quận 8 chịu sự quản lý, chỉ đạo trực tiếp của

Ủy ban nhân dân quận 8 và hướng dẫn về chuyên môn, kỹ thuật của Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh

Chức năng:

16

Trung tâm Y tế Dự phòng quận 8 có chức năng triển khai thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật về y tế dự phòng: Phòng, chống HIV/AIDS, phòng, chống bệnh xã hội, an toàn vệ sinh thực phẩm, chăm sóc sức khỏe sinh sản và truyền thông giáo dục sức khỏe trên địa bàn quận

Nhiệm vụ và quyền hạn:

a) Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật về y tế dự phòng: Phòng, chống HIV/AIDS, phòng, chống bệnh xã hội, an toàn vệ sinh thực phẩm, chăm sóc sức khỏe sinh sản và truyền thông giáo dục sức khỏe trên cơ sở kế hoạch của thành phố và tình hình thực tế trên địa bàn quận trình cấp có thẩm quyền phê duyệt

b) Tổ chức thực hiện các hoạt động sau:

Triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật về phòng, chống dịch bệnh, HIV/AIDS, các bệnh xã hội, tai nạn thương tích, sức khỏe lao động

và bệnh nghề nghiệp, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe môi trường, sức khỏe trường học, dinh dưỡng cộng đồng, an toàn vệ sinh thực phẩm, truyền thông giáo dục sức khỏe theo phân cấp và theo quy định của pháp luật;

Trực tiếp quản lý, hướng dẫn và giám sát chuyên môn, kỹ thuật về các hoạt động thuộc lĩnh vực phụ trách và khám chữa bệnh thông thường đối với các trạm y tế phường, các cơ sở y tế trên địa bàn;

Tham gia đào tạo, đào tạo lại, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về chuyên môn, nghiệp vụ thuộc lĩnh vực phụ trách cho cán bộ y tế thuộc đơn vị mình và nhân viên y tế phường;

Nghiên cứu và tham gia nghiên cứu khoa học, ứng dụng các tiến bộ khoa

học, kỹ thuật về lĩnh vực liên quan;

Quản lý và tổ chức triển khai thực hiện các dự án thuộc chương trình mục tiêu y tế quốc gia và các dự án khác được Sở Y tế phân công;

17

Thực hiện quản lý cán bộ, chính sách, khen thưởng, kỷ luật đối với công chức, viên chức và quản lý tài chính, tài sản của đơn vị theo quy định của pháp luật;

Thực hiện các chế độ thống kê, báo cáo theo quy định của pháp luật;

Thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn khác do Giám đốc Sở Y tế và Ủy ban nhân dân quận 8 giao[15]

TRẠM Y TẾ PHƯỜNG 1 TRẠM Y TẾ PHƯỜNG 2 TRẠM Y TẾ PHƯỜNG 3 TRẠM Y TẾ PHƯỜNG 4 TRẠM Y TẾ PHƯỜNG 5 TRẠM Y TẾ PHƯỜNG 6 TRẠM Y TẾ PHƯỜNG 7 TRẠM Y TẾ PHƯỜNG 8

19

1.3.3 Cơ cấu nhân lực năm 2015

Cơ cấu nhân lực tại TTYTDP Quận 8 được thể hiện qua bảng sau :

Bảng 1.4 Cơ cấu nhân lực tại TTYTDP Quận 8

- Hiện nay, đã bổ sung đầy đủ 100% bác sĩ công tác tại trạm y tế phường

Về công tác đào tạo chuyên môn:

Bảng 1.5 Công tác đào tạo trong năm 2015

20

1.3.4 Giới thiệu sơ nét về Khoa Dược-VTTBYT

Khoa Dược là khoa chuyên môn chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho Giám đốc Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 về toàn bộ công tác dược trong TTYTDP Quận 8 nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc, hóa chất, vật tư y tế tiêu hao, trang thiết bị y tế có chất lượng và tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc, trang thiết bị y tế an toàn, hợp lý

Nhiệm vụ của khoa Dược

1 Lập kế hoạch, cung ứng thuốc, hóa chất, vật tư y tế tiêu hao, trang thiết

bị y tế bảo đảm đủ số lượng, chất lượng cho nhu cầu điều trị và các yêu cầu chữa bệnh khác (phòng, chống dịch bệnh, thiên tai, thảm họa)

2 Quản lý, theo dõi việc nhập thuốc, hóa chất, vật tư y tế tiêu hao, trang thiết bị y tế, cấp phát thuốc cho nhu cầu điều trị và các nhu cầu đột xuất khác khi

có yêu cầu

3 Đầu mối tổ chức, triển khai hoạt động của Hội đồng thuốc và điều trị, hội đồng TTBYT

