Tour du lịch “Hà Nội hào hùng” qua các chứng tích của trận “Điện Biên Phủ trên không”

Giới thiệu sơ lược về cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ Là bộ phận của cuộc chiến tranh xâm lược Mỹ tiến hành ở Việt Namnhằm phá hoại tiềm lực kinh tế, quốc phòng, phá rố

Phần mở đầu

1 Lí do chọn đề tài

Hà Nội – “trái tim vàng” của Việt Nam đang đứng trước thềm đại lễ kỷliệm 1.000 năm (1010 – 2010) Đã có rất nhiều hoạt động diễn ra ở Hà Nội cũngnhư khắp nơi trên cả nước để chào mừng dịp lễ trọng đại này như : lễ hội hoa,xây dựng, tu bổ chùa, khôi phục một số lễ hội… Hà Nội ngày nay đang khởi sắc,phát triển theo nhịp của đất nước và thời đại Hà Nội ngày nay đã mở rộng thêmnhiều, đã và đang được xây dựng “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” theo ý nghuyệncủa Bác Thế nhưng để có được một Hà Nội như ngày hôm nay, nhân dân ta đãphải đấu tranh vô cùng gian khổ, đổ nhiều máu xương Nhìn lại chặng đường1.000 năm qua, thủ đo của chúng ta đã cùng đất nước trải qua bao thăng trầm, cónhững tháng ngày rực rỡ mà cũng không ít giai đoạn đau thương Dân tộc tacũng đã lừng danh trên toàn cầu với những chiến công đánh bại những kẻ thùsừng sỏ nhất thế giới: ba lần thắng quân Nguyên Mông, đánh bại thực dân Pháp

và đế quốc Mỹ “Vẫn biết rằng sống là phải hướng đến tương lai, nhưng quákhứ là tấm gương nên ngắm lại” Trước thềm đại lễ, tôi muốn chúng ta cùng nhìnlại chặng đường đã qua của dân tộc, của Hà Nội hào hùng với bao chiến công,tiêu biểu là trận chiến “Điện Biên phủ trên không” đánh bại máy bay B52 – vũkhí mạnh nhất của kẻ thù Kẻ thù đã gieo bao đau thương trên mảnh đất nghìnnăm văn hiến của chúng ta, nhưng không hủy hoại được sức sống mãnh liệt củadân tộc Việt Chúng đã thất bại nặng nề Là người Việt Nam, chúng ta cần biết

để tự hào và trân trọng những gì mà ngày hôm nay chúng ta đang có

Hà Nội đang cùng đất nước phát triển nhanh trên con đường công nghiệphóa – hiện đại hóa Du lịch đang là ngành kinh tế mũi nhọn được quan tâm đặc

biệt Hà Nội là trung tâm văn hóa, kinh tế, chính trị trên cả nước Nơi đây thu hútđược rất nhiều khách du lịch trong nước và quốc tế, bởi Hà Nội có nhiều di tíchlịch sử, văn hóa giá trị và đang là điểm đến an toàn, thân thiện với nền chính trị

ổn định

Vì những lí do trên, tôi xây dựng tour du lịch “Hà Nội hào hùng” qua cácchứng tích của trận “Điện Biên Phủ trên không”, mong muốn đóng góp vào sựphong phú sản phẩm du lịch, góp phần vào sự phát triển du lịch của thủ đô

2 Mục đích nghiên cứu

Giới thiệu về các chứng tích của trận “ Điện Biên Phủ trên không” tại HàNội Từ đó, đưa ra một số tour du lịch với các chứng tích này, làm phong phúthêm sản phẩm du lịch của thủ đô

3 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu

Các chứng tích của trận “Điện Biên Phủ trên không” tại Hà Nội

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ giá trị của các chứng tích này đối với sự phát triển du lịch của thủ

đô, và đưa ra một số chương trình du lịch với các chứng tích này

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

- Phương pháp nghiên cứu tại bàn: tham khảo các tài liệu qua sách, báo,internet

6 Bố cục của bài viết

Ngoài các phần mục lục, mở đầu, kết luận,ảnh minh họa bài viết gồm 3phần chính sau:

Chương 1: Chiến dịch “Điện Biên Phủ trên không tại Hà Nội”

Chương 2: Các chứng tích của trận “Điện Biên Phủ trên không” tại HàNội.

Chương 3: Xây dựng tour du lịch “Hà Nội hào hùng”với các chứng tíchtrận “Điện Biên Phủ trên không” tại Hà Nội

I Chiến dịch Điện Biên Phủ trên không tại Hà Nội (18/12 – 29/12/1972)

1.1 Giới thiệu sơ lược về cuộc chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ

Là bộ phận của cuộc chiến tranh xâm lược Mỹ tiến hành ở Việt Namnhằm phá hoại tiềm lực kinh tế, quốc phòng, phá rối việc tiếp nhận viện trợ nướcngoài vào Việt Nam, ngăn chặn chi viện của miền Bắc cho miền Nam Việt Nam,làm lung lay quyết tâm chống Mỹ cứu nước của nhân dân Việt Nam Cuộc chiếntranh phá hoại miền Bắc này diễn ra với 2 chiến lược chiến tranh:

* Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” (1965 – 1968)

Mục tiêu

- Trực tiếp đưa quân chiến đấu từ Mỹ sang, thực hiện chiến dịch “tìm và diệt” rồi chiến lược 2 gọng kìm “tiêu diệt chủ lục đối phương và bình định miền Nam”

- Đẩy mạnh chiến tranh phá hoại miền Bắc trên quy mô lớn với cái gọi là chiến dịch “Sấm rền”

Để có cơ hội tấn công miền Bắc, ngày 31/7/1964, Mỹ dựng lên “Sự kiệnVịnh Bắc Bộ và cho máy bay ném bom bắn phá một số nơi ở miền Bắc như sôngGianh, Vinh – Nghệ An…

Ngày 7/2/1965, Mỹ cho máy bay ném bom đánh phá thị xã Đồng Hới, đảoCồn Cỏ, chính thức mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc Lực lươngk khôngquân và hải quân Mỹ đã ném bom, bắn phá liên tục với cường độ ngày càngtăng.

Miền Bắc lúc này vừa chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ vừachiến đấu sản xuất và làm hậu phương lớn cho miền Nam

*Chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” (1969 – 1974)

“Việt Nam hóa chiến tranh” của Richar M Nichxơn là để thay thế cho chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Giônxơn đã phá sản là loại hình chiến tranh xâm lược của Mỹ tiến hành bằng quân đội tay sai là chủ yếu, có sự của một bộ phận đáng kể lực lượng chiến đấu của Mỹ và vẫn do Mỹ chỉ huy bằng hệ thống cố vấnquân sự, cung cấp đôla, vũ khí kỹ thuật, phương tiện chiến tranh Mỹ thực hiện chính sách “ dùng người Việt trị người Việt”, “Dùng người Đông Dương giết người Đông Dương để giảm xương máu của người Mỹ trên chiến trường”, còn được gọi là “Thay màu da của xác chết”

- Mở chiến dịch Lam Sơn 719 để thử nghiệm công thức chiến lược quân

sự kết hợp với hỏa lực, hậu cần, chỉ huy Mỹ hòng ngăn chặn chi viện của hậuphương miền Bắc trên tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn

- Tiến hanh đánh phá miền Bắc trên quy mô lớn bằng máy bay chiến lượcB52 vào Hà Nội, Hải Phòng và các thành phố khác, phong tỏa mìn các cảng, cửasông.

Cuộc chiến tranh phá hoại đã gây bao đau thương cho nhân dân ViệtNam, trên mảnh đất luôn luôn khao khát hòa bình lại thêm nhiều cảnh tan hoang,thêm bao nhiêu tấc đất bị giày xéo, bao người dân vô tội bị giết hại Đau thương!Căm hờn! Rồi vùng lên mạnh mẽ, đánh bại quân thù…Ngày hôm nay, thế hệ trẻbiết về cuộc chiến của cha ông với bao máu, nước mắt và cũng đầy những chiếncông của thời đại “ra ngõ gặp anh hùng” Tất cả đã được ghi dấu lại trên các ditích lịch sử, các bảo tàng, các nhà tưởng niệm, các nghĩa trang…có ở khắp nơitrên cả nước Du khách khắp năm châu đang cùng thế hệ trẻ Việt Nam hành trìnhtìm về quá khứ của những con người trên mảnh đất chữ S nhỏ bé, giản dị đã từngtạo nên những chiến công “vang dội năm châu, chấn động địa cầu”

1.2 Chiến dịch Điện Biên Phủ trên không tại Hà Nội

1.2.1 Bối cảnh diễn ra cuộc tập kích chiến lược bằng không quân B52 của Mỹ

Năm 1972, cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam đã đi vào giai đoạiquyết định Trên cả ba mặt trận quân sự, chính trị, ngoại giao ta đều giành thắnglợi lớn Cuộc tiến cong chiến lược Xuân – hè bắt đầu từ 3/1972 của quân và dân

ta làm cho chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của Mỹ có nguy cơ sụp đổhoàn toàn Để cứu vãn tình thế, ngày 6/4/1972 Nichxơn vội vã ra lệnh, huy độnglực lượng lớn không quân và hải quân ở khu vực Đông Nam Á, tiến hành cuộcchiến tranh phá hoại lần thứ hai đối với miền Bắc và quy mô lớn hơn, tính chất

ác liệt hơn cuộc chiến tranh phá hoại lần 1 (1964 – 1968)

Đầu tháng 10, dưới sức ép của nhân loại tiến bộ và phong trào phản đốichiến tranh ở Mỹ, buộc nhà trắng phải tìm lối thoát cho vấn đề Việt Nam Ngày8/10/1972, cố vấn đặc biệt Lê Đức Thọ và xinh-giơ tiến hành cuộc họp kín phiênhọp thứ 19, phái đoàn ta đưa ra dự thảo về hiệp định “Chấm dứt chiến tranh, lậplại hòa bình ở Việt Nam” Phái đoàn Mỹ đã chấp nhận.

Nhưng ngày 7/11/1972, Nich-xơn được tái cử tổng thống nhiệm kì lần 2.Ông ta không kí chính thức vào bản hiệp định đã thỏa thuận, muốn kết thúcchiến tranh bằng sức mạnh bom đạn Thực hiện mưu đồ đen tối trên, Lầu NămGóc đã bí mật chuẩn bị một kế hoạch tập kích đường không bằng chiến lược B52vào Hà Nội, Hải Phòng và một số mục tiêu quan trọng trên miền Bắc Cuộc tậpkích chiến lược này mang tên là “Lai-nơ-bếch-cơ” (tạm dịch là “Tiền vệ” hoặc

“Cứu bóng trước khung thành”) nhằm đánh hủy diệt, khủng bố, làm tê liệt ý chíchiến đấu của dân tộc ta, buộc ta phải khuất phục và chấp nhận những điều kiện

mà chúng đưa ra ở Hội nghị Pari

1.2.2 Âm mưu của kẻ thù

Trước bối cảnh trên, Nich-xơn đã tiến hành cuộc tập kích đường khôngbằng B52 vào Hà Nội, Hải Phòng và các mục tiêu quan trọng ở miền Bắc nhằm:

-Gây sức ép buộc ta phải nối lại cuộc đàm phán ở Pari – chấp nhận theosửa đổi của Mỹ

Đánh phá, hủy diệt tiềm lực kinh tế, quốc phòng của miền Bắc, hạn chế sựchi viện cho miền Nam, làm giảm thế và lực của ta so với ngụy quân, ngụyquyền Sài Gòn

Đe dọa phong trào đấu tranh của nhân dân ta và chấn an, tạo thế cho ngụyquân Sài Gòn tiếp tục âm mưu lấn chiếm

1.2.3 Sơ lược về diễn biến trận “Điện Biên Phủ trên không” tại Hà Nội

Ngày 14/12/1972, Nhà trắng họp hội đồng an ninh quốc gia quyết định tậpkích đường không ném bom hủy diệt Hà Nội, Hải Phòng và một số mục tiêuquan trọng của miền Bắc Cuộc tập kích chiến lược quy mô lớn chủ yếu bằngB52 của đế quốc Mỹ đối với miền Bắc kéo dài 12 ngày đêm cuối 1972 Nich-xơn đã lệnh cho toàn bộ máy bay chiến lược B52 (50% tổng số máy bay B52 củatoàn Mỹ) và các loại máy bay chiến thuật của khu vực Đông Nam Á, tiến côngtrút xuống miền Bắc một khối lượng bom khổng lồ.

19h40’ đêm 18/12/1972, những loạt bom đầu tiên nổ rền chuyển rung đấttrời Hà Nội Một số kẻ hí hửng vui mừng với ý nghĩ đưa miền Bắc trở về thời kì

đồ đá Nhưng thực tế diễn ra trên bầu trời những đêm cuối tháng 12/1972 đãhoàn toàn trái với mong đợi của nhà cầm quyền Mỹ Ra-đa của chúng ta không

bị mù, thông tin liên lạc của chúng ta không bị gián đoạn, hệ thống phòng không,không quân của chúng ta không bị vô hiệu hóa như chúng tưởng.Ngược lại,ngay đêm hôm đó, Hà Nội đã trả lời bằng chiến công xuất sắc đầu tiên: bắn rơi

ba “pháo đài bay” Chúng ta đã giáng cho không quân chiến lược, chiến thuật

Mỹ một đòn choáng váng, để rồi sau 12 ngày đêm chiến đấu anh hùng, quân vàdân Hà Nội đã cùng Hải Phòng, Thái Nguyên, Hà Bắc giành chiến thắng vẻvang

Các lực lượng của ta tham gia trận chiến gồm:

- Bộ đội Ra-đa

- Bộ đội không quân tiêm kích

- Bộ đội tên lửa phòng không

- Bộ đội pháo phòng không

- Lực lượng phòng không của bộ đội địa phương và dân quân tự vệ của thủ

đô Hà Nội

* Máy bay B52:

Khi mới ra đời, B52 được quân đội Mỹ quảng cáo rằng: “B52 là siêu pháođài bay thượng đẳng, là thần tượng của không lực Hoa Kỳ, là sản phẩm hội tụnhững thành tựu kì diệu của nền công nghiệp hàng đầu thế giới, là thứ vũ khílinh hoạt nhất trong bộ ba chiến lược của Mỹ (tên lửa tầm xa, tàu ngầm hạt nhân,máy bay ném bom chiến lược) B52 trút bom như mưa Tiếng bom rơi xé khôngkhí, gầm rít ghê tợn như giông bão Một phi vụ B52 có thể hủy diệt cả một khuvực rộng lớn Một tốp ba chiếc B52 sẽ biến diện tích 2 km2 thành bình địa…Không một vật nào có thể tồn tại nổi dưới sức công phá ghê gớm của bom B52.Đối phương sẽ bị hủy diệt về quân sự, khiếp đảm về tinh thần Bởi họ cảm thấyhoàn toàn bất lực trước sức mạnh tàn phá ghê gớm của B52 mà họ không cócách nào chống đỡ nổi”

Máy bay 52 của quân đội Mỹ quả thật có sức mạnh ghê gớm, sức mạnh đãmang đến cho nhân dân Việt Nam bao cảnh đau thương, chết chóc Thế nhưngkhông hủy diệt được mảnh đất hình chữ S như quân giặc đã tưởng Thực tế đãcho chúng thấy: không phải lúc nào mạnh cũng thắng yếu, vũ khí hiện đại có thểhủy diệt được đường xá, cầu cống, bệnh viện, giết hại con người… nhưng khôngthể hủy diệt được ý trí, niềm tin và quyết tâm của cả một dân tộc yêu nước, quyết

hi sinh tất cả để giành được độc lập, tự do

* Tổng hợp số liệu 12 ngày đêm đế quốc Mỹ đánh phá thủ đô

1 Số lần/chiếc máy bay đánh phá thủ đô Hà Nội: 5.891 lần/chiếc

Trong đó: Máy bay B52 là 444 lần/chiếc

Máy bay chiến thuật là hơn 1.000 lần/chiếc

2, Số ngày đánh phá: 12 ngày đêm

3 Giờ đánh phá: - Giờ đầu tiên: 19h40’ ngày 18/12/1972

-Giờ cuối cùng: 23h16’ ngày 29/12/1972

4 Số bom đạn ném xuống: 45 633 quả bom các loại

Trong đó: 45.610 quả bom phá, 13 quả bom bi nhẹ, 2 quả bom điều khiểnbằng tia la-de, 8 quả bom xuyên mẹ

5 Số điểm đánh phá:1.224 điểm

6 Số lần đánh phá: 1035 lần Trong đó: dân cư 568 lần, kinh tế 250 lần,

giao thông 136 lần, quân sự 79 lần, chính trị 2 lần

7 Số người chết: 2.380 người

Số người bị thương:1.355 người

8 Tài sản thiệt hại: 500 ngôi nhà nội thành và 8.282 ngôi nhà ngoại thành

bị hủy diệt

Từ đêm 18/12 đến 29/12/1972, quân dân Hà Nội đã liên tiếp bắn rơi 23máy bay B52, 2F111 và 5 máy bay phản lực khác, đập tan cuộc tập kích chiếnlược của không quân Mỹ, giành thắng lợi vẻ vang, góp phần đáng kể “Đánh cho

Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào”

Gơ-rin-ut đã viết trong cuốn B52 trong vai trò chiến thuật” rằng: “ Cácchiến thuật gây nhiễu điện tử bằng nhiều biện pháp và bằng các chế tài hiện đạinhất của không lực Mỹ đều thất bại trước trí tuệ người Việt Nam”

Năm 1954, với chiến thắng Điện Biên Phủ (một thung lũng lòng chảo rộnglớn ở phía Tây vùng rừng núi Tây Bắc, gần biên giới Lào - Việt), nhân dân ta đãlàm nên “thiên sử vàng” bảo vệ và phát triển thành quả cách mạng Tháng Tám,

mở ra giai đoạn cách mạng mới, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miềnBắc, đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc, đưa cả nước đi lênchủ nghĩa xã hội Chiến thắng này đã đánh đuổi thực dân – một kẻ thù lớn của

các nước thuộc địa trên thế giới Năm 1972, lại một lần nữa nhân dân Việt Namlàm nên chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” đánh bại đế quốc Mỹ - một đếquốc sừng sỏ toàn cầu với vũ khí mạnh nhất và tàn ác nhất là máy bay B52 Banăm sau chiến thắng này, “Mỹ đã cút, ngụy đã nhào” khỏi Việt Nam Ngày nay,bạn bè năm châu đến Việt Nam học tập, tham quan, nghỉ dưỡng… có rất nhiềungười Pháp, Mỹ Quá khứ đã lùi lại phía sau, nhưng những bài học mà chiếntranh để lại thì vẫn còn nguyên vẹn đó, chiến tranh dường như cũng là điểm làmcho nhân dân các nước trên thế giới chú ý đến Việt Nam nhiều nhất Người Việt

đã “bắt tay” với người Pháp và Mỹ trước con đường phát triển Vết thương trongquá khứ như lời nhắc nhở với thế hệ trẻ ngày nay, sống sao để “cái bắt tay” làtình hữu nghị, hàn gắn chiến tranh và cùng nhau phát triển

II Các chứng tích của trận “Điện Biên Phủ trên không” tại Hà Nội

Năm 1945, Bệnh viện có tên chính thức là Bạch Mai

Dưới thời Pháp thuộc, phụ trách cao nhất ở Bệnh viện Lây Bạch Mai làngười Pháp Bác sĩ Đinh Văn Thắm là người Việt Nam đầu tiên được cử giữchức giám đốc Bệnh viện Bạch Mai

Trong những ngày đầu kháng chiến chống Pháp, Bệnh viện Bạch Mai lànơi bám trụ cuả vệ quốc quân, dân quân, du kích, tự vệ thủ đô để tấn công, chốngtrả giặc Đây cũng là vị trí then chốt chặn quân địch tiến xuống Ngã Tư Vọng,không cho chúng đánh thông đường nối liền Hà Nội với Phủ Lý và Nam Định

Năm 1965, khi đế quốc Mỹ đưa quân ồ ạt vào xâm lược miền Nam thìphong trào thi đua chống Mỹ cứu nước, mỗi người làm việc bằng hai, tất cả vìmiền Nam ruột thịt đã sôi nổi trong Bệnh viện Bạch Mai Bộ y tế dưới sự chỉ đạocủa Bộ trưởng Phạm Ngọc Thạch đã đề xuất một phương án cụ thể, đưa các cán

bộ y tế miền Bắc vào công tác chi viện cho miền Nam Hưởng ứng phong tràođang sôi sục trong cả nước, Bệnh viện đã lần lượt tiễn 16 bác sĩ và nhân viên vàoNam chiến đấu, 12 bác sĩ, y tá vào phục vụ ở chiến trường miền Nam, 10 bác sĩ

và y tá sang chiến đấu sát cánh cùng các bạn Lào

Khi đế quốc Mỹ tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc, ném bom đánhphá Hà Nội thì phong trào thi đua đã dấy lên hết sức mạnh mẽ trong Bệnh viện.Các tổ chức lao động XHCN được công nhận nhiều hơn, các chương trìnhnghiên cứu khoa học được hoàn thành sớm hơn với chất lượng cao

Sau ngày ký kết Hiệp định Pari, tất cả các đơn vị trong Bệnh viện đã rasức khắc phục mọi khó khăn, sửa chữa, xây dựng lại cơ sở, đẩy mạnh mọi côngtác phục vụ bệnh nhân, tiếp tục đào tạo cán bộ và nghiên cứu khoa học trongnhững điều kiện và hoàn cảnh đầy gian nan và vất vả, khó khăn

Vì những thành tích dũng cảm cứu chữa nạn nhân và nạn nhân chiếntranh, Bệnh viện Bạch Mai đã được Nhà nước tặng thưởng một Huân chươngkháng chiến hạng nhất và hai huân chương kháng chiến hạng nhì.

2.1.2 Thiệt hại của bệnh viện trong trận “Điện Biên Phủ trên không”

Tình trạng thất bại ở miền Nam Việt Nam đã làm cho để quốc Mỹ rơi vào tình trạng thảm hại Nhưng chúng vẫn không từ bỏ âm mưu phá hoại, chiến tranhvẫn lan rộng trên cả hai miền Đế quốc Mỹ không từ một hành động dã man nào.Chúng đã tiến hành đánh phá các khu vực đông dân cư và các bệnh viện Sau một số các sở y tế khác ở địa phương bị oanh tạc, đến lượt bệnh viện Bạch Mai –một trung tâm y tế và y học lớn nhất miền Bắc Bệnh viện đã trải qua 4 lần bị oanh tạc

đa khoa và khu xét nghiệm viện Tai – Mũi – Họng cùng nhiều nhà cửa xungquanh bị đổ sập, một ô tô bị cháy, nhiều thiết bị và dụng cụ y tế bị hư hỏng.Đồng thời đã làm cho 3 bác sĩ và kỹ thuật viên viện Tai – Mũi – Họng bịthương

- Lần 4: Đêm 22/12/1972, cường độ các trận tập kích vào Hà Nội đã lênđến đỉnh điểm Từ 3h30 đến 3h45 sáng 22/12/1972 đã có 21 lần máy bay B52đánh phá ác liệt vào khu vực Vĩnh Quỳnh, Định Công, Hoàng Liệt, Tam Hiệp,

Tứ Hiệp, Đại Kim, Thịnh Liệt, thị trấn Văn Điển, Tương Mai và đặc biệt là Bệnhviện Bạch Mai Tại khu vực bệnh viện, giặc đã thả xuống hơn 100 quả bom đủcác cỡ, có quả tới 2000 bảng Anh, phá hủy phần lớn trung tâm y tế lớn nhất nàycủa thủ đô, gây ra một tội ác hết sức man rợ Chỉ với trận oanh tạc khủng khiếpnày, Bệnh viện Bạch Mai đã trở thành bãi bom, gạch vun đổ nát hoang tàn củachiến tranh hủy diệt Suốt đêm 21/12 có tới chục lần báo động, khoảng hơn 300bệnh nhân đã được đưa xuống các tầng hầm không sao yên giấc được Lúc 3hsáng 22/12 sau lần báo động, các thầy thuốc đã hướng dẫn và giúp đỡ bệnh nhânphân tán Sau những trận bom đầu tiên thả xuống thì khu nhà đồ sộ hai tầngchính mặt trước của bệnh viện, nơi đặt phòng thường trực của lãnh đạo và phòng

mổ cấp cứu, tuy được xây dựng bằng bê tông cốt thép vững chắc đã từ tầng trênsập hẳn xuống nửa bên cánh trái Tiếp đó là khu B cũng bị trúng bom làm sập cảhai tầng: nơi đó trên là khoa Da Liễu và tầng dưới là bệnh viện Tai-Mũi-Họng.Bom làm đổ sập tường và các tảng bê tông chẹn chặt xuống dưới cửa hầm, nơi

có các thầy thuốc của khoa Da Liễu đang trú ẩn Bom rải sâu vào phía trong làkhu C của khoa Nội, nơi mà vết tích trận bom ngày 27/6/1972 còn gây nhức nhốiđau thương Nhưng giờ đây, sự thảm sát và tàn phá còn kinh khủng hơn gấp bội:sức công phá của hàng tấn thuốc nổ đã làm đổ sập hai tầng nhà và cầu thang CI,khoan sâu xuống tận mái nhà, lấp kín nối xuống đường hầm và chèn lấp mộtquãng hầm Ở khoa Huyết học nhiều bom hơn đã làm đổ sập nhà trung tâm, pháhủy nhiều máy móc Các nơi khác như khoa Dược, khoa Ngoại, Khoa Phụ sản,khoa Thận nhân tạo, Phòng hậu phẫu, Phòng điện quang, viện nhi và cả đến khunhà giặt cũng đều bị bom phá hủy Trên bề rộng hàng chục vạn mét vuông nhà,chỗ thì bom đào thành hố sâu, chỗ thì của hỏng, tường lở lẫn lộn với cành cây,điện nước đổ vỡ tan hoang

Sau trận bom man rợ ấy, 28 con người đã bị giết hại thê thảm, ba khu nhàcao tầng kiên cố bị đổ sập, nhiều dãy nhà khác trong Bệnh viện bị hư hại, hàngngàn ô cửa kính bị nát vụn, hàng ngàn máy móc và thiết bị và dụng cụ y tế bị tannát, vùi lấp Toàn bộ hệ thống đường hầm dài hàng cây số, rộng hàng ngàn métvuông trước kia khô ráo có thể sử dụng làm nơi làm việc nay bị chấn động và hưhại nặng dẫn tới tình trạng không tiêu thoát được nước thải làm cho toàn thể khuvực này bị ngấm nước, có nơi ngập sâu tới 30-40cm.

2.1.3 Bệnh viện Bạch Mai ngày nay

Hiện nay bệnh viện Bạch Mai có quy mô 1400 giường bệnh với tổng sốcán bộ công chức là 2000 Trong quá trình xây dựng và phát triển, đặc biệt làtrong thời kỳ đổi mới bệnh viện Bạch Mai đã phát triển vượt bậc, hoàn thànhxuất sắc nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao cho

Với đội ngũ giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, thạc sỹ, bác sỹ, Y tá điều dưỡng,

kỹ thuật viên có trình độ cao, với máy móc, trang thiết bị hiện đại và đồng bộ,bệnh viện Bạch Mai luôn là nơi khám chữa bệnh có chất lượng hàng đầu và tincậy của người bệnh và nhân dân cả nước Hàng năm số lượng bệnh nhân đếnkhám là 350.000 đến 450.000 người Số bệnh nhân điều trị nội trú trung bình từ50.000 đến 60.000 người Tỷ lệ sử dụng giường bệnh lúc nào cũng quá tải (trên100%)

Nhiều kỹ thuật tiên tiến hiện đại được ứng dụng có hiệu quả trong chẩnđoán, điều trị và chăm sóc người bệnh như kỹ thuật sử dụng máy X-Quang tăngsáng truyền hình, chụp mạch 2 bình diện, chụp cắt lớp vi tính CT Scanner, siêu

âm Doppler màu… 83 kỹ thuật cao đã được áp dụng trong những năm qua đãgóp phần chẩn đoán chính xác, điều trị hiệu quả, cứu sống nhiều bệnh nhân hiểmnghèo, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, bảo vệ sức khỏe nhân dân

Bệnh viện là cơ sở đào tạo cán bộ Trung học, Đại học và sau Đại học chongành Hàng năm Trường Trung học y tế Bạch Mai chiêu sinh 120 học sinh hệchính quy Trường còn có nhiệm vụ đào tạo lại cho nhiều đối tượng y tá, y tátrưởng, y sĩ chuyển đổi… theo chỉ tiêu của Bộ Giáo dục và Bộ y tế giao cho bổtúc theo chuyên đề do các tỉnh, các địa phương yêu cầu

Phối hợp với Trường Đại học Y Hà Nội tiếp nhận 600-800 sinh viên (ĐạiHọc Y Hà Nội) đến thực tập tại Bệnh viện

Bệnh viện là cơ sở nghiên cứu khoa học y học của ngành, trung bình mỗinăm đã hoàn thành trên dưới 100 đề tài có giá trị ứng dụng thực tế vào công táckhám chữa bệnh, đào tạo cán bộ

Bệnh viện Bạch Mai có quan hệ hợp tác với nhiều nước trên thế giới.Hàng năm Bệnh viện đón tiếp trung bình 100 - 150 đoàn khách nước ngoài,khoảng 500- 600 người đến tham quan, trao đổi kinh nghiệm, học tập và hợp táckhoa học Bạn bè quốc tế đánh giá cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và quản

lý của Bệnh viện

Đặc biệt, trong nhiều năm qua, nhất là trong thời kỳ đổi mới, được sự đầu

tư của Bộ Y tế và Nhà nước, Đảng ủy, Ban Giám Đốc, bệnh viện đã rất quan tâmđến việc nâng cấp, xây dựng mới bệnh viện Đồng thời bệnh viện đã bổ sungnhiều máy móc, trang thiết bị cơ bản và hiện đại cho các Viện/Khoa/Phòng, bảođảm nâng cao chất luợng khám chữa bệnh

Đảng bộ Bệnh viện liên tục là Đảng bộ trong sạch vững mạnh liên tục 20năm liền Nhiều cá nhân được phong tặng danh hiệu anh hùng, thầy thuốc nhândân, thầy thuốc ưu tú, nhà giáo nhân dân, nhà giáo ưu tú, huân chương, huychương và nhiều bằng khen của Chính phủ, Bộ y tế và các ngành, các cấp

• Huân chương Kháng chiến hạng Nhì (1973)

• Huân chương Kháng chiến hạng Nhất (1973)

• Huân chương Lao động hạng Nhất (1982)

Có tên Khâm Thiên là do ở đây, thời Lý, Trần, Lê (thế kỉ XI-XVII) có đàiKhâm Thiên Giám, còn gọi là Tư Thiên Giám – một cơ quan theo dõi thời tiết,thiên văn và nghiên cứu lịch pháp của nhà nước phong kiến thời bấy giờ

Theo bản đồ Hà Nội năm 1831, phố này hình thành trên dải đất của cácthôn thuộc các tổng Tiền Nghiêm, Hữu Nghiêm huyện Thọ Xương Đến thờiPháp thuộc, toàn bộ phố thuộc về huyện Hoàn Long, Hà Đông Nhưng sau đó cắttrả về Hà Nội Ở đây từ xưa đã là phố náo nhiệt, đến thời Pháp thuộc mặt ngoàiphố là những dãy nhà cô đầu, tiệm hút, tiệm nhảy, sòng bạc

2.2.2 Thiệt hại của phố Khâm Thiên trong trận “Điện Biên Phủ trên không”

Trong cuộc tập kích chiến lược bằng không quân có tính chất hủy diệt vàothủ đô, 22h45’ ngày 26/12/1972, Nichxơn đã huy động 30 lần chiếc B52 némbom rải thảm suốt dọc phố Khâm Thiên Hàng nghìn bom 2000 bảng Anh trút

xuống 18 khối dân phố, trong đó có 6 khối bị hủy diệt hoàn toàn, đặc biệt là cáckhối 45, 46, 47 đã bị san bằng Bom giặc Mỹ đã phá hủy 534 ngôi nhà của ngườidân, 1200 ngôi nhà khác bị phá hủy nặng nề Hàng trăm công trình công cộngnhư: cửa hàng ăn uống, giải khát, lương thực thực phẩm, chợ, trường học, nhàmẫu giáo, đình chùa cũng bị phá hủy theo Tội ác của Nichxơn ném bom hủydiệt Khâm Thiên còn nặng hơn tội ác của Hitle ở Ôrađua, Li-đi-xê và đã bị lên

án mạnh mẽ

Trên bản đồ quân sự, Nichxơn đã chọn ô Khâm Thiên – một phố đông dânvào loại hàng đầu của Hà Nội, mật độ dân số đến hàng vạn dân/km2 Đánh vàoKhâm Thiên, Nichxơn và bè lũ đã gieo rắc bao cảnh thương tâm trên mảnh đấtnày Sau trận tàn sát, miệng hố bom tàn sát bao trùm khắp con phố Những quảbom tạ được thả làm sập hẳn những ngôi nhà nhiều tầng, quét gọn từng dãy nhàphía trước Hàng trăm quả bom rơi xuống ô vuông rải thảm, bề dài hơn một cây

số, bề ngang có chỗ lên 600 thước Tiếng kêu la đau đớn, tiếng người than khóc,những chiếc khăn trắng, những quan tài, bông băng…bao phủ lên khu phố mộtmàu chết chóc, tố cáo tội ác của tên khát máu Nichxơn, trào dâng ngọn lửa cămhờn Người Khâm Thiên đã nén đau thương, kiên cường quật khởi đứng lên cùngvới nhân dân Hà Nội giáng trả Mỹ những đòn quyết liệt

Hình ảnh phố Khâm Thiên bị ném bom tàn sát đã trở nên nhức nhối lòngngười Lòng người Khâm Thiên ghi khắc nỗi đau này Nhiều bài thơ, bài báocũng đã viết về những đau thương của con phố - một phần máu thịt của thủ đô

Ghi lấy thù này

(Nguyễn Đỗ Lưu)

“ Khâm ThiênMột đường phố ta yêu tha thiết

Đường phố của những người lao động trẻ trung

Đầy ắp ánh đèn đêm dậy lung linh

Bàng xòe tán qua mùa xuân sang mùa hạ

Không lúc nào vơi tiếng cười trong vòm lá

Những dãy bàng cùng lứa tuổi 20

Bừng lớn dậy từ tay người khác nhau màu tóc

Cụ hàng nước nhận chăm cây từ khi mới mọc

Bác thợ cạo chăm cây từ lúc còn non

Các em học sinh chăm cây trước cửa trường mới mởNên phố đẹp xanh rờn, mát rượi lối người qua

B52 rải thảm phố nhà ta

Cây gãy tán bên xác cụ già hàng nước

Cây giập nát bên bác thợ hạn thợ thiếc

Cây lìa cành cùng ông lang thuốc bắc, thuốc nam

Cây tróc rễ sóng soài bên tóc trẻ em

Cùng người mẹ gục đầu dưới cầu thang ngực trào máu sữaBao kỷ niệm về cồn cào trí nhớ

Từ thuở Khâm Thiên còn tăm tối đắng cay

Từ thuở con người mua bán như vật trao tay

Đến hôm nay…

Phố đẹp điểm xây cho người lao động

Hạnh phúc xanh như dãy bàng xòe tán rộng

Thơm thảo hương bàng ngan ngát phố Khâm Thiên…Mối thù này ghi nhớ mãi không quên

Cành bàng gãy, sắc hồng vần trào trên mặt lá

Nợ máu bắt quân thù phải trảKhẩu súng ta cầm nhớ hướng giặc bayBắt chúng nghìn lần vùi xác xuống nơi đây”.

2.2.3 Phố Khâm Thiên ngày nay

Phố dài 1170m, đi từ đường Lê Duẩn, chỗ đường tàu hỏa chạy qua, đếnngã tư phố Tôn Đức Thắng, Nguyễn Lương Bằng (Ô Chợ Dừa, quận Đống Đa)

Ngày nay, Khâm Thiên là một trung tâm may mặc và buôn bán sầm uấtkhá nổi tiếng ở Hà Nội Tại đây, dư âm về một quá khứ kinh hoàng và đauthương vẫn chưa thể xóa nhòa Đài tưởng niệm Khâm Thiên được dựng trên nềnngôi nhà số 51 Trận ném bom của Mỹ giết chết toàn bộ 7 người trong ngôi nhànày Bức tượng đồng có hình phụ nữ nâng trên tay thi thể một em bé được sángtác từ nguyên mẫu là chủ nhân của ngôi nhà

2.3.Cầu Long Biên

2.3.1 Lịch sử cây cầu

Cây cầu sinh ra trong kế hoạch khai thác thuộc địa lần thứ nhất của ngườiPháp ở Đông Dương(1897 – 1914) Trong “Báo cáo về chương trình khai thácthuộc địa lần thứ nhất” gửi cho Bộ trưởng bộ thuộc địa Pháp, toàn quyền ĐôngDương Doumer đã nhấn mạnh sự cần thiết phải có một cây cầu bắc ngang sôngHồng Sau nhiều chuyến đi khảo sát, nhiều tranh cãi, cuối cùng, vào 1891 hồ sơcây cầu đã được thiết kế theo những chuẩn mực hiện đại của thời đó Ngày6/11/1897 chính phủ Pháp đã chính thức phê duyệt luận chứng kinh tế - kỹ thuật

và cho tiến hành tổ chức đấu thầu với 6 công ty tham gia

Với phương án được đánh giá là “…chắc chắn, trang nhã, có dầm chìa, tạo

ra những nhịp cân đối, hài hòa…”mà công ty Daydé&Pillé ở Creil đã được chọn.Người thiết kế là Gustave Eiffel (người đã thiết kế tháp Eiffel nổi tiếng thế giới)

Ngày 12/9/1987, lễ khởi công xây cầu này được thực hiện trước sự chứngkiến của đông đảo các quan chức và dân chúng Điều hành công việc xây dựng làmột đội ngũ gần 40 kỹ sư, chuyên gia, đốc công người Pháp cùng hơn 3000 côngnhân người Việt Số vật liệu phải sử dụng vào khoảng 3.000m3 đá và 6.000 tấnkim loại.

Ngày 3/2/1902 cây cầu được hoàn thành Đúng 8h30 ngày 28/2/1902chuyến tàu của vua Thành Thái và toàn quyền Đông Dương cùng đoàn tùy tùngtới cầu làm lễ khánh thành Hôm ấy, đoàn tàu đầu tiên nối liền Hà Nội-HảiPhòng chuyển bánh trong niềm kiêu hãnh của bao người Đó cũng là tàu chởđoàn quyền Đông Dương Paul Doumer xuống cảng Hải Phòng, ra tàu biển trở

về Pháp, hoàn thành vẻ vang sứ mệnh xây dựng hệ thống giao thông đường sắt ởBắc Kì

Đây là cây cầu dài thứ hai trên thế giới, chỉ sau cầu Brooklyn bắc ngangqua sông East- river của Mỹ Tổng chiều dài cầu vào khoảng 1862m, gồm 19nhịp trên 20 trụ Từ trên nhìn xuống, cầu có bình diện hình chữ nhật khoảng100.000m2 Từ dưới bãi bồi nhìn lên, cầu như mạng lưới ăng-ten giăng mắc trênvòm trời

2.3.2 Thiệt hại của cây cầu trong trận chiến “Điện Biên Phủ trên không”

Những năm tháng máy bay Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc bằng B52,hàng tấn bom đạn đã ném xuống đây nhằm phá hủy huyết mạch giao thông gầnnhư độc đạo lúc ấy vận chuyển hàng hóa, thiết bị quân sự từ cảng Hải Phòng chiviện cho chiến trường Cầu Long Biên từng bị máy bay Mỹ oanh tạc 14 lần Năm

1967 và 1972 máy bay Mỹ đã làm 1500m cầu, 9 nhịp cầu và 4 trụ cầu bị hư hỏngnặng Nhưng chỉ sau 40 ngày đêm tập trung sửa chữa, 4/3/1973, cầu Long Biênlại sừng sững hiên ngang thông xe phục vụ giao thông

23h ngày 27/12/1972, địch vào đánh Hà Nội – Hải Phòng, Thái Nguyên.Theo lệnh của sư đoàn phòng không 361, trung đoàn phó Nguyễn Đình Lâm giaonhiệm vụ cho tiểu đoàn 71 đánh tốp B52 từ phía bắc Tam Đảo xuống Tiểu đoàn

72 đánh từ hướng đông nam và khu vực Văn Điển, Giáp Bát Tiểu đoàn trưởngNguyễn Văn Chắt ra lệnh địch trong hoàn cảnh chúng ta rất thiếu vũ khí chiếnđấu Hai quả bom được phóng lên và nổ trúng mục tiêu (trong hoàn cảnh mỗitiểu đoàn chỉ còn hai quả bom đạn tên lửa) Chiếc B52 rơi xuống đình Hữu Tiệp,làng hoa Ngọc Hà, mảnh của nó rơi lả tả xuống đường Hoàng Hoa Thám Chiếncông này đã góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang của quân và dân Hà Nộitrong 12 ngày đêm anh dũng

2.5 Nhà tù Hỏa Lò

2.5.1 Lịch sử hình thành của nhà tù Hỏa Lò

Nhà tù Hỏa Lò là nhà tù lớn do thực dân Pháp xây dựng cuối thế kỉ XIX

để giam cầm các chiến sĩ yêu nước và cách mạng Việt Nam Đây là chứng tíchtội ác của chủ nghĩa đế quốc xâm lược và tự do phơi bày những mưu đồ và hànhđộng tàn bạo của nhà cầm quyền thực dân đối với nhân dân Việt Nam, phủ nhậnhoàn toàn cái gọi là “khai hóa văn minh” mà họ rêu rao lừa bịp

Từ thế kỉ XIX, CNTB trên thế giới phát triển với tốc độ nhanh, ngày càng

uy hiếp đến các nước có nền kinh tế chậm phát triển Cuộc chạy đua tìm kiếm thịtrường mới giữa các nước tư bản lớn ngày càng gay gắt, quyết liệt Trong đó, cácnước trên bán đảo Đông Dương là một trong những mục tiêu xâm lược củachúng Ngày 1/9/1858, liên quân Pháp-Tây Ban Nha nổ súng đánh chiếm ĐàNẵng, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam Ngay từ khi đổ bộ lên ĐàNẵng, quân xâm lược đã gặp phải sự chống đối mạnh mẽ của nhân dân ViệtNam.Nhưng triều đình nhà Nguyễn đã đầu hàng trước âm mưu và hành độngtrắng trợn của Pháp Triều đình Huế đã phải ký hòa ước 5/6/1862 cắt 3 tỉnh miềnĐông Nam Kỳ: Gia Định, Định Tường và Biên Hòa cho Pháp

Năm 1867, chúng xâm chiếm vào sát nhập 3 tỉnh miền Tây lục tỉnh vào

“Nam Kỳ thuộc Pháp” và đặt cả miền này dưới chế độ thuộc địa Đến 1883, triềuđình nhà Nguyễn đã kí hiệp ước hoàn toàn đầu hàng thực dân Pháp Đất nước bịbiến thành thuộc địa, nhân dân ta bị biến thành nô lệ

Ngày 17/10/1887, tổng thống Pháp ra sắc lệnh thành lập liên bang ĐôngDương với toàn quyền Paul Doumer và chọn Hà Nội làm thủ phủ của chínhquyền Đông Dương

Mặc dù bị đàn áp, khủng bố rất ác liệt, nhân dân Việt Nam vẫn liên tiếpvùng dậy cầm vũ khí chống bọn cướp và bán nước Triều đình Nguyễn và Phápđều bối rối trước phong trào kháng chiến rất sôi nổi ở các địa phương Hàng vạnngười Việt Nam yêu nước bị bắt và giết hại Tòa án, nhà tù…công cụ phục vụchính quyền thực dân được xây dựng nhanh chóng Tính đến 8/1890, số tù nhân

ở nhà tù nhân sự Hà Nội vẫn nằm trong 2 ngôi nhà cũ kỹ ở phố Mã Mây Từ

1895, việc đàn áp, bắt bớ liên tục diễn ra làm cho số tù nhân tăng lên chóng mặt

và không đủ nơi giam giữ Có lúc, chính quyền thực dân đã sử dụng chùa Trấn

Quốc để giam giữ tù nhân bị bệnh phải cách ly Việt Nam cũng giống như ĐôngDương, nhà tù nhiều hơn trường học và lúc nào cũng chật ních người Để giảmbớt sự quá tải của nhà tù trung ương Hà Nội, giám đốc nhà tù Gri rô(Guiraud) đã

đề nghị với thống sứ Bắc Kỳ cho đưa những tù nhân bị coi là cực kì nguy hiểmđến các nhà tù Côn Đảo, Lai Châu, Cao Bằng, Hà Giang

Cuối thế kỉ XIX, số lượng tù nhân không ngừng tăng lên Chính quyềnthực dân đã quyết định xây dựng gấp một nhà tù trung ương Hà Nội, một nhà tùkiên cố vào bậc nhất Đông Dương

Ngày 24/1/1896, bản dự toán và điều kiện đấu thầu xây dựng gồm 41 điềukhoản do Kiến trúc sư – Giám đốc xây dựng nhà cửa Villdie thảo xong

Ngày 27/2/1896, kỹ sư trưởng cầu đường – giám đốc nha công chính đãkiểm tra và trình toàn quyền Đông Dương duyệt dự án

Ngày 16/4/1896 toàn quyền Đông Dương cho tổ chức đấu thầu việc xâydựng công trình này Hai người Pháp là Fourien Tr’luyer và Lerache đã trúngthầu

Tổng diện tích để xây dựng nhà tù và những đường làn cận dẫn tới nhà tùkhoảng 12.908m2 Trong đó, diện tích xây dựng nhà tù là 10.870m2 Khu đấtđược chọn xây dựng nhà tù thuộc làng Phụ Khánh, Tổng Vĩnh Xương, huyệnThọ Xương cũ của Hà Nội Làng Phụ Khánh là làng nghề chuyên sản xuất chumvại, sành sứ Vì dân làng phải đốt lò nung nên có tên là Hỏa Lò

NHà tù được xây dựng khẩn trương cùng với tòa nhà đại hình(nay là tòa

án nhân dân tối cao) và Sở mật thám(nay là công an thành phố Hà Nội) Sở mậtthám – tòa nhà đại hình – nhà tù Hỏa Lò được bố trí thành tam giác, tạo thànhthế kiềng ba chân vững chắc cho bộ máy cai trị của thực dân Pháp