Trong quá trình th c hi n đ tài, ngoài s l l c c a b n thân, tác gi đã
nh n đ c s h ng d n nhi t tình, chu đáo c a các th y cô giáo và s giúp
đ nhi t tình, nh ng ý ki n đóng góp quý báu c a nhi u cá nhân và t p th đ hoàn thành b n lu n v n này Nhân d p này, Tác gi xin chân thành c m n
Tác gi xin c m n t i gia đình, ng i thân, đ ng nghi p và b n bè đã t o
đi u ki n v m i m t cho tác gi trong quá trình th c hi n đ tài này
M t l n n a tác gi xin trân tr ng c m n!
Hà N i, ngày tháng n m 2016
Tác gi
Ph m V n D ng
Trang 2Tác gi xin cam đoan t t c s li u và k t qu nghiên c u trong Lu n
v n này là trung th c và ch a h đ c s d ng đ b o v m t h c v nào Tác
gi xin cam đoan r ng, m i s giúp đ cho vi c th c hi n Lu n v n này đ c cám n và các thông tin trích d n trong Lu n v n đ u đã đ c ch rõ ngu n
Trang 3L I C M N
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C HÌNH NH
DANH M C B NG
DANH M C CÁC CH VI T T T
PH N M U 1
CH NG 1: T NG QUAN V GI I PHÓNG M T B NG TRONG XÂY D NG 6
1.1 Khái quát chung v công tác gi i phóng m t b ng 6
1.1.1 c đi m c a công tác gi i phóng m t b ng 6
1.1.2 Vai trò c a công tác gi i phóng m t b ng 7
1.2.3 Ý ngh a c a công tác gi i phóng m t b ng 8
1.2 Th c tr ng công tác gi i phóng m t b ng trong các d án đ u t xây d ng n c ta trong th i gian qua 9
1.2.1 Tình hình đ u t xây d ng n c ta trong th i gian qua 9
1.2.2 Tình hình gi i phóng m t b ng cho các d án 9
1.3 Nh ng nhân t nh h ng đ n công tác gi i phóng m t b ng 12
1.3.1 Giá c , chính sách đ t đai và quy mô d án 12
1.3.2 Tính ch t và kh n ng sinh l i c a đ t đai 14
1.3.3 Chính sách c a Nhà n c 14
1.3.4 M c đ hoàn thi n c a c s h t ng 15
1.3.5 Nh n th c c a ng i dân 15
1.3.6 Trình đ , kinh nghi m c a cán b làm công tác gi i phóng m t b ng 15
1.4 M t s bài h c kinh nghi m trong công tác gi i phóng m t b ng 16
1.4.1 M t s bài h c kinh nghi m trong n c 16
1.4.2 M t s bài h c kinh nghi m m t s n c 18
1.5 T ng quan các đ tài nghiên c u có liên quan đ n lu n v n 21
K t lu n ch ng 1 23
Trang 42.1 C s lý lu n v công tác gi i phóng m t b ng 24
2.1.1 Khái ni m v gi i phóng m t b ng và b i th ng gi i phóng m t b ng 24
2.1.2 S c n thi t và đ c đi m c a công tác b i th ng gi i phóng m t b ng 25
2.2 C s pháp lý c a công tác gi i phóng m t b ng 28
2.2.1 H th ng v n b n pháp lu t v công tác b i th ng gi i phóng m t b ng 28
2.2.3 i t ng đ c b i th ng 38
2.2.4 Nguyên t c b i th ng 38
2.2.5 i u ki n đ đ c b i th ng 40
2.2.6 Ch th tham gia b i th ng 42
2.3 Nh ng quy đ nh v công tác b i th ng gi i phóng m t b ng 43
2.3.1 Quy đ nh b i th ng v đ t 43
2.3.2 Quy đ nh b i th ng thi t h i v tài s n 48
2.3.3 Nh ng chính sách h tr 49
K t lu n ch ng 2 52
CH NG 3: CÔNG TÁC TH C HI N TI N GPMB C A D ÁN XÂY D NG TR M B M NGO I II VÀ CÁC BÀI H C KINH NGHI M 53
3.1 Gi i thi u chung v Công ty TNHH MTV Sông Nhu 53
3.1.1 Ban Qu n lý đi u hành 53
3.1.2 Các đ n v tr c thu c Công ty g m có 53
3.2 Gi i thi u v d án 56
3.2.1 Tên d án 56
3.2.2 C p quy t đ nh đ u t 56
3.2.3 Ch đ u t 56
3.2.4 Hình th c qu n lý th c hi n 56
3.2.5 T ch c t v n l p TKKT+BVTC 56
3.2.6 Hình th c đ u t : Xây d ng m i và s a ch a nâng c p 57
3.2.7 a đi m xây d ng và di n tích s d ng đ t 57
Trang 53.2.10 T ng m c đ u t 61
3.2.11 Ngu n v n đ u t 61
3.3 N i dung và qui mô đ u t 61
3.3.1 C p công trình 61
3.3.2 Ch tiêu thi t k 61
3.3.3 Các h ng m c công trình ch y u 62
3.3.4 Các công trình n i đ ng 64
3.3.5 Thi t b c khí 66
3.3.6 Thi t b đi n 67
3.4 Di n bi n quá trình gi i phóng m t b ng d án Xây d ng tr m b m Ngo i II 68
3.4.1 Ti n đ GPMB đ c phê duy t 68
3.4 2 Th c t tri n khai công tác GPMB d án Xây d ng tr m b m Ngo i II 69
3.5 Nh ng t n t i, v ng m c trong quá trình tri n khai GPMB đ th c hi n d án Xây d ng tr m b m Ngo i II 69
3.6 Các bài h c kinh nghi m và đ xu t m t s gi i pháp nh m đ m b o ti n đ GPMB cho các d án đ u t xây d ng trên h th ng do Công ty làm ch đ u t 71
3.6.1 Các bài h c kinh nghi m t d án Xây d ng tr m b m Ngo i II 71
3.6.2 xu t m t s gi i pháp nh m đ m b o ti n đ GPMB cho các d án đ u t xây d ng trên h th ng do Công ty làm ch đ u t 73
K t lu n ch ng 3 79
K T LU N & KI N NGH 81
1 K t lu n 81
2 Ki n ngh 82
DANH M C TÀI LI U THAM KH O 84
Trang 6B ng 3.1 Các quy t đ nh phê duy t các gói th u giai đo n th c hi n 58
B ng 3.2 N o vét 4 kênh tiêu c p I: 64
B ng 3.3 Xây d ng c u trên kênh chính và kênh c p I: 64
B ng 3.4 Xây d ng 11 c ng trên kênh chính và kênh c p I 65
Trang 8PH N M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
t đai là tài nguyên không tái t o vô cùng quý giá, là t li u s n xu t
đ c bi t, là thành ph n quan tr ng hàng đ u c a môi tr ng s ng, là đ a bàn phân b dân c , xây d ng c s kinh t , v n hoá, xã h i, an ninh và qu c phòng t đai đóng vai trò quan tr ng cho s t n t i và phát tri n c a xã h i loài ng i và các sinh v t khác trên trái đ t Nó tham gia vào t t c các ho t
đ ng c a đ i s ng kinh t xã h i v i vai trò là ngu n tài nguyên, ngu n l c,
là m t đ u vào không th thi u Vì v y vi c qu n lý và s d ng tài nguyên này m t cách h p lý và hi u qu là m c tiêu quan tr ng trong chi n l c phát tri n kinh t - xã h i c a m i qu c gia Lu t đ t đai n m c a Vi t Nam
2013 đã quy đ nh: “ t đai thu c quy n s h u toàn dân do Nhà n c th ng
nh t qu n lý” t đai không còn thu c s h u Nhà n c (theo Lu t đ t đai 1988) mà thu c s h u toàn dân và Nhà n c là ng i đ i di n, vì th v n
đ đ t đai luôn đ c ng và Nhà n c quan tâm v i nh ng chính sách c i cách v đ t đai sao cho s d ng đ t m t cách hi u qu nh t, đem l i l i ích cho Nhà n c c ng nh l i ích cho c ng đ ng,… B c vào th i kì công nghi p hoá, hi n đ i hoá, kéo theo đó là quá trình đô th hoá di n ra m nh
m t t c các t nh thành trong c n c, đ đáp ng nhu c u đó c n m t
l ng l n đ t đai đ xây d ng c s h t ng, khu công nghi p, khu kinh t , khu vui ch i gi i trí,… do đó kh i l ng công vi c gi i phóng m t b ng (GPMB) trong giai đo n hi n nay là r t l n, đ c bi t là các thành ph nh
Hà N i, thành ph H Chí Minh,… công tác GPMB là nhi m v h t s c khó
kh n, ph c t p, th ng xuyên và lâu dài và GPMB c ng là m t trong nh ng công tác ph c v cho vi c qu n lý nhà n c v đ t đai Nhà n c giao đ t cho các t ch c kinh t , các đ n v v trang, c quan nhà n c, t ch c chính tr - xã h i, h gia đình và cá nhân s d ng đ t lâu dài Nhà n c còn
Trang 9cho t ch c, cá nhân, h gia đình thuê đ t và khi c n Nhà n c có th thu
h i đ t vì m c đích qu c gia Khi đó ng i s d ng đ t ph i tuân th Tuy nhiên công tác GPMB trên th c t di n ra khá ph c t p, cam go và tr thành
m t v n đ xã h i, chính tr h t s c nh y c m, gây nhi u b c xúc trong dân chúng, do ng i dân ch a ý th c đ c công tác GPMB M t khác, công tác quy ho ch, k ho ch và công tác GPMB nhi u khi di n ra ch a công khai,
ph bi n chi ti t t i ng i b thu h i đ t
Xu t phát t nh ng v n đ th c ti n nêu trên, v i nh ng ki n th c chuyên môn trong quá trình làm vi c, h c t p và nghiên c u, tác gi đã l a
ch n đ tài lu n v n v i tên g i: “Gi i pháp đ m b o ti n đ công tác gi i
phóng m t b ng trong th c hi n các d án đ u t xây d ng t i Công ty
u t phát tri n Th y l i Sông Nhu ” v i mong mu n đ c đóng góp
nh ng phân tích, đánh giá th c tr ng và đ xu t các gi i pháp có c s khoa
h c và th c ti n vào công tác đ m b o ti n đ công tác gi i phóng m t b ng cho các d án đ u t xây d ng công trình c a c quan ch qu n, n i làm vi c
c a tác gi
2 M c đích nghiên c u c a đ tài
D a trên c s lý lu n v công tác gi i phóng m t b ng, c n c vào
th c tr ng công tác gi i phóng m t b ng t i Công ty TNHH m t thành viên
u t phát tri n Th y l i Sông Nhu trong th i gian v a qua Lu n v n nghiên c u, đ ra m t s gi i pháp c b n nh m đ m b o ti n đ công tác gi i phóng m t b ng cho vi c th c hi n các d án đ u t xây d ng công trình t i Công ty TNHH m t thành viên u t phát tri n Th y l i Sông Nhu trong giai đo n t i
3 Ph ng pháp nghiên c u
nghiên c u, phân tích, gi i quy t các v n đ c a đ tài này, tác gi
d ki n s s d ng nh ng ph ng pháp sau: ph ng pháp thu th p s li u th
Trang 10c p; ph ng pháp kh o sát th c t ; ph ng pháp chuyên gia; ph ng pháp
th ng kê; ph ng pháp phân tích so sánh; ph ng pháp đ i chi u v i nh ng quy đ nh c a h th ng v n b n pháp quy; và m t s ph ng pháp k t h p khác
V m t không gian và n i dung nghiên c u, đ tài t p trung nghiên c u
ch y u vào n i dung công tác gi i phóng m t b ng cho các d án công trình
th y l i do Công ty TNHH m t thành viên u t phát tri n Th y l i Sông Nhu làm ch đ u t , trong đó s l y m t vài d án đi m làm nghiên c u đi n hình
V m t th i gian, lu n v n s t p trung nghiên c u, phân tích đánh giá
th c tr ng công tác gi i phóng m t b ng cho các d án xây d ng công trình
th y l i đã đang tri n khai trong th i gian v a qua và đ xu t các gi i pháp
nh m đ m b o ti n đ công tác gi i phóng m t b ng trong vi c tri n khai các
d án c a Công ty cho giai đo n t n m 2015-2020
Trang 11tài li u tham kh o cho công tác gi ng d y, h c t p và nghiên c u v công tác
gi i phóng m t b ng cho các d án đ u t xây d ng công trình
d ng công trình
- Phân tích th c tr ng công tác gi i phóng m t b ng ph c v vi c xây
d ng các d án t i Công ty TNHH m t thành viên u t phát tri n Th y l i Sông Nhu trong th i gian v a qua Qua đó đánh giá nh ng k t qu đã đ t
đ c c n phát huy và nh ng v n đ còn t n t i c n nghiên c u tìm ra nh ng
gi i pháp kh c ph c có hi u qu , đ m b o th c hi n t t h n n a công tác này
- Nghiên c u đ xu t nh ng gi i pháp có c s khoa h c và th c ti n,
có tính kh thi nh m đ m b o công tác gi i phóng m t b ng cho các d án
đ u t xây d ng công trình t i Công ty TNHH m t thành viên u t phát tri n Th y l i Sông Nhu
7 N i dung c a lu n v n
Ngoài ph n m đ u, k t lu n ki n ngh , danh m c tài li u tham kh o,
n i dung c a lu n v n đ c c u trúc thành 3 ch ng n i dung chính nh sau:
Trang 12Ch ng 1: T ng quan v gi i phóng m t b ng trong xây d ng;
Ch ng 2: C s lý lu n v công tác gi i phóng m t b ng trong vi c
th c hi n các d án đ u t xây d ng;
Ch ng 3: Công tác th c hi n ti n đ gi i phóng m t b ng c a d án Xây d ng tr m b m Ngo i II và các bài h c kinh nghi m
Trang 13C H NG 1: T NG QUAN V GI I PHÓNG M T B NG TRONG
XÂY D NG 1.1 Khái quát chu ng v công tác gi i phóng m t b ng
Gi i phóng m t b ng là m t quá trình t ch c th c hi n các công vi c có
liên quan đ n di r i nhà c a, cây c i, công trình xây d ng và m t b ph n dân
c trên ph n đ t nh t đ nh đ c quy ho ch cho vi c c i t o, m r ng ho c xây
d ng m i trên ph n đ t đó Công tác gi i phóng m t b ng đ c th c hi n t
khi thành l p h i đ ng gi i phóng m t b ng c a c a chính quy n s t i cho
đ n khi giao m t b ng s ch cho Ch đ u t
1.1.1 c đi m c a công tác gi i phóng m t b ng
Công tác gi i phóng m t b ng có nh ng đ c đi m sau đây:
a Quá trình th c hi n đa d ng
Trong th c t , m i d án s có quy mô và m c đích khác nhau, đ c
tri n khai trên m t vùng đ t nh t đ nh, có nh ng đ c đi m khác bi t v đ c
đi m kinh t xã h i, dân c Do đó, quá trình t ch c th c hi n công tác gi i
phóng m t b ng c ng khác nhau Công tác gi i phóng m t b ng ph i g n v i
đ c tr ng t ng vùng, nh nh ng vùng n i thành có m t đ dân s và m t đ
xây d ng cao, đ t đai có giá tr cao, công tác gi i phóng m t b ng không h
d dàng so v i vi c gi i phóng m t b ng khu v c ngo i thành, khu v c
nông thôn hay đ t nông, lâm nghi p
b Tính ch t công vi c ph c t p
t đai và nhà luôn g n ch t v i cu c s ng m i con ng i, m i gia đình
Vi t Nam Nó đ c truy n n i qua nhi u th h , v i thói quen cu c s ng nh
v y nên công tác gi i phóng m t b ng g p r t nhi u khó kh n i v i đ t đô
th có giá tr cao, môi tr ng sinh ho t thu n ti n và ti n ích, nên th ng
ng i dân không mu n di d i đ n n i m i Ngoài ra, do đ c hình thành t
lâu đ i và nhi u ch s h u nên tính không đ ng b trong kê khai và áp giá,
Comment [w1]: Các s m c cho sát biên trái
Trang 14ch đ b i th ng, đ n bù g p r t nhi u khó kh n và th ng không chính xác, không th a đáng Th c tr ng này d n đ n tính chây trong th c hi n công tác
đ n bù, b i th ng gi i phóng m t b ng Ngoài ra, vi c ph i di chuy n đ n
n i đ nh c m i đi u ki n s ng thay đ i, đi u ki n c s h t ng không đ m
b o và ph i thay đ i ngh nghi p c ng là v n đ l n và ph c t p trong gi i phóng m t b ng
T đó đóng góp nhi u h n vào ti n trình phát tri n kinh t xã h i đ t n c,
đ c bi t là đ i v i m t qu c gia đang phát tri n nh n c ta
a i v i vi c phát tri n c s h t ng
m i m t giai đo n phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c, c n có s phát tri n thích ng c a h t ng kinh t , xã h i V i t cách là ph ng ti n v t ch t
k thu t, h t ng kinh t xã h i l i tr thành l c l ng s n xu t góp ph n quy t đ nh đ n s phát tri n c a n n kinh t xã h i, mà trong đó gi i phóng
m t b ng cùng v i ngu n v n đ u t là đi u ki n tiên quy t đ d án đ u t xây d ng c s h t ng có tri n khai đ c hay không i u này đ c th hi n các m t c th :
- Ti n đ hoàn thành c a d án: Ti n đ th c hi n các d án ph thu c
vào nhi u đi u ki n khác nhau nh : Tài chính, lao đ ng, công ngh , đi u ki n
t nhiên, t p quán c a ng i dân trong di n b gi i to , nh ng v t ng th ,
nó ph thu c nhi u vào th i gian ti n hành gi i phóng m t b ng Gi i phóng
m t b ng th c hi n đúng ti n đ đ ra s ti t ki m đ c th i gian và vi c th c
hi n d án có hi u qu Ng c l i, công tác gi i phóng m t b ng kéo dài gây
Trang 15nh h ng đ n ti n đ thi công các công trình c ng nh chi phí cho d án,
th m chí gây ra thi t h i l n trong đ u t xây d ng Ví d , m t d án d ki n hoàn thành trong giai đo n mùa khô, nh ng do gi i phóng m t b ng ch m, nên vi c xây d ng ph i ti n hành vào mùa m a, gây khó kh n cho vi c thi công, t ng chi phí c a d án, m t khác do vi c ph i t p trung v n, lao đ ng, công ngh cho d án này s làm nh h ng đ n vi c th c hi n d án khác
- V m t kinh t : Gi i phóng m t b ng th c hi n t t s gi m t i đa chi phí
cho vi c gi i t a, đ n bù, tái đ nh c , s có đi u ki n t p trung v n đ u t cho các công trình khác Gi i phóng m t b ng kéo dài d n đ n chi phí b i th ng
l n, không k p hoàn thành ti n đ d án s d n đ n s quay vòng v n ch m, gây khó kh n cho vi c b trí v n và làm gi m hi u qu đ u t
b i v i s phát tri n kinh t -xã h i
N u công tác gi i phóng m t b ng không đ c th c hi n t t s x y ra
hi n t ng “d án treo” làm cho ch t l ng công trình b gi m, các m c tiêu ban đ u không th c hi n đ c, t đó gây lãng phí r t l n cho ngân sách Nhà
n c M t khác, khi gi i quy t không tho đáng quy n, l i ích h p pháp c a
ng i có đ t b thu h i s d n nh ng khi u ki n, đ c bi t là nh ng khi u ki n kéo dài, d d n đ n tình tr ng v n đ chính tr -xã h i m t n đ nh
1.2.3 Ý ngh a c a công tác gi i phóng m t b ng
Trong đi u ki n n c ta hi n nay, “Gi i phóng m t b ng” là m t trong
nh ng công vi c quan tr ng ph i làm trên con đ ng công nghi p hóa, hi n
đ i hóa đ t n c S c n thi t tri n khai xây d ng nhi u công trình c s h
t ng giao thông, th y l i, nhi u khu kinh t , khu công nghi p, khu công ngh cao, theo đó các c s v n hoá giáo d c, th d c th thao c ng đ c phát tri n, t c đ đô th hoá di n ra nhanh chóng Công tác gi i phóng m t b ng mang tính quy t đ nh ti n đ c a các d án, là khâu đ u tiên trong giai đo n
th c hi n d án đ u t Có th nói r ng: “Gi i phóng m t b ng nhanh và hi u
Trang 16qu là góp ph n vào m t n a thành công c a d án” Vi c làm này không ch
nh h ng tr c ti p đ n l i ích c a Nhà n c, c a ch đ u t , mà còn nh
h ng đ n đ i s ng v t ch t và tinh th n c a ng i b thu h i đ t ph c v cho
vi c th c hi n d án
1.2 Th c tr ng công tác gi i phóng m t b ng trong các d án đ u t xây
d ng n c ta trong th i gian qua
1.2.1 Tình hình đ u t xây d ng n c ta trong th i gian qua
Trong nh ng n m qua, Nhà n c đã u tiên đ u t xây d ng c s h
t ng t ng đ i hoàn ch nh đ b t k p và đáp ng s phát tri n kinh t - xã h i
t ng vùng c a đ t n c T h th ng đ ng giao thông, th y l i, h th ng
đi n … n các công trình v n hóa xã h i nh Tr ng h c, b nh vi n, công viên, nhà v n hóa đã góp ph n làm cho đ i s ng c a nhân dân ngày càng
đ c c i thi n, b m t c a đ t n c đ c nâng lên
Ngoài các m t tích c c, m t d án còn tri n khai ch m so v i ti n đ đ
ra, trong đó có nguyên nhân liên quan công tác b i th ng, gi i phóng m t
b ng ch a đ c th c hi n t t, th m chí còn d n đ n khi n ki n c a nhân dân
án là nhi m v h t s c quan tr ng và c n thi t
Hi n nay, Nhà n c cùng các c p, các b , ngành và các đ n v có liên quan ngày càng quan tâm đ n công tác gi i phóng m t b ng Khi c n gi i phóng m t b ng, đã th c hi n công tác tuyên truy n, đ i tho i v i ng i dân
đ hi u tâm t , nguy n v ng c a dân, t o đi u ki n t t nh t cho ng i dân n
Trang 17đ nh đ i s ng sau khi nhà n c l y đ t Trong nh ng n m qua công tác gi i phóng m t b ng đã đ t đ c nh ng k t qu sau:
- Hoàn thi n c ch chính sách v công tác đ n bù gi i phóng m t b ng, giúp đ i t ng b thu h i đ t nhanh chóng n đ nh vi c làm, nâng cao đ i
s ng;
- n bù, gi i phóng m t b ng nhi u d án tr ng đi m qu c gia và các
d án quan tr ng, giúp cho đ t n c ngày càng phát tri n;
- Nhân dân ngày càng tin t ng vào các ch đ chính sách c a ng và nhà n c v đ n bù, gi i phóng m t b ng;
- i s ng c a nhân dân ngày càng đ c nâng cao;
- M c dù nhân dân có nhi u th c m c v công tác đ n bù gi i phóng m t
b ng, nhi u d án đã đ x y ra khi u ki n nh ng đ i đa s các d án đ c nhân dân ng h , t o tinh th n ph n kh i cho nhân dân;
- Trình đ chuyên môn c a đ i ng cán b làm công tác gi i phóng m t
b ng ngày càng đ c nâng lên;
M t s tr ng h p ng i dân có đ y đ gi y t theo quy đ nh và có đ
đi u ki n đ đ c đ n bù gi i phóng m t b ng tuy nhiên h l i ch a hoàn thành các ngh a v tài chính đ i v i nhà n c nên khi đ n bù gây ra nh ng
th c m c cho ng i dân
Trang 18b V m c đ n bù thi t h i
Vi c đ n bù cho nhân dân h u h t đ c tr b ng ti n m t, trong s ti n
đ c đ n bù đó có ng i dân có đ đi u ki n đ t o l p vi c làm m i có đi u
ki n s ng t t h n ho c b ng vi c làm c , xong c ng có nhi u ng i cu c s ng còn khó kh n, vì v y h đã không đ đi u ki n đ t o d ng m t công vi c t t
h n d n đ n thu nh p th p nên cu c s ng c a m t s gia đình g p khó kh n
Hi n nay đ n giá đ n bù đ t nông nghi p còn th p, ch a t ng x ng
d n đ n vi c thu h i đ t còn g p nhi u khó kh n
c V các chính sách h tr và n đ nh cu c s ng
Do hi n nay chính sách đ n bù gi i phóng m t b ng c a n c ta còn nhi u b t c p nên có d án đã không quan tâm t i vi c h tr cu c s ng cho
d Công tác t ch c th c hi n GPMB và đ n bù thi t h i
- Công tác c p gi y ch ng nh n quy n s h u đ t còn ch m so v i nhu
c u phát tri n c a xã h i, mà đây là c s quan tr ng khi xem xét đ n bù cho
Trang 19nào h n m v ng đ c chuyên môn thì khi đó m i hy v ng gi i quy t đ c các v n đ phát sinh trong công tác gi i phóng m t b ng
- Công tác tuyên truy n, v n đ ng ng i dân tham gia vào công tác
đ n bù gi i phóng m t b ng ch a đ c chú tr ng, do đó ch a khuy n khích
đ c ng i dân t giác th c hi n
e Nguyên nhân c a các h n ch
- H th ng chính sách còn nhi u b t c p ch a phù h p v i tình hình phát tri n th c t , nhi u ch còn thi u sót và ng i dân có th khai thác đi m này đ có nh ng hành vi c n tr công tác gi i phóng m t b ng
- Công tác qu n lý đ t đai b buông l ng trong th i gian dài d n đ n các
h s pháp lý v quy n s d ng đ t ch p vá, không đ y đ , tình hình l n chi m đ t công di n ra th ng xuyên, d n đ n hi n tr ng đ t b thay đ i không còn danh gi i đ t gi a các h gia đình, gây khó kh n cho công tác đ n
bù gi i phóng m t b ng gây nhi u th c m c, b c xúc trong nhân dân
- n giá b i th ng n u không đ c tính toán m t cách c n th n thì
ng i dân s không ch u giao đ t, n u s ti n b i th ng không đ đ h trang tr i cu c s ng ho c t o vi c làm m i thì vi c thu h i đ t g p r t nhi u khó kh n
- Pháp lu t v đ t đai ch a đ c th c hi n nghiêm, có hi n t ng l n chi m đ t công, chuy n nh ng đ t nông nghi p t ng i này sang ng i khác, chuy n đ i m c đích s d ng đ t trái pháp lu t không b x lý nghiêm
c ng gây r t nhi u khó kh n cho công tác qu n lý quy ho ch - xây d ng công trình th y l i và gi i phóng m t b ng
Trang 20- Liên quan đ n quy ho ch: Ch ng h n, m t khu đ t ban đ u có th giá
tr không quá l n nh ng khi có thông tin v vi c quy ho ch cho r ng khu đ t
s có giá s làm cho giá đ t hoàn toàn thay đ i và làm thay đ i toàn b k
ho ch gi i phóng m t b ng ó là y u t tâm lí c a con ng i và r t khó đ
nh n bi t và xác đ nh giá tr ;
- V trí khu đ t: Khu đ t v trí thu n l i cho s n xu t, kinh doanh, trong
khu dân c t p trung cao ;
- Cung c u đ t trên th tr ng: Tùy th i đi m, giá đ t th tr ng là m t nhân t có nh h ng l n đ n giá đ t đ c áp d ng đ tính đ n bù N u cung
đ t mà l n h n c u v đ t đai, thì giá c đ t đai có xu h ng gi m xu ng; còn
n u c u v đ t l n h n cung v đ t thì giá c có xu h ng t ng lên Trong
th c t hi n nay, giá đ t th ng có xu h ng t ng lên, đ c bi t là các đô th ,
giá đ t t ng lên r t cao, do di n tích đ t đai có h n mà c u v đ t đai t ng lên
r t nhi u so v i cung đ t;
- Giá c đ t đai ph thu c vào l i nhu n do s n xu t, kinh doanh, cho thuê thu đ c trên m nh đ t đó hàng n m
1.2.2.1 Chính sách đ t đai
- Chính sách v đ t đai là y u t r t quan tr ng trong vi c gi i phóng
m t b ng cho các d án, ví d nh các khu đ t n m các ph m vi danh gi i
gi a các thành ph l n và các t nh, m c dù giáp nhau nh ng giá đ n bù khác nhau d n đ n ng i dân khi u ki n đòi quy n l i;
- Các ch đ chính sách khác v giá đ n bù, tái đ nh c , h tr đ n
đ nh vi c làm
1.2.2.2 Quy mô d án
Quy mô d án c ng nh h ng r t nhi u đ n công tác gi i phóng m t
b ng, đ c bi t các d án v th y đi n, th y l i và giao thông, các d án này
Trang 21th ng chi m r t nhi u di n tích đ t r ng, đ t nông nghi p đ t c a ng i dân
1.3.2 Tính ch t và kh n ng sinh l i c a đ t đai
- Tính ch t c a đ t đai
Do tính ch t c a đ t đai, v trí c a đ t đai kh n ng s d ng nhi u m c đích nh đ t nông lâm nghi p có đ phì nhiêu cao, đ t có v trí g n đ ng giao thông, g n khu dân c t p trung ho c đ t có th s d ng v i nhi u kh
n ng đáp ng đ c nhi u nhu c u khác nhau… làm cho giá tr c a đ t đ c
t ng lên, giá đ t đ c nâng lên
1.3.3 Chính sách c a Nhà n c
Bên c nh đó, Chính sách c a Nhà n c là m t trong nh ng nhân t có
tính quy t đ nh đ n công tác BGPMB, Chính sách c a Nhà n c là c n c pháp lý quan tr ng d a vào đó đ xác đ nh n i dung đ n bù, m c đ n bù, giá
đ n bù và các bi n pháp h tr chuy n đ i ngh nghi p, h tr chi phí tháo d
di chuy n, chi phí đ n đ nh s n xu t và đ i s ng c a ng i dân vùng di d i công tác BGPMB đ c th c hi n nhanh, chính xác và hi u qu , đòi h i
ph i có m t h th ng chính sách th t đúng đ n, th ng nh t, đ ng b đ ng th i
ph i n đ nh, ph i c th , ph i công khai cho m i ng i bi t đ h hi u và t giác th c hi n Ng c l i n u các chính sách mà không đúng đ n, th ng nh t, không đ ng b , không n đ nh, không c th chi ti t và không đ c công khai
Trang 22thì ch c ch n công tác BGPMB s g p nhi u khó kh n v ng m c và không
th th c hi n đ c
M i m t qu c gia công nh n m t ch đ s h u khác nhau nh s h u
t nhân, s h u t p th ; s công nh n th tr ng b t đ ng s n; s công b quy
ho ch r ng rãi; m c đ tác đ ng c a Nhà n c vào quan h đ t đai nh th nào; s g n nh c a công tác hành chính; s đi u ti t vi mô c a Nhà n c và
đ ng l i lãnh đ o c a ng là m t đ ng l c làm nâng cao hay h th p giá tr
c a đ t, làm cho giá đ t lên cao hay xu ng th p; bi n đ ng l n hay là n đ nh
1.3.4 M c đ hoàn thi n c a c s h t ng
- M c đ hoàn thi n c a c s h t ng nh h th ng giao thông hoàn
ch nh đ n m c nào; h th ng d ch v đ c xây d ng ra sao? H th ng d ch v
đi n sinh ho t và chi u sáng đ c s p đ t quy mô lo i gì? H th ng thông tin liên l c đang đ c trang b hi n đ i đ n kh n ng nào? S là nhân t tr c ti p
c a nhi u giá tr s d ng c a v trí đ t t i khu v c đó, làm cho giá đ t t ng lên
1.3.6 Trình đ , kinh nghi m c a cán b làm công tác gi i phóng m t b ng
ây là nhân t quan tr ng trong công tác gi i phóng m t b ng đó chính
là trình đ c a đ i ng qu n lí và th c hi n công tác gi i phóng m t b ng
Vi c gi i phóng di n ra m t cách nhanh chóng và thu n l i hay không ph
Trang 23thu c vào n ng l c v n đ ng c ng nh th c hi n c a cá nhân nh ng ng i
qu n lí
1.4 M t s bài h c kinh nghi m trong công tác gi i phóng m t b ng
1.4.1 M t s bài h c kinh nghi m trong n c
- Gi i phóng m t b ng r t c n s chung tay góp s c c a c h th ng chính quy n không ch c p xã, huy n, mà còn c c p t nh Vi c thành l p Ban ch đ o GPMB c p t nh có ý ngh a r t quan tr ng nh m phát huy s c
m nh t ng h p c a h th ng chính quy n, t o đi u ki n tri n khai công vi c
m t cách đ ng b , nh t quán và k p th i đ m b o đúng ti n đ
- y ban nhân dân các c p, các c quan ch c n ng c n th c hi n đúng, đ y đ các quy đ nh c a Nhà n c và T nh v trình t , th t c, c ch , chính sách khi thu h i đ t; quan tâm gi i quy t th a đáng các ch đ , chính sách mà ng i dân đ c h ng; t ng c ng công tác qu n lý đ t đai theo quy
ho ch, công tác GPMB và tr t t xây d ng trên đ a bàn, x lý k p th i các vi
ph m ngay t ban đ u, không đ phát sinh v vi c ph c t p, kéo dài gây m t
an ninh tr t t , gây b c xúc trong nhân dân
- Công khai dân ch , b o v quy n l i c a nhân dân Xác đ nh rõ GPMB là liên quan tr c ti p đ n quy n l i v t ch t thi t th c c a ng i dân,
n u không làm t t vi c công khai, dân ch s r t d d n đ n khi u ki n làm
ch m ti n đ GPMB Bên c nh vi c t ch c các h i ngh ph bi n ch đ chính sách liên quan cho các h dân, m i kho n b i th ng, h tr c n đ c tính toán c th , chi ti t ph bi n c th đ n t ng h có đ t b thu h i đ ng i dân đ c bi t và ki m tra đ c các kho n mà mình đ c nh n t l i ích chính đáng c a ng i dân b thu h i đ t lên v trí hàng đ u trong quá trình tri n khai GPMB Th ng xuyên bám sát c s , t ng c ng đ i tho i v i nhân dân, gi i quy t k p th i nh ng khó kh n, v ng m c phát sinh
Trang 24- Công tác tuyên truy n, v n đ ng nhân dân trong vi c GPMB ph i
đ c ti n hành th ng xuyên, đ ng b : Cán b đ c phân công nhi m v
tr c ti p tham gia đoàn công tác ph i n m ch c chính sách, pháp lu t c a Nhà n c, c a t nh liên quan đ n chính sách b i th ng, đ n bù đ t đai, tài
s n c a nhân dân đ gi i thích có lý, có tình khi ng i dân có nh ng th c
m c, ho c hi u ch a đúng Công tác tuyên truy n ph i đ c ti n hành đ ng
b th ng nh t t t nh đ n c s ; phân công trách nhi m c th cho t ng đoàn
th ph trách đ a bàn, tu t ng đ a bàn đ phân công h p lý Xác đ nh Kh i Dân v n, MTTQ, các đoàn th c s gi vai trò, v trí quan tr ng trong tri n khai t ch c th c hi n Ph i đi sâu đi sát c s , đ a bàn; chú tr ng s d ng
l c l ng nòng c t nh ng cán b đoàn viên, h i viên g ng m u; tranh th cán b h u trí, ng i cao tu i có uy tín, h i viên h i c u chi n binh ho t
đ ng cho công tác tuyên truy n Các c p u ng và chính quy n t o đi u
ki n t t nh t cho nhân dân hi u và th c hi n quy n và ngh a v v lu t đ t đai; đ m b o hài hoà 3 l i ích: Nhà n c - doanh nghi p và ng i dân, trong
đó ph i h t s c coi tr ng l i ích c a h gia đình làm nông nghi p (nh v giá đ n bù, hoa màu ) Làm t t vi c đ ng viên và khen th ng cho nh ng
h và t p th làm t t
- Th ng xuyên t ch c đánh giá rút kinh nghi m công tác GPMB; có hình th c khen th ng, đ ng viên các gia đình cán b và nhân dân g ng
m u, đi đ u trong vi c bàn giao m t b ng khi có quy t đ nh thu h i đ t, các t
ch c, đoàn th có thành tích trong công tác GPMB C n t ch c ki m đi m và
có bi n pháp, hình th c x lý nh ng cán b , đ ng viên, h i viên, c ý không
ch p hành; nh ng ng i c m đ u khi u ki n trái pháp lu t, có hành đ ng
ch ng đ i, c n tr công tác GPMB, n u là cán b , đ ng viên, công ch c thì thông báo cho các t ch c ng, các c quan bi t đ ph i h p x lý
Trang 25- i v i công tác tái đ nh c c n công khai minh b ch chi ti t khu v c tái đ nh c đ nh ng h dân trong khu v c gi i t a đ c bi t Qua đó ng i dân có đi u ki n bày t nguy n v ng, đóng góp ý ki n tr c khi r i đ n khu tái đ nh c m i Ngay t vi c l a ch n v trí đ a lý khu v c đ nh c m i, đ n công tác qui ho ch ph i thu n l i trong sinh ho t và phù h p v i t p quán, ngành ngh c a ng i dân đ a ph ng C s h t ng c a khu tái đ nh c ph i
đ ng b , hi n đ i và t t h n so v i n i tr c kia c a ng i dân; vi c tri n khai xây d ng ph i đ m b o đúng ti n đ tránh tình tr ng nhân dân ph i
t m b ch tái đ nh c Khi quy ho ch ph i xác đ nh quy ho ch tái đ nh c
g n li n v i các d án đ u t , chu n b tái đ nh c ph i đi tr c m t b c
Vi c phân lô tái đ nh c ph i xem xét đ n tính phù h p v i đi u ki n vùng nông thôn và thành th C n có c ch h tr các h tái đ nh c đ c vay v n
u đãi đ các h dân có đi u ki n xây nhà C n ti n hành xác đ nh c c u lao đ ng t i đ a bàn, nhu c u lao đ ng c a các doanh nghi p Trên c s đó,
có k ho ch đào t o ngh ; u tiên tuy n d ng lao đ ng c a nh ng h b m t
đ t s n xu t vào làm vi c t i các doanh nghi p; m r ng và phát tri n các d ch
v h tr ph c v ng i lao đ ng t i các khu, c m công nghi p nh m t o thêm nhi u vi c làm cho ng i lao đ ng
1.4.2 M t s bài h c kinh nghi m m t s n c
1.4.2.1 Trung Qu c
Trung Qu c là m t đ t n c nông nghi p Sau cách m ng gi i phóng dân
t c (n m 1949), Trung Qu c ti n hành c i cách ru ng đ t, đ a ru ng đ t cho nông dân, Trung Qu c ti n hành phong trào t p th hoá nông nghi p t đai
và nh ng t li u s n xu t ch y u nông thôn đ c t p th hoá
Trung Qu c khôi ph c và th a nh n h i nông dân nh là đ n v s n xu t ch
l c trong nông nghi p Nh ng h nông dân nông thôn đ c Nhà n c giao đ t
v i các quy n r ng rãi nh quy n chuy n nh ng, chuy n đ i đ chuy n d ch c
Trang 26c u lao đ ng và c c u kinh t nông thôn Nh giao quy n r ng rãi v qu n lí và
s d ng đ t đai cho h nông dân, hàng lo t các chính sách khác v nông nghi p, nông thôn Trung Qu c phát tri n nhanh chóng
V i hình th c s h u Nhà n c, s h u t p th v đ t đai, m c tiêu bao trùm c a chính sách b i th ng và tái đ nh c Trung Qu c là h n ch
t t đa vi c thu h i đ t c ng nh s ng i ch u nh h ng b i d án
Công tác b i th ng và tái đ nh c Trung Qu c nh ng n m g n đây
đ t đ c k t qu đáng k , nguyên nhân là do xây d ng các chính sách và các th t c r t chi ti t, ràng bu c các ho t đ ng tái đ nh c v i nhi u l nh
v c khác, m c tiêu c a các chính sách này là cung c p c h i phát tri n cho tái đ nh c , thông qua cách ti p c n và t o n i m i n đ nh, t o ngu n l c s n xu t cho ng i thu c di n b i th ng, tái đ nh c i v i các d án ph i b i th ng đ GPMB k ho ch tái đ nh c chi ti t đ c chu n b khi thông qua d án, cùng v i vi c dàn x p kinh t khôi ph c cho t ng đ a ph ng, t ng gia đình và ng i b nh h ng
Thành công c a Chính ph Trung qu c trong vi c th c hi n b i th ng
và tái đ nh c là do h th ng pháp lu t đ ng b , pháp Lu t t đai và chính sách đ t đai đ y đ , phù h p, công tác quy ho ch, k ho ch s d ng đ t đai
r t n ng đ ng, khoa h c cùng v i m t Nhà n c pháp quy n v ng ch c, n ng
l c th ch c a chính quy n đ a ph ng theo th m quy n có hi u l c cao,
ng i dân có ý th c pháp lu t nghiêm minh, nhân dân tin t ng vào ch đ
t t đ p c a Nhà n c xã h i ch ngh a
1.4.2.2 Nh t B n
Sau chi n tranh th gi i th hai, đ t n c Nh t b tàn phá n ng n , kinh t
ki t qu , đ i s ng nhân dân nói chung và nông dân nói riêng c c kì khó kh n Sau chi n tranh th gi i th hai, Chính ph Nh t B n đã ti n hành 2 cu c
c i cách ru ng đ t:
Trang 27- L n c i cách ru ng đ t th nh t: D ki n ti n hành r t nhi u công vi c
nh đ nh m c h n đi n cho đ a ch (không v t quá 5ha/h đ a ch ), chia đ t
và xác l p quy n s h u cho nông dân, qu n tô và thanh toán tô b ng ti n v.v… Nh ng do s ch ng l i c a đ a ch và các th l c b o th nên nh ng d
ki n c i cách ru ng đ t l n th nh t không th c hi n đ c
- Tr c k t qu n a v i c a cu c cách m ng l n th nh t, d i s c ép
c a M , Nh t b n ti n hành cu c c i cách ru ng đ t l n th hai N i dung c a
cu c c i cách l n này bao g m r t nhi u v n đ nh : nh m c h n đi n cho
đ a ch , chia đ t và xác đ nh quy n s h u đ t cho nông dân, xác đ nh quy n
c a Nhà n c đ i v i vi c tr ng thu đ t, c p đ t và các quy n khác v.v… Cùng v i hai cu c c i cách ru ng đ t Nh t B n còn ban hành Lu t đ t đai nông nghi p Lu t quy đ nh nh ng bi n pháp đ c bi t nh m đ m b o quy n s h u đ t đai c a ng i làm nông nghi p
Tr c yêu c u c a vi c hình thành các h p tác xã nông thôn, Nh t B n quy đ nh tho thu n v quy n qu n lí và quy n s d ng đ t đai và quy n s
h u đ t đai c a h thành viên tham gia h p tác xã
t canh tác ít nh ng nhu c u m r ng di n tích đ t công nghi p, d ch
v giao thông và h th ng k t c u h t ng r t l n gi i quy t hài hoà gi a yêu c u s d ng đ t cho nông nghi p và đ t dùng cho nhu c u kinh t xã h i khác, Nh t B n ban hành Lu t v t ch c l i ngành nông nghi p nh ng vùng c n phát tri n Lu t và các bi n pháp kinh t , hành chính đ c ti n hành
nh m cùng m t lúc đáp ng các yêu c u:
- u tiên đ t cho nông nghi p, thâm canh t ng n ng su t nông nghi p đ
gi i quy t mâu thu n gi a đ t canh tác ít l i b t bu c ph i b t m t ph n dành cho các yêu c u khác cho phát tri n nông thôn, đô th hoá, hi n đ i hoá Do đó
Nh t B n s m tr thành qu c gia có nhi u lo i cây tr ng đ t n ng su t cao
nh t th gi i
Trang 28- Có chính sách c th đ thúc đ y vi c dành đ t đai đ phát tri n công nghi p, d ch v , giao thông v.v… Nh v y chính sách đ t đai c a Nh t B n
v a t ng b c thúc đ y nâng cao hi u qu s d ng đ t dành cho nông nghi p
v a thúc đ y chuy n d ch c c u đ t đai theo h ng công nghi p hoá, hi n
đ i hoá và đô th hoá
- M c dù hình th c s h u đa d ng, k c th a nh n s h u t nhân v đ t đai, Nhà n c v n có quy n theo Lu t pháp đ thu h i đ t ph c v cho các nhu
c u phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c
1.5 T ng quan các đ tài nghiên c u có liên quan đ n lu n v n
ã có nhi u tài, Lu n v n hay báo cáo khoa h c đ c p đ n công tác GPMB các đ a ph ng trong c n c, tuy nhiên m i đ a ph ng, m i giai đo n
l ch s l i có nh ng đ c đi m khác nhau Có th k ra đây m t s ví d c th :
- TS Nguy n Kh c Thái S n (2007), “Giáo trình qu n lý nhà n c v
đ t đai” ây là m t giáo trình đ c biên so n nh m cung c p cho sinh viên
ngành qu n lý đ t đai và các c s đào t o nh ng ki n th c c b n nh t v
đ t đai;
- Nguy n Th Minh Tâm (2010), ánh giá th c tr ng công tác thu h i,
b i th ng, gi i phóng m t b ng c a m t s d án trên đ a bàn th xã T S n – T nh B c Ninh, Lu n v n Th c s , Tr ng i h c Nông nghi p Hà N i
Lu n v n đã đánh giá vi c th c hi n chính sách thu h i đ t Th xã T S n thông qua 02 d án c th qua đó đ a ra gi i pháp nh m hoàn thi n chính sách b i
th ng, gi i phóng m t b ng và đ y nhanh ti n đ thu h i đ t;
- D ng H ng Minh (2012), ánh giá công tác gi i phóng m t b ng
c a m t s d án trên đ a bàn thành ph H Long t nh Qu ng Ninh, Lu n v n
th c s , Tr ng i h c Thái Nguyên; Trong nghiên c u c a mình, tác gi đãi đ c p m i quan h t ng h gi a công tác qu n lý đ t đai và công tác gi i phóng m t b ng, nh ng tác đ ng nh h ng t i nh ng đ i t ng thu c di n gi i
Trang 29phóng m t b ng tr c và sau khi d án đ c tri n khai trong vùng nghiên c u T
án đang đ c gi i phóng m t b ng trên đ a b n Thành ph Móng Cái, t nh
Qu ng Ninh
Trang 30K t lu n ch ng 1
Nhìn chung, công tác gi i phóng m t b ng là m t vi c làm h t s c ph c
t p và khó kh n V i t ng d án c th , nó ph n ánh s phù h p c a chính sách, pháp lu t c a nhà n c, n ng l c tri n khai th hi n và c s hài lòng
c a ng i dân t i đ a ph ng đó
Trong quá trình tri n khai th c hi n công tác GPMB, đ i t ng chính
c n xác đ nh chính xác là giá tr th c t c a khu đ t, giá tr b t đ ng s n n m trên khu đ t đó th c hi n t t đi u này, c n có chính sách phù h p; cán b
đ n ng l c và có tâm v i công vi c; công tác tuyên truy n c a đ a ph ng
Trang 31Hi n nay quá trình công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c đang di n ra
h t s c m nh m Các khu công nghi p, khu đô th , đua nhau m c lên, kèm theo đó các công trình v th y l i c ng đang đ c nhà n c đ u t đ t ng
b c nâng cao hi u qu c a n n nông nghi p Quá trình phát tri n nhanh chóng kèm theo v i nó là nh ng yêu c u b c thi t M t trong đó là công tác GPMB đ xây d ng c s h t ng bao g m đ ng xá, khu đô th m i và các khu công nghi p,… Có th hi u khái ni m v GPMB nh sau:
Gi i phóng m t b ng là m t khái ni m suy r ng c a công tác thu h i
đ t ph c v qu c phòng an ninh và các d án phát tri n kinh t - xã h i, bao
g m các công đo n: t b i th ng cho đ i t ng s d ng đ t gi i to các công trình trên đ t, di chuy n ng i t o m t b ng cho tri n khai d án đ n
vi c h tr cho ng i b thu h i đ t, tái t o l i ch , vi c làm, thu nh p, n
đ nh cu c s ng
2.1.1.2 Khái ni m v b i th ng gi i phóng m t b ng
B i th ng GPMB có th hi u là vi c chi tr , bù đ p nh ng t n th t v
đ t đai và tài s n g n li n v i đ t, nh ng chi phí tháo d , di chuy n nhà c a,
v t ki n trúc, công trình h t ng k thu t, cây c i hoa m u và chi phí đ n
đ nh đ i s ng, chuy n đ i ngh nghi p cho ng i s d ng đ t, s h u tài s n khi Nhà n c t ch c thu h i đ t đ s d ng vào m c đích an ninh, qu c phòng, l i ích qu c gia, l i ích công c ng Nhà n c có th b i th ng b ng
đ t ho c b ng ti n B i th ng thi t h i b ng ti n đ c xác đ nh trên c s
đ nh giá đ t, tài s n trên đ t theo nh ng qui đ nh h ng d n c a Nhà n c
Trang 32B i th ng thi t h i b ng đ t là vi c dùng m t di n tích đ t khác b i th ng thi t h i cho ng i b thu h i, tr các chi phí tr c ti p cho vi c th c hi n t
ch c b i th ng, di chuy n GPMB, xây d ng c s h t ng, khu tái đ nh c cho ng i b thu h i trong tr ng h p Nhà n c thu h i đ t mà ph i xây d ng khu tái đ nh c
2.1.2.1 S c n thi t c a công tác b i th ng gi i phóng m t b ng
Gi i phóng m t b ng là m t đi u t t y u c a s phát tri n Khi m t
qu c gia ngày càng phát tri n đ đáp ng đ c các yêu c u v t ch c l i s n
xu t, m r ng đ a gi i hành chính, quy ho ch khu dân c , m ng l i giao thông, các công trình ph c v cho vui ch i gi i trí thì c n ph i có m t b ng đ
có th th c hi n
T i đ i h i ng khóa VI n m 1986, c n c đã đ t ra nhi m v ph i
đ i m i n n kinh t th c hi n đ ng l i công nghi p hoá hi n đ i hoá n n đ t
n c c n chuy n d ch n n kinh t theo h ng hi n đ i t ng t tr ng ngành s n
xu t công nghi p, d ch v du l ch đ ng th i v i vi c gi m t tr ng ngành nông nghi p thì vi c chuy n m c đ i m c đích s d ng t đ t nông nghi p, lâm nghi p sang đ t chuyên dùng s d ng xây d ng các khu công nghi p, các khu an ninh qu c phòng , là m t đi u t t y u di n ra ngày càng m nh m Vì
v y, đ đáp ng các nhu c u xây d ng này thì vi c gi i phóng m t b ng khi thu h i đ t là m t đi u t t y u c a quá trình phát tri n
Xu t phát t tình hình s d ng đ t và qu n lý đ t đai trong nh ng n m qua n c ta còn nhi u ph c t p, hi u qu s d ng còn th p, vi c gia t ng dân s t p trung vào các đô th l n đã v t quá gi i h n cho phép d n đ n nhi u tiêu c c các đô th l n nh t c ng n giao thông, nhà ch t ch i không
có quy ho ch trong xây d ng, các c s s n xu t gây ô nhi m v n n m trong khu dân c đ gi i quy t đ c v n đ trên thì vi c s p x p, phân b l i đ t
Trang 33cho các m c đích s d ng khác nhau m t cách h p lý theo m t quy ho ch c
th là m t t t y u khách quan Ti n hành gi i phóng m t b ng là m t gi i pháp h p lý và đem l i hi u qu khách quan
V n đ đ n bù gi i phóng m t b ng tr thành m t trong nh ng đi u
ki n tiên quy t c a phát tri n, n u không x lý t t thì s thành l c c n th c t
đ u tiên mà các nhà phát tri n ph i v t qua Bài h c t các n c phát tri n
d y r ng n u xem nh v n đ này trong tính toán đ u t phát tri n thì không
ch làm t ng giá thành mà còn đ l i xã h i nhi u h u qu n ng n mà không
d án t đó kêu g i v n đ u t trong và ngoài n c, c i thi n môi tr ng đ u
t , đ y nhanh quá trình công nghi p hoá hi n đ i hoá đ t n c
t ng vùng Khu v c n i thành dân s cao, đ t đai l i có giá tr đ c bi t, nên
th c hi n gi i phóng m t b ng khó kh n h n h n v i khu v c ven đô hay ngo i thành thì công vi c th c hi n có đ n gi n h n
Tính ph c t p: t đai nhà có vai trò đ c bi t quan tr ng nên khi gi i phóng m t b ng c ng g p ph i nhi u khó kh n các khu đô th l n do đ t có
Trang 34giá tr kinh t cao ph n nào d n t i tình tr ng ng i dân không mu n di chuy n ch do b m t m t s các đi u ki n thu n l i khi ph i n i khác
M t khác do s hình thành lâu đ i c a đ t đai nó đ c s h u do nhi u ch đ nhi u ch s h u vi c xác đ nh rõ đ c đi m c a t ng th a đ t r t khó cho công tác kê khai, ph n khác nó c ng nh h ng b i Lu t t đai và các chính sách đ c th c hi n trong công tác gi i phóng m t b ng t tr c không đ c
đ ng b , đ c bi t là công tác xác đ nh giá đ n bù không tho đáng cho ng i dân trong di n c n gi i phóng m t b ng d n t i tình tr ng chây lì không ch u
di chuy n Khi th c hi n di d i đi u quan tr ng là b trí đ t cho khu v c tái
đ nh c thì l i ch a đ c đ m b o do các nguyên nhân khác nhau nh không
có đ t, thi u các đi u ki n sinh ho t Gi i phóng m t b ng đ c th c hi n ch
y u các khu v c dân c có đ i s ng kinh t th p ch y u là buôn bán nh do
v y h s không mu n di chuy n ch đi u đó đ ng ngh a v i vi c h l i
ph i tìm m t công vi c khác cho thích h p v i n i m i
2.1.2.3 c đi m c a các d án đ u t xây d ng công trình th y l i có
nh h ng đ n công tác gi i phóng m t b ng
- Quy mô l n, nhu c u s d ng đ t cho công trình chính và công trình h
t ng, công trình ph tr l n (do đó chi phí b i th ng l n);
- Công trình th ng kéo dài theo tuy n, qua nhi u khu v c, m c đ ph c
t p trong đ n bù t ng lên, ng i dân th ng tái chi m, l n chi m, khó
ki m soát;
- Yêu c u đúng ti n đ do yêu c u k thu t và khai thác d án;
- Th i gian xây d ng dài (giá tr c a đ t đ n bù thay đ i, làm ng i đ c
đ n bù th ng hay thay đ i quy t đ nh nh n ti n đ n bù);
- Công trình xây d ng c đ nh trên đ t
Trang 35th ng h tr , tái đ nh c khi nhà n c thu h i đ t;
Thông t s 36/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 c a B Tài nguyên
và môi tr ng quy đ nh chi ti t ph ng pháp giá đ t; xây d ng, đi u ch nh
b ng giá đ t; đ nh giá đ t và t v n xác đ nh giá đ t;
Thông t s 37/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 Quy đ nh chi ti t v
b i th ng h tr , tái đ nh c khi nhà n c thu h i đ t;
Trang 362.1.1.2 H th ng v n b n quy đ nh c a UBND Thành ph Hà N i
a H th ng v n b n pháp lu t đã t ng đ c áp d ng
Quy t đ nh s 108/2009/Q -UBND, ngày 29/9/2009 v vi c ban hành Quy đ nh v b i th ng, h tr và tái đ nh c trên đ a bàn thành ph Hà N i; Quy t đ nh s 02/2010/Q -UBND ngày 18/01/2010 c a UBND thành
ph Hà N i: Ban hành quy đ nh v thu h i đ t, giao đ t, cho thuê đ t, chuy n
m c đích s d ng đ t th c hi n các d án đ u t và làm nhà nông thôn t i
đi m dân c nông thôn trên đ a bàn thành ph Hà N i;
Quy t đ nh s 02/2010/Q -UBND ngày 18/01/2010 c a UBND thành
ph Hà N i, Ban hành quy đ nh v thu h i đ t, giao đ t cho thuê, s d ng đ t
đ th c hi n d án đ u t xây d ng nhà nông thôn t i đi m dân c nông thôn trên đ a bàn thành ph Hà N i;
Quy t đ nh s 59/2010/Q -UBND ngày 28/12/2010 c a UBND thành
ph Hà N i, Ban hành quy đ nh giá các lo i đ t trên đ a bàn thành ph Hà
N i;
Quy t đ nh s 35/2011/Q -UBND ngày 05/12/2011 c a UBND thành
ph Hà N i Ban hành giá xây d ng m i nhà , nhà t m, v t ki n trúc làm c s xác đ nh giá b i th ng, h tr khi Nhà n c thu h i đ t trên đ a bàn Thành ph
Hà N i;
Quy t đ nh s 48/2011/Q -UB, ngày 26/12/2011 c a UBND thành ph
Hà N i v vi c: S a đ i, b sung m t s đi u c a quy đ nh ban hành kèm theo Quy t đ nh s 02/2010/Q -UB, ngày 18/01/2010 c a UBND thành ph
v thu h i đ t, giao đ t, cho thuê đ t, chuy n m c đích s d ng đ t đ th c
hi n d án đ u t và làm nhà nông thôn trên đ a bàn thành ph Hà N i;
b H th ng v n b n pháp lu t hi n hành:
Quy t đ nh s 21/2014/Q -UBND ngày 20/6/2014 ban hành quy đ nh các n i dung thu c th m quy n c a UBND thành ph do lu t đ t đai 2013 và
Trang 37các ngh đ nh c a chính ph , giao cho v thu h i đ t, giao đ t, cho thuê đ t, chuy n m c đích s d ng đ t đ th c hi n d án đ u t trên đ a bàn thành ph
Hà N i;
Quy t đ nh s 23/2014/Q -UBND ngày 20/6/2014 ban hành quy đ nh các n i dung thu c th m quy n c a UBND thành ph do lu t đ t đai 2013 và các ngh đ nh c a chính ph , giao cho v b i th ng, h tr và tái đ nh c khi nhà n c thu h i đ t trên đ a bàn thành ph Hà N i;
Quy t đ nh s 74/2014/Q -UBND ngày 02/10/2014 ban hành quy
đ nh các n i dung thu c th m quy n c a UBND thành ph do lu t đ t đai
2013 và các ngh đ nh c a chính ph , các thông t c a B Tài nguyên và môi tr ng, B Tài chính giao trong vi c xác đ nh giá đ t c th trên đ a bàn thành ph Hà N i
2.1.2 Các c quan Nhà n c có th m quy n trong công tác GPMB
2.1.2.1 Chính ph
Chính ph t ch c ch đ o vi c l p quy ho ch, k ho ch s d ng đ t trong c n c; ki m tra vi c th c hi n quy ho ch, k ho ch s d ng đ t c a
c n c (t nh và thành ph tr c thu c trung ng)
2.1.2.2 Các c quan c p b
a Trách nhi m c a B Tài chính :
H ng d n, ki m tra vi c th c hi n chính sách v b i th ng, h tr
và tái đ nh c ; ch trì ph i h p v i các ngành liên quan h ng d n x lý
nh ng v ng m c v vi c xác đ nh giá đ t, giá tài s n và chính sách b i
th ng, h tr trong vi c b i th ng, h tr và tái đ nh c theo đ ngh c a
y ban nhân dân c p t nh
b Trách nhi m c a B K ho ch và u t
H ng d n và ki m tra vi c l p và th c hi n các d án tái đ nh c theo quy đ nh c a pháp lu t v qu n lý đ u t và xây d ng
Trang 38c Trách nhi m c a B Xây d ng
H ng d n, ki m tra vi c xác đ nh tính h p pháp c a nhà, các công trình xây d ng khác đ tính b i th ng; h ng d n vi c l p quy ho ch xây
d ng khu tái đ nh c , tiêu chu n nhà công trình xây d ng t i khu tái đ nh c ;
h ng d n, ki m tra vi c xác đ nh giá nhà, công trình xây d ng khác đ b i
th ng, h tr và tái đ nh c theo ph m vi quy n h n đ c giao
d Trách nhi m c a B Tài nguyên và Môi tr ng:
Ki m tra vi c th c hi n quy ho ch, k ho ch s d ng đ t c th c a
t ng d án đ u t ; xác đ nh ng i s d ng đ t thu c đ i t ng đ c b i
th ng, đ c h tr ho c không đ c b i th ng làm c s cho vi c tính b i
th ng, h tr ; c p gi y ch ng nh n quy n s d ng đ t cho ng i tái đ nh c ;
quy đ nh và h ng d n v qu n lý đ t đai trong khu tái đ nh c
2.1.2.3 U ban nhân dân t nh và các c quan c p t nh
a y ban nhân dân c p t nh có trách nhi m:
Ch đ o, t ch c, tuyên truy n, v n đ ng m i t ch c, cá nhân v chính sách b i th ng, h tr , tái đ nh c và th c hi n gi i phóng m t b ng theo đúng quy t đ nh thu h i đ t c a c quan nhà n c có th m quy n;
Ch đ o các s , ban ngành và y ban nhân dân c p huy n:
- L p d án tái đ nh c , khu tái đ nh c đ ph c v cho vi c thu h i đ t;
- L p ph ng án b i th ng, h tr và tái đ nh c theo th m quy n; Phê duy t ho c phân c p cho y ban nhân dân c p huy n phê duy t
ph ng án b i th ng, h tr và tái đ nh c ;
Phê duy t giá đ t; ban hành b ng giá tài s n tính b i th ng, quy đ nh các m c h tr và các bi n pháp h tr theo th m quy n; ph ng án b trí tái
đ nh c , ph ng án đào t o chuy n đ i ngh theo th m quy n đ c giao;
Ch đ o các c quan có liên quan th c hi n vi c gi i quy t khi u n i, t cáo c a công dân v b i th ng, h tr và tái đ nh c theo th m quy n pháp
lu t quy đ nh;
Trang 39B o đ m s khách quan, công b ng khi xem xét và quy t đ nh vi c b i
th ng, h tr và tái đ nh c khi Nhà n c thu h i đ t theo th m quy n quy
đ nh t i Ngh đ nh này;
Quy t đ nh ho c phân c p cho y ban nhân dân c p huy n c ng ch
đ i v i các tr ng h p c tình không th c hi n quy t đ nh thu h i đ t c a Nhà n c theo th m quy n;
Ch đ o ki m tra và x lý vi ph m trong l nh v c b i th ng, h tr và tái đ nh c
Phê duy t ph ng án d toán b i th ng, h tr tái đ nh c đ i v i
nh ng d án thu h i đ t t 02 huy n tr lên; y quy n cho S Tài nguyên và Môi tr ng phê duy t ph ng án d toán b i th ng, h tr trong ph m vi ngu n kinh phí d phòng mà quy t đ nh UBND t nh đã phê duy t; phê duy t
ph ng án d toán b i th ng h tr , tái đ nh c các d án trên đ a bàn không thu c 2 tr ng h p trên Khi có quy t đ nh phê duy t, g i s Tài nguyên và Môi tr ng, S Tài chính quy t đ nh phê duy t đ t ng h p báo cáo B Tài nguyên và Môi tr ng, B Tài chính theo quy đ nh
b Ban Ch đ o GPMB các d án:
Tr ng ban ch đ o, th ng tr c và các thành viên Ban ch đ o, t chuyên viên giúp vi c ban ch đ o theo quy t đ nh c a UBND t nh Th ng
tr c Ban ch đ o GPMB có trách nhi m sau:
+ Xây d ng k ho ch chung và ch đ o các ngành, UBND c p huy n xây d ng k ho ch gi i phóng m t b ng c p mình, ngành mình
+ Ki m tra giám sát, đôn đ c vi c th c hi n ti n đ GPMB c a UBND
c p huy n, c a ch đ u t
+ Ti p nh n ý ki n, ki n ngh các v n đ v ng m c phát sinh có liên quan đ n ch đ chính sách, c ch b i th ng, h tr tái đ nh c và gi i quy t theo th m quy n, n u thu c th m quy n gi i quy t c a UBND t nh thì
Trang 40báo cáo UBND t nh cho ý ki n ch đ o Liên quan đ n ngành nào ngành đó trình UBND t nh gi i quy t
+ Th ng xuyên theo dõi các d án đang th c hi n GPMB phát hi n
nh ng v ng m c k p th i ch đ o ho c đ xu t h ng gi i quy t
+ Thành viên Ban ch đ o th c hi n theo ch c n ng nhi m v đ c giao
c S Tài nguyên và Môi tr ng:
+ Ch trì tham m u cho UBND t nh v c ch , chính sách liên quan
đ n b i th ng, h tr và tái đ nh c
+ Ti p nh n, ki m tra h s ph ng án d toán b i th ng, h tr , tái đ nh
c thu c th m quy n phê duy t c a UBND t nh và yêu c u hoàn ch nh theo quy
đ nh
+ Ch trì cùng các thành viên h i đ ng th m đ nh, th m đ nh ph ng
án d toán b i th ng, h tr , tái đ nh c các d án thu c th m quy n UBND
t nh quy t đ nh phê duy t
ch c h i ngh , ti n hành ki m tra, phúc tra trên th c đ a (khi c n thi t) đ xu t
bi n pháp x lý, báo cáo c p có th m quy n gi i quy t, t ch c tri n khai th c
hi n khi có ý ki n ch đ o c a c p trên;
+ Ki m tra quá trình t ch c th c hi n m t s d án trên đ a bàn; + B trí kinh phí ph c v cho công tác th m đ nh;