đ phì và tr nên khô... Theo ph m vi, HQKT r ng tr ng chia thành:.
Trang 1L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan đ tài lu n v n này là s n ph m nghiên c u c a riêng cá nhân tôi Các s li u và k t qu trong lu n v n là hoàn toàn đúng v i th c t và ch a đ c ai công b trong t t c các công trình tr c nào tr c đây T t c các trích d n trong lu n
v n đã đ c ghi rõ ngu n g c
Hà N i, ngày tháng n m 2016 Tác gi lu n v n
V Ti n D ng
Trang 2L I C M N
Lu n v n th c s chuyên ngành Qu n lý tài nguyên và môi tr ng v i đ tài:
“ ánh giá hi u qu kinh t và môi tr ng c a r ng tr ng Keo và B ch àn trên đ a bàn huy n Ba Vì và huy n Th ch Th t, thành ph Hà N i” đ c hoàn thành v i s giúp đ c a Phòng đào t o i h c và Sau i h c, Khoa Kinh t và Qu n lý - Tr ng
i h c Th y l i, cùng các th y cô giáo, b n bè, đ ng nghi p và gia đình
H c viên xin g i l i cám n sâu s c đ n PGS.TSKH Nguy n Trung D ng và PGS.TS ng Tùng Hoa đã tr c ti p h ng d n, giúp đ t n tình và cung c p các
ki n th c khoa h c c n thi t trong quá trình th c hi n lu n v n Xin chân thành c m
n các th y, cô giáo thu c khoa Kinh t và Qu n lý, phòng đào t o i h c và Sau đ i
h c tr ng i h c Th y l i đã t o m i đi u ki n thu n l i cho h c viên hoàn thành
t t lu n v n th c s c a mình
Nh ng l i sau cùng xin dành cho gia đình, cùng các đ ng nghi p đã chia s khó kh n
và t o đi u ki n t t nh t đ tác gi hoàn thành đ c lu n v n t t nghi p này
V i th i gian và trình đ còn h n ch , lu n v n không th tránh kh i nh ng thi u sót
và r t mong đ c h ng d n và đóng góp ý ki n c a các th y cô giáo, c a đ ng nghi p
Hà N i, ngày tháng n m 2016 Tác gi lu n v n
V Ti n D ng
Trang 3M C L C
PH N M U 1
CH NG 1: C S LÝ LU N, TH C TI N V HI U QU KINH T , MÔI TR NG C A R NG TR NG KEO, B CH ÀN 3
1.1 M t s khái ni m có liên quan 3
1.1.2 Khái ni m v r ng, tài nguyên r ng và h sinh thái r ng 3
1.1.3 Giá tr tài nguyên r ng 4
1.1.3 Khái ni m v hai lo i cây nghiên c u – Keo tai t ng và B ch àn 5
1.1.4 Khái ni m chung v kinh t r ng và môi tr ng 7
1.1.5 Mô hình kinh t h c đ i v i r ng tr ng c a Tietenberg 8
1.2 Hi u qu kinh t và môi tr ng c a r ng tr ng 11
1.2.1 Khái ni m v hi u qu kinh t và môi tr ng c a r ng tr ng 11
1.2.2 Phân lo i hi u qu kinh t và môi tr ng r ng tr ng 13
1.2.3 nh giá và các ph ng pháp phân tích hi u qu kinh t , môi tr ng r ng tr ng 15
1.3 Nh ng y u t nh h ng đ n hi u qu kinh t và môi tr ng c a r ng tr ng 24
1.3.1 Nh ng y u t nh h ng đ n hi u qu kinh t r ng tr ng 24
1.3.2 Nh ng y u t nh h ng đ n hi u qu môi tr ng và xã h i r ng tr ng 25
1.4 Tình hình tài nguyên r ng và hi u qu tài nguyên r ng Vi t Nam 25
1.3.1 Th c tr ng c a tài nguyên r ng Vi t Nam 26
1.3.2 Tình hình phát tri n r ng tr ng t i Hà N i 28
1.3.3 C s pháp lý qu n lý tài nguyên r ng 29
1.3.4 ánh giá hi u qu , k t qu đ t đ c l nh v c lâm nghi p và môi tr ng trong giai đo n 1996 - 2005 và giai đo n 2006 – 2015 30
1.5 Nh ng bài h c kinh nghi m và t ng quan nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài 33
1.5.1 Nh ng bài h c kinh nghi m trong vi c tr ng r ng Keo và B ch àn 33
1.5.1 T ng quan nh ng công trình nghiên c u có liên quan đ n đ tài 34
K T LU N CH NG 1 35
Trang 4CH NG 2: TH C TR NG HI U QU KINH T VÀ MÔI TR NG C A
HUY N TH CH TH T 36
2.1 Gi i thi u khái quát v khu v c nghiên c u 36
2.1.1 i u ki n t nhiên 36
2.1.2 i u ki n kinh t xã h i 38
2.1.3 ánh giá chung v các y u t nh h ng đ n phát tri n tr ng r ng t i huy n Ba Vì và Th ch Th t 39
2.2 Tình hình r ng tr ng Keo và B ch àn trên đ a bàn huy n Ba Vì và huy n Th ch Th t 41
2.2.1 Di n tích r ng và đ t tr ng r ng s n xu t 41
2.2.2 Tr l ng r ng tr ng Keo, B ch đàn 42
2.3 ánh giá hi u qu kinh t xã h i, môi tr ng c a r ng tr ng Keo và B ch àn trên đ a bàn huy n Ba Vì và huy n Th ch Th t 45
2.3.1 c đi m c a các h t i khu v c nghiên c u 45
2.3.2 ánh giá hi u qu kinh t r ng tr ng Keo và B ch àn 46
2.3.3 Các y u t nh h ng đ n hi u qu kinh t r ng tr ng Keo và B ch àn trên đ a bàn huy n Ba Vì và huy n Th ch Th t 53
2.3.4 Tình hình tiêu th g keo trên đ a bàn 57
2.4 K t qu đ t đ c và nh ng t n t i c a r ng tr ng Keo và B ch àn 58
2.4.1 K t qu đ t đ c 58
2.3.2 Nh ng t n t i 58
K T LU N CH NG 2 60
CH NG 3: XU T M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO HI U QU KINH T VÀ MÔI TR NG R NG TR NG KEO, B CH ÀN TRÊN A BÀN HUY N BA VÌ VÀ HUY N TH CH TH T 61
3.1 nh h ng phát tri n r ng tr ng t i đ a bàn nghiên c u 61
3.1.1 C n c đ nh h ng 61
3.1.1 M t s đ nh h ng nâng cao hi u qu r ng tr ng 61
3.2 Nh ng c h i và thách th c trong phát tri n r ng tr ng t i đ a bàn 63
3.2.1 C h i 63
Trang 53.2.1 Thách th c 63
3.3 Nghiên c u đ xu t m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu kinh t và môi tr ng r ng tr ng Keo và B ch àn trên đ a bàn 2 huy n Ba Vì và Th ch Th t 64
3.3.1 Gi i pháp v c ch chính sách 64
3.3.2.Gi i pháp t ng c ng hi u qu công tác qu n lý nhà n c v s n xu t và kinh doanh gi ng 65
3.3.2 Gi i pháp v v n 69
3.3.3 Gi i pháp v khoa h c - công ngh 69
3.3.4 Gi i pháp v thông tin 70
3.3.5 Gi i pháp v c s h t ng 70
3.3.5 Gi i pháp v tiêu th th tr ng 71
K T LU N CH NG 3 72
K T LU N VÀ KI N NGH 73
TÀI LI U THAM KH O 90
Trang 6DANH M C CÁC HÌNH V
Trang
Hình 1.1: Gi i thi u cây Keo và cây B ch àn 6
Hình 1.2 S đ ho t đ ng c a h th ng kinh t [17] 7
Hình 1.3: M i quan h gi a đ u ra và th i gian tr ng g [17] 9
Hình 1.4: S thay đ i chi phí, l i ích c a m t đ án theo th i gian [17] 18
Hình 1.5: M i quan h gi a NPV v t l chi t kh u r [17] 20
Hình 2.1: R ng tr ng B ch àn 54
Hình 2.2: R ng tr ng Keo 54
Hình 3.1: S đ Ban qu n lý r ng tr ng 66
Hình 3.2: S đ Ban qu n lý r ng tr ng t i thôn 69
Trang 7DANH M C CÁC B NG BI U
Trang
PH N M U 1
B ng 1.1: M i quan h gi a tu i cây, s n l ng, s n ph m trung bình và s n ph m biên [17] 10
B ng 1.2: Hi u qu kinh t khi quy t đ nh th i gian khai thác [17] 11
B ng 2.1: Nhi t đ trung bình tháng t i Hà N i và Ph Lý (oC) 36 B ng 2.2: m t ng đ i trung bình tháng t i Hà n i và Ph lý (%) 37
B ng 2.3: L ng b c h i trung bình tháng t i Hà n i 37
B ng 2.4: L ng m a n m trung bình nhi u n m t i m t s tr m (mm) 37
B ng 2.5: Di n tích r ng tr ng Keo và B ch àn t i Hà N i 41
B ng 2.6: Di n tích và kh i l ng r ng tr ng Keo và B ch àn t i Hà N i trong đó có huy n Ba Vì và Th ch Th t 43
B ng 2.7: D ng đ t đai r ng tr ng Keo và B ch àn t i Ba Vì và Th ch Th t 44
B ng 2.8: c đi m chung c a các h đi u tra 45
B ng 2.9: Chi phí tr ng r ng Keo theo t ng n m (BQ/ha) 47
B ng 2.10: Chi phí tr ng r ng B ch àn theo t ng n m (BQ/ha) 47
B ng 2.11: Phân tích k t qu , hi u qu r ng tr ng keo 50
B ng 2.11: Phân tích k t qu , hi u qu r ng tr ng B ch àn 50
B ng 4.1: Hi u qu sinh thái c a các loài d tuy n 74
B ng 4.2: Kh n ng ch u nhi t đ c c h n c a các loài 75
B ng 4.3: T p đoàn cây tr ng theo huy n, th 75
B ng 4.4: Hi u qu kinh t c a các loài d tuy n 76
Trang 8DANH M C CÁC T VI T T T
BCR: T su t thu nh p và chi phí
Trang 9PH N M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Hà N i là m t trong s ít các thành ph Vi t Nam có ch ng lo i cây tr ng lâm nghi p phong phú, trong đó có nhi u loài đ c coi là cây b n đ a Ngay trong các vùng núi th p c a V n Qu c gia Ba Vì và r ng t nhiên á Chông c ng đã có nhi u loài cây g m c t nhiên có giá tr kinh t cao nh S i, Kháo, S n m t, v.v Trên các
đ ng ph l n c a th đô, nhi u loài cây b n đ a có giá tr sinh thái, nhân v n và giá
tr c nh quan l n đã t n t i t hàng ch c đ n hàng tr m n m Trong các công viên l n,
v n Bách Th o và khuôn viên c a các c quan B , Chính ph có tr ng nhi u loài cây thân g b n đ a và ngo i lai Chúng đã và đang t n t i b n v ng bên nhau nh nh ng khu r ng t nhiên h n loài và có nhi u l a tu i
So v i c n c thì Hà N i có ki n th c và kinh nghi m trong tr ng và qu n lý r ng nói chung, đ c bi t r ng sinh thái nói riêng Các c quan qu n lý và khoa h c đ u ngành v lâm nghi p nh B Nông nghi p và PTNT, tr ng i h c Lâm nghi p,
Vi n Khoa h c Lâm nghi p Vi t Nam đ u t p trung đây S có m t c a các c quan này là đi u ki n thu n l i đ Hà N i có th c p nh t các thông tin v phát tri n r ng nói chung, r ng sinh thái và r ng tr ng Keo và B ch àn nói riêng
Huy n Ba Vì và huy n Th ch Th t có di n tích r ng tr ng Keo và B ch àn r t l n Theo đi u tra c a Phòng tr ng tr t c a S Nông nghi p và PTNT Hà N i n m 2013 thì
m c t ng tr ng ch đ t 5 m3/ha/n m Trong nh ng n m có mùa đông kh c nghi t, giá rét v i nhi t đ 100
C kéo dài trong nhi u ngày làm cho Keo và B ch àn ít tu i b héo
và xo n lá ng n Ng c l i, nhi t đ cao vào mùa hè làm cây m i tr ng b ch t v i s
l ng l n và làm t ng chi phí tr ng r ng vào mùa n ng nóng Không thích h p v i
đi u ki n t nhiên n i tr ng c ng làm gia t ng t l cây Keo b r ng ru t tr c khi đ n
tu i khai thác i u đáng quan tâm h n là s kém thích h p c a các h sinh thái r ng
tr ng cây ngo i lai s ngày càng tr nên tr m tr ng h n trong b i c nh t c đ và biên
đ bi n đ i khí h u ngày càng t ng (S Nông nghi p và PTNT Hà N i t 2010 đ n nay) Cây B ch àn có nhu c u s d ng n c cao, song h s s d ng n c kém Ngoài ra cây có nhu c u dinh d ng cao, nên đ t r ng tr ng B ch àn th ng b gi m
Trang 10đ phì và tr nên khô c tính này đã và đang đe d a tính b n v ng c a các lo i r ng này Do n ng su t và thu nh p c a các luân k kinh doanh gi m nhanh chóng theo
M c đích c a lu n v n là nghiên c u đánh giá hi u qu kinh t và môi tr ng r ng
tr ng Keo và B ch àn T đó đ xu t m t s gi i pháp qu n lý, chuy n đ i, phát tri n kinh t r ng trên đ a bàn huy n Ba Vì và huy n Th ch Th t, thành ph Hà N i nh m phát tri n phát tri n kinh t vùng và góp ph n c i thi n, nâng cao đ i s ng nhân dân
c ng nh môi tr ng sinh thái trong khu v c
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u c a đ tài là r ng Keo và B ch àn trên đ a bàn huy n Ba Vì và huy n Th ch Th t, thành ph Hà N i
4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u:
- Ti p c n và ng d ng các nghiên c u khoa h c đã có trong và ngoài n c;
- Ti p c n các th ch , các chính sách quy đ nh trong Lâm nghi p;
- Ph ng pháp chuyên gia: ph ng v n 5 chuyên gia;
- Ph ng pháp đi u tra th c đ a: T i r ng Keo và B ch àn 2 huy n Ba Vì và Th ch
Th t;
- Ph ng pháp phân tích, đánh giá, t ng h p thông tin, d li u;
- Ph ng pháp so sánh
Trang 11CH NG 1: C S LÝ LU N, TH C TI N V HI U QU KINH T ,
1.1 M t s khái ni m có liên quan
1.1.2 Khái ni m v r ng, tài nguyên r ng và h sinh thái r ng
R ng và tài nguyên r ng là m t b ph n c a tài nguyên thiên nhiên h u h n có kh
n ng ph c h i, bao g m có r ng và đ t r ng
R ng là h sinh thái g m qu n th th c v t r ng, đ ng v t r ng, vi sinh v t r ng, đ t
r ng và các y u t môi tr ng khác, trong đó cây g , tre n a ho c h th c v t đ c
tr ng là thành ph n chính có đ che ph c a tán r ng t 0,1 tr lên R ng g m r ng
tr ng và r ng t nhiên trên đ t r ng s n xu t, đ t r ng phòng h , đ t r ng đ c d ng
t r ng trong tài nguyên r ng đ c chia làm hai lo i: t ch a có r ng và đ t có
r ng t ch a có r ng c n ph i đ c quy ho ch đ gây tr ng r ng t có r ng bao
g m đ t có r ng tr ng và đ t có r ng t nhiên
M t khác tài nguyên r ng là m t lo i tài s n đ c bi t c a qu c gia nên đ hi u TNR
c n ph i hi u qua các góc đ khác nhau:
- D i góc đ sinh v t h c: Tài nguyên r ng (TNR) là khái ni m đ ch h sinh thái
th ng nh t, hoàn ch nh gi a sinh v t và ngo i c nh Theo Atenslay (1935) r ng là h sinh thái (h sinh thái r ng) bao g m hai thành ph n: Thành ph n s ng (đ ng v t, th c
v t, vi sinh v t); thành ph n không s ng (hoàn c nh s ng, ánh sáng, nhi t đ , n c ) hai b ph n này có m i quan h ch t ch và nhân qu v i nhau qua s đ sau:
- D i góc đ kinh t : TNR là t li u s n xu t đ c bi t, ch y u c a ngành lâm nghi p
V i t cách là đ i t ng lao đ ng, TNR là đ i t ng tác đ ng c a con ng i thông qua vi c tr ng, khai thác lâm s n cung c p cho nhu c u xã h i V i t cách là t li u lao đ ng, khi tài nguyên r ng phát huy các ch c n ng phòng h : gi đ t, gi n c,
đi u hoà dòng ch y, ch ng cát bay, b o v đ ng ru ng, b o v khu công nghi p, b o
v đô th
- D i góc đ pháp lý: TNR là tài s n qu c gia do nhà n c th ng nh t qu n lý và s
d ng
H sinh thái r ng là m t h sinh thái mà thành ph n nghiên c u ch y u là sinh v t
r ng (các loài cây g , cây b i, th m t i, h đ ng v t và vi sinh v t r ng) và môi
Trang 12tr ng v t lý c a chúng (khí h u, đ t) N i dung nghiên c u h sinh thái r ng bao g m
c cá th , qu n th , qu n xã và h sinh thái, v m i quan h nh h ng l n nhau gi a các cây r ng và gi a chúng v i các sinh v t khác trong qu n xã đó, c ng nh m i quan h l n nhau gi a nh ng sinh v t này v i hoàn c nh xung quanh t i n i m c c a chúng
Trong h sinh thái r ng luôn di n ra các quy lu t v n đ ng, các quá trình ch c n ng
v i nh ng đ c thù riêng c a m t h sinh thái mà thành phân chính là nh ng loài cây g
l n, s phong phú v t thành, t ng tán, c u trúc…, có quá trình tái sinh quá trình sinh
tr ng phát tri n phù h p v i quy lu t c a thiên Do đó có th kh ng đ nh r ng là m t
h sinh thái có tính n đ nh cao
1.1.3 Giá tr tài nguyên r ng
S quan h c a r ng và cu c s ng đã tr thành m t m i quan h h u c Không có
m t dân t c, m t qu c gia nào không bi t rõ vai trò quan tr ng c a r ng trong cu c
s ng Tuy nhiên, ngày nay, nhi u n i con ng i đã không b o v đ c r ng, còn ch t phá b a bãi làm cho tài nguyên r ng khó đ c ph c h i và ngày càng b c n ki t, nhi u n i r ng không còn có th tái sinh, đ t tr thành đ i tr c, sa m c, n c m a t o thành nh ng dòng l r a trôi ch t dinh d ng, gây l l t, s t l cho vùng đ ng b ng gây thi t h i nhi u v tài s n, tính m ng ng i dân
R ng gi không khí trong lành: Do ch c n ng quang h p c a cây xanh, r ng là m t nhà máy sinh h c t nhiên th ng xuyên thu nh n CO2 và cung c p O2… c bi t ngày nay khi hi n t ng nóng d n lên c a trái đ t do hi u ng nhà kính, vai trò c a
r ng trong vi c gi m l ng khí CO2 là r t quan tr ng
R ng đi u ti t n c, phòng ch ng l l t, xói mòn: R ng có vai trò đi u hòa ngu n
n c gi m dòng ch y b m t chuy n nó vào l ng n c ng m xu ng đ t và vào t ng
n c ng m Kh c ph c đ c xói mòn đ t, h n ch l ng đ ng lòng sông, lòng h , đi u hòa đ c dòng ch y c a các con sông, con su i (t ng l ng n c sông, n c su i vào mùa khô, gi m l ng n c sông su i vào mùa m a)
R ng b o v đ phì nhiêu và b i d ng ti m n ng c a đ t: vùng có đ r ng thì dòng
ch y b ch ng , ng n ch n đ c n n bào mòn, nh t là trên đ i núi d c tác d ng y có
hi u qu l n, nên l p đ t m t không b m ng, m i đ c tính lý hóa và vi sinh v t h c
a đ t không b phá h y, đ phì nhiêu đ c duy trì R ng l i liên t c t o ch t h u c
Trang 13i u này th hi n qui lu t ph bi n: r ng t t t o ra đ t t t, và đ t t t nuôi l i r ng
đ i l p h n hoi v i qui lu t trên, t c là r ng m t thì đ t ki t, và đ t ki t thì r ng c ng
b suy vong i u đó đã gi i thích vì sao trong vi c phá r ng khai hoang tr c đây
mi n đ i núi, dù đ t đang r t t t c ng ch đ c m t th i gian ng n là h h ng
Ngoài ra R ng có vai trò r t l n trong vi c: ch ng cát di đ ng ven bi n, che ch cho vùng đ t bên trong n i đ a, r ng b o v đê bi n, c i hóa vùng chua phèn, cung c p g , lâm s n, R ng n i c trú c a r t nhi u các loài đ ng v t: ng v t r ng ngu n cung
c p th c ph m, d c li u, ngu n gen quý, da lông, s ng thú là nh ng m t hàng xu t
kh u có giá tr
Nh trên chúng ta đã bi t r ng có vai trò r t l n trong vi c b o v môi tr ng môi
tr ng s ng c a chúng ta không b h y ho i thì chúng ta ph i b o v và phát tri n
tr ng r ng nhi u h n n a
1.1.3 Gi i thi u v hai lo i cây nghiên c u – Keo tai t ng và B ch àn
Keo tai t ng (Acacia mangium), còn có tên khác là Keo lá to, Keo đ i, Keo m , Keo
h t là m t cây thu c phân h Trinh n (Mimosoideae) a bàn sinh s ng c a chúng
Úc và châu Á Ng i ta s d ng Keo tai t ng đ qu n lý môi tr ng và l y g Cây keo tai t ng có th cao 30 m v i thân th ng
Cây B ch àn hay Khuynh Di p là m t chi th c v t có hoa Eucalyptus trong h ào
kim n ng (Myrtaceae) Các thành viên c a chi này có xu t x t Úc Có h n 700 loài
b ch đàn, h u h t có b n đ a t i Úc, và m t s nh đ c tìm th y New Guinea và Indonesia và m t vùng vi n b c Philippines và ài Loan Các loài b ch àn đã đ c
tr ng các vùng nhi t đ i và c n nhi t đ i g m châu M , châu Âu, châu Phi, vùng a Trung H i, Trung ông, Trung Qu c, Có nhi u lo i B ch àn, song ch ph c p kho ng 3-4 loài đ c tr ng r ng rãi các n c nhi t đ i nói chung và Vi t Nam nói
Trang 14riêng Do v y, đ tr ng B ch àn có hi u qu , v n đ c n quan tâm và chú ý là ch n loài phù h p v i t ng lo i đ t và t ng vùng sinh thái Trong ch ng trình tr ng m i 5 tri u ha r ng c a Chính ph , B Nông nghi p & Phát tri n Nông thôn đã đ a cây b ch đàn là m t trong nh ng cây tr ng r ng s n xu t, làm vùng cung c p nguyên li u cho các nhà máy gi y Ngoài u đi m v sinh tr ng nhanh, b ch đàn còn cho hàm l ng celluloz khá cao (E.camal 7 tu i có: 48,1%), chi u dài s i g t 0,6-1,4 mm Hi u su t
b t c a b ch đàn 7 tu i: 48%)
Gi ng cây Keo tai t ng R ng Keo lai B c C n
Hình 1.1: Gi i thi u cây Keo và cây B ch àn
(Ngu n: Vi n Khoa h c Lâm nghi p Vi t Nam, 2014)
Trang 151.1.4 Khái ni m chung v kinh t r ng và môi tr ng
Phát tri n kinh t và tài nguyên thiên nhiên luôn có m t m i quan h v i nhau
Ho t đ ng c a h kinh t luôn tác đ ng đ i v i tài nguyên
R: tài nguyên P: s n xu t C: tiêu dùng
Hình 1.2 S đ ho t đ ng c a h th ng kinh t [17]
T s đ trên cho th y m i quan h ho t đ ng kinh t đã tác đ ng đ n tài nguyên thiên nhiên c th :
- Khai thác tài nguyên thiên nhiên
- Th i các ch t th i vào môi tr ng và làm suy thoái các ngu n tài nguyên thiên nhiên
- Vai trò c a h th ng tài nguyên
+ Cung c p tài nguyên cho h kinh t
+ Quan h gi a khai thác và kh n ng h i ph c tài nguyên Môi tr ng, tài nguyên thiên nhiên t o lên không gian s ng c a con ng i Các ngu n tài nguyên thiên nhiên
là n i cung c p các thông tin
- Thông tin t thiên nhiên là kinh nghi m và có c s khoa h c
- Thông tin t các hoá th ch
- Thông tin t s đa d ng v h sinh thái đ ng th c v t và ngu n gen…
- Môi tr ng, tài nguyên thiên nhiên là n i làm gi m nh nh ng tác đ ng b t l i t thiên nhiên:
- Ch ng l i b t l i t thiên nhiên (vai trò không khí có t ng ô zôn, vòng tu n hoàn c a
n c, đ m thích h p, th ch quy n…)
- i u hoà khí quy n
- Các quan đi m c b n k t h p gi a tài nguyên và phát tri n kinh t
+ Quan đi m “gia t ng s không” i di n cho lý thuy t này là J.Forrester, D.Meadows, M.Mexxarovits và E.Pestel: ng ng h n gia t ng c a s n xu t (t ng tr ng
b ng 0 ho c âm) ó là quan đi m mang tính ch t duy ý chí và thi u th c t
- Quan đi m b o v l y b o v làm m c đích, h n ch và ng n ch n m i hình th c khai thác và s d ng các ngu n tài nguyên, không can thi p vào thiên nhiên, nh t là t i các
Trang 16đ a bàn ch a đ c kh o sát và nghiên c u đ y đ Quan đi m này c ng là gi i pháp không th th c hi n đ c, nh t là t i các n c thu nh p th p, n i mà ngu n tài nguyên khai thác l i là ngu n s ng ch y u c a đa s nhân dân đó
Ngành Lâm nghi p đóng góp 1% cho t ng s n ph m qu c n i (GDP), tuy nhiên theo ý
ki n c a m t s nhà khoa h c, n u tính c giá tr kinh t và giá tr môi tr ng thì đóng góp th c t c a ngành lâm nghi p vào GDP s vào kho ng t 3 – 4%
Nh ng n m g n đây di n tích r ng đã không ng ng t ng tr l i (n m 2006 đ che ph
r ng kho ng 38%, trong khi đ u nh ng n m 90 ch còn kho ng 27 – 28%), giá tr xu t
kh u c a ngành lâm nghi p đã t ng nhanh đáng k đ t kho ng 1,5 t USD vào n m
2005
Ch ng lo i cây r ng phong phú Riêng các lo i g đã có t i h n 200 lo i có giá tr
th ng ph m, trong đó có nh ng lo i có giá tr qu c t l n nh lim, s n, lát, hoa, m , chò ch , s n l , t ch, b đ … Ngoài ra còn có nhi u lo i tre, trúc, giang, n a, song…
là ngu n nguyên li u l n cho công nghi p gi y, m ngh ph m, v t li u xây d ng, g trang trí, s i d t, l y tinh d u, nh a cây, thu c nhu m…
M t khác, m t di n tích r ng l n v i các ki u hình đa d ng, r ng Vi t Nam là m t ngu n cung c p nguyên li u liên t c và lâu dài v i ch t l ng cao cho nhi u ngành công nghi p
Bên c nh đó, r ng m a nhi t đ i Vi t Nam là n i c trú c a nhi u loài chim thú đ c
s c, có giá tr kinh t đ c bi t, là ngu n th c ph m, d c li u quý, là ngu n tài nguyên
ph c v cho du l ch và xu t kh u
c bi t các khu r ng sinh thái c ng đem l i m t ngu n l i l n cho n n kinh t Vi t Nam nh phát tri n du l ch
R ng còn là m t kho thu c quý giá v i các loài d c li u quý hi m
1.1.5 Mô hình kinh t h c đ i v i r ng tr ng c a Tietenberg
Theo Tietenberg (1988) thì mô hình sinh h c đ c mô t trong hình d i đây
Trang 17Hình 1.3: M i quan h gi a đ u ra và th i gian tr ng g [17]
Xác đ nh n m khai thác g đ t hi u qu sinh h c và hi u qu kinh t
Trang 18B ng 1.1: M i quan h gi a tu i cây, s n l ng, s n ph m trung bình và s n
l ng (c t 2) chia cho s thay đ i các n m (c t1)
Mô hình kinh t khai thác g (Tietenberg, Tom 1988) nhà kinh t quy t đ nh khai thác không ch d a vào t ng tr ng sinh h c mà còn ph i tính toán chi phí khai thác, chi phí tr ng r ng và l i ích đem l i t khai thác g là bao nhiêu? c bi t, trong quá trình
tr ng r ng, th i gian là m t đ u vào r t quan tr ng và không th không đ c tính đ n trong quá trình kinh doanh, khai thác V n đ u t ban đ u s b đ ng trong th i gian dài, đ ng th i v i s đ ng v v n đó là r i ro trong kinh doanh trong su t th i gian
t khi b t đ u tr ng cho t i khi khai thác
Trang 19B ng 1.2: Hi u qu kinh t khi quy t đ nh th i gian khai thác [17]
s n
l ng (Tr đ)
Chi phí (Tr đ) L i ích
ròng (Tr đ)
Giá tr
s n
l ng (Tr đ)
Chi phí (Tr đ) L i ích
ròng (Tr đ)
- Chi t kh u làm ng n l i th i gian thu ho ch g ,
- T l chi t kh u càng cao d n đ n th i gian thu ho ch càng ng n h n,
- Chi phí tr ng m i không nh h ng t i th i gian khai thác g , b i vì chi phí tr ng
m i đ c tr ngay khi b t đ u tr ng
- Chi phí thu ho ch, nó đ c sinh ra ngay trong th i gian thu ho ch h n n a nó t l thu n v i s n l ng thu ho ch
1.2 Hi u qu kinh t và môi tr ng c a r ng tr ng
1.2.1 Khái ni m v hi u qu kinh t và môi tr ng c a r ng tr ng
Trong b i c nh m i ngu n l c c a th gi i có h n, đòi h i ng i s n xu t r ng tr ng
ph i khai thác có hi u qu các ngu n l c đ t o ra m t l ng hàng hóa có giá tr s
d ng cao v i hao phí lao đ ng xã h i th p nh t Hi n nay có nhi u quan đi m khác
Trang 20nhau v hi u qu kinh t (HQKT) v r ng tr ng nh ng có th tóm t t thành 3 quan
đi m nh sau:
Quan đi m th nh t cho r ng HQKT r ng tr ng đ c xác đ nh b i t s gi a k t qu
đ t đ c và các chi phí b ra (các ngu n nhân l c, con gi ng, v n,…) đ đ t đ c k t
qu đó
Quan đi m th hai cho r ng HQKT r ng tr ng đ c đo b ng hi u s gi a giá tr s n
xu t đ t đ c và l ng chi phí b ra đ đ t đ c k t qu đó
Quan đi m th ba xem xét HQKT r ng tr ng trong ph n bi n đ ng gi a chi phí và k t
qu s n xu t Theo quan đi m này, HQKT r ng tr ng bi u hi n quan h t l gi a
ph n t ng thêm c a k t qu và ph n t ng thêm c a chi phí, hay quan h t l gi a k t
qu b sung và chi phí b sung
B n ch t c a HQKT r ng tr ng xu t phát t m c đích s n xu t và s phát tri n kinh t
xã h i c a m i qu c gia hay m i vùng thu c qu c gia đó nh m th a mãn nhu c u v t
ch t và tinh th n ngày càng t ng cho m i thành viên trong xã h i ánh giá k t qu s n
xu t r ng tr ng là đánh giá v c m t s l ng s n ph m s n xu t ra đã th a mãn đ c nhu c u c a xã h i hay không, còn đánh giá hi u qu s n xu t t c là xem xét t i m t
ch t l ng c a quá trình s n xu t đó
Trong quá trình s n xu t r ng tr ng c a con ng i không đ n thu n ch chú ý t i HQKT mà còn ph i xem xét đánh giá hi u qu xã h i, hi u qu môi tr ng sinh thái HQKT r ng tr ng không ph i là m c đích cu i cùng là t i đa hóa l i nhu n thì ph i quan tâm t i HQKT, ph i tìm m i cách nâng cao HQKT ây c ng chính là ý ngh a
Trang 21- HQKT là m i t ng quan so sánh c v tuy t đ i và t ng đ i gi a l ng k t qu
đ t đ c và chi phí b ra trong s n xu t r ng tr ng M c tiêu c a các nhà s n xu t và
qu n lý là m t l ng d tr tài nguyên nh t đ nh mu n t o ra kh i l ng s n ph m l n
nh t i u đó cho th y quá trình s n xu t r ng tr ng là s liên h m t thi t gi a các
y u t đ u vào và đ u ra, là s bi u hi n k t qu c a các m i quan h th hi n tính
hi u qu c a s n xu t
- HQKT là v n đ trung tâm nh t c a m i quá trình kinh t , có liên quan đ n t t c các
ph m trù và các quy lu t kinh t khác
- HQKT đi li n v i n i dung ti t ki m chi phí cho s n xu t r ng tr ng, t c là gi m đ n
m c t i đa chi phí s n xu t trên m t đ n v s n ph m t o ra
- B n ch t c a HQKT xu t phát t m c đích c a s n xu t và phát tri n kinh t - xã h i,
nh m đáp ng ngày càng cao nhu c u v v t ch t và tinh th n c a m i thành viên trong
xã h i
1.2.2 Phân lo i hi u qu kinh t và môi tr ng r ng tr ng
Phân lo i hi u qu kinh t và môi tr ng là vi c làm h t s c thi t th c, nó là ph ng cách đ các t ch c xem xét đánh giá k t qu mà mình đ t đ c và là c s đ thành
đ c bi u hi n b ng t ng giá tr s n ph m trong r ng tr ng, t ng thu nh p, l i nhu n
và t su t l i nhu n, m i quan h gi a đ u vào và đ u ra
- Hi u qu xã h i: Là m i t ng quan so sánh gi a k t qu xã h i (k t qu v m t xã
h i) và t ng chi phí b ra Hi u qu xã h i có m i quan h m t thi t v i các lo i hi u
qu khác và th hi n b ng m c tiêu ho t đ ng kinh t c a con ng i
- Hi u qu môi tr ng: Là hi u qu v a mang tính lâu dài v a đ m b o l i ích tr c
m t G n ch t v i quá trình khai thác, s d ng và b o v tr ng r ng và môi tr ng sinh thái
Theo ph m vi, HQKT r ng tr ng chia thành:
Trang 22- HQKT qu c dân: Là xem xét HQKT chung cho toàn b n n kinh t D a vào ch tiêu này chúng ta đánh giá m t cách toàn di n tình hình s n xu t và phát tri n s n xu t c a
m t đ n v chi phí đ u vào hay ngu n l c s d ng vào s n xu t trong nh ng đi u ki n
c th v k thu t hay công ngh áp d ng và s n xu t Hi u qu k thu t tr ng r ng
s n xu t liên quan đ n ph ng di n v t ch t c a s n xu t Nó ch ra r ng m t đ n v ngu n l c dùng vào s n xu t đem l i thêm bao nhiêu đ n v s n ph m Hay nói cách khác, hi u qu k thu t ph thu c nhi u vào b n ch t k thu t và công ngh áp d ng vào s n xu t, k n ng c a ng i s n xu t c ng nh môi tr ng kinh t - xã h i mà trong đó k thu t đ c áp d ng
- Hi u qu phân b tr ng r ng s n xu t: Là ch tiêu hi u qu , trong đó các y u t giá
s n ph m và giá đ u vào đ c tính đ ph n ánh giá tr s n ph m thu thêm trên m t
đ ng chi thêm v đ u vào hay ngu n l c Th c ch t c a hi u qu phân b là hi u qu
k thu t có tính đ n các y u t v giá c a đ u ra Hay nói cách khác, hiêu qu phân b
là vi c s d ng các y u t đ u vào theo nh ng t l nh m đ t l i nhu n t i đa khi bi t
c th các giá tr đ u vào
- Hi u qu kinh t là ph m trù kinh t mà trong đó s n xu t đ t c hi u qu k thu t và
hi u qu phân b i u đó có ngh a c hai y u t hi n v t và giá tr đ u đ c tính đ n khi xem xét vi c s d ng các ngu n l c trong s n xu t r ng tr ng Hi u qu kinh t
th hi n ra m c đích c a ng i s n xu t là làm cho l i nhu n t i đa
C n c theo các y u t c b n c a s n xu t và ph ng th c tác đ ng vào s n xu t thì
hi u qu kinh t g m có:
- Hi u qu s d ng lao đ ng và các y u t tài nguyên nh : đ t đai, con gi ng, t ng
tr ng
Trang 23- Hi u qu s d ng v n, máy móc, thi t b , khoa h c k thu t vào tr ng r ng s n su t
- Hi u qu áp d ng k thu t m i và qu n lý
1.2.3 nh giá và các ph ng pháp phân tích hi u qu kinh t , môi tr ng r ng
tr ng
1.2.3 1 nh giá tài nguyên và môi tr ng
nh giá tài nguyên và môi tr ng hay còn g i là đánh giá giá tr kinh t c a tài nguyên và môi tr ng là m t l nh v c ng d ng c a kinh t môi tr ng, đ c phát tri n t nh ng n m 1980 đ ph c v cho quá trình ra quy t đ nh qu n lý tài nguyên và môi tr ng
B n ch t c a đ nh giá tài nguyên và môi tr ng là “qui đ i v th c đo ti n t giá tr
c a tài nguyên và môi tr ng” Nói cách khác, đ nh giá tài nguyên và môi tr ng là
th a nh n giá tr kinh t c a tài nguyên và môi tr ng thông qua các ch c n ng c a
nó (3 ch c n ng c b n)
nh giá tài nguyên và môi tr ng có ngu n g c lý thuy t t kinh t h c phúc l i, sau
đó các nhà kinh t ti p t c xây d ng và hoàn thi n các ph ng pháp/k thu t đ nh giá
th c nghi m đ có th áp đ t giá tr ti n t lên các d ng hàng hóa và d ch v môi
tr ng khác nhau
Vi c đ nh giá tài nguyên thiên nhiên có vai trò h t s c quan tr ng trong vi c đo l ng
s d ng tài nguyên thiên nhiên Nó là c s đ các c quan qu n lý tài nguyên và môi
tr ng đánh giá đ c giá tr tài nguyên và th c hi n chính sách khai thác m t cách có
hi u qu T m quan tr ng c a vi c đ nh giá tài nguyên th hi n b i nh ng nguyên nhân sau đây:
- nh giá tài nguyên và môi tr ng là m t cách nh c nh chúng ta r ng tài nguyên và môi tr ng không ph i là c a cho không
- Cung c p thông tin cho các nhà ho ch đ nh chính sách giúp h có đ c các quy t
đ nh t t và công b ng h n; gi m b t nh ng r i ro trong quy t đ nh do b qua ho c ch đánh giá đ nh tính các tác đ ng môi tr ng
- Bi u th đúng đ n h n các ho t đ ng kinh t
Các ph ng pháp đ nh giá tài nguyên và môi tr ng
- Ph ng pháp không s d ng đ ng c u
- Ph ng pháp s d ng đ ng c u
Trang 241.2.3.2 Ph ng pháp phân tích hi u qu kinh t r ng tr ng
a Khái ni m phân tích chi phí - l i ích
Nh chúng ta đã bi t, các ngu n l c c n thi t cho các nhu c u phát tri n đ u là các ngu n l c khan hi m Vì v y, các quy t đ nh luôn luôn là nh ng l a ch n gi a các
ph ng án phát tri n c nh tranh nhau Trong khi đó, m i l a ch n đ u có m t ph m vi kinh t - các l i ích có v t quá chi phí không Phân tích chi phí - l i ích là m t
ph ng pháp đ đánh giá giá tr kinh t này, và là c s quan tr ng giúp các nhà qu n
xã h i ph i t b đ đ t đ c l i ích đó Theo cách này, đây là ph ng pháp c tính
s đánh đ i th c gi a các ph ng án, và nh đó giúp cho xã h i đ t đ c nh ng l a
ch n u tiên kinh t c a mình
Nói r ng h n, phân tích chi phí - l i ích là m t khuôn kh nh m t ch c thông tin, li t
kê nh ng thu n l i và b t l i c a t ng ph ng án, xác đ nh giá tr kinh t có liên quan
và x p h ng các ph ng án d a vào tiêu chí giá tr kinh t Vì th phân tích chi phí -
l i ích là m t ph ng th c đ th c hi n s l a ch n ch không ch là ph ng pháp đ đánh giá s a thích
Và đ nh n m nh đ n nh ng chi phí và l i ích v m t môi tr ng, ph ng pháp phân tích chi phí - l i ích đ c s d ng trong kinh t tài nguyên và môi tr ng đ c g i là
ph ng pháp phân tích chi phí - l i ích m r ng trong đó ng i ta tách ph n môi
tr ng ra g i là Et và đ c công th c hóa nh sau:
(Bt - Ct ± Et )/(1+r)t (1) Chi phí và l i ích đây đ c hi u theo ngh a r ng, bao g m c chi phí và l i ích
v tài nguyên, môi tr ng và các thành viên khác trong xã h i cho nên có th g i phân tích chi phí - l i ích là phân tích chi phí - l i ích m r ng
b Ý ngh a c a phân tích chi phí - l i ích
Trang 25Phân tích chi phí - l i ích là m t k thu t giúp cho các nhà ra quy t đ nh đ a ra nh ng chính sách h p lý v s d ng b n v ng các ngu n tài nguyên khan hi m, làm gi m
ho c lo i b nh ng tác đ ng tiêu c c phát sinh trong các ch ng trình, k ho ch phát tri n kinh t - xã h i
Phân tích chi phí - l i ích là c s quan tr ng trong đ đ a ra các quy t đ nh qu n lý
Ý ngh a c a phân tích chi phí - l i ích th hi n các khía c nh sau:
- Phân tích chi phí - l i ích giúp các nhà qu n lý có cái nhìn toàn di n, đ y đ và chính xác v các l i ích và chi phí c a các ph ng án l a ch n Phân tích chi phí - l i ích không ch giúp các nhà qu n lý nh n d ng đ c các l i ích c ng nh các chi phí c a
t ng ph ng án mà còn đ nh rõ giá tr kinh t c a các l i ích và chi phí đó T đó ch
rõ l i ích xã h i ròng c a t ng ph ng án, t c là ch rõ ph ng án nào đem l i cho xã
- B ng vi c ch ra th t u tiên c a các ph ng án l a ch n, phân tích chi phí - l i ích
s giúp cho các nhà đ u t tr l i đ c câu h i: c h i l n nh t cho kho n đ u t c a
h đâu
c C s cho s l a ch n trong phân tích chi phí - l i ích
Các nhà phân tích chi phí - l i ích quan tâm đ n s a thích t ng đ i c a các ph ng
án trong ph m vi xã h i r ng, và h đánh giá s a thích c n c vào l i ích ròng t o ra cho toàn xã h i C s kinh t cho vi c đánh giá này là khái ni m v tr ng thái kinh t
Trang 26d Phân tích kinh t
- Phân tích kinh t là xem xét m t d án hay k ho ch đ u t t góc đ l i ích c a toàn
xã h i Phân tích kinh t xem xét “tính phù h p” c a các ph ng án phát tri n khác
nhau trên quan đi m c a toàn xã h i ch không ch riêng m t cá nhân Do đó, phân
tích kinh t g m t t c các kho n chi phí và t t c các kho n l i ích, k c các chi phí
phát sinh do tác đ ng môi tr ng gây ra
e Các ch tiêu khi đánh giá m t d án
- Giá tr hi n t i (Present Value - PV)
i v i đa s các d án, vi c phân tích, ki m tra đ c th c hi n b ng cách so sánh
dòng l i ích và chi phí theo th i gian
Hình 1.4: S thay đ i chi phí, l i ích c a m t đ án theo th i gian [17]
M t vài gi thi t c b n v dòng ti n t nh sau: (1) N m kh i đ u c a m t d án có
th đ c g n cho cái tên “n m 0” hay “n m 1” (th nh t); (2) T t c dòng ti n t (chi
phí hay l i ích) x y ra vào cu i m i n m, có ngh a là, b t k chi phí hay l i ích xu t
hi n trong n m s đ c chi t kh u cho th i gian toàn n m Ví d , m t chi phí nào đó
x y ra vào b t c th i gian nào n m th 5 s đ c chi t kh u theo th i gian 5 n m;
(3) M i chi phí và l i ích c ng đ c x lý t ng t nh dòng ti n t (Cash Flow)
M t s các ký hi u th ng đ c s d ng trong các công th c tính toán:
Trang 27- t ng trong kho ng th i gian t n m th nh t đ n n m th n
- Giá tr hi n t i ròng (NPV)
Công th c hay s d ng nh t trong phân tích kinh t là giá tr hi n t i ròng (Net
Present Value) c a m t d án i l ng này xác đ nh giá tr l i nhu n ròng hi n th i khi chi t kh u dòng l i ích và chi phí tr v v i n m c s b t đ u (n m th nh t) Công th c đ c s d ng:
NPV = ∑(Bt - Ct)/(1 + r)t (2) Trong đó t là th i gian t ng ng có giá tr t 0 đ n n
- T su t l i ích - chi phí (BCR)
T su t l i ích - chi phí là t l c a t ng giá tr hi n t i c a l i ích so v i t ng giá tr
hi n t i c a chi phí
BCR = ∑(Bt/(1 + r)t)/ ∑(Ct/(1 + r)t) (3)
T su t này so sánh l i ích và chi phí đã đ c chi t kh u Trong tr ng h p này,
l i ích đ c xem là l i ích thô bao g m c l i ích môi tr ng, còn chi phí bao g m
v n c ng v i các chi phí v n hành, b o d ng và thay th c ng nh nh ng chi phí môi
tr ng
- H s hoàn v n n i b (IRR)
H s hoàn v n n i b R (Internal Rate of Return - IRR) đ c đ nh ngh a nh là
h s mà qua đó giá tr hi n th i c a l i ích và chi phí là b ng nhau H s R t ng
đ ng v i t l chi t kh u (r), có th xác đ nh b ng cách suy di n (s d ng ph ng pháp n i suy) khi tho mãn bi u th c sau:
0 ) 1 (
) (
0
= +
C B
(4)IRR đ c các t ch c tài chính s d ng r ng rãi
Giá tr IRR sau khi tính toán s đ c so sánh v i lãi su t v tài chính ho c t l chi t kh u đ xem xét m c đ h p d n v tài chính ho c kinh t c a d án xác
đ nh IRR, ng i ta ph i gi i ph ng trình trên Nh ng vi c gi i nó nhi u khi r t ph c
t p, nên ng i ta th ng dùng ph ng pháp n i suy đ tính IRR
Ph ng pháp n i suy đ c th c hi n nh sau :
- Ch n t l chi t kh u hay ch n r1 sao cho NPV1 > 0 (NPV g n 0 nh t)
Trang 28- Ch n t l chi t kh u hay ch n r2 sao cho NPV2 < 0 (NPV g n 0 nh t)
- Tính IRR theo công th c sau :
2 1
1 2 1 1
)(
NPV NPV
r r NPV r
IRR
+
−
×+
=
T l hoàn v n n i b (IRR) có m t vai trò r t quan tr ng trong vi c xác đ nh t l chi t kh u (r) phù h p cho m t d án ho c ch ng trình i v i nh ng d án ho c
ch ng trình môi tr ng có tính dài h n, nó l i càng có ý ngh a đ c bi t quan tr ng
Trong nhi u tr ng h p, thông qua vi c xác đ nh (IRR), ng i ta có th suy đoán các ch tiêu khác c a d án ho c ch ng trình nh giá tr hi n t i ròng (NPV), t su t l i ích và chi phí (B/C) M i liên h c a 3 đ i l ng này đ c th hi n nh sau:
- Phân tích giá tr cung c p dinh d ng, c i t o đ phì đ t:
R ng và đ t có m i quan h h u c r t ch t ch t cung c p dinh d ng cho cây
r ng phát tri n và ng c l i trong quá trình sinh tr ng và phát tri n, r ng tr l i cho
đ t m t l ng dinh d ng đáng k thông qua l ng dinh d ng trong th m m c Do
v y đ phì đ t có vai trò quan tr ng đ i v i s sinh tr ng và phát tri n c a th c v t nói chung và r ng tr ng nói riêng xác đ nh ngu n dinh d ng do r ng tr l i cho
T l chi t kh u r
0
IRR = r NPV
Trang 29đ t, ti n hành đo đ m l ng th m m c d i tán r ng Trong các lo i r ng nghiên c u
l ng th m m c trong r ng Hu nh là cao nh t, ti p đ n là Lát hoa và th p nh t là r ng Trám tr ng L ng th m m c t t c các lo i r ng đ u có xu h ng gi m d n khi tu i
r ng t ng L ng th m m c trung bình d i r ng Hu nh là 4,18 t n khô/ha, Lát hoa là kho ng 1,71 t n khô/ha và Trám tr ng là kho ng 1,65 t n khô/ha
Trên c s l ng th m m c xác đ nh cho t ng lo i r ng, ti n hành phân tích l ng dinh d ng ch y u có trong th m m c g m C, N, P, K S li u phân tích cho th y hàm l ng C, N, P và K trung bình trong th m m c r ng Hu nh l n l tlà 50,20; 0,20; 0,16% và 1,36% i v i r ng tr ng Lát hoa, hàm l ng C, N, P và K trong th m m c
l n l t là 50,94%: 0,35%: 0,17% và 0,48% V i r ng Trám tr ng, hàm l ng dinh
d ng các ch t trên là 47,17%: 0,26%: 0,10% và 0,49%
T l ng ch t dinh d ng mà các lo i r ng tr ng tr l i cho đ t thông qua l ng r i
r ng, nghiên c u đã ti n hành c tính kh i l ng các lo i phân bón t ng ng mà
r ng tr l i cho đ t 3 theo % ch t dinh d ng trong m t s lo i phân bón ph bi n bao
g m: Ure (46% N), Supe lân (16% P2O5) và Kali (40% K2O) Nhân kh i l ng c a các lo i phân bón đó v i giá c a chúng trên th tr ng: 6.900đ/kg Urê, 4.600đ/kg Supe lân và 10.00đ/kg Kali s tính đ c đ c giá tr thu đ c t kh n ng c i t o đ t, cung
- Phân tích giá tr h p th các bon:
Nghiên c u xác đ nh tr l ng cácbon r ng tr ng Hu nh, Lát hoa và Trám tr ng đ c
ti n hành thông qua vi c gi i tích cây trung bình Nghiên c u đã ti n hành ch n, l p và
gi i tích cây trung bình cho c p tu i 5-10, 10-15 và trên 15 n m, đ i di n cho các c p sinh t t, trung bình và x u B ng các ph ng pháp gi i tích và phân tích trong phòng thí nghi m,trên c s đó sinh kh i khô c a r ng đ c xác đ nh và tr l ng các bon
c a r ng đ c xác đ nh thông qua s d ng h s các bon do IPCC quy đ nh (h s các bon là 0,5) S li u tính toán ch ra r ng tr l ng các bon trong sinh kh i c a r ng
t ng theo tu i r ng M t đi u d nh n th y là tr l ng các bon c a r ng t ng m nh
Trang 30sau tu i 5, đ c bi t là t tu i 10 ây c ng là giai đo n mà các loài cây m c ch m có
s b t phá v sinh tr ng V i r ng Hu nh, tu i 24, v i m t đ r ng là 650 cây/ha thì t ng tr l ng các bon c a r ng là kho ng 300 t n CO2, h p th các bon bình quân
n m cho 1 ha là kho ng 12,5 t n CO2 Giá tr h p th các bon c a r ng Hu nh tu i
24 là t 28,5 – 57 tri u đ ng/ha Tính bình quân m i n m, giá tr h p th các bon c a
r ng là kho ng 1,2 – 2,4 tri u đ ng/ha i v i r ng Lát hoa, tr l ng các bon c a
r ng tu i 30, m t đ r ng là 350 cây/ha là kho ng 561 t n CO2, bình quân m i n m
1 ha r ng h p th kho ng 18 t n CO2 Giá tr h p th các bon t i tu i 30 là t 53,3 - 106,7 tri u đ ng/ha, bình quân m i n m có th thu đ c t bán các bon là kho ng 1,8 - 3,6 tri u đ ng/ha R ng Trám tr ng tu i 15, m t đ kho ng 250 cây/ha thì t ng tr
l ng các bon là 123 t n CO2, bình quân 1 ha r ng m i n m h p th đ c kho ng 8,2
t n CO2 Giá tr này tính b ng ti n là kho ng 11,6 – 23,3 tri u đ ng cho 1ha Bình quân m i n m giá tr h p th các bon là t 0,8 – 1,6 tri u đ ng/ha
Có th k t lu n r ng giá tr h p th các bon là đáng k Trong 3 lo i r ng nghiên
c u thì r ng Lát hoa có kh n ng h p th bình quân cao nh t (kho ng 18 t n CO2/ha/n m), ti p đ n là r ng Hu nh (kho ng 12,5 t n CO2/ha/n m) và th p nh t là
Mô (1984); Thái Phiên, Tr n c Toàn (1990, 1998); Thái Phiên, Nguy n T Siêm (1999) T nh ng nghiên c u đ n gi n ban đ u, t i nay n c ta đã có nh ng công trình nghiên c u công phu, đi sâu vào đ nh l ng, đóng góp nhi u h n cho th c ti n
s n xu t Các k t qu nghiên c u cho th y, l ng đ t xói mòn không ch có m i quan
h ch t ch v i đi u ki n l p đ a (đ d c, chi u dài s n d c, l ng m a hàng n m, )
mà còn ph thu c r t nhi u vào đ c đi m c a th m th c v t (đ tàn che, s l ng t ng tán,…) Thái Phiên và Nguy n T Siêm (1998) cho r ng n i đ t tr ng (th ng có c
t nhiên) ho c tr ng cây theo ph ng th c bình th ng không áp d ng các bi n pháp
b o v đ t thì l ng đ t m t hàng n m t 7-23 t n/ha, có n i lên đ n 50 – 170 t n/ha
Trang 31tu lo i cây tr ng, đ d c và lo i đ t khác nhau Vi c canh tác n ng r y c ng gây ra xói mòn nghiêm tr ng Bùi Quang To n (1962) cho r ng m i n m t ng đ t b bào mòn
t 1,5 -3,0cm, t ng đ ng v i t 130-200 t n/ha/n m Trên đ t có r ng thì xói mòn
đ t b h n ch đáng k , đ c bi t r ng t nhiên h n loài v i đ tàn che trên 0,7 K t
qu nghiên c u kh ng đ nh r ng so v i lo i hình s d ng đ t khác là nông nghi p và canh tác r y thì xói mòn đ t r ng t nhiên ho c r ng tr ng th p h n t 25-100 l n Các nghiên c u c a các tác gi Nguy n Ng c Lung và Võ i H i (1993) trên m t s
r ng tr ng cho th y: r ng Thông ba lá có kh n ng phòng h t t (l ng đ t xói mòn
th p nh t – 1,32 t n/ha) R ng Keo lá tràm tr ng h n giao v i Long não và r ng Keo
lá tràm h n giao v i Thông ba lá có m c đ phòng h trung bình (l ng xói mòn t 1,63 t n-1,83 t n/ha) R ng T ch, do m t đ tr ng th a, đ che ph th p, m t khác l p
th m t i và l p th m m c nghèo do nh h ng c a lá T ch r ng xu ng và th ng xuyên đ c phát d n trong quá trình ch m sóc Sao đen và Gõ đ tr ng d i tán r ng
T ch nên l ng đ t xói mòn đây cao nh t (l ng đ t xói mòn là 2,4 t n/ha) Nhi u
k t qu nghiên c u khác cho th y đ t có r ng che ph thì l ng xói mòn là ít nh t (kho ng 2-5 t n/ha), đ t tr ng chè theo rãnh đ ng m c có l ng xói mòn là 3-4 t n,
đ t tr ng s n và các loài cây ng n ngày khác có l ng đ t trôi t 40-100 t n/ha tùy theo đ che ph trên đ t, đ t tr ng không đ c che ph thì l ng đ t b xói mòn có th lên t i 80-100 t n/ha tùy theo lo i đ t M t s nghiên c u v nh ng t n th t ch t dinh
d ng do xói mòn đ t c ng đã đ c ti n hành t r t s m Xói mòn đ t và đ c bi t là
t ng đ t m t, n i có hàm l ng dinh d ng cao nh t, đã gây nên đ phì c a đ t gi m
đi nhanh chóng L ng dinh d ng do xói mòn ch y u là ch t h u c , đ m, lân và kali, trong đó l ng các ch t m t đi l n h n r t nhi u so v i l ng dinh d ng mà cây
c n h p th Hàm l ng các nguyên t dinh d ng b m t có th x p theo th t : cao
nh t là C, ti p đ n N, K, Ca, Mg và cu i cùng là P (Nguy n T Siêm, Thái Phiên
1980, 1991, 1998) Tuy nhiên, 5 l ng C và đ m r a trôi ch y u t l ng h u c vì
đ m d tiêu đ t Vi t Nam không l n và t l đ m trong ch t h u c bao gi c ng
nh h n l ng C và l ng ph t pho trong đ t th ng th p Các thí nghi m c a Nguy n Ng c Lung và Võ i H i v thành ph n v t ch t xói mòn d i m t s tán
r ng t i Tây Nguyên cho th y hàm l ng ch t dinh d ng trong l p đ t sâu t 0-10
cm có 4,81% mùn, 0,31% đ m và 3,07 mg P2O5/100g đ t Hàm l ng ch t dinh
Trang 32d ng trong đ t b bào mòn t ng ng là 7,04% mùn; 0,33% đ m và 8,46 mg P2O5/100g đ t Hàm l ng khoáng b r a trôi (theo k t qu phân tích ngu n n c c a dòng ch y m t sau các tr n m a) là: K+
: 15g/ha; Na+ : 3,43g/ha; Mg++: 0,53 g/ha; Ca++: 51,92g/ha; Al+++: 28,69 g/ha và Fe +++: 26,4 g/ha N m 2006, V T n Ph ng và các
c ng s đã s d ng mô hình SWAT theo dõi và c tính l ng đ t xói mòn c a các
lo i r ng t nhiên và r ng tr ng trong l u v c sông B và sông C u trong vòng 20
n m K t qu nghiên c u, các r ng tr ng đã làm gi m l ng xói mòn đ t trung bình kho ng 6,3-8,4 t n/ha/n m (tùy thu c vào tr ng thái r ng tr ng), trung bình là 7,4
t n/ha/n m K th a các ph ng pháp nghiên c u và k t qu nghiên c u v giá tr
ch ng xói mòn b o v đ t c a các lo i r ng tr ng, nghiên c u đã ti n hành t ng h p
và c l ng l ng đ t xói mòn d i tán các lo i r ng tr ng trong nghiên c u, đ ng
th i l y m u đ t đ phân tích hàm l ng N, P, K, ch t h u c b hao t n do xói mòn
đ nh l ng ch c n ng b o v đ t ch ng xói mòn c a các lo i r ng tr ng, nghiên c u đã ti n hành so sánh m c chênh l ch gi a l ng đ t xói mòn d i tán các
lo i r ng nghiên c u và l ng đ t xói mòn t i các đi m đ i ch ng (là nh ng đi m có
đi u ki n l p đ a t ng t nh đi u ki n l p đ a c a các di n tích r ng nghiên c u
nh ng không có r ng) Nh m l ng hóa giá tr b o v đ t ch ng xói mòn c a r ng, nghiên c u đã s d ng ph ng pháp chi phí thay th Thông qua vi c b o v đ t,
ch ng xói mòn và r a trôi, các lo i r ng tr ng đã góp ph n b o v ngu n dinh d ng trong đ t Giá tr c a các ngu n ch t dinh d ng này hoàn toàn có th đ c tính d a vào giá tr th c c a chúng trên th tr ng Ph ng pháp đ n gi n nh t đ tính giá tr
c a các ch t dinh d ng này là tính theo % hàm l ng c a chúng trong các lo i phân bón đ c s d ng ph bi n trên th tr ng bao g m: phân Urê (có 46% hàm l ng N), Supe lân (có 16% hàm l ng c a P2O5) và phân Kali (có 40% hàm l ng c a K2O) Nhân kh i l ng c a các lo i phân bón đó v i giá c a chúng trên th tr ng: 6.900đ/kg Urê, 4.600đ/kg Supe lân và 10.00đ/kg Kali s tính đ c đ c giá tr thu
đ c t kh n ng c i t o đ t/cung c p phân bón c a t ng lo i r ng tr ng
1.3 Nh ng y u t nh h ng đ n hi u qu kinh t và môi tr ng c a r ng tr ng
1.3.1 Nh ng y u t nh h ng đ n hi u qu kinh t r ng tr ng
- t đai:
Trang 33Nh ng đ c tính v lý tính và hóa tính c a đ t đai quy đ nh đ phì nhiêu t t hay x u,
đ a hình có b ng ph ng hay không, v trí c a đ t canh tác có thu n l i cho vi c ch m sóc, v n chuy n con gi ng khai thác lâm s n ph c v cho quá trình s n xu t, thu ho ch
và tiêu th Nh v y y u t đ t đai nh h ng r t l n đ n HQKT
- C s h t ng:
C s h t ng nông thôn c ng là nh ng y u t c b n nh h ng đ n HQKT Chúng bao g m các công trình giao thông, th y l i, thông tin, các d ch v v s n xu t khoa
h c và k thu t, s h tr c a công ngh ch bi n lâm s n và s hình thành các vùng chuyên môn hóa
- Bi n pháp k thu t hay công ngh áp d ng vào s n xu t:
i u này có ngh a là c i ti n, đ i m i các bi n pháp k thu t, công ngh trong s n xu t kinh doanh nông nghi p có th h ng t i vi c s d ng ti t ki m các ngu n l c S phát tri n c a khoa h c công ngh giúp gi m chi phí s n xu t, đa d ng hóa s n ph m nông nghi p và b o v môi tr ng
Có 2 nhóm chính sách: m t là chính sách thông qua giá nh chính sách thông qua giá
s n ph m, chính sách thu đ u vào… có tác đ ng đ n k t qu và HQKT Hai là các chính sách phát tri n c s h t ng, giáo d c, khuy n nông, phát tri n tín d ng…
- C c u th tr ng:
Bao g m th tr ng đ u vào và th tr ng đ u ra c a quá trình s n xu t kinh doanh
Ch ng h n đ i v i th tr ng lâm nghi p có tính c nh tranh cao h n các ngành khác
Vì v y, t o ra môi tr ng c nh tranh lành m nh c ng là đi u ki n đ nâng cao hi u qu
s d ng các ngu n l c
1.4 Tình hình tài nguyên r ng và hi u qu tài nguyên r ng Vi t Nam
Trang 341.3.1 Th c tr ng c a tài nguyên r ng Vi t Nam
1.3.1.1 Th c tr ng tài nguyên r ng Vi t Nam
Vi t Nam n m khu v c ông Nam Á thu c khí h u nhi t đ i m gió mùa, có di n tích kho ng 311.690km2 ch y dài theo h ng ông Nam t Hà Giang t i Cà Mau Có
¾ di n tích là đ i núi, đ che ph r ng cao v i ngu n sinh v t phong phú và đa d ng
Tr c nh ng n m 1995 thì di n tích r ng ngày càng gi m nghiêm tr ng do nhi u nguyên nhân khác nhau, nh ng t 1995 đ n nay thì di n tích r ng đã ngày đ c nâng lên nh ng ch t l ng r ng v n còn khá th p Th c tr ng c a tài nguyên r ng Vi t Nam trong nh ng n m qua nh sau:
B ng 1.6: S bi n đ ng di n tích r ng Vi t Nam giai đo n 2002-2013
N m T ng (Ha) R ng t nhiên (Ha) R ng tr ng (Ha)
(Ngu n: T ng c c Lâm nghi p; C c Ki m lâm, 2013)
Qua B ng 1.6 ta th y di n tích r ng t nhiên qua các n m h u nh không bi n đ ng nhi u, nh ng di n tích r ng tr ng ngày càng t ng lên, trong 10 n m (2002-2012) di n tích r ng tr ng t ng lên 1.518.631 ha ( trung bình m i n m t ng 151.863 ha),t ng
m nh nh t t n m 2010-2012 trong 2 n m t ng lên 365.141ha Di n tích r ng tr ng
t ng lên ch y u do chính sách khuy n lâm đ c bi t là giao đ t giao r ng cho nông dân, ngoài ra trong ho t đ ng tr ng r ng nhà n c còn h tr v n, cây gi ng, phân bón, … nên khuy n khích ng i nông dân tr ng r ng nhi u h n
Trang 351.3.1.2 Th c tr ng r ng tr ng Keo và B ch àn Vi t Nam
a.Vùng ông Nam b
T i ng Nai nhóm đ t Xám phù sa c 10,45% di n tích; t Bazan 7,68% di n tích;
t Ferralit xám 81.87% di n tích sâu t ng đ t 50-100cm có 100% di n tích a hình t ng đ i b ng ph ng, s d ng đ c c gi i chi m 96,92%; t ng p úng có 3,08% di n tích
T i Bình Ph c đ t feralit xám phát tri n trên n n phù sa c chi m kho ng 83.64%
di n tích; còn l i là đ t nâu vàng phát tri n trên n n đá phi n sâu t ng đ t >50cm
có kho ng 82.2% di n tích, ph n còn l i sâu t 30-50cm a hình s d ng đ c c
gi i chi m 100% (đ d c t 50 – 60)
i chi u phân h ng đ t c p vi mô cho cây Keo và B ch àn thì đa s đ t đang đ c
tr ng r ng s n xu t vùng ông Nam b có đi u ki n l p đ a khá thu n l i R ng s có
Nhìn chung, vùng Duyên h i mi n trung có r ng s n xu t đang đ c tr ng trên đi u
ki n l p đ a không có nhi u thu n l i Bình nh g p b t l i v đ a hình Qu ng Tr
g p b t l i c đ a hình và đ sâu t ng đ t
c Vùng Tây Nguyên
T i Lâm ng nhóm đ t Feralit chi m g n 100% di n tích sâu t ng đ t <50 cm chi m t l r t th p, đ sâu t 50-100cm chi m 92,01%, đ sâu >100cm có 7,89% di n tích a hình b ng ph ng r t ít, đ t d c s d ng đ c c gi i 46,38%, đ t d c không
s d ng đ c c gi i 53,62% Thông 3 lá phù h p trên đ t Feralit, có th sinh tr ng khá trên đ t d c nh ng t t nh t v i đ d c <250
Trang 36T i Gia Lai nhóm đ t Bazan chi m 7,08% di n tích, nhóm đ t Feralit chi m 41,03%, nhóm đ t xám chi m 51,89% sâu t ng đ t t 50-100cm chi m g n 100% di n tích
a hình b ng ph ng r t ít, đ t d c s d ng đ c c gi i 47,58%, đ t d c không s
d ng đ c c gi i 52,12% Lo i đ t không nh h ng nhi u đ n sinh tr ng c a B ch đàn Uro d c không s d ng đ c c gi i là y u t b t l i đ i v i B ch đàn Uro Gia Lai
Nhìn chung, đa s r ng tr ng s n xu t vùng Tây Nguyên đ c tr ng trên lo i đ t
t ng đ i phù h p, đ dày đ t khá thu n l i G n 50% di n tích không s d ng đ c
c gi i là y u t không thu n l i cho B ch đàn Uro Gia Lai Ngoài ra, đ d c c ng
s khó kh n cho khai thác và v n chuy n s n ph m
t ng đ t canh tác m ng h n các vùng khác và đa s là đ t d c không s d ng đ c c
gi i Các y u t này cho th y vùng ông b c không có nhi u thu n l i cho tr ng r ng
Trang 37Nh ng n m qua do h u qu chi n tranh đ l i cùng v i s thi u ý th c trong vi c s
d ng r ng làm cho ngu n tài nguyên này ngày càng c n ki t, nh h ng đ n kh n ng phòng h c ng nh giá tr kinh t c a r ng Tr c th c tr ng đó, thành ph đã chú
tr ng đ n công tác tr ng r ng nh m nhanh chóng ph xanh đ t tr ng đ i tr c, t ng nhanh kh n ng phòng h và thu nh p cho ng i dân Th c hi n ch tr ng chung c a ngành v vi c xã h i hóa ngh r ng, thu hút các thành ph n xã h i tham gia qu n lý, xây d ng v n r ng Trong nh ng n m g n đây ngành lâm nghi p thành ph Hà N i đã
th nghi m ch ng trình giao đ t, giao r ng cho ng i dân; phát tri n r ng s n xu t, xây d ng m t s mô hình tr ng r ng th ng m i có hi u qu nh mô hình tr ng Keo lai, mô hình Keo tai t ng, mô hình B ch àn
N m b t đ c nhu c u và th hi u c a th tr ng, thành ph đã s d ng gi ng cây
tr ng b ng cây hom đ tr ng trên nh ng vùng đ t có kh n ng phát tri n lâm nghi p, bên c nh đó thành ph đã áp d ng cho đ a ph ng k thu t tr ng r ng đ t hi u qu cao Thành ph còn quy ho ch vùng nguyên li u, nhi u mô hình đã đ c xây d ng thu
hút ng i dân đ a ph ng tham gia
- Quy t đ nh s 57/Q -TTg ngày 09/01/2012 c a Th t ng Chính ph v phê duy t
k ho ch b o v và phát tri n r ng giai đo n 2011-2020;
Trang 38- Ch ng trình 02 - CTr/TU ngày 29/8/2011 c a Thành y Hà N i v phát tri n nông nghi p, xây d ng nông thôn m i, t ng b c nâng cao đ i s ng c a nhân dân giai đo n
Các ch tiêu v kinh t : Theo cách tính c a T ng c c th ng kê (2005), giá tr s n xu t
c a ngành lâm nghi p ch bao g m giá tr s n xu t c a các ho t đ ng tr ng r ng, khai thác và m t s d ch v lâm nghi p v i giá tr s n xu t toàn ngành là 9.496 t đ ng (giá
th c t ) và 6.316 t đ ng (giá so sánh), trong đó khai thác chi m t tr ng l n nh t (79,5%), tr ng r ng (14,8%)
Các ch tiêu v xã h i: Ch tiêu s xã đ c bi t khó kh n thu c Ch ng trình 135 ph n
ánh gián ti p tình hình kinh t xã h i t i các vùng lâm nghi p tr ng đi m và c ng là các xã c n quan tâm đ i v i các ch ng trình, d án xoá đói gi m nghèo và phát tri n lâm nghi p và nông thôn Ch ng trình 135 giai đo n 2006-2010 t p trung vào 1644
xã đ c bi t khó kh n, xã biên gi i thu c 287 huy n, 45 t nh trong c n c, trong đó các xã đ c bi t khó kh n t p trung h u h t các t nh mi n núi phía B c S li u giao
và cho thuê r ng và đ t lâm nghi p cu i n m 2004 c a B Tài nguyên và Môi tr ng cho th y các t ch c và doanh nghi p nhà n c đang qu n lý và s d ng trên 65%
di n tích đ t lâm nghi p, trong khi các h gia đình ch qu n lý và s d ng kho ng 31% C ng đ ng dân c thôn ch qu n lý b o v 581.000 ha r ng và đ t lâm nghi p là quá ít so v i t ng s trên 10 tri u ha r ng t nhiên hi n có, trong khi di n tích giao cho UBND xã qu n lý chi m trên 2,8 tri u ha, mà th c ch t là ch a có ch S li u v tình hình c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t lâm nghi p cu i n m 2004 cho th y c
n c m i c p g n 1 tri u gi y CNQSD cho các h gia đình và t ch c v i 43,6%
di n tích đ t lâm nghi p, trong đó cho các h gia đình là 2 tri u ha và t ch c là 3 tri u
ha (đ n 30/9/2007 đ c 62%) Thu nh p bình quân đ u ng i m t tháng chung, cho
Trang 39khu v c thành th /nông thôn và cho m i vùng đ u liên t c t ng t n m 1996 đ n n m
2005 S li u đi u tra m c s ng h gia đình cho th y thu nh p bình quân đ u ng i
m t tháng n m 2003-2004 đ t 484.000 đ ng và thu nh p c a nhóm có thu nh p th p
nh t ch b ng 1/8 thu nh p c a nhóm có thu nh p cao nh t Thu nh p t lâm nghi p
ch chi m 1,27% (2002) và g n 1% (2004) c a t ng thu nh p bình quân Vi c th ng kê
s vi c làm đ c t o ra trong ngành lâm nghi p là t ng đ i khó và hi n ch có th
th c hi n gián ti p ho c thông qua các ch ng trình, d án
Các ch tiêu v môi tr ng: ch y u v đa d ng sinh h c là s l ng các h sinh
thái quan tr ng, s l ng các loài đ ng, th c v t quý hi m và t l di n tích r ng đ c
d ng so v i di n tích t nhiên c n c Hi n t i di n tích r ng đ c d ng Vi t nam
ch chi m kho ng 6% di n tích t nhiên B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn đã công b danh m c các loài đ ng v t, th c v t hoang dã quy đ nh trong các Ph l c c a Công c v buôn bán qu c t các loài đ ng, th c v t hoang dã nguy c p Tuy nhiên,
hi u qu và hi u l c c a quy đ nh s r t h n ch , n u quy đ nh này không đ c c p
nh t hàng n m theo vùng ho c theo t nh, thành ph Vi c xác đ nh di n tích r ng theo đai cao và đ d c giúp cho công tác phân c p r ng phòng h , r ng tr ng phòng h , khoanh nuôi b o v r ng và đánh giá gián ti p kh n ng phòng h c a các khu r ng
S li u theo dõi di n bi n tài nguyên r ng c a Vi n đi u tra quy ho ch r ng cho th y
đ t tr ng đ i núi tr c c p đ d c trên 25° chi m 15% di n tích T NT và t p trung nhi u nh t vùng Tây B c và ông B c
1.3.4.2 Giai đo n 2006 – 2015
N m 2013 c ng là n m ghi d u n khi ngành lâm nghi p tri n khai th c hi n
án Tái c c u ngành Lâm nghi p theo h ng nâng cao giá tr gia t ng và phát tri n
b n v ng Chính sách chi tr d ch v môi tr ng r ng theo Ngh đ nh s 99/2010/N -CP ti p t c đ c th c hi n trên qui mô c n c và b c đ u có hi u qu tích c c đ n công tác b o v r ng Ngành lâm nghi p Vi t Nam ti p t c nh n đ c
s h tr tài chính to l n t c ng đ ng qu c t đ c bi t cho vi c th c hi n sáng ki n REDD + và FLEGT
Giá tr s n xu t lâm nghi p phát tri n t ng đ i n đ nh, t ng 6,04% so v i n m
2012 T ng kim ng ch xu t kh u lâm s n n m 2013 c đ t 5,5 t USD, t ng 25,1 %
so v i k ho ch, t ng 15,24 % so v i cùng k n m 2012
Trang 40Công tác qu n lý b o v r ng có nhi u chuy n bi n tích c c trên t t c các m t: b o v
r ng; phòng cháy, ch a cháy r ng; mua bán, v n chuy n và ch bi n lâm s n; qu n lý
đ ng v t hoang dã; chuy n đ i m c đích s d ng r ng S v vi ph m và di n tích
r ng b thi t h i đ u gi m so v i n m 2012
K t qu trên đã góp ph n đáng k vào t ng tr ng chung c a ngành nông nghi p và phát tri n nông thôn, góp ph n xóa đói gi m nghèo, c i thi n đi u ki n s ng c a c dân nông thôn, nh t là nh ng ng i làm ngh r ng
che ph c a r ng n m 2013 d ki n đ t 41,1% (t ng 0,5% so n m 2012)
Qua 02 n m tri n khai th c hi n tái c c u ngành lâm nghi p, cùng v i nh ng khó
kh n chung c a n n kinh t , s n xu t lâm nghi p c ng ph i đ i m t v i nhi u thách
th c nh : th i ti t c c đoan, n ng nóng, gió bão th t th ng, giá nguyên li u đ u vào
t ng, s n xu t và tiêu th các m t hàng g p khó kh n, giá c không n đ nh Tuy nhiên,
B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn cùng các đ a ph ng đã tích c c, ch đ ng trong công tác tr ng r ng s n xu t; nhi u chính sách h tr phát tri n lâm nghi p đ c tri n khai đã t o đi u ki n t ng thu nh p cho ng i dân làm ngh r ng; tình hình s n
xu t và tiêu th s n ph m g , nguyên li u có nhi u thu n l i do th tr ng tiêu th trong n c và xu t kh u đ u t ng tr ng m nh; nhi u nhà máy s n xu t, ch bi n các
s n ph m t g đ c xây d ng và đi vào ho t đ ng t i nhi u đ a ph ng M t s k t
qu :
- Giá tr s n xu t ngành lâm nghi p ti p t c t ng tr ng m nh, đ t bình quân 6,57%/n m so v i 5,03%/n m giai đo n 2010-2012, v t m c tiêu đ án đ ra là 5,5-6,0%/n m, trong đó 6 tháng đ u n m 2015, giá tr s n xu t lâm nghi p t ng 8,27% (cùng k n m 2014 t ng 5,9%), đây là m c t ng tr ng cao nh t c a ngành t tr c
đ n nay, c c n m đ t 9,0-10,0%;
- Giá tr xu t kh u đ g và lâm s n t ng tr ng m nh, g p h n 2 l n trong vòng 5
n m, t 3,035 t USD/n m giai đo n 2010-2012 lên 6,267 t USD/n m giai đo n t
2013 đ n nay Trong 6 tháng đ u n m 2015, trong b i c nh th tr ng qu c t di n
bi n ph c t p nh ng xu t kh u đ g và lâm s n v n ti p t c t ng, đ t 2,691 t USD (tính đ n ngày 15/6/2015), t ng 8,0% so v i cùng k n m 2014, trong đó t tr ng hàng hóa ch bi n tinh chi m kho ng 85% D báo kim ng ch xu t kh u n m 2015 đ t kho ng 7,0-7,2 t USD