4 Bảo quản thuốc theo đúng nguyên tắc “Thực hành tốt bảo quản thuốc”

5 Thực hiện công tác dược lâm sàng, thông tin, tư vấn về sử dụng thuốc, tham gia công tác cảnh giác dược, theo dõi, báo cáo thông tin liên quan đến tác dụng không mong muốn của thuốc

6 Quản lý, theo dõi việc thực hiện các quy định chuyên môn về dược tại các khoa trong TTYTDP Quận 8

7 Phối hợp với khoa, phòng, Trạm Y Tế Phường theo dõi, kiểm tra, đánh giá, giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý đặc biệt là sử dụng kháng sinh

và theo dõi tình hình kháng kháng sinh trong TTYTDP Quận 8

8 Tham gia theo dõi, quản lý kinh phí sử dụng thuốc, hóa chất, vật tư y

tế tiêu hao, trang thiết bị y tế

21

9 Thực hiện nhiệm vụ cung ứng, theo dõi, quản lý, giám sát, kiểm tra,

báo cáo về vật tư y tế tiêu hao (bông, băng, cồn, gạc)

Nhân lực: 05 cán bộ nhân viên

Trưởng khoa : Chỉ đạo điều hành, lập kế hoạch cung ứng thuốc BHYT, thuốc chương trình mục tiêu Y tế Quốc gia, Vaccin dịch vụ, mua sắm trang thiết

bị, hóa chất,vật tư y tế Cập nhật số liệu và báo cáo đình kỳ, đột xuất khi có yêu cầu của cấp trên[9]

Dược chính: Kiểm tra, theo dõi thực hiện quy chế Dược tại 16 trạm y tế phường Quản lý chất lượng thuốc, phát hiện và thu hồi thuốc hết hạn sử dụng Hướng dẫn thực hiện tiêu chí 4 trong Bộ Tiêu chí quốc gia phường xã

Kho: Quản lý xuất nhập thuốc chương trình mục tiêu Y tế Quốc gia, vaccine TCMR, vaccine dịch vụ, trang thiết bị, hóa chất, vật tư y tế, việc bảo quản thuốc, vaccin theo đúng quy chế hiện hành[9]

1.4 Tính cấp thiết của đề tài:

Qua các hoạt động thực tiễn tại đơn vị nhận thấy còn nhiều công tác bất cập thiếu tính khoa học và xảy ra nhiều sai sót do các yếu tố chủ quan lẫn khách quan, hiện nay chưa có một nghiên cứu hay một đánh giá nào tại đơn vị về hoạt động tồn trữ, cấp phát các loại thuốc theo chương trình mục tiêu quốc gia cũng như việc cấp phát, sử dụng vaccine TCMR và vaccine dịch vụ tại đơn vị, do đó qua đây tiến hành thực hiện một số khảo sát về các hoạt động thường ngày tại đơn vị để đánh giá các mặt đã làm được và các mặt còn hạn chế thiếu sót nhằm khắc phục để xây dựng cách làm việc thực sự khoa học và bài bản

22

CHƯƠNG II ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu:

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu:

+ Thuốc theo chương trình mục tiêu Y tế quốc gia, chương trình viện trợ

của các tổ chức phi chính phủ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8, Thành phố

Hồ Chí Minh năm 2015

+ Vaccine chương trình Tiêm chủng mở rộng, vaccine tiêm chủng dịch vụ

tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh năm 2015

2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu:

Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 07 đến tháng 11 năm 2016

Địa điểm nghiên cứu: tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8, Thành phố

Hồ Chí Minh năm 2015

2.2 Phương pháp nghiên cứu:

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu:

Mô tả hồi cứu

2.2.2.Biến số nghiên cứu:

Biến số

Bảng 2.1.Các chỉ số, biến số nghiên cứu trong phân tích danh mục thuốc

chương trình MTYTQG, viện trợ sử dụng

Tên

Biến Giải thích các chỉ số, biến số và cách tính

Phân Loại Nguồn dữ liệu

Tỷ lệ (%) số thuốc/HC của mỗi nhóm TDDL trong DMT

CTMTYTQG, viện trợ so với tổng số thuốc/HC trong DMT

CTMTYTQG, viện trợ tại TTYTDPQ8

Số thuốc/ HC trong nhóm x 100% Tổng số thuốc /HC trong DMT CTMTYTQG, viện trợ

Ý nghĩa: Số lượng thuốc/HC của mỗi nhóm TDDL trong DMT

TTYTDPQ8 chiếm bao nhiêu (%) so với tổng số thuốc/HC

23

Tổng số thuốc trong nhóm TDDL x 100%

Tổng số hoạt chất trong nhóm TDDL tương ứng

Ý nghĩa: Mỗi HC trong nhóm TDDL trong DMT TTYTDPQ8

trung bình có bao nhiêu thuốc

- Tỷ lệ (%) số khoản thuốc được sử dụng của nhóm thuốc

CTMTYTQG, viện trợ so với tổng số khoản thuốc được cấp

theo CTMTYTQG, viện trợ

Tổng số thuốc trong nhóm TDDL sử dụng

x 100%

Tổng số thuốc trong nhóm TDDL tương ứng

Ý nghĩa: Số thuốc sử dụng của của mỗi nhóm thuốc theo

CTMTYTQG, viện trợ chiếm bao nhiêu (%) so với tổng số

thuốc được cấp theo CTMTYTQG, viện trợ

Biến số

DMT CTMTY TQG, viện trợ TTYTDP Q8 2015 -DMTSD (BCSD thuốc năm 2015)

- Tỷ lệ (%) số khoản vaccine TCMR được sử dụng so với tổng

số khoản vaccine TCMR được cấp

Tổng số vaccine TCMR sử dụng

x 100%

Tổng số vaccine TCMR tương ứng

Ý nghĩa: Số vaccine TCMR sử dụng chiếm bao nhiêu (%) so

DM vaccine TCMR TTYTDP Q8 2015 -DM vaccine TCMR

SD (BCSD vaccine TCMR năm 2015)

- Tỷ lệ (%) số khoản vaccine dịch vụ được sử dụng so với tổng

số khoản vaccine dịch vụ được mua sắm

Tổng số vaccine dịch vụ sử dụng

x 100%

Tổng số vaccine dịch vụ tương ứng

Ý nghĩa: Số vaccine dịch vụ sử dụng chiếm bao nhiêu (%) so

DM vaccine dịch vụ TTYTDP Q8 2015 -DM vaccine dịch vụ

SD (BCSD vaccine dịch vụ năm 2015)

24

2.2.3 Phương pháp thu thập số liệu:

Nghiên cứu các tài liệu

Hồi cứu báo cáo sử dụng thuốc và vaccine TCMR vaccine dịch vụ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh năm 2015

2.2.4 Xử lý và phân tích số liệu:

- Phương pháp tính tỷ trọng: là phương pháp tính toán tỷ lệ phần trăm của

giá trị số liệu của một hay một nhóm đối tượng số liệu nghiên cứu trên tổng số

- Phương pháp phân tích:

Các bước tiến hành:

Bước 1: Liệt kê sản phẩm

Bước 2: Điền thông tin cho mỗi thuốc gồm:

a, Đơn giá của sản phẩm

b, Số lượng tiêu thụ của các sản phẩm thuốc tại Trung tâm Bước 3: Tính giá trị tiền cho mỗi thuốc bằng cách nhân đơn giá với số lượng sản phẩm Tổng số tiền sẽ bằng tổng của lượng tiền cho mỗi sản phẩm Các chỉ số nghiên cứu trong khảo sát sử dụng thuốc được trình bày theo bảng dưới đây

2.2.5 Phương pháp trình bày kết quả nghiên cứu:

- Số liệu sau khi thu thập được mã hóa, làm sạch Số liệu được nhập bằng

phần mềm Microsoft Excel

- Các số liệu trình bày bằng phần mềm Microsoft Word dưới dạng: bảng

biểu, đồ thị, biểu đồ và sơ đồ

25

CHƯƠNG III KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 Kết quả sử dụng thuốc theo chương trình mục tiêu y tế quốc gia, viện trợ tại Trung Tâm Y Tế Dự Phòng Quận 8 TP.HCM năm 2015

Danh mục thuốc chương trình mục tiêu Y tế Quốc gia sử dụng chủ yếu là thuốc sản xuất trong nước và được cấp miễn phí: Nhóm thuốc chương trình phòng, chống lao nhận từ Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch TP HCM, thuốc chương trình kế hoạch hóa gia đình nhận từ Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Sinh sản TP HCM, thuốc chương trình bảo vệ sức khỏe tâm thần được nhận từ Trung tâm Chăm sóc Sức khỏe Tâm thần TP HCM, thuốc chương trình phòng, chống sốt rét được cấp từ Trung tâm phòng chống Sốt rét – Ký sinh trùng – côn trùng TP HCM, thuốc vitamin A được cấp từ Trung tâm Dinh dưỡng TP HCM, ngoài ra các thuốc từ chương trình ARV, methadone và thuốc từ chương trình nhiễm trùng cơ hội cũng được cấp phát miễn phí từ Uỷ ban Phòng chống AIDS TP HCM để kịp thời điều trị cho bệnh nhân nhiễm aids trên địa bàn quận 8

Bảng danh mục thuốc chương trình mục tiêu Y tế Quốc gia-Viện trợ thể

1 Thuốc chương trình phòng,

2 Thuốc chương trình kế

3 Thuốc chương trình bảo vệ

sức khỏe tâm thần 9 11 1.22