SKKN công tác chủ nhiệm quản lí học sinh bằng những biện pháp giáo dục kỉ luật tích cực

Trong mụi trường sư phạm rất cần thiết phải ỏp dụng những biện phỏp giỏo dục kỉ luật tớch cực vỡ những biện phỏp này cú những ý nghĩa thiết thực, lõu dài, phự hợp với mục tiờu của ngành

a đặt vấn đề

I Lời mở đầu.

Chúng ta đều biết trong các nhà trờng, bên cạnh nhiệm vụ giáo dục tri thức khoa học thuần tuý thì việc hình thành, phát triển, bồi dỡng nhân cách, phẩm chất đạo đức cho học sinh là một nhiệm vụ rất quan trọng Ngời thầy, ngời cô có vai trò quan trọng trong việc giáo dục nhân cách, phẩm chất đạo đức cho học sinh sao cho phù hợp với đạo đức dân tộc, với đạo đức con ngời Xã hội chủ nghĩa Nhiệm vụ này không phải của riêng một ai mà tất cả mọi ngời làm công tác giáo dục ở nhà trờng đều phải có trách nhiệm Tuy vậy, nhân tố chủ yếu, then chốt để đạt đợc mục tiêu đó chính là giáo viên chủ nhiệm lớp

Ngời giáo viên đến trờng không chỉ làm công tác chuyên môn mà còn kiêm nhiệm thêm các công tác khác, trong đó có công tác chủ nhiệm Đây là một công tác cần sự kiên trì, khéo léo và tâm huyết của giáo viên Vì trong mỗi lớp học thành phần học sinh rất khác nhau, mỗi em một hoàn cảnh, một khả năng, một tính cách khác nhau Trong mỗi lớp học đều có những học sinh cá biệt Đây là những học sinh có học lực còn yếu, không tuân thủ đầy đủ nội quy, ít tham gia xây dựng bài, hay nói chuyện riêng, gây gổ, đánh nhau, bỏ giờ, bỏ tiết Những

em này sẽ làm ảnh hởng đến nề nếp chung của lớp hoặc lôi kéo những em khác

h hỏng theo Để các em có thể hợp thành một tập thể đoàn kết, hoà hợp, vững mạnh là cả một quá trình công phu Hơn nữa, lứa tuổi học sinh trung học cơ sở là lứa tuổi mà các em không còn nhỏ nhng cũng cha đủ lớn Đây là lứa tuổi mà hầu hết các em có ý thức thể hiện mình, thích để ý đền dáng vẻ bề ngoài, nhng lại có những suy nghĩ cha chín chắn, dễ giận hờn và hay tự ái Vì vậy việc bắt các em phải tuân theo những quy tắc có tính bắt buộc là không dễ Điều này đòi hỏi ngời giáo viên chủ nhiệm phải nắm rõ tình hình, có những can thiệp, biện pháp kịp thời để uốn nắn các em

Là một giáo viên có tuổi nghề cha nhiều và cũng mới đợc chuyển công tác về Hải Ninh nhng tôi cũng đã phần nào thấy đợc những khó khăn vất vả của giáo viên làm công tác chủ nhiệm ở nhà trờng Khi đợc giao làm công tác chủ nhiệm hầu hết giáo viên đều có trách nhiệm cao, hết lòng xây dựng tập thể lớp và cũng

có rất nhiều biện pháp thiết thực để quản lí học sinh Tuy vậy, hiệu quả trong công tác chủ nhiệm vẫn cha cao, cuối năm học chủ yếu các lớp chọn đợc công nhận danh hiệu Lớp tiên tiến còn các lớp đại trà thì rất ít Từ thực tế đó tôi muốn nghiên cứu sâu hơn về công tác quản lí học sinh tại trờng nhằm phân tích rõ hơn những u điểm và hạn chế trong công tác chủ nhiệm lớp từ đó đề xuất một số biện pháp quản lí học sinh bằng kỉ luật tích cực

II Thực trạng của vấn đề.

Qua quá trình công tác ở trờng THCS Hải Ninh tôi nhận thấy rằng, sở dĩ công

tác chủ nhiệm ở trờng còn cha đạt đợc hiệu quả cao là phần lớn giáo viên chủ nhiệm (GVCN) cha có biện pháp quản lí lớp một cách hợp lí

ở trờng, ngoài những lớp chọn nề nếp và tinh thần tự quản của học sinh tơng

đối tốt còn ở hầu hết các lớp đại trà đều có học sinh cá biệt, nề nếp của các lớp này thờng không ổn định Điều này gây đau đầu cho GVCN Và thờng, để tạo ra

nề nếp, kỉ luật cho lớp nhiều GVCN thờng vội vàng áp dụng những hình thức kỉ luật mang tính chất trách phạt Những hình thức kỉ luật ấy có thể ngay lập tức có hiệu quả, khiến học sinh phải làm theo yêu cầu của giáo viên Tuy nhiên những biện pháp này chỉ có hiệu quả trước mắt mà khụng cú tỏc dụng giỏo dục lõu dài Ngược lại những biện phỏp đú cú thể khiến học sinh quen với sự trỏch phạt, trở nờn chai lỡ, bướng bỉnh, khú bảo, thậm chớ chống đối giỏo viờn Điều này có thể làm phỏ vỡ mối quan hệ thầy trũ, làm mất lòng tin ở gia đình học sinh và xã hội

đối với giáo viên nói riêng và nhà trờng nói chung, cú thể dẫn đến những hậu quả khú lường

Đầu năm học này, tôi đợc nhà trờng phân công chủ nhiệm lớp 6C Đây là lớp

đầu cấp, các em vừa từ cấp I lên đang còn nhiều bỡ ngỡ với cách học và những quy định của trờng cấp II Trong lớp có nhiều em học lực còn yếu, khả năng tiếp thu bài rất chậm, trên lớp cha chú ý nghe giảng, ghi bài cha đầy đủ, việc học còn rất thụ động Qua theo dừi ở 2 tuần đầu của năm học tụi nhận thấy cú một số học sinh liờn tục vi phạm nội quy, cú những em nghỉ học vụ lớ do, trốn học để đi chơi

Cụ thể hai mặt giỏo dục của lớp qua theo dừi của cỏn sự lớp, của GVCN và kết quả khảo sỏt đầu năm như sau:

* Học lực:

* Hạnh kiểm:

Từ thực tế đú cựng với kinh nghiệm những năm làm cụng tỏc chủ nhiệm, tụi xỏc định được rằng: cần cú biện phỏp kịp thời và hợp lớ, khộo lộo để cỏc em nhanh chúng hoà nhập với mụi trường học tập mới và cú ý thức tự giỏc trong

học tập và rốn luyện Tụi đó ỏp dụng việc quản lớ học sinh bằng những biện phỏp giỏo dục kỉ luật tớch cực

b giải quyết vấn đề.

I Cỏc giải phỏp thực hiện.

1 Khỏi niệm về giỏo dục kỉ luật tớch cực.

Giỏo dục kỉ luật tớch cực là giỏo dục dựa trờn nguyờn tắc vỡ lợi ớch tốt nhất của

học sinh; khụng làm tổn thương đến thể xỏc và tinh thần của học sinh; cú sự thoả thuận giữa thầy - trũ và phự hợp với đặc điểm tõm sinh lớ của học sinh

2 í nghĩa và sự cần thiết phải sử dụng biện phỏp giỏo dục kỉ luật tớch cực.

Trong mụi trường sư phạm rất cần thiết phải ỏp dụng những biện phỏp giỏo dục kỉ luật tớch cực vỡ những biện phỏp này cú những ý nghĩa thiết thực, lõu dài,

phự hợp với mục tiờu của ngành giỏo dục trong việc xõy dựng trường học thõn thiện, học sinh tớch cực.

a Đối với học sinh:

- Cỏc em cú nhiều cơ hội chia sẻ và bày tỏ; được mọi người quan tõm, tụn trọng

và lắng nghe ý kiến, khụng mất niềm tin

- Tớch cực chủ động trong học tập; tự tin trước mọi người, phỏt huy được khả năng của bản thõn

- Nhận ra lỗi lầm của mình, tự giác sửa chữa; cảm thấy hoà nhập với tập thể, vui

vẻ đến lớp, thích học hơn

b Đối với giáo viên:

- Giảm được áp lực quản lí lớp học do học sinh đã hiểu và tự giác chấp hành kỉ luật Từ đó giáo viên tạo được sự tin tưởng nơi học sinh, được học sinh tôn trọng

và quý mến, tạo cơ sở để xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò

- Xây dựng được sự đoàn kết, thống nhất cao trong lớp học

- Nâng cao hiệu quả quản lí lớp học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

- Được sự đồng tình, ủng hộ của gia đình học sinh và toàn xã hội

c Đối với nhà trường, gia đình và cộng đồng.

- Nhà trường có môi trường sư phạm thân thiện, an toàn, tạo được niềm tin đối với xã hội

- Xã hội có những công dân tốt, có thể phục vụ, cống hiến cho gia đình và xã hội trong tương lai; giảm thiểu các tệ nạn xã hội, nạn bạo hành, bạo lực

- Gia đình hoà thuận, hạnh phúc

3 Áp dụng một số biện pháp giáo dục kỉ luật tích cực.

- Xây dựng nội quy lớp học

- Khuyến khích học sinh thi đua đạt danh hiệu "Học sinh tiêu biểu trong tuần"

- Lập báo cáo hàng ngày.

- Gửi thư khen về nhà

- Đề ra những hình thức xử phạt phù hợp và nhất quán

- Quan tâm đến những khó khăn của học sinh

II Các biện pháp tổ chức thực hiện.

1 Xây dựng nội quy lớp học.

a Ý nghĩa:

Việc học sinh tham gia xây dựng nội quy lớp học khiến các em cảm thấy có trách nhiệm và thực hiện kỉ luật một cách tự giác hơn, giáo viên không cần nhắc nhở nhiều và tránh được những vấn đề xảy ra trong lớp học Biện pháp này nhằm tạo điều kiện cho mọi học sinh đều được tham gia xây dựng nội quy Những nôi quy do các em xây dựng vừa phù hợp với yêu cầu của ngành, của nhà

trường đồng thời là ngôn ngữ của các em nên gần gũi với các em hơn, được các

em thực hiện dễ dàng, tự nguyện

b Cách thực hiện:

Trong buổi sinh hoạt lớp hoặc buổi hoạt động ngoài giờ đầu năm học

- Bước 1: Giáo viên thông báo cho học sinh những nội quy chung của nhà

trường

- Bước 2: Chia học sinh thành 4 tổ Trong mỗi tổ các em thảo luận với nhau và

trả lời các câu hỏi:

+ Mong muốn của em khi đến trường?

+ Các em mong muốn lớp của mình sẽ như thế nào?

+ Em mong muốn gì ở bạn bè? thầy cô?

Từng cá nhân trong tổ nêu ý kiến, sau đó thống nhất và đưa ra ý kiến của tổ

- Bước 3: Yêu cầu từng tổ chia sẻ mong muốn của tổ mình với cả lớp Sau khi

các ý kiến được nêu ra, giáo viên và cả lớp cùng xem xét những mong muốn và nêu suy nghĩ về những mong muốn đó Giáo viên tìm ra những ý kiến chung của học sinh và chốt những ý kiến cơ bản

- Bước 4: Yêu cầu học sinh tiếp tục thảo luận các câu hỏi:

+ Để đạt được những mong muốn đó, học sinh nên làm gì và không nên làm gì?

+ Để xây dựng một lớp học lí tưởng, học sinh và giáo viên cần phải như thế nào?

Học sinh viết ra giấy những nguyên tắc hay những quy định mà các em cho là

có ý nghĩa quan trọng để đạt được mong muốn và để xây dựng lớp học lí tưởng Những nguyên tắc mà các em xây dựng có liên quan đến ứng xử, giao tiếp, kỉ luật và học tập, cả những điều các em mong đợi từ giáo viên

- Bước 5: Cả lớp thảo luận về chế độ khen thưởng và kỉ luật bằng cách trả lời

các câu hỏi:

+ Ai sẽ giám sát việc thực hiện nội quy?

+ Nếu học sinh vi phạm thì sẽ xử lí như thế nào?

+ Nếu học sinh thực hiện tốt nội quy thì sẽ khen thưởng như thế nào?

- Bước 6: Giáo viên chủ nhiệm cùng cả lớp thống nhất những quy điịnh chung

của lớp Giáo viên chủ nhiệm tổng hợp, đánh máy và phát cho mỗi học sinh một bản

( Khi xây dựng nội quy lớp học không nên đề ra quá nhiều quy tắc Các quy tắc cần đề cập đến những chuẩn mực đạo đức và giá trị cơ bản như: sự an toàn, sự tôn trọng lẫn nhau, lòng nhân ái và sự trung thực, đảm bảo cân bằng giữa lợi ích chung và lợi ích cá nhân)

2 Khuyến khích học sinh thi đua đạt danh hiệu "Học sinh tiêu biểu trong tuần".

a Ý nghĩa:

Đây là biện pháp nhằm xây dựng lòng tự tôn của học sinh, giúp các em có cơ hội phát huy những điểm tốt của mình, hạn chế những điểm chưa tốt

b Cách thực hiện:

Giáo viên chủ nhiệm nêu ra tiêu chuẩn của một học sinh tiêu biêu trong tuần: học sinh đạt được thành tích tốt, chấp hành đầy đủ nội quy hoặc học sinh có sự tiến bộ vượt bậc so với tuần trước Khi các em đạt danh hiệu "Học sinh tiêu biểu" thì các em có quyền làm một việc gì mình ưa thích ( giới thiệu bài hát, nghệ sĩ, vận động viên mà mình yêu thích) hoặc được hưởng một đặc quyền nào

đó (trợ giúp giáo viên tự quản lớp, chuẩn bị đồ dùng dạy học cho thầy cô ) Khi học sinh vi phạm những nội quy của lớp học sẽ bị cắt danh hiệu tiêu biểu

3 Cho học sinh lập báo cáo hàng ngày.

a Ý nghĩa:

Đây là biện pháp áp dụng cho những học sinh thường xuyên mắc lỗi Mục đích

là giúp các em nhận ra những lỗi thường mắc phải và tạo cho các em cơ hội điều chỉnh Biện pháp này giúp các em điều chỉnh kịp thời và ít lặp lại lỗi lầm của mình

b Cách thực hiện:

- Trước hết giáo viên cần giải thích cho học sinh biết rằng em đang được chú ý Giáo viên cùng học sinh liệt kê những lỗi mà em hay mắc phải và cho học sinh xem những lỗi của mình

Mẫu báo cáo:

Họ và tên học sinh:

Lớp:

BÁO CÁO HÀNG NGÀY

1 Không làm bài tập về nhà

2 Nói chuyện, làm việc riêng trong giờ học

3 Đi học chậm, nghỉ học không lí do

4 Chưa nghiêm túc khi xếp hàng, khi sinh hoạt 15 phút

5 Trêu chọc, bắt nạt hoặc xúc phạm bạn

6 Nói tục

7 Đánh nhau

8 Không nghe lời thầy cô

9 Vứt rác bừa bãi ra trường lớp, viết vẽ bậy lên bàn ghế, lên tường

- Hằng ngày, giáo viên theo dõi và đánh dấu những lỗi mà học sinh mắc phải đến cuối ngày cho học sinh xem bản báo cáo và trao đổi về những lỗi mà em chưa sửa chữa được

- Nếu trong 1 tuần, số lỗi của học sinh không giảm, giáo viên sẽ gửi báo cáo lên thầy Tổng phụ trách Đội nhờ can thiệp hoặc gửi về gia đình để lấy ý kiến của cha mẹ

- Nếu khoảng 3 ngày học sinh không mắc lỗi nào thì giáo viên xem xét và cho dừng việc làm báo cáo hàng ngày

4 Gửi thư khen về nhà.

a Ý nghĩa:

Đây là biện pháp mà tất cả học sinh đều thích vì nó phù hợp với tâm lí lứa tuổi của các em Giáo viên chủ nhiệm gửi thư khen để khuyến khích các em phấn đấu hơn nữa trong học tập và rèn luyện Đồng thời biện pháp này còn làm cho cha

mẹ học sinh cảm thấy tự hào về con cái và quan tâm nhiều hơn đến việc học tập

ở trường của con, tạo mối liên hệ tích cực giữa gia đình và nhà trường

b Cách thực hiện:

Giáo viên chủ nhiệm viết thư hoặc gọi điện thoại cho cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ của các em để khen ngợi, biểu dương những tiến bộ của các em

về học tập và đạo đức Đồng thời nắm được tình hình học tập, rèn luyện của học sinh ở nhà để có sự phối hợp kịp thời với gia đình phát huy những điểm mạnh của học sinh, hạn chế dần những điểm chưa tốt của các em

5 Đề ra những hình thức xử phạt phù hợp và nhất quán.

a Ý nghĩa:

Theo bản nội quy chung mà lớp đã xây dựng về những hình thức xử phạt nếu học sinh vi phạm nội quy, giáo viên chủ nhiệm nên có thái độ rõ ràng, dứt khoát Biện pháp này nhằm giúp học sinh biết rằng thái độ, hành vi của em như thế là sai, là không phù hợp và cần chấm dứt ngay

b Cách thực hiện:

Trong các buổi sinh hoạt lớp, sau khi đã có báo cáo của cán bộ lớp cùng với sự theo dõi của bản thân, giáo viên chủ nhiệm cần nêu rõ những học sinh sai phạm Lưu ý là giáo viên chỉ nêu tên chứ không có thái độ hoặc hành động xúc phạm, gây căng thẳng với học sinh Sau đó, giáo viên mời học sinh vi phạm ở lại để trao đổi về những sai phạm của em, yêu cầu học sinh viết kiểm điểm Và ngay sang đầu tuần sau, hình thức kỉ luật tương ứng mà lớp đã đề ra sẽ được áp dụng cho học sinh sai phạm đó Giáo viên cần nhất quán, công bằng nhưng cũng không quá máy móc, cứng nhắc khi xử phạt học sinh Cần cân nhắc những trường hợp vi phạm nội quy do những lí do khách quan mà giáo viên và tập thể lớp đã biết rõ Ví dụ: em đi học muộn vì xe hỏng giữa đường hoặc phải giúp đỡ gia đình

6 Quan tâm đến những khó khăn của học sinh.

a Ý nghĩa:

Giúp giáo viên nắm rõ tình hình học sinh trong lớp và có sự hỗ trợ kịp thời cho các em Biện pháp này tạo cho các em tâm lí yên tâm, tin tưởng, không ngại đối mặt với khó khăn

b Cách thực hiện:

- Giáo viên nói chuyện với học sinh trong lớp để hiểu hơn về hoàn cảnh của từng học sinh nhằm phát hiện những học sinh có hoàn cảnh khó khăn cần được quan tâm Những khó khăn của các em có thể là về kinh tế, về khuyết tật hoặc về hoàn cảnh gia đình, về một vấn đề tâm lí nào đó

- Gặp gỡ, thăm gia đình học sinh để hiểu rõ hơn hoàn cảnh, cá tính, thói quen của học sinh ở gia đình

- Có những kiến nghị với các ban ngành, đoàn thể để có sự hỗ trợ cho học sinh khó khăn

Trên đây là một số biện pháp mà tôi đã áp dụng nhằm quản lí học sinh bằng giáo dục kỉ luật tích cực ở lớp 6C- năm học 2011- 2012

C KÕt luËn.

I Kết quả nghiên cứu:

Sau gần một năm học áp dụng những biện pháp quản lí học sinh bằng giáo dục

kỉ luật tích cực ở lớp 6C do một số lí do khách quan và chủ quan mà kết quả đạt được không như mong muốn nhưng tôi cũng đã thấy được hiệu quả của những biện pháp này Như:

- Đa số học sinh trong lớp tự giác chấp hành nội quy trường lớp

- Đội ngũ cán bộ lớp đã có một quy chế để theo dõi rất rõ ràng, tạo sự công bằng, nhất quán, không có tình trạng học sinh tị nạnh hay phản đối kết quả theo dõi của cán sự lớp

- Các em đã nhanh chóng hoà nhập với môi trường học tập mới, không còn bỡ ngỡ như những ngày đầu

- Tâp thể lớp tương đối đoàn kết, biết quan tâm, bảo ban, nhắc nhở nhau thực hiện tốt nội quy, các em có tinh thần tự quản cao

- Chấm dứt tình trạng học sinh nghỉ học không lí do, bỏ học, bỏ giờ đi chơi

- Một số học sinh có chuyển biến trong học tập, không còn tình trạng học sinh không ghi bài, không có sách giáo khoa khi đi học

Đến giữa học kì II của năm học, kết quả hai mặt giáo dục của lớp như sau:

* Học lực:

* Hạnh kiểm